Quèc héi

LuËt sè: 33/2005/QH11
 		Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam
§éc lËp - Tù do - H¹nh phóc	
Quèc héi 
n­íc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam
Kho¸ XI, kú häp thø 7
(Tõ ngµy 05 th¸ng 5 ®Õn ngµy 14 th¸ng 6 n¨m 2005)

Bé luËt                                                                                                 d©n sù
C¨n cø vµo HiÕn ph¸p n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam n¨m 1992 ®· ®­îc söa ®æi, bæ sung theo NghÞ quyÕt sè 51/2001/QH10 ngµy 25 th¸ng 12 n¨m 2001 cña Quèc héi kho¸ X, kú häp thø 10;
Bé luËt nµy quy ®Þnh vÒ d©n sù.
PHÇN THø NHÊt                                                                                                                        NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG
Ch­¬ng I
nhiÖm vô vµ hiÖu lùc cña Bé luËt d©n sù
§iÒu 1.	 NhiÖm vô vµ ph¹m vi ®iÒu chØnh cña Bé luËt d©n sù  
Bé luËt d©n sù quy ®Þnh ®Þa vÞ ph¸p lý, chuÈn mùc ph¸p lý cho c¸ch øng xö cña c¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c; quyÒn, nghÜa vô cña c¸c chñ thÓ vÒ nh©n th©n vµ tµi s¶n trong c¸c quan hÖ d©n sù, h«n nh©n vµ gia ®×nh, kinh doanh, th­¬ng m¹i, lao ®éng (sau ®©y gäi chung lµ quan hÖ d©n sù).
Bé luËt d©n sù cã nhiÖm vô b¶o vÖ quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña c¸ nh©n, tæ chøc, lîi Ých cña Nhµ n­íc, lîi Ých c«ng céng; b¶o ®¶m sù b×nh ®¼ng vµ an toµn ph¸p lý trong quan hÖ d©n sù, gãp phÇn t¹o ®iÒu kiÖn ®¸p øng nhu cÇu vËt chÊt vµ tinh thÇn cña nh©n d©n, thóc ®Èy sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi.
§iÒu 2.	 HiÖu lùc cña Bé luËt d©n sù  
1. Bé luËt d©n sù ®­îc ¸p dông ®èi víi quan hÖ d©n sù ®­îc x¸c lËp tõ ngµy Bé luËt nµy cã hiÖu lùc, trõ tr­êng hîp ®­îc Bé luËt nµy hoÆc nghÞ quyÕt cña Quèc héi cã quy ®Þnh kh¸c.
2. Bé luËt d©n sù ®­îc ¸p dông trªn l·nh thæ n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
3. Bé luËt d©n sù ®­îc ¸p dông ®èi víi quan hÖ d©n sù cã yÕu tè n­íc ngoµi, trõ tr­êng hîp ®iÒu ­íc quèc tÕ mµ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ thµnh viªn cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 3.	 ¸p dông tËp qu¸n, quy ®Þnh t­¬ng tù cña ph¸p luËt  
Trong tr­êng hîp ph¸p luËt kh«ng quy ®Þnh vµ c¸c bªn kh«ng cã tho¶ thuËn th× cã thÓ ¸p dông tËp qu¸n; nÕu kh«ng cã tËp qu¸n th× ¸p dông quy ®Þnh t­¬ng tù cña ph¸p luËt. TËp qu¸n vµ quy ®Þnh t­¬ng tù cña ph¸p luËt kh«ng ®­îc tr¸i víi nh÷ng nguyªn t¾c quy ®Þnh trong Bé luËt nµy.
Ch­¬ng  II
NH÷NG NGUYªN T¾C C¬ B¶N
§iÒu 4.	 Nguyªn t¾c tù do, tù nguyÖn cam kÕt, tho¶ thuËn  
QuyÒn tù do cam kÕt, tho¶ thuËn trong viÖc x¸c lËp quyÒn, nghÜa vô d©n sù ®­îc ph¸p luËt b¶o ®¶m, nÕu cam kÕt, tho¶ thuËn ®ã kh«ng vi ph¹m ®iÒu cÊm cña ph¸p luËt, kh«ng tr¸i ®¹o ®øc x· héi.
Trong quan hÖ d©n sù, c¸c bªn hoµn toµn tù nguyÖn, kh«ng bªn nµo ®­îc ¸p ®Æt, cÊm ®o¸n, c­ìng Ðp, ®e do¹, ng¨n c¶n bªn nµo.
Cam kÕt, tho¶ thuËn hîp ph¸p cã hiÖu lùc b¾t buéc thùc hiÖn ®èi víi c¸c bªn vµ ph¶i ®­îc c¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c t«n träng.
§iÒu 5.	 Nguyªn t¾c b×nh ®¼ng 
Trong quan hÖ d©n sù, c¸c bªn ®Òu b×nh ®¼ng, kh«ng ®­îc lÊy lý do kh¸c biÖt vÒ d©n téc, giíi tÝnh, thµnh phÇn x· héi, hoµn c¶nh kinh tÕ, tÝn ng­ìng, t«n gi¸o, tr×nh ®é v¨n ho¸, nghÒ nghiÖp ®Ó ®èi xö kh«ng b×nh ®¼ng víi nhau.
§iÒu 6.	 Nguyªn t¾c thiÖn chÝ, trung thùc  
Trong quan hÖ d©n sù, c¸c bªn ph¶i thiÖn chÝ, trung thùc trong viÖc x¸c lËp, thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô d©n sù, kh«ng bªn nµo ®­îc lõa dèi bªn nµo.
§iÒu 7.	 Nguyªn t¾c chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù 
C¸c bªn ph¶i nghiªm chØnh thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù cña m×nh vµ tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ viÖc kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óng nghÜa vô, nÕu kh«ng tù nguyÖn thùc hiÖn th× cã thÓ bÞ c­ìng chÕ thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 8.	 Nguyªn t¾c t«n träng ®¹o ®øc, truyÒn thèng tèt ®Ñp  
ViÖc x¸c lËp, thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô d©n sù ph¶i b¶o ®¶m gi÷ g×n b¶n s¾c d©n téc, t«n träng vµ ph¸t huy phong tôc, tËp qu¸n, truyÒn thèng tèt ®Ñp, t×nh ®oµn kÕt, t­¬ng th©n, t­¬ng ¸i, mçi ng­êi v× céng ®ång, céng ®ång v× mçi ng­êi vµ c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc cao ®Ñp cña c¸c d©n téc cïng sinh sèng trªn ®Êt n­íc ViÖt Nam.
