Điều 5 dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) (sau đây viết tắt là dự thảo Luật) quy định về người sử dụng đất. Người sử dụng đất được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất; nhận chuyển quyền sử dụng đất; thuê lại đất trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao theo quy định, bao gồm 07 nhóm:
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) bổ sung thêm quyền mới đối với người sử dụng đất, đó là “quyền thuê trong hợp đồng thuê đất” đối với “tài sản thuộc sở hữu của mình gắn liền với đất và quyền thuê trong hợp đồng thuê đất”.
Một trong những nội dung được dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đề cập đến là làm rõ khái niệm, nội hàm “góp vốn bằng quyền sử dụng đất” và “Hợp tác sản xuất, kinh doanh bằng quyền sử dụng đất”, tương thích với các quy định tương ứng của Bộ luật Dân sự sự năm 2015, Luật Doanh nghiệp năm 2020 và Luật Đầu tư năm 2020. Đặc biệt, góp vốn bằng quyền sử dụng đất là một trong hai phương thức tích tụ đất nông nghiệp; hợp tác sản xuất, kinh doanh bằng quyền sử dụng đất là một trong ba phương thức tập trung đất nông nghiệp. Các quy định này góp phần thể chế hóa chính sách đẩy mạnh tích tụ, tập trung đất đai, phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, quy mô lớn được nêu tại Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Để tránh những tình trạng bất cập trong đấu giá tài sản thời gian qua, với tính chất là hàng hóa đặc biệt, việc đấu giá quyền sử dụng đất được chú trọng trong nội dung sửa đổi Luật Đất đai.
Tại Chương X dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) quy định về đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, gồm 03 mục: hồ sơ địa chính; đăng ký đất đai, nhà ở và tài sản gắn liến với đất; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất. So với Luật Đất đai năm 2013, nội dung này được quy định tại Chương 7, gồm 2 mục là đăng ký đất đai, nhà ở và tài sản gắn liến với đất; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (không có mục hồ sơ địa chính). Một số nội dung góp ý đối với chương này tại dự thảo Luật Đất đai như sau:
Trong năm 2022, các cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân tỉnh đã tập trung tham mưu Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh xây dựng, ban hành các văn bản nhằm triển khai, cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao địa phương quy định chi tiết trong các văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương; quy định các chính sách, biện pháp nhằm đảm bảo thi hành Hiến pháp, luật, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên; biện pháp nhằm phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách, quốc phòng, an ninh ở địa phương; biện pháp có tính chất đặc thù phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) (sau đây viết tắt là dự thảo Luật) cơ bản kế thừa và hoàn thiện thêm các quy định liên quan đến việc thực hiện các quyền của người sử dụng đất: chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất; bán, mua tài sản gắn liền với đất và quyền thuê trong hợp đồng thuê đất được Nhà nước cho thuê thu tiền thuê đất hàng năm. Để đầy đủ và thuận lợi hơn khi áp dụng pháp luật, tác giả kiến nghị làm rõ một số nội dung sau đây tại dự thảo Luật:
Thực tiễn thực hiện quy định của pháp luật về quyền giải trình của cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính của người có thẩm quyền xử phạt thời gian qua cho thấy, bên cạnh những kết quả tích cực đạt được thì việc thực hiện các quy định về quyền giải trình của cá nhân, tổ chức vi phạm của cơ quan, người có thẩm quyền vẫn còn hạn chế, chưa đảm bảo đúng quy định của pháp luật:
