Dự thảo Thông tư được xây dựng trên cơ sở phù hợp với các quy định tại các văn bản mới được ban hành thuộc lĩnh vực giám định tư pháp và lĩnh vực xây dựng, cụ thể:  Luật số 56/2020/QH13 ngày 10 tháng 6 năm 2020 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp; Luật Giám định tư pháp số 13/2012/QH13 ngày 20/6/2012 ngày 20 tháng 6 năm 2012;   Luật số 62/2020/QH14 ngày 17 tháng 6 năm 2020 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng; Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 18 tháng 6 năm 2014; Nghị định số 06/2021/NĐ-CP ngày 26 tháng 01 năm 2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng; Nghị định số 15/2021/NĐ-CP ngày 03 tháng 3 năm 2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung về quản lý dự án đầu tư xây dựng;  Nghị định số 85/2013/NĐ-CP ngày 29 tháng 7 năm 2013 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Giám định tư pháp; Nghị định số 157/2020/NĐ-CP ngày 31 tháng 12 năm 2020 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 85/2013/NĐ-CP ngày 29 tháng 7 năm 2013.

 Để hoàn thiện dự thảo, nhất là các vấn đề liên quan đến quy định của pháp luật về giám định tư pháp, kiến nghị xem xét một số nội dung sau đây:

1. Khoản 1 Điều 6 dự thảo Thông tư quy định về tiêu chuẩn của giám định viên tư pháp xây dựng chỉ mới nêu tiêu chuẩn mà chưa đề cập đến trường hợp không được bổ nhiệm giám định viên theo quy định tại tại khoản 2 Điều 7 của Luật Giám định tư pháp. Do đó, cần bổ sung thêm nội dung “Giám định viên tư pháp xây dựng phải đáp ứng quy định tại điểm a, b khoản 1 Điều 7 Luật Giám định tư pháp và không thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 7 của Luật Giám định tư pháp về người không được bổ nhiệm giám định viên tư pháp để đảm bảo tính toàn diện theo quy định của Luật Giám định tư pháp. Theo đó, giám định viên tư pháp xây dựng phải có sức khỏe, phẩm chất đạo đức tốt; có trình độ đại học trở lên và đã qua thực tế hoạt động chuyên môn ở lĩnh vực được đào tạo từ đủ 05 năm trở lên. Đồng thời, không thuộc một trong các trường hợp sau đây: mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; đã bị kết án mà chưa được xóa án tích về tội phạm do vô ý hoặc tội phạm ít nghiêm trọng do cố ý; đã bị kết án về tội phạm nghiêm trọng, tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý; đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính giáo dục tại xã, phường, thị trấn, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc.

2. Điểm a khoản 3 Điều 8 dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục bổ nhiệm, cấp thẻ giám định viên tư pháp xây dựng tại địa phương chưa quy định về thời hạn có quyết định bổ nhiệm và trường hợp từ chối. Kiến nghị bổ sung thêm nội dung thời hạn có quyết định bổ nhiệm và trường hợp từ chối thì phải thông báo cho người đề nghị biết bằng văn bản và nêu rõ lý do để phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 9 Luật Giám định tư pháp và điểm b khoản 5 Điều 1 của Luật số 56/2020/QH14 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp, cụ thể: “Trong thời hạn 20 ngày, kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định bổ nhiệm giám định viên tư pháp. Trường hợp từ chối thì phải thông báo cho người đề nghị bằng văn bản và nêu rõ lý do”.

3. Tương tự như trên, điểm b khoản 3 Điều 8 dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục miễn nhiệm giám định viên tư pháp xây dựng tại địa phương cũng chưa quy định về thời hạn có quyết định miễn nhiệm. Kiến nghị bổ sung thêm nội dung thời hạn có quyết định miễn nhiệm để phù hợp với quy định tại khoản 4 Điều 10 Luật Giám định tư pháp “Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, quyết định miễn nhiệm giám định viên tư pháp, thu hồi thẻ giám định viên tư pháp và điều chỉnh danh sách giám định viên tư pháp trên cổng thông tin điện tử của bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, đồng thời gửi Bộ Tư pháp để điều chỉnh danh sách chung về giám định viên tư pháp”.

4. Điều 9 dự thảo Thông tư quy định về công nhận người giám định tư pháp xây dựng theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp xây dựng theo vụ việc. Theo đó, khoản 1 Điều 9 dự thảo Thông tư nêu: các cá nhân, tổ chức đủ điều kiện năng lực hoạt động xây dựng phù hợp với nội dung hoạt động giám định tư pháp đã được công bố trên cổng thông tin điện tử của Bộ Xây dựng, Sở Xây dựng thì được công nhận là người giám định tư pháp xây dựng theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp xây dựng theo vụ việc. Tuy nhiên, khoản 1 Điều 20 Luật Giám định tư pháp và khoản 10 Điều 1 của Luật số 56/2020/QH14 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp quy định: “Bộ Xây dựng, ... Ủy ban nhân dân cấp tỉnh lựa chọn cá nhân, tổ chức có đủ tiêu chuẩn, điều kiện quy định tại Điều 18 và Điều 19 của Luật này để ra quyết định công nhận người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc ở lĩnh vực thuộc thẩm quyền quản lý để đáp ứng yêu cầu giám định của hoạt động tố tụng”.

Do đó, đề nghị quy định nội dung khoản 1 Điều 9 dự thảo Thông tư theo hướng Bộ Xây dựng, Ủy ban nhân dân tỉnh ra quyết định công nhận người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc để phù hợp với Luật Giám định tư pháp và khoản 10 Điều 1 của Luật số 56/2020/QH14 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp./.