§ång bµo c¸c d©n téc thiÓu sè ®­îc t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi trong quan hÖ d©n sù ®Ó tõng b­íc n©ng cao ®êi sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn cña m×nh.
ViÖc gióp ®ì ng­êi giµ, trÎ em, ng­êi tµn tËt trong viÖc thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô d©n sù ®­îc khuyÕn khÝch.
§iÒu 9.	 Nguyªn t¾c t«n träng, b¶o vÖ quyÒn d©n sù   
1. TÊt c¶ c¸c quyÒn d©n sù cña c¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c ®­îc t«n träng vµ ®­îc ph¸p luËt b¶o vÖ. 
2. Khi quyÒn d©n sù cña mét chñ thÓ bÞ x©m ph¹m th× chñ thÓ ®ã cã quyÒn tù b¶o vÖ theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy hoÆc yªu cÇu c¬ quan, tæ chøc cã thÈm quyÒn: 
a) C«ng nhËn quyÒn d©n sù cña m×nh;
b) Buéc chÊm døt hµnh vi vi ph¹m;
c) Buéc xin lçi, c¶i chÝnh c«ng khai;
d) Buéc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù;
®) Buéc båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 10.	 Nguyªn t¾c t«n träng lîi Ých cña Nhµ n­íc, lîi Ých c«ng céng, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi kh¸c
ViÖc x¸c lËp, thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô d©n sù kh«ng ®­îc x©m ph¹m ®Õn lîi Ých cña Nhµ n­íc, lîi Ých c«ng céng, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi kh¸c.
§iÒu 11.	 Nguyªn t¾c tu©n thñ ph¸p luËt  
ViÖc x¸c lËp, thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô d©n sù ph¶i tu©n theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ quy ®Þnh kh¸c cña ph¸p luËt.
§iÒu 12.	 Nguyªn t¾c hoµ gi¶i  
Trong quan hÖ d©n sù, viÖc hoµ gi¶i gi÷a c¸c bªn phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®­îc khuyÕn khÝch.
Kh«ng ai ®­îc dïng vò lùc hoÆc ®e däa dïng vò lùc khi tham gia quan hÖ d©n sù, gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp d©n sù.
§iÒu 13.	 C¨n cø x¸c lËp quyÒn, nghÜa vô d©n sù  
QuyÒn, nghÜa vô d©n sù ®­îc x¸c lËp tõ c¸c c¨n cø sau ®©y:
1. Giao dÞch d©n sù hîp ph¸p;
2. QuyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n, c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn kh¸c;
3. Sù kiÖn ph¸p lý do ph¸p luËt quy ®Þnh;
4. S¸ng t¹o gi¸ trÞ tinh thÇn lµ ®èi t­îng thuéc quyÒn së h÷u trÝ tuÖ;
5. ChiÕm h÷u tµi s¶n cã c¨n cø ph¸p luËt;
6. G©y thiÖt h¹i do hµnh vi tr¸i ph¸p luËt;
7. Thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn;
8. ChiÕm h÷u, sö dông tµi s¶n, ®­îc lîi vÒ tµi s¶n kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt;
9. Nh÷ng c¨n cø kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh.  
Ch­¬ng III
C¸ NH©N
Môc 1
N¨NG LùC PH¸P LUËT D©N Sù,
N¨NG LùC HµNH VI D©N Sù CñA C¸ NH©N
§iÒu 14.	 N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña c¸ nh©n
1. N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña c¸ nh©n lµ kh¶ n¨ng cña c¸ nh©n cã quyÒn d©n sù vµ nghÜa vô d©n sù.
2. Mäi c¸ nh©n ®Òu cã n¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù nh­ nhau.
3. N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña c¸ nh©n cã tõ khi ng­êi ®ã sinh ra vµ chÊm døt khi ng­êi ®ã chÕt.
§iÒu 15.	Néi dung n¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña c¸ nh©n
C¸ nh©n cã c¸c quyÒn, nghÜa vô d©n sù sau ®©y:
1. QuyÒn nh©n th©n kh«ng g¾n víi tµi s¶n vµ quyÒn nh©n th©n g¾n víi tµi s¶n;
2. QuyÒn së h÷u, quyÒn thõa kÕ vµ c¸c quyÒn kh¸c ®èi víi tµi s¶n;
3. QuyÒn tham gia quan hÖ d©n sù vµ cã nghÜa vô ph¸t sinh tõ quan hÖ ®ã.
§iÒu 16.	Kh«ng h¹n chÕ n¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña c¸ nh©n
N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña c¸ nh©n kh«ng bÞ h¹n chÕ, trõ tr­êng hîp do ph¸p luËt quy ®Þnh.
§iÒu 17.	N¨ng lùc hµnh vi d©n sù cña c¸ nh©n
N¨ng lùc hµnh vi d©n sù cña c¸ nh©n lµ kh¶ n¨ng cña c¸ nh©n b»ng hµnh vi cña m×nh x¸c lËp, thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô d©n sù.
§iÒu 18.	Ng­êi thµnh niªn, ng­êi ch­a thµnh niªn
Ng­êi tõ ®ñ m­êi t¸m tuæi trë lªn lµ ng­êi thµnh niªn. Ng­êi ch­a ®ñ m­êi t¸m tuæi lµ ng­êi ch­a thµnh niªn.
§iÒu 19.	N¨ng lùc hµnh vi d©n sù cña ng­êi thµnh niªn  
Ng­êi thµnh niªn cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ®Çy ®ñ, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i §iÒu 22 vµ §iÒu 23 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 20.	N¨ng lùc hµnh vi d©n sù cña ng­êi ch­a thµnh niªn tõ ®ñ s¸u tuæi ®Õn ch­a ®ñ m­êi t¸m tuæi  
1. Ng­êi tõ ®ñ s¸u tuæi ®Õn ch­a ®ñ m­êi t¸m tuæi khi x¸c lËp, thùc hiÖn giao dÞch d©n sù ph¶i ®­îc ng­êi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt ®ång ý, trõ giao dÞch nh»m phôc vô nhu cÇu sinh ho¹t hµng ngµy phï hîp víi løa tuæi hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
2. Trong tr­êng hîp ng­êi tõ ®ñ m­êi l¨m tuæi ®Õn ch­a ®ñ m­êi t¸m tuæi cã tµi s¶n riªng b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô th× cã thÓ tù m×nh x¸c lËp, thùc hiÖn giao dÞch d©n sù mµ kh«ng cÇn ph¶i cã sù ®ång ý cña ng­êi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 21.	Ng­êi kh«ng cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù  
Ng­êi ch­a ®ñ s¸u tuæi kh«ng cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù. Giao dÞch d©n sù cña ng­êi ch­a ®ñ s¸u tuæi ph¶i do ng­êi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt x¸c lËp, thùc hiÖn.
