Phân vai

Ông Bình: Nhân viên đường sắt đã nghỉ hưu.

Tùng: Thanh niên xóm, thích livestream, hay "sống ảo”.

Bà Hoa: Vợ ông Bình.

Lan: Sinh viên Luật, cháu gái ông Bình.

Anh Hùng: Nhân viên tuần đường, nghiêm túc, trách nhiệm.

Nội dung tiểu phẩm

(Một quán tạp hóa nhỏ ven đường ray ông Bình đang tỉ mẩn lau chùi chiếc đèn tín hiệu cũ. Phía xa là tiếng còi tàu hú vang. Tùng bước ra, tay cầm gậy selfie, vừa đi vừa nói chuyện với điện thoại)

Tùng: (Nói to) Chào cả nhà nhé! Hôm nay Tùng "Tóp Tóp" sẽ mang đến cho các bạn một góc nhìn cực "chill". Nhìn xem, đường ray thẳng tắp, nắng vàng rực rỡ, cờ đỏ sao vàng đang bay phất phới. Tất cả như hoà chung vào niềm vui của đất nước. Mình sẽ ngồi ngay giữa đường ray này để chụp một bộ ảnh "Niềm vui trọn vẹn, mừng đất nước thống nhất" nhé!

(Tùng thản nhiên cầm cờ đỏ sao vàng ngồi xuống giữa hai thanh ray, tạo dáng đủ kiểu)

Ông Bình: (Giật mình, quát lớn) Này! Cậu kia! Làm cái gì đấy? Đứng dậy ngay!

Tùng: (Giật mình suýt rơi điện thoại) Ôi bác Bình, làm cháu hồn siêu phách lạc. Cháu đang làm nghệ thuật mà bác. Bác xem, góc này lên hình là "triệu tim" đấy!

Ông Bình: Tim với gan cái gì! Cậu có biết cậu đang ngồi trên "tử thần" không? Đây là khu vực đường sắt, không phải sàn diễn thời trang. Bước ra ngay trước khi tôi báo công an!

Tùng: (Bĩu môi) Bác đúng là cổ hủ quá, cứ hay quan trọng hóa vấn đề. Tàu còn lâu mới đến. Với lại, cháu ngồi tí có hỏng mất đường ray nhà bác đâu mà bác gắt thế.

Ông Bình: Tùng cháu đã lớn rồi mà còn làm Bác tức chết đi được nhé, cháu không nghĩ đến hậu quả của mình à?

(Lan đi học về, xách cặp bước vào sân. Bà Hoa từ trong nhà bưng mâm nước chè ra)

Lan: Có chuyện gì mà hai bác cháu mình căng thẳng thế ạ?

Bà Hoa: Thằng Tùng nó lại bày trò chụp ảnh trên đường ray đấy Lan ạ. Ông Bình nhà bác thì cứ như bị chạm vào dây thần kinh ấy, cứ thấy ai bén mảng đến đường tàu là ông ấy nổi xung lên. Ông ấy dù đã về hưu nhưng vẫn luôn theo sát bảo vệ đường rây và xem đó như là công việc hàng ngày của mình.

Tùng: Chị Lan xem, bác Bình cứ dọa báo công an phạt em. Mà em có làm gì đâu, chỉ ngồi tí thôi mà. Nhân ngày đất nước trọn niềm vui, non sông thu về một dải. Em muốn mang đến khung cảnh vô cùng “chill” này cho cả facebook này biết thôi mà, chị nhìn xem (cười cười) em đâu có phải là người ích kỷ chỉ muốn giữ cảnh đẹp này cho riêng mình, mà em nói nhé không chừng khi đó tự nhiên quán tạp hoá của bác Bình sẽ nổi tiếng nhé, tấp nập người ra vào nhé, không chừng khi ấy bác Bình phải cảm ơn em ý. Chị Lan thấy em nói có đúng không???

