Về công tác chỉ đạo, điều hành

          Thực hiện Luật Đất đai, Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Thừa Thiên Huế đã ban hành Kế hoạch số 157/KH-UBND ngày 09/4/2024 về triển khai thi hành Luật Đất đai số 31/2024/QH15 trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế; theo đó, UBND tỉnh đã lập danh mục và phân công các cơ quan đơn vị chủ trì soạn thảo văn bản quy định chi tiết Luật Đất đai. Trong đó, giao trách nhiệm cho các Sở, Ban, ngành cấp tỉnh xây dựng 20 nội dung ban hành các văn bản quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai năm 2024 đảm bảo đầy đủ, phù hợp với Công văn số 6520/BTNMT-ĐĐ ngày 23/9/2024 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc ban hành văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai và các Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai. Đồng thời, UBND tỉnh tiếp tục ban hành Công văn số 9008/UBND-ĐC ngày 24/8/2024 về việc xây dựng Quyết định của UBND tỉnh quy định chi tiết tại Nghị định số 102/2024/NĐ-CP ngày 30/7/2024 của Chính phủ và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2024; Kế hoạch số 406/KH-UBND ngày 29/10/2024 về triển khai các Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai (sau đây gọi tắt là Kế hoạch số 406) nhằm cụ thể hóa các nội dung được Luật và Nghị định quy định giao địa phương triển khai thực hiện.

UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản đôn đốc việc triển khai xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành Luật Đất đai và các văn bản thi hành Luật có liên quan để chỉ đạo các cơ quan đơn vị, địa phương khẩn trương thực hiện các nhiệm vụ đảm bảo theo đúng quy định.

Chủ động thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo quy định của Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành như: thực hiện xây dựng trình HĐND tỉnh, UBND tỉnh ban hành các văn bản quy định chi tiết thi hành Luật; giải quyết các hồ sơ chuyển tiếp; giải  quyết hồ sơ đề nghị chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng sang mục đích khác; điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất; tổng hợp, công khai các trường hợp vi phạm và kết quả xử lý vi phạm pháp Luật Đất đai; triển khai kiểm kê đất đai, lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2024; vướng mắc liên quan đến việc kiểm soát, thanh toán đối với tiền bồi thường, hỗ trợ theo quy định của Luật Đất đai năm 2024,...

Khẩn trương xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật, đơn giá sản phẩm về  lĩnh vực đất đai để áp dụng trên địa bàn.

Chủ động phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường trong quá trình tổ chức triển khai thi hành Luật Đất đai trên địa bàn tỉnh nhằm tổ chức tuyên truyền phổ biến Luật Đất đai và giải quyết các vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Sở Tài nguyên môi trường đa tham mưu UBND tỉnh tổng hợp báo cáo tiến độ triển khai Luật Đất đai và thực hiện công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai gửi Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Tư pháp đảm bảo các nội dung và thời gian theo yêu cầu.

Về công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật  quy định chi tiết thi hành luật đất đai 2024 

Ban hành các văn bản quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai

Luật Đất đai có 20 nội dung giao địa phương quy định chi tiết, đến nay tỉnh Thừa Thiên Huế đã hoàn thành việc ban hành 19/20 nội dung, còn 01 nội dung Quy định hạn mức và quyết định diện tích đất giao cho tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc trên địa bàn tỉnh, hiện nay đã xây dựng và đang trình cơ quan có thẩm quyền ban hành.

Ban hành các văn bản quy định chi tiết thi hành tại các quy định của Nghị định thi hành Luật Đất đai

1. Nghị định số 71/2024/NĐ-CP ngày 27 tháng 6 năm 2024 quy định về giá đất: theo đó có 06 nội dung giao địa phương quy định chi tiết, đến nay đã hoàn thành việc ban hành 05/06 nội dung. 01 nội dung Quy định các yếu tố ảnh hưởng giá đất trên địa bàn tỉnh, hiện nay đã xây dựng và đang trình cơ quan có thẩm quyền ban hành.