§iÒu 22.	MÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù  
1. Khi mét ng­êi do bÞ bÖnh t©m thÇn hoÆc m¾c bÖnh kh¸c mµ kh«ng thÓ nhËn thøc, lµm chñ ®­îc hµnh vi cña m×nh th× theo yªu cÇu cña ng­êi cã quyÒn, lîi Ých liªn quan, Toµ ¸n ra quyÕt ®Þnh tuyªn bè mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù trªn c¬ së kÕt luËn cña tæ chøc gi¸m ®Þnh.
Khi kh«ng cßn c¨n cø tuyªn bè mét ng­êi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù th× theo yªu cÇu cña chÝnh ng­êi ®ã hoÆc cña ng­êi cã quyÒn, lîi Ých liªn quan, Toµ ¸n ra quyÕt ®Þnh huû bá quyÕt ®Þnh tuyªn bè mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù.
2. Giao dÞch d©n sù cña ng­êi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ph¶i do ng­êi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt x¸c lËp, thùc hiÖn.
§iÒu 23.	H¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù  
1. Ng­êi nghiÖn ma tuý, nghiÖn c¸c chÊt kÝch thÝch kh¸c dÉn ®Õn ph¸ t¸n tµi s¶n cña gia ®×nh th× theo yªu cÇu cña ng­êi cã quyÒn, lîi Ých liªn quan, c¬ quan, tæ chøc h÷u quan, Toµ ¸n cã thÓ ra quyÕt ®Þnh tuyªn bè lµ ng­êi bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù.
2. Ng­êi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt cña ng­êi bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù vµ ph¹m vi ®¹i diÖn do Toµ ¸n quyÕt ®Þnh. Giao dÞch d©n sù liªn quan ®Õn tµi s¶n cña ng­êi bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ph¶i cã sù ®ång ý cña ng­êi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt, trõ giao dÞch nh»m phôc vô nhu cÇu sinh ho¹t hµng ngµy.
3. Khi kh«ng cßn c¨n cø tuyªn bè mét ng­êi bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù th× theo yªu cÇu cña chÝnh ng­êi ®ã hoÆc cña ng­êi cã quyÒn, lîi Ých liªn quan, c¬ quan, tæ chøc h÷u quan, Toµ ¸n ra quyÕt ®Þnh huû bá quyÕt ®Þnh tuyªn bè h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù.
Môc 2
QUYÒN NH©N TH©N
§iÒu 24.	QuyÒn nh©n th©n  
QuyÒn nh©n th©n ®­îc quy ®Þnh trong Bé luËt nµy lµ quyÒn d©n sù g¾n liÒn víi mçi c¸ nh©n, kh«ng thÓ chuyÓn giao cho ng­êi kh¸c, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 25.	B¶o vÖ quyÒn nh©n th©n 
Khi quyÒn nh©n th©n cña c¸ nh©n bÞ x©m ph¹m th× ng­êi ®ã cã quyÒn:
1. Tù m×nh c¶i chÝnh; 
2. Yªu cÇu ng­êi vi ph¹m hoÆc yªu cÇu c¬ quan, tæ chøc cã thÈm quyÒn buéc ng­êi vi ph¹m chÊm døt hµnh vi vi ph¹m, xin lçi, c¶i chÝnh c«ng khai;
3. Yªu cÇu ng­êi vi ph¹m hoÆc yªu cÇu c¬ quan, tæ chøc cã thÈm quyÒn buéc ng­êi vi ph¹m båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 26.	QuyÒn ®èi víi hä, tªn  
1. C¸ nh©n cã quyÒn cã hä, tªn. Hä, tªn cña mét ng­êi ®­îc x¸c ®Þnh theo hä, tªn khai sinh cña ng­êi ®ã.
2. C¸ nh©n x¸c lËp, thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô d©n sù theo hä, tªn cña m×nh ®· ®­îc c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn c«ng nhËn.
3. ViÖc sö dông bÝ danh, bót danh kh«ng ®­îc g©y thiÖt h¹i ®Õn quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi kh¸c.
§iÒu 27.	QuyÒn thay ®æi hä, tªn  
1. C¸ nh©n cã quyÒn yªu cÇu c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn c«ng nhËn viÖc thay ®æi hä, tªn trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) Theo yªu cÇu cña ng­êi cã hä, tªn mµ viÖc sö dông hä, tªn ®ã g©y nhÇm lÉn, ¶nh h­ëng ®Õn t×nh c¶m gia ®×nh, ®Õn danh dù, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi ®ã;
b) Theo yªu cÇu cña cha nu«i, mÑ nu«i vÒ viÖc thay ®æi hä, tªn cho con nu«i hoÆc khi ng­êi con nu«i th«i kh«ng lµm con nu«i vµ ng­êi nµy hoÆc cha ®Î, mÑ ®Î yªu cÇu lÊy l¹i hä, tªn mµ cha ®Î, mÑ ®Î ®· ®Æt;
c) Theo yªu cÇu cña cha ®Î, mÑ ®Î hoÆc ng­êi con khi x¸c ®Þnh cha, mÑ cho con;
d) Thay ®æi hä cho con tõ hä cña cha sang hä cña mÑ hoÆc ng­îc l¹i;
®) Thay ®æi hä, tªn cña ng­êi bÞ l­u l¹c ®· t×m ra nguån gèc huyÕt thèng cña m×nh;
e) Thay ®æi hä, tªn cña ng­êi ®­îc x¸c ®Þnh l¹i giíi tÝnh;
g) C¸c tr­êng hîp kh¸c do ph¸p luËt vÒ hé tÞch quy ®Þnh.
2. ViÖc thay ®æi hä, tªn cho ng­êi tõ ®ñ chÝn tuæi trë lªn ph¶i cã sù ®ång ý cña ng­êi ®ã.
3. ViÖc thay ®æi hä, tªn cña c¸ nh©n kh«ng lµm thay ®æi, chÊm døt quyÒn, nghÜa vô d©n sù ®­îc x¸c lËp theo hä, tªn cò.
§iÒu 28.	QuyÒn x¸c ®Þnh d©n téc  
1. C¸ nh©n khi sinh ra ®­îc x¸c ®Þnh d©n téc theo d©n téc cña cha ®Î, mÑ ®Î. Trong tr­êng hîp cha ®Î vµ mÑ ®Î thuéc hai d©n téc kh¸c nhau th× d©n téc cña ng­êi con ®­îc x¸c ®Þnh lµ d©n téc cña cha ®Î hoÆc d©n téc cña mÑ ®Î theo tËp qu¸n hoÆc theo tho¶ thuËn cña cha ®Î, mÑ ®Î.