Tùng cười có vẻ rất là khoái chí

Lan: (Cười nhẹ nhàng) Tùng ơi, lần này bác Bình đúng rồi đấy. Em có biết là từ đầu năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 81/2026/NĐ-CP ngày 19/3/2026 của Chính phủ quy định việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Giao thông đường sắt. Nghị định quy định rất nghiêm ngặt về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đường sắt không? Đặc biệt là Điều 15 quy định Xử phạt các hành vi vi phạm quy định về bảo đảm an toàn giao thông đường sắt.

Tùng: Luật với chả lệ. Em tưởng chỉ có đua xe, lạng lách trên đường bộ mới bị phạt nặng, chứ đường sắt vắng vẻ thế này thì ai quản?

Lan: Sai lầm lớn nhé! Để chị "phổ cập" cho em thấy mức phạt bây giờ không hề "nhẹ nhàng" như em nghĩ đâu.

(Lan mở máy tính bảng, đọc đọc, tìm tìm trên mạng, mọi người cùng túm tùm bên bàn nước)

Lan: Này nhé, tại khoản 1 Điều 15 Nghị định số 81/NĐ-CP ngày 19/3/2026 quy định rất rõ hành vi của em vừa rồi đấy nhé. Để chị đọc cho em nghe nhé:

“1. Phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với cá nhân thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây:

a) Đi, đứng, nằm, ngồi hoặc hành vi khác trên đường sắt, trong cầu, hầm dành riêng cho đường sắt, trừ nhân viên đường sắt, lực lượng chức năng đang thi hành nhiệm vụ”

Tùng: (Hết hồn) Hả? Ngồi một tí mất cả bạc trăm bạc á? Bằng cả tháng tiền quay “tóp tóp” của em!

Ông Bình: Đấy là còn nhẹ! Nếu cháu để phương tiện giao thông đường bộ, thiết bị, vật liệu, hàng hóa vi phạm khổ giới hạn tiếp giáp kiến trúc đường sắt thì mức phạt từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đấy cháu ạ.

Lan: Đúng rồi ạ. Em xem điểm b khoản 3 Điều 15 Nghị định số 81/2026/NĐ-CP ngày 19/3/2026 còn quy định nếu cá nhân để vật chướng ngại lên đường sắt làm cản trở giao thông đường sắt thì mức phạt từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng lẫn nhé. Nếu gây hậu quả nghiêm trọng còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự nữa.

Bà Hoa: Ôi dào, nghe mà sợ. Thế còn mấy người hay tự mở lối đi qua đường sắt thì sao hả cháu?

Lan: Bác ơi, điều đó cực kỳ nguy hiểm đó Bác ạ, tại khoản 4 Điều 17 quy định Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với tổ chức thực hiện việc tự ý mở lối đi qua đường sắt, nếu để lại hậu quả thì có thể sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự đó Bác nà.

Ông Bình: Bác còn nhớ mấy đứa trẻ con trong xóm hay nghịch ngợm ném đất đá lên tàu. Cái đó Nghị định mới quy định thế nào cháu?

Lan: (Vẻ mặt nghiêm nghị) Dạ, đó là hành vi cực kỳ nguy hiểm ạ. Hành vi ném đất, đá hoặc vật khác lên tàu hoặc từ trên tàu xuống bị phạt từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng. Nếu gây thương tích cho hành khách hoặc nhân viên đường sắt thì mức phạt còn tăng gấp bội.

(Anh Hùng nhân viên tuần đường đi tới, mồ hôi nhễ nhại, tay cầm sổ ghi chép)

Anh Hùng: Chào cả nhà. Mọi người đang làm gì mà đứng tụm lại đây vậy, có gì vui hay sao ạ, có thể cho cháu nghe với được không?

Ông Bình: Chào anh Hùng, anh mới đi tuần về hay sao? Không có gì cả anh, chúng tôi đang đang bàn về Nghị định 81/2026/NĐ-CP quy định mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Giao thông đường sắt đấy à?

Anh Hùng: Nghị định đó ấy à Bác, nó đúng là "cứu cánh" cho chúng con rồi.

Tùng: Anh Hùng, anh làm nghề này lâu năm, có thấy ai bị phạt thật chưa?