2. Nghị định số 88/2024/NĐ-CP ngày 15 tháng 7 năm 2024 quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất: theo đó, có 12 nội dung giao địa phương ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành Nghị định. Đến nay, đã hoàn thành 12 nội dung theo đúng quy định.

3. Nghị định số 101/2024/NĐ-CP ngày 29 tháng 7 năm 2024 quy định về điều tra cơ bản đất đai; đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và Hệ thống thông tin đất đai: Theo đó, giao 01 nội dung địa phương quy định chi tiết thi hành Nghị định: Đã hoàn thành theo Quyết định số 2268/QĐ-UBND ngày 22/8/2024 của UBND tỉnh Quyết định công bố danh mục thủ tục hành chính trong lĩnh vực Đất đai thuộc thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Sở Tài nguyên và Môi trường (thuộc thẩm quyền giải quyết của Sở Tài nguyên và Môi trường, Ủy ban nhân dân cấp huyện, Ủy ban nhân dân cấp xã trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế).

4. Nghị định số 102/2024/NĐ-CP ngày 30 tháng 7 năm 2024 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai

Theo đó, giao 10 nội dung giao địa phương ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành Nghị định, đến nay đã hoàn thành 05/10 nội dung. 03 nội dung giao Quy định về điều kiện, trình tự, thủ tục thẩm định để giao đất không đấu giá quyền sử dụng đất cho cá nhân trên địa bàn tỉnh; Quy định về trình tự, thủ tục cho thuê quỹ đất ngắn hạn trên địa bàn tỉnh; Quy chế phối hợp thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn giữa Văn phòng đăng ký đất đai, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai với cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp huyện, UBND cấp huyện, cơ quan tài chính, cơ quan thuế và các cơ quan, đơn vị khác có liên quan trên địa bàn tỉnh, hiện nay, đã xây dựng và đang trình cơ quan có thẩm quyền ban hành. 02 nội dung liên quan đến Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh sẽ được ban hành cụ thể sau khi thành lập Trung tâm theo quy định pháp luật. (Sở Tài nguyên và Môi trường đã có Tờ trình số 526/TTr-STNMT ngày 06/12/2024 về việc thành lập Trung tâm Phát triển quỹ đất trực thuộc UBND tỉnh Thừa Thiên Huế trên cơ sở tổ chức lại Trung tâm Phát triển quỹ đất trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường trình UBND tỉnh xem xét).

5. Nghị định số 103/2024/NĐ-CP ngày 30 tháng 7 năm 2024 quy định về thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất: theo đó 04 nội dung giao địa phương ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành, hiện nay đã xây dựng và đang trình cơ quan có thẩm quyền ban hành.

6. Nghị định số 104/2024/NĐ-CP ngày 31 tháng 7 năm 2024 quy định về Quỹ phát triển đất: theo đó, 04 nội dung giao địa phương ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành Nghị định: UBND tỉnh đã giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Quỹ Phát triển đất tỉnh và các đơn vị liên quan xây dựng văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết thi hành 04 nội dung triển khai Nghị định, cụ thể:

 Nội dung 1: Phê duyệt Đề án thành lập, phương án giải thể Quỹ phát triển đất và ban hành Quyết định thành lập, Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ phát triển đất theo quy định tại Nghị định số 104/2024/NĐ-CP (khoản 4 Điều 3, điểm a khoản 3 Điều 26): Hiện nay, đã thành lập Quỹ phát triển Đất và tiếp tục duy trì hoạt động nên không triển khai nội dung này (theo quy định tại khoản 1 Điều 25 Nghị định 104/2024/NĐ-CP).

Nội dung 2. Quyết định mức vốn điều lệ ban đầu, vốn điều lệ bổ sung cấp cho Quỹ phát triển đất; sửa đổi, bổ sung vốn điều lệ, mô hình hoạt động của Quỹ phát triển đất trong trường hợp có thay đổi mức vốn điều lệ, mô hình hoạt động của Quỹ theo quy định tại Nghị định số 104/2024/NĐ-CP (điểm b khoản 2 Điều 26, điểm c khoản 3 Điều 26): Vốn điều lệ hiện có của Quỹ phát triển Đất tỉnh vẫn đảm bảo cho hoạt động của Quỹ nên tạm thời chưa đề nghị thay đổi (tăng, giảm) mức vốn điều lệ.