2. Ng­êi ®· thµnh niªn, cha ®Î vµ mÑ ®Î hoÆc ng­êi gi¸m hé cña ng­êi ch­a thµnh niªn cã quyÒn yªu cÇu c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn x¸c ®Þnh l¹i d©n téc trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) X¸c ®Þnh l¹i theo d©n téc cña cha ®Î hoÆc mÑ ®Î, nÕu cha ®Î, mÑ ®Î thuéc hai d©n téc kh¸c nhau;
b) X¸c ®Þnh l¹i theo d©n téc cña cha ®Î, mÑ ®Î trong tr­êng hîp lµm con nu«i cña ng­êi thuéc d©n téc kh¸c mµ ®­îc x¸c ®Þnh theo d©n téc cña cha nu«i, mÑ nu«i do kh«ng biÕt cha ®Î, mÑ ®Î lµ ai.
3. Trong tr­êng hîp cha ®Î, mÑ ®Î hoÆc ng­êi gi¸m hé cña ng­êi ch­a thµnh niªn yªu cÇu x¸c ®Þnh l¹i d©n téc cho ng­êi ch­a thµnh niªn tõ ®ñ m­êi l¨m tuæi trë lªn theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy th× ph¶i ®­îc sù ®ång ý cña ng­êi ch­a thµnh niªn ®ã.
§iÒu 29.	QuyÒn ®­îc khai sinh 
C¸ nh©n khi sinh ra cã quyÒn ®­îc khai sinh.  
§iÒu 30.	QuyÒn ®­îc khai tö  
1. Khi cã ng­êi chÕt th× ng­êi th©n thÝch, chñ nhµ hoÆc c¬ quan, tæ chøc n¬i cã ng­êi chÕt ph¶i khai tö cho ng­êi ®ã.
2. TrÎ s¬ sinh, nÕu chÕt sau khi sinh th× ph¶i ®­îc khai sinh vµ khai tö; nÕu chÕt tr­íc khi sinh hoÆc sinh ra mµ chÕt ngay th× kh«ng ph¶i khai sinh vµ khai tö.
§iÒu 31.	QuyÒn cña c¸ nh©n ®èi víi h×nh ¶nh  
1. C¸ nh©n cã quyÒn ®èi víi h×nh ¶nh cña m×nh.
2. ViÖc sö dông h×nh ¶nh cña c¸ nh©n ph¶i ®­îc ng­êi ®ã ®ång ý; trong tr­êng hîp  ng­êi ®ã ®· chÕt, mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, ch­a ®ñ m­êi l¨m tuæi th× ph¶i ®­îc cha, mÑ, vî, chång, con ®· thµnh niªn hoÆc ng­êi ®¹i diÖn cña ng­êi ®ã ®ång ý, trõ tr­êng hîp v× lîi Ých cña Nhµ n­íc, lîi Ých c«ng céng hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
3. Nghiªm cÊm viÖc sö dông h×nh ¶nh cña ng­êi kh¸c mµ x©m ph¹m danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn cña ng­êi cã h×nh ¶nh.
§iÒu 32.	QuyÒn ®­îc b¶o ®¶m an toµn vÒ tÝnh m¹ng, søc khoÎ, th©n thÓ  
1. C¸ nh©n cã quyÒn ®­îc b¶o ®¶m an toµn vÒ tÝnh m¹ng, søc khoÎ, th©n thÓ.
2. Khi ph¸t hiÖn ng­êi bÞ tai n¹n, bÖnh tËt mµ tÝnh m¹ng bÞ ®e däa th× ng­êi ph¸t hiÖn cã tr¸ch nhiÖm ®­a ®Õn c¬ së y tÕ; c¬ së y tÕ kh«ng ®­îc tõ chèi viÖc cøu ch÷a mµ ph¶i tËn dông mäi ph­¬ng tiÖn, kh¶ n¨ng hiÖn cã ®Ó cøu ch÷a.
3. ViÖc thùc hiÖn ph­¬ng ph¸p ch÷a bÖnh míi trªn c¬ thÓ mét ng­êi, viÖc g©y mª, mæ, c¾t bá, cÊy ghÐp bé phËn cña c¬ thÓ ph¶i ®­îc sù ®ång ý cña ng­êi ®ã; nÕu ng­êi ®ã ch­a thµnh niªn, mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù hoÆc lµ bÖnh nh©n bÊt tØnh th× ph¶i ®­îc cha, mÑ, vî, chång, con ®· thµnh niªn hoÆc ng­êi gi¸m hé cña ng­êi ®ã ®ång ýý; trong tr­êng hîp cã nguy c¬ ®e däa ®Õn tÝnh m¹ng cña bÖnh nh©n mµ kh«ng chê ®­îc ý kiÕn cña nh÷ng ng­êi trªn th× ph¶i cã quyÕt ®Þnh cña ng­êi ®øng ®Çu c¬ së y tÕ.
4. ViÖc mæ tö thi ®­îc thùc hiÖn trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) Cã sù ®ång ý cña ng­êi qu¸ cè tr­íc khi ng­êi ®ã chÕt;
b) Cã sù ®ång ý cña cha, mÑ, vî, chång, con ®· thµnh niªn hoÆc ng­êi gi¸m hé khi kh«ng cã ý kiÕn cña ng­êi qu¸ cè tr­íc khi ng­êi ®ã chÕt;
c) Theo quyÕt ®Þnh cña tæ chøc y tÕ, c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn trong tr­êng hîp cÇn thiÕt. 
§iÒu 33.	QuyÒn hiÕn bé phËn c¬ thÓ
C¸ nh©n cã quyÒn ®­îc hiÕn bé phËn c¬ thÓ cña m×nh v× môc ®Ých ch÷a bÖnh cho ng­êi kh¸c hoÆc nghiªn cøu khoa häc.
 ViÖc hiÕn vµ sö dông bé phËn c¬ thÓ ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 34.	QuyÒn hiÕn x¸c, bé phËn c¬ thÓ sau khi chÕt  
C¸ nh©n cã quyÒn hiÕn x¸c, bé phËn c¬ thÓ cña m×nh sau khi chÕt v× môc ®Ých ch÷a bÖnh cho ng­êi kh¸c hoÆc nghiªn cøu khoa häc.
