Ngày 31 tháng 12 năm 2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 365/2025/NĐ-CP về giám sát, kiểm tra, đánh giá, xếp loại, báo cáo và công khai thông tin trong quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 31 tháng 12 năm 2025.
Theo đó, Nghị định quy định về phương thức, mục tiêu, nguyên tắc giám sát, kiểm tra trong quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp như sau:
1. Phương thức giám sát, kiểm tra
- Giám sát gián tiếp cơ quan đại diện chủ sở hữu; doanh nghiệp nhà nước, người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp có vốn nhà nước được thực hiện thông qua các báo cáo do đối tượng giám sát gửi chủ thể giám sát.
Kết quả giám sát gián tiếp cơ quan đại diện chủ sở hữu được báo cáo định kỳ hằng năm. Kết quả giám sát gián tiếp doanh nghiệp nhà nước, người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước được báo cáo định kỳ hằng quý và tổng hợp chung vào báo cáo giám sát, kiểm tra hằng năm.
- Giám sát trực tiếp cơ quan đại diện chủ sở hữu; doanh nghiệp nhà nước, người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% đến dưới 100% vốn điều lệ được thực hiện thông qua quá trình làm việc trực tiếp với nội dung, địa điểm, thời gian theo kế hoạch được công bố.
Kết quả giám sát trực tiếp được ban hành sau khi kết thúc mỗi cuộc giám sát và tổng hợp chung vào báo cáo giám sát, kiểm tra hằng năm.
- Kiểm tra cơ quan đại diện chủ sở hữu; doanh nghiệp nhà nước, người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% đến dưới 100% vốn điều lệ được thực hiện thông qua quá trình làm việc trực tiếp với nội dung, địa điểm, thời gian theo kế hoạch được công bố.
Kết quả kiểm tra được ban hành sau khi kết thúc cuộc kiểm tra; báo cáo theo yêu cầu (nếu có) và tổng hợp chung vào báo cáo giám sát, kiểm tra hằng năm.
2. Mục tiêu giám sát, kiểm tra
- Mục tiêu giám sát
+ Xem xét, đánh giá về việc chấp hành pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, việc tuân thủ quyết định của cơ quan có thẩm quyền của đối tượng giám sát; bảo đảm hiệu quả, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước tại doanh nghiệp và vốn của doanh nghiệp; phòng, chống dàn trải, lãng phí, thất thoát vốn, tài sản của Nhà nước và doanh nghiệp; kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, quốc phòng, an ninh được cấp có thẩm quyền giao; qua đó kịp thời phát hiện, ngăn chặn, phòng ngừa, chấn chỉnh hoặc áp dụng biện pháp phù hợp, khắc phục những tồn tại, hạn chế, nâng cao hiệu quả quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước tại doanh nghiệp, vốn của doanh nghiệp.
+ Nhận diện tồn tại, hạn chế trong hoạt động quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp để kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý.
+ Kịp thời phát hiện những sơ hở, bất cập trong chính sách, pháp luật và cơ chế quản lý đối với doanh nghiệp nhà nước để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền biện pháp khắc phục, hoàn thiện.
+ Tăng cường thực hiện công khai, minh bạch thông tin trong hoạt động quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
- Mục tiêu kiểm tra
+ Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
+ Chấn chỉnh, xử lý kịp thời hành vi vi phạm, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp; hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước tại doanh nghiệp, vốn của doanh nghiệp.
2. Nguyên tắc giám sát, kiểm tra
- Tuân thủ quy định pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và pháp luật có liên quan; bảo đảm tính khách quan, chính xác, kịp thời, công khai, minh bạch.
- Tăng cường phối hợp có hiệu quả giữa cơ quan, tổ chức, cá nhân được giao nhiệm vụ giám sát, kiểm tra và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan trong công tác giám sát, kiểm tra.
- Không làm cản trở hoạt động bình thường của cơ quan đại diện chủ sở hữu, doanh nghiệp là đối tượng giám sát, kiểm tra và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan trong công tác giám sát, kiểm tra.
- Bảo đảm không trùng lặp về phạm vi, nội dung, đối tượng, thời gian giữa kiểm toán nhà nước, thanh tra với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giám sát, kiểm tra.
- Các hành vi bị nghiêm cấm:
+ Đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giám sát, kiểm tra: Lạm dụng chức vụ quyền hạn để sách nhiễu, gây phiền hà cho cơ quan, tổ chức, cá nhân là đối tượng giám sát, kiểm tra; can thiệp trái pháp luật vào hoạt động của đối tượng giám sát, đối tượng kiểm tra; sử dụng trái pháp luật thông tin, tài liệu thu thập được trong quá trình giám sát, kiểm tra; lập biên bản giám sát, kết luận kiểm tra sai sự thật; giả mạo hồ sơ, tài liệu.
+ Đối với đối tượng giám sát, đối tượng kiểm tra và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan: Cản trở, chống đối, đe dọa, uy hiếp người thi hành công vụ trong quá trình giám sát, kiểm tra; không chấp hành quyết định giám sát, kiểm tra, yêu cầu của đoàn giám sát, kiểm tra; che giấu, tiêu hủy, giả mạo tài liệu, chứng cứ liên quan đến nội dung giám sát, kiểm tra; cung cấp thông tin không đầy đủ, không trung thực, thiếu chính xác.
+ Hành vi bị nghiêm cấm khác theo quy định.
+ Trường hợp vi phạm quy định nêu trên thì tùy theo tính chất, mức độ bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật; trường hợp gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
- Thực hiện đúng nhiệm vụ, quyền hạn của trưởng đoàn, thành viên đoàn giám sát trực tiếp, đoàn kiểm tra theo quy định.
- Thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ của đối tượng giám sát, đối tượng kiểm tra theo quy định./.