Nội dung 3. Kiện toàn tổ chức bộ máy, sửa đổi, bổ sung Quyết định thành lập, Điều lệ tổ chức và hoạt động, điều chỉnh hoạt động ủy thác, nhận ủy thác của Quỹ phát triển đất theo quy định tại Nghị định số 104/2024/NĐ-CP (điểm b khoản 3 Điều 26)

Nội dung 4. Ban hành quy định về thẩm quyền, quy trình lập, tổng hợp, phê duyệt Kế hoạch ứng vốn từ Quỹ phát triển đất; quy định thẩm quyền quyết định ứng vốn từ Quỹ phát triển đất (điểm d khoản 3 Điều 26):

Qua rà soát, hiện nay UBND tỉnh đã thành lập Quỹ phát triển đất (theo Quyết định số 182/QĐ-UBND ngày 20/01/2011 của UBND tỉnh) và tiếp tục duy trì hoạt động của Quỹ. Căn cứ quy định tại Khoản 1, Điều 25, Nghị định 104/2024/NĐ-CP thì có 02 nội dung cần tham mưu UBND tỉnh triển khai thực hiện. Hai nội dung này hiện đang được quy định theo Quyết định số 182/QĐ-UBND ngày 20/01/2011 của UBND tỉnh. Do đó, Sở Tài chính sẽ tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định sửa đổi, bổ sung Quyết định số 182/QĐ-UBND ngày 20/01/2011 của UBND tỉnh về việc thành lập Quỹ phát triển đất tỉnh Thừa Thiên Huế để phù hợp với quy định tại Nghị định 104/2024/NĐ-CP và báo cáo UBND tỉnh kết quả thực hiện nội dung triển khai thực hiện Nghị định số 104/2024/NĐ-CP ngày 31/7/2024 của Chính phủ trước ngày 15/8/2025.

7. Nghị định số 123/2024/NĐ-CP ngày 04/10/2024 quy định về hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai; Theo đó, giao 01 nội dungQuy định các trường hợp không có tính khả thi để khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm và mức độ khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất đối với hành vi hủy hoại đất trên địa bàn tỉnh, hiện nay đã xây dựng và đang trình cơ quan có thẩm quyền ban hành.

Một số vấn đề trong triển khai thi hành luật đất đai 

Sau hơn 03 tháng thi hành Luật, với các quy định mới của Luật Đất đai và  các văn bản hướng dẫn thi hành, bước đầu cho thấy các chính sách mới đã mang lại hiệu quả như phân cấp, phân quyền về chuyển mục đích sử dụng đất, chuyển  mục đích sử dụng rừng, công tác thu hồi đất, xác định giá đất, cấp Giấy chứng nhận,… đã tạo được sự đồng thuận của đa số người dân, cộng đồng doanh nghiệp và sự thống nhất của các cơ quan, đơn vị, góp phần giải phóng nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đẩy nhanh tiến độ xây dựng công trình và giải ngân vốn đầu tư công. Tuy nhiên, việc tổ chức thi hành Luật tại địa phương còn có một số vướng mắc như sau:

(1) Do có sự điều chỉnh về thời điểm có hiệu lực sớm của Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023, Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 và  các văn bản hướng dẫn thi hành 03 Luật này kể từ ngày 01/8/2024 nên có sự bị động nhất định. Nhiều nội dung mới chưa thể nghiên cứu kỹ lưỡng, nhiều nội dung rộng, khó khăn đồng thời các cơ quan, đơn vị cần thời gian rà soát các văn bản quy phạm, văn bản cá biệt và văn bản thông thường đang triển khai trước thời điểm ngày 01/8/2024 để kịp thời sửa đổi, bổ sung để đảm bảo sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.