ViÖc hiÕn vµ sö dông x¸c, bé phËn c¬ thÓ cña ng­êi chÕt ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 35.	QuyÒn nhËn bé phËn c¬ thÓ ng­êi 
C¸ nh©n cã quyÒn nhËn bé phËn c¬ thÓ cña ng­êi kh¸c ®Ó ch÷a bÖnh cho m×nh.
Nghiªm cÊm viÖc nhËn, sö dông bé phËn c¬ thÓ cña ng­êi kh¸c v× môc ®Ých th­¬ng m¹i.
§iÒu 36.	QuyÒn x¸c ®Þnh l¹i giíi tÝnh 
C¸ nh©n cã quyÒn ®­îc x¸c ®Þnh l¹i giíi tÝnh.
ViÖc x¸c ®Þnh l¹i giíi tÝnh cña mét ng­êi ®­îc thùc hiÖn trong tr­êng hîp giíi tÝnh cña ng­êi ®ã bÞ khuyÕt tËt bÈm sinh hoÆc ch­a ®Þnh h×nh chÝnh x¸c mµ cÇn cã sù can thiÖp cña y häc nh»m x¸c ®Þnh râ vÒ giíi tÝnh.
ViÖc x¸c ®Þnh l¹i giíi tÝnh ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. 
§iÒu 37.	QuyÒn ®­îc b¶o vÖ danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn  
Danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn cña c¸ nh©n ®­îc t«n träng vµ ®­îc ph¸p luËt b¶o vÖ.
§iÒu 38.	QuyÒn bÝ mËt ®êi t­   
1. QuyÒn bÝ mËt ®êi t­ cña c¸ nh©n ®­îc t«n träng vµ ®­îc ph¸p luËt b¶o vÖ.
2. ViÖc thu thËp, c«ng bè th«ng tin, t­ liÖu vÒ ®êi t­ cña c¸ nh©n ph¶i ®­îc ng­êi ®ã ®ång ý; trong tr­êng hîp ng­êi ®ã ®· chÕt, mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, ch­a ®ñ m­êi l¨m tuæi th× ph¶i ®­îc cha, mÑ, vî, chång, con ®· thµnh niªn hoÆc ng­êi ®¹i diÖn cña ng­êi ®ã ®ång ý, trõ tr­êng hîp thu thËp, c«ng bè th«ng tin, t­ liÖu theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan, tæ chøc cã thÈm quyÒn.
3. Th­ tÝn, ®iÖn tho¹i, ®iÖn tÝn, c¸c h×nh thøc th«ng tin ®iÖn tö kh¸c cña c¸ nh©n ®­îc b¶o ®¶m an toµn vµ bÝ mËt. 
ViÖc kiÓm so¸t th­ tÝn, ®iÖn tho¹i, ®iÖn tÝn, c¸c h×nh thøc th«ng tin ®iÖn tö kh¸c cña c¸ nh©n ®­îc thùc hiÖn trong tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh vµ ph¶i cã quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn.
§iÒu 39.	QuyÒn kÕt h«n  
Nam, n÷ cã ®ñ ®iÒu kiÖn kÕt h«n theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ h«n nh©n vµ gia ®×nh cã quyÒn tù do kÕt h«n.
ViÖc tù do kÕt h«n gi÷a nh÷ng ng­êi thuéc c¸c d©n téc, t«n gi¸o kh¸c nhau, gi÷a nh÷ng ng­êi theo t«n gi¸o vµ kh«ng theo t«n gi¸o, gi÷a c«ng d©n ViÖt Nam víi ng­êi n­íc ngoµi ®­îc t«n träng vµ ®­îc ph¸p luËt b¶o vÖ.
§iÒu 40.	QuyÒn b×nh ®¼ng cña vî chång  
Vî, chång b×nh ®¼ng víi nhau, cã quyÒn, nghÜa vô ngang nhau vÒ mäi mÆt trong gia ®×nh vµ trong quan hÖ d©n sù, cïng nhau x©y dùng gia ®×nh no Êm, b×nh ®¼ng, tiÕn bé, h¹nh phóc, bÒn v÷ng.
§iÒu 41.	QuyÒn ®­îc h­ëng sù ch¨m sãc gi÷a c¸c thµnh viªn trong gia ®×nh
C¸c thµnh viªn trong gia ®×nh cã quyÒn ®­îc h­ëng sù ch¨m sãc, gióp ®ì nhau phï hîp víi truyÒn thèng ®¹o ®øc tèt ®Ñp cña gia ®×nh ViÖt Nam.
Con, ch¸u ch­a thµnh niªn ®­îc h­ëng sù ch¨m sãc, nu«i d­ìng cña cha mÑ, «ng bµ; con, ch¸u cã bæn phËn kÝnh träng, ch¨m sãc vµ phông d­ìng cha mÑ, «ng bµ.
§iÒu 42.	 QuyÒn ly h«n  
Vî, chång hoÆc c¶ hai ng­êi cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n gi¶i quyÕt viÖc ly h«n.
§iÒu 43.	 QuyÒn nhËn, kh«ng nhËn cha, mÑ, con   
1. Ng­êi kh«ng ®­îc nhËn lµ cha, mÑ hoÆc lµ con cña ng­êi kh¸c cã quyÒn yªu cÇu c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn x¸c ®Þnh m×nh lµ cha, mÑ hoÆc lµ con cña ng­êi ®ã.
2. Ng­êi ®­îc nhËn lµ cha, mÑ hoÆc lµ con cña ng­êi kh¸c cã quyÒn yªu cÇu c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn x¸c ®Þnh m×nh kh«ng ph¶i lµ cha, mÑ hoÆc lµ con cña ng­êi ®ã.
§iÒu 44.	QuyÒn ®­îc nu«i con nu«i vµ quyÒn ®­îc nhËn lµm con nu«i  
QuyÒn ®­îc nu«i con nu«i vµ quyÒn ®­îc nhËn lµm con nu«i cña c¸ nh©n ®­îc ph¸p luËt c«ng nhËn vµ b¶o hé.
ViÖc nhËn con nu«i vµ ®­îc nhËn lµm con nu«i ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.  
§iÒu 45.	QuyÒn ®èi víi quèc tÞch  
C¸ nh©n cã quyÒn cã quèc tÞch.
ViÖc c«ng nhËn, thay ®æi, nhËp quèc tÞch, th«i quèc tÞch ViÖt Nam ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ quèc tÞch.