Anh Hùng: Phạt thật chứ sao không! Sáng nay thôi, anh vừa phải lập biên bản một trường hợp tự ý mở lối đi dân sinh trái phép qua đường sắt. Theo khoản 4 Điều 17 Nghị định 81/2026/NĐ-CP, hành vi này bị phạt từ 10 triệu đến 20 triệu đồng đối với cá nhân đấy Tùng ạ. Chủ nhà cứ khóc lóc bảo "tôi không biết", nhưng pháp luật là pháp luật, không biết không có nghĩa là không bị phạt.

Tùng: (Nuốt nước bọt) 20 triệu... Thật vậy luôn à anh Hùng, 20 triệu nó gần bằng 4 tháng lương đi làm của em, người dân biết lấy đâu ra mà nộp trời???.

Anh Hùng: Tiền bạc chỉ là một phần thôi em. Quan trọng là cái "lối đi tự mở" đó đã suýt gây ra tai nạn cho chuyến tàu SE4 sáng nay. Tàu hỏa nó không phanh gấp như xe máy được đâu. Một sai lầm nhỏ là mất mạng như chơi. May sao bọn anh đã phát hiện ra kịp thời trước khi chuyến tàu SE4 đi qua, không thì không biết hậu quả  nó để lại không biết sẽ nặng nề như thế nào nữa em à.

Ông Bình: Các anh chị thấy đấy, Nhà nước ra Nghị định 81/2026/NĐ-CP ngày 19/3/2026 này không phải để "lấy tiền" của dân, mà là để bảo vệ tính mạng cho chính chúng ta. Mỗi thanh ray, mỗi tà vẹt đều là xương máu, là mồ hôi.

Lan: Đúng thế ạ. Nghị định 81/2026/NĐ-CP ngày 19/3/2026 lần này tăng mức phạt rất cao so với các Nghị định cũ là để răn đe. Nhưng mục đích cuối cùng vẫn là xây dựng một văn hóa giao thông đường sắt an toàn, văn minh.

Tùng: (Gãi đầu, vẻ hối lỗi) Em hiểu rồi. Hóa ra cái việc em ngồi chụp ảnh không chỉ là "sống ảo" mà là "nghịch dại" với pháp luật. Em xin lỗi bác Bình, xin lỗi anh Hùng. Để em xóa cái livestream này đi, rồi làm một cái video mới để tuyên truyền cho các bạn trẻ khác về Nghị định 81/2026/NĐ-CP này.

Bà Hoa: Thế mới là thanh niên tiến bộ chứ! Nào, uống nước đi các con.

Tùng: (Cầm điện thoại lên) "Cả nhà ơi, Tùng vừa học được một bài học đắt giá về Nghị định 81/2026/NĐ-CP ngày 19/3/2026 Nghị định quy định mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt nhé”. Cả nhà tuyệt đối không được đi lại, nằm ngồi hay chụp ảnh trên đường ray. Pháp luật bữa ni quy định rõ mức phạt đấy mọi người nhé. Mức phạt bữa nay từ 300k đến 500k đấy,nếu hậu quả nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nhé, nhưng chưa đâu nhé, tiền không quan trọng mà quan trọng là cực kỳ nguy hiểm. Hãy cùng Tùng chung tay bảo vệ an toàn đường sắt cả nhà mình nhé!"

(Tiếng còi tàu vang lên xa xa, nhịp nhàng và bình yên. Mọi người cùng cười vui vẻ)

Ông Bình: An toàn giao thông đường sắt là trách nhiệm của mọi người dân, mọi nhà và của cả xã hội.

Anh Hùng: Chấp hành nghiêm Nghị định 81/2026/NĐ-CP là bảo vệ chính mình, bảo vệ gia đình và bảo vệ xã hội.

Lan: Hãy là người tham gia giao thông có hiểu biết và trách nhiệm.

Tùng: Đừng để một phút "sống ảo" dẫn đến hậu quả thực.

Bà Hoa: Chúc mọi chuyến tàu đều bình an vô sự!

Tất cả: (Đồng thanh) CHÚC MỌI NGƯỜI THƯỢNG LỘ BÌNH AN!