(2) Do các quy định của Luật đã đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương nên số lượng các nội dung giao cho địa phương quy định chi tiết thi hành luật nhiều (Luật Đất đai và các Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật giao 59 nội dung), trong khi các Sở chuyên ngành còn hạn chế về nguồn nhân lực, kinh nghiệm và phải thực hiện đảm bảo nhiệm vụ chuyên môn, nên ảnh hưởng lớn đến tiến độ tham mưu xây dựng ban hành các văn bản quy phạm pháp luật. Mặc dù đã rất tích cực, chủ động nhưng còn khó khăn, lúng túng, nhất là trong thời gian đầu nên chưa ban hành kịp thời, đầy đủ các văn bản quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai (bao gồm các  định mức kinh tế - kỹ thuật) thuộc thẩm quyền và bảo đảm các điều kiện cần thiết khác để triển khai thi hành Luật (như: tổ chức bộ máy, biên chế, trang thiết bị, cơ  sở dữ liệu). Vì vậy, ảnh hưởng lớn đến tiến độ tham mưu xây dựng ban hành các văn bản quy phạm pháp luật.

(3) Các văn bản quy định chi tiết được các Luật giao cho tỉnh ban hành có nhiều nội dung mới, có nội dung khá phức tạp, phải mất nhiều thời gian  (như: quy định tỷ lệ quy đổi đối với trường hợp có nhu cầu bồi thường bằng đất  có mục đích khác với mục đích đất thu hồi; đơn giá, định mức kinh tế - kỹ thuật  các nhiệm vụ lĩnh vực tài nguyên và môi trường); đồng thời có nhiều nội dung  thực tế ở địa phương chưa phát sinh (quy định các yếu tố ảnh hưởng giá đất trên địa bàn tỉnh,…), nên các cơ quan cần có thời gian để có thể nghiên cứu, soạn thảo các quy định đảm bảo phù hợp với thực tế tại địa phương, đúng quy định pháp luật. 

(4) Một số văn bản quy phạm pháp luật triển khai Luật Đất đai có tầm quan trọng, phạm vi tác động rộng lớn đến tổ chức, cá nhân và nhân dân (như: Chính sách về đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn tỉnh; Quy định hạn mức và quyết định diện tích đất giao cho tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc trên địa bàn tỉnh) nên quy trình xây dựng văn bản tiến hành theo thủ tục thông thường (không thực hiện trình tự thủ tục rút gọn) để có thời gian lấy ý kiến góp ý rộng rãi, đảm bảo văn bản ban hành đúng quy định pháp luật, phù hợp với tình hình thực tế và có tính khả thi, dẫn đến chậm ban hành văn bản;

(5) Số lượng công chức tại các phòng chuyên môn được giao chủ trì xây  dựng văn bản pháp luật thuộc thẩm quyền của địa phương ít, hạn chế về năng lực, trình độ, với khối lượng công việc quá lớn trong thời gian ngắn phải  nghiên cứu để xây dựng dự thảo trong bối cảnh còn chưa có đủ thời gian tiếp  cận để đọc, hiểu tinh thần của Luật, các Nghị định hướng dẫn thi hành cũng như  chưa được các Bộ chủ trì soạn thảo tổ chức tập huấn các Luật, Nghị định và giải  đáp vướng mắc. Các cơ quan được giao nhiệm vụ chưa có sự phối hợp hiệu quả đồng bộ trong cách thức triển khai thực hiện nên dẫn đến khối lượng công việc và nội dung mà Sở Tư pháp phải thẩm định là quá lớn cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc ban hành văn bản chưa đảm bảo về thời gian.

UBND tỉnh sẽ tiếp tục đôn đốc các sở, ban, ngành nhằm đẩy nhanh tiến độ xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai theo thẩm quyền tại địa phương để tạo hành lang pháp lý đầy đủ, đồng bộ, phát huy tối đa hiệu lực, hiệu quả của các quy định mới, tiến bộ của pháp luật đất đai trong phạm vi toàn tỉnh.