§iÒu 46.	QuyÒn bÊt kh¶ x©m ph¹m vÒ chç ë  
C¸ nh©n cã quyÒn bÊt kh¶ x©m ph¹m vÒ chç ë.
ViÖc vµo chç ë cña mét ng­êi ph¶i ®­îc ng­êi ®ã ®ång ý.
ChØ trong tr­êng hîp ®­îc ph¸p luËt quy ®Þnh vµ ph¶i cã quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn míi ®­îc tiÕn hµnh kh¸m xÐt chç ë cña mét ng­êi; viÖc kh¸m xÐt ph¶i theo tr×nh tù, thñ tôc do ph¸p luËt quy ®Þnh. 
§iÒu 47.	QuyÒn tù do tÝn ng­ìng, t«n gi¸o
1. C¸ nh©n cã quyÒn tù do tÝn ng­ìng, t«n gi¸o, theo hoÆc kh«ng theo mét t«n gi¸o nµo.
2. Kh«ng ai ®­îc x©m ph¹m tù do tÝn ng­ìng, t«n gi¸o hoÆc lîi dông tÝn ng­ìng, t«n gi¸o ®Ó x©m ph¹m lîi Ých cña Nhµ n­íc, lîi Ých c«ng céng, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi kh¸c.
§iÒu 48.	QuyÒn tù do ®i l¹i, tù do c­ tró  
1. C¸ nh©n cã quyÒn tù do ®i l¹i, tù do c­ tró. 
2. QuyÒn tù do ®i l¹i, tù do c­ tró cña c¸ nh©n chØ cã thÓ bÞ h¹n chÕ theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn vµ theo tr×nh tù, thñ tôc do ph¸p luËt quy ®Þnh.
§iÒu 49.	QuyÒn lao ®éng
C¸ nh©n cã quyÒn lao ®éng.
Mäi ng­êi ®Òu cã quyÒn lµm viÖc, tù do lùa chän viÖc lµm, nghÒ nghiÖp, kh«ng bÞ ph©n biÖt ®èi xö vÒ d©n téc, giíi tÝnh, thµnh phÇn x· héi, tÝn ng­ìng, t«n gi¸o.
§iÒu 50.	QuyÒn tù do kinh doanh
QuyÒn tù do kinh doanh cña c¸ nh©n ®­îc t«n träng vµ ®­îc ph¸p luËt b¶o vÖ.
C¸ nh©n cã quyÒn lùa chän h×nh thøc, lÜnh vùc, ngµnh nghÒ kinh doanh, lËp doanh nghiÖp, tù do giao kÕt hîp ®ång, thuª lao ®éng vµ c¸c quyÒn kh¸c phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 51.	QuyÒn tù do nghiªn cøu, s¸ng t¹o  
1. C¸ nh©n cã quyÒn tù do nghiªn cøu khoa häc - kü thuËt, ph¸t minh, s¸ng chÕ, s¸ng kiÕn c¶i tiÕn kü thuËt, hîp lý ho¸ s¶n xuÊt, s¸ng t¸c, phª b×nh v¨n häc, nghÖ thuËt vµ tham gia c¸c ho¹t ®éng nghiªn cøu, s¸ng t¹o kh¸c.
2. QuyÒn tù do nghiªn cøu, s¸ng t¹o ®­îc t«n träng vµ ®­îc ph¸p luËt b¶o vÖ. Kh«ng ai ®­îc c¶n trë, h¹n chÕ quyÒn tù do nghiªn cøu, s¸ng t¹o cña c¸ nh©n.
Môc 3
N¬i c­ tró
§iÒu 52.	N¬i c­ tró  
1. N¬i c­ tró cña c¸ nh©n lµ n¬i ng­êi ®ã th­êng xuyªn sinh sèng.
2. Tr­êng hîp kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc n¬i c­ tró cña c¸ nh©n theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy th× n¬i c­ tró lµ n¬i ng­êi ®ã ®ang sinh sèng.
§iÒu 53.	N¬i c­ tró cña ng­êi ch­a thµnh niªn  
1. N¬i c­ tró cña ng­êi ch­a thµnh niªn lµ n¬i c­ tró cña cha, mÑ; nÕu cha, mÑ cã n¬i c­ tró kh¸c nhau th× n¬i c­ tró cña ng­êi ch­a thµnh niªn lµ n¬i c­ tró cña cha hoÆc mÑ mµ ng­êi ch­a thµnh niªn th­êng xuyªn chung sèng.
2. Ng­êi ch­a thµnh niªn cã thÓ cã n¬i c­ tró kh¸c víi n¬i c­ tró cña cha, mÑ nÕu ®­îc cha, mÑ ®ång ý hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
§iÒu 54.	N¬i c­ tró cña ng­êi ®­îc gi¸m hé  
1. N¬i c­ tró cña ng­êi ®­îc gi¸m hé lµ n¬i c­ tró cña ng­êi gi¸m hé.
2. Ng­êi ®­îc gi¸m hé cã thÓ cã n¬i c­ tró kh¸c víi n¬i c­ tró cña ng­êi gi¸m hé nÕu ®­îc ng­êi gi¸m hé ®ång ý hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
§iÒu 55.	N¬i c­ tró cña vî, chång  
1. N¬i c­ tró cña vî, chång lµ n¬i vî, chång th­êng xuyªn chung sèng.  
2. Vî, chång cã thÓ cã n¬i c­ tró kh¸c nhau nÕu cã tho¶ thuËn.
§iÒu 56.	N¬i c­ tró cña qu©n nh©n  
1. N¬i c­ tró cña qu©n nh©n ®ang lµm nghÜa vô qu©n sù lµ n¬i ®¬n vÞ cña qu©n nh©n ®ã ®ãng qu©n.
2. N¬i c­ tró cña sÜ quan qu©n ®éi, qu©n nh©n chuyªn nghiÖp, c«ng nh©n, viªn chøc quèc phßng lµ n¬i ®¬n vÞ cña nh÷ng ng­êi ®ã ®ãng qu©n, trõ tr­êng hîp hä cã n¬i c­ tró theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 52 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 57.	N¬i c­ tró cña ng­êi lµm nghÒ l­u ®éng   
N¬i c­ tró cña ng­êi lµm nghÒ l­u ®éng trªn tµu, thuyÒn, ph­¬ng tiÖn hµnh nghÒ l­u ®éng kh¸c lµ n¬i ®¨ng ký tµu, thuyÒn, ph­¬ng tiÖn ®ã, trõ tr­êng hîp hä cã n¬i c­ tró theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 52 cña Bé luËt nµy.
Môc 4
GI¸M Hé
§iÒu 58.	Gi¸m hé  
1. Gi¸m hé lµ viÖc c¸ nh©n, tæ chøc (sau ®©y gäi chung lµ ng­êi gi¸m hé) ®­îc ph¸p luËt quy ®Þnh hoÆc ®­îc cö ®Ó thùc hiÖn viÖc ch¨m sãc vµ b¶o vÖ quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi ch­a thµnh niªn, ng­êi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù (sau ®©y gäi chung lµ ng­êi ®­îc gi¸m hé).
2. Ng­êi ®­îc gi¸m hé bao gåm:
a) Ng­êi ch­a thµnh niªn kh«ng cßn cha, mÑ, kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc cha, mÑ hoÆc cha, mÑ ®Òu mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ Toµ ¸n h¹n chÕ quyÒn cña cha, mÑ hoÆc cha, mÑ kh«ng cã ®iÒu kiÖn ch¨m sãc, gi¸o dôc ng­êi ch­a thµnh niªn ®ã vµ nÕu cha, mÑ cã yªu cÇu;
b) Ng­êi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù.  
3. Ng­êi ch­a ®ñ m­êi l¨m tuæi ®­îc quy ®Þnh t¹i ®iÓm a kho¶n 2 §iÒu nµy vµ ng­êi ®­îc quy ®Þnh t¹i ®iÓm b kho¶n 2 §iÒu nµy ph¶i cã ng­êi gi¸m hé.
4. Mét ng­êi cã thÓ gi¸m hé cho nhiÒu ng­êi, nh­ng mét ng­êi chØ cã thÓ ®­îc mét ng­êi gi¸m hé, trõ tr­êng hîp ng­êi gi¸m hé lµ cha, mÑ hoÆc «ng, bµ theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 61 hoÆc kho¶n 3 §iÒu 62 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 59.	Gi¸m s¸t viÖc gi¸m hé  
1. Ng­êi th©n thÝch cña ng­êi ®­îc gi¸m hé cã tr¸ch nhiÖm cö ng­êi ®¹i diÖn lµm ng­êi gi¸m s¸t viÖc gi¸m hé ®Ó theo dâi, ®«n ®èc, kiÓm tra ng­êi gi¸m hé trong viÖc thùc hiÖn gi¸m hé, xem xÐt, gi¶i quyÕt kÞp thêi nh÷ng ®Ò nghÞ, kiÕn nghÞ cña ng­êi gi¸m hé liªn quan ®Õn viÖc gi¸m hé.
Ng­êi th©n thÝch cña ng­êi ®­îc gi¸m hé lµ vî, chång, cha, mÑ, con cña ng­êi ®­îc gi¸m hé; nÕu kh«ng cã ai trong sè nh÷ng ng­êi nµy th× ng­êi th©n thÝch cña ng­êi ®­îc gi¸m hé lµ «ng, bµ, anh ruét, chÞ ruét, em ruét cña ng­êi ®­îc gi¸m hé; nÕu còng kh«ng cã ai trong sè nh÷ng ng­êi nµy th× ng­êi th©n thÝch cña ng­êi ®­îc gi¸m hé lµ b¸c, chó, cËu, c«, d× cña ng­êi ®­îc gi¸m hé.
2. Trong tr­êng hîp kh«ng cã ng­êi th©n thÝch cña ng­êi ®­îc gi¸m hé hoÆc nh÷ng ng­êi th©n thÝch kh«ng cö ®­îc ng­êi gi¸m s¸t viÖc gi¸m hé theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy th× Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn n¬i c­ tró cña ng­êi gi¸m hé cö ng­êi gi¸m s¸t viÖc gi¸m hé.
3. Ng­êi gi¸m s¸t viÖc gi¸m hé ph¶i lµ ng­êi cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ®Çy ®ñ.
§iÒu 60.	§iÒu kiÖn cña c¸ nh©n lµm ng­êi gi¸m hé  
C¸ nh©n cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn sau ®©y cã thÓ lµm ng­êi gi¸m hé:
1. Cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ®Çy ®ñ;
2. Cã t­ c¸ch ®¹o ®øc tèt; kh«ng ph¶i lµ ng­êi ®ang bÞ truy cøu tr¸ch nhiÖm h×nh sù hoÆc ng­êi bÞ kÕt ¸n nh­ng ch­a ®­îc xo¸ ¸n tÝch vÒ mét trong c¸c téi cè ý x©m ph¹m tÝnh m¹ng, søc khoÎ, danh dù, nh©n phÈm, tµi s¶n cña ng­êi kh¸c;
3. Cã ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt b¶o ®¶m thùc hiÖn viÖc gi¸m hé.
§iÒu 61.	Ng­êi gi¸m hé ®­¬ng nhiªn cña ng­êi ch­a thµnh niªn  
Ng­êi gi¸m hé ®­¬ng nhiªn cña ng­êi ch­a thµnh niªn mµ kh«ng cßn c¶ cha vµ mÑ, kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc cha, mÑ hoÆc c¶ cha vµ mÑ ®Òu mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ Toµ ¸n h¹n chÕ quyÒn cña cha, mÑ hoÆc cha, mÑ kh«ng cã ®iÒu kiÖn ch¨m sãc, gi¸o dôc ng­êi ch­a thµnh niªn ®ã vµ nÕu cha, mÑ cã yªu cÇu, ®­îc x¸c ®Þnh nh­ sau:
1. Trong tr­êng hîp anh ruét, chÞ ruét kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c th× anh c¶ hoÆc chÞ c¶ lµ ng­êi gi¸m hé cña em ch­a thµnh niªn; nÕu anh c¶ hoÆc chÞ c¶ kh«ng cã ®ñ ®iÒu kiÖn lµm ng­êi gi¸m hé th× anh, chÞ tiÕp theo lµ ng­êi gi¸m hé;
2. Trong tr­êng hîp kh«ng cã anh ruét, chÞ ruét hoÆc anh ruét, chÞ ruét kh«ng cã ®ñ ®iÒu kiÖn lµm ng­êi gi¸m hé th× «ng néi, bµ néi, «ng ngo¹i, bµ ngo¹i lµ ng­êi gi¸m hé; nÕu kh«ng cã ai trong sè nh÷ng ng­êi th©n thÝch nµy cã ®ñ ®iÒu kiÖn lµm ng­êi gi¸m hé th× b¸c, chó, cËu, c«, d× lµ ng­êi gi¸m hé.
§iÒu 62.	Ng­êi gi¸m hé ®­¬ng nhiªn cña ng­êi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù  
1. Trong tr­êng hîp vî mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù th× chång lµ ng­êi gi¸m hé; nÕu chång mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù th× vî lµ ng­êi gi¸m hé.
2. Trong tr­êng hîp cha vµ mÑ ®Òu mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù hoÆc mét ng­êi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, cßn ng­êi kia kh«ng cã ®ñ ®iÒu kiÖn lµm ng­êi gi¸m hé th× ng­êi con c¶ lµ ng­êi gi¸m hé; nÕu ng­êi con c¶ kh«ng cã ®ñ ®iÒu kiÖn lµm ng­êi gi¸m hé th× ng­êi con tiÕp theo lµ ng­êi gi¸m hé.
3. Trong tr­êng hîp ng­êi thµnh niªn mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ch­a cã vî, chång, con hoÆc cã mµ vî, chång, con ®Òu kh«ng cã ®ñ ®iÒu kiÖn lµm ng­êi gi¸m hé th× cha, mÑ lµ ng­êi gi¸m hé.
§iÒu 63.	Cö ng­êi gi¸m hé  
Trong tr­êng hîp ng­êi ch­a thµnh niªn, ng­êi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù kh«ng cã ng­êi gi¸m hé ®­¬ng nhiªn theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 61 vµ §iÒu 62 cña Bé luËt nµy th× Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn n¬i c­ tró cña ng­êi ®­îc gi¸m hé cã tr¸ch nhiÖm cö ng­êi gi¸m hé hoÆc ®Ò nghÞ mét tæ chøc ®¶m nhËn viÖc gi¸m hé. 
§iÒu 64.	Thñ tôc cö ng­êi gi¸m hé
1. ViÖc cö ng­êi gi¸m hé ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n, trong ®ã ghi râ lý do cö ng­êi gi¸m hé, quyÒn, nghÜa vô cô thÓ cña ng­êi gi¸m hé, t×nh tr¹ng tµi s¶n cña ng­êi ®­îc gi¸m hé.
2. ViÖc cö ng­êi gi¸m hé ph¶i ®­îc sù ®ång ý cña ng­êi ®­îc cö lµm ng­êi gi¸m hé.
§iÒu 65.	NghÜa vô cña ng­êi gi¸m hé ®èi víi ng­êi ®­îc gi¸m hé ch­a ®ñ m­êi l¨m tuæi  
Ng­êi gi¸m hé cña ng­êi ch­a ®ñ m­êi l¨m tuæi cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Ch¨m sãc, gi¸o dôc ng­êi ®­îc gi¸m hé;
2. §¹i diÖn cho ng­êi ®­îc gi¸m hé trong c¸c giao dÞch d©n sù, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt quy ®Þnh ng­êi ch­a ®ñ m­êi l¨m tuæi cã thÓ tù m×nh x¸c lËp, thùc hiÖn giao dÞch d©n sù;
3. Qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi ®­îc gi¸m hé;
4. B¶o vÖ quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi ®­îc gi¸m hé.
§iÒu 66.	NghÜa vô cña ng­êi gi¸m hé ®èi víi ng­êi ®­îc gi¸m hé tõ ®ñ m­êi l¨m tuæi ®Õn ch­a ®ñ m­êi t¸m tuæi  
Ng­êi gi¸m hé cña ng­êi tõ ®ñ m­êi l¨m tuæi ®Õn ch­a ®ñ m­êi t¸m tuæi cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. §¹i diÖn cho ng­êi ®­îc gi¸m hé trong c¸c giao dÞch d©n sù, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt quy ®Þnh ng­êi tõ ®ñ m­êi l¨m tuæi ®Õn ch­a ®ñ m­êi t¸m tuæi cã thÓ tù m×nh x¸c lËp, thùc hiÖn giao dÞch d©n sù;
2. Qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi ®­îc gi¸m hé;
3. B¶o vÖ quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi ®­îc gi¸m hé.
§iÒu 67.	NghÜa vô cña ng­êi gi¸m hé ®èi víi ng­êi ®­îc gi¸m hé mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù  
Ng­êi gi¸m hé cña ng­êi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Ch¨m sãc, b¶o ®¶m viÖc ®iÒu trÞ bÖnh cho ng­êi ®­îc gi¸m hé;
2. §¹i diÖn cho ng­êi ®­îc gi¸m hé trong c¸c giao dÞch d©n sù;
3. Qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi ®­îc gi¸m hé;
4. B¶o vÖ quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi ®­îc gi¸m hé.
§iÒu 68.	QuyÒn cña ng­êi gi¸m hé  
Ng­êi gi¸m hé cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Sö dông tµi s¶n cña ng­êi ®­îc gi¸m hé ®Ó ch¨m sãc, chi dïng cho nh÷ng nhu cÇu cÇn thiÕt cña ng­êi ®­îc gi¸m hé;
2. §­îc thanh to¸n c¸c chi phÝ cÇn thiÕt cho viÖc qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi ®­îc gi¸m hé;
3. §¹i diÖn cho ng­êi ®­îc gi¸m hé trong viÖc x¸c lËp, thùc hiÖn c¸c giao dÞch d©n sù nh»m b¶o vÖ quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi ®­îc gi¸m hé.
§iÒu 69.	Qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi ®­îc gi¸m hé   
1. Ng­êi gi¸m hé cã tr¸ch nhiÖm qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi ®­îc gi¸m hé nh­ tµi s¶n cña chÝnh m×nh.
2. Ng­êi gi¸m hé ®­îc thùc hiÖn c¸c giao dÞch liªn quan ®Õn tµi s¶n cña ng­êi ®­îc gi¸m hé v× lîi Ých cña ng­êi ®­îc gi¸m hé. ViÖc b¸n, trao ®æi, cho thuª, cho m­în, cho vay, cÇm cè, thÕ chÊp, ®Æt cäc vµ c¸c giao dÞch kh¸c ®èi víi tµi s¶n cã gi¸ trÞ lín cña ng­êi ®­îc gi¸m hé ph¶i ®­îc sù ®ång ý cña ng­êi gi¸m s¸t viÖc gi¸m hé. 
Ng­êi gi¸m hé kh«ng ®­îc ®em tµi s¶n cña ng­êi ®­îc gi¸m hé tÆng cho ng­êi kh¸c.
3. C¸c giao dÞch d©n sù gi÷a ng­êi gi¸m hé víi ng­êi ®­îc gi¸m hé cã liªn quan ®Õn tµi s¶n cña ng­êi ®­îc gi¸m hé ®Òu v« hiÖu, trõ tr­êng hîp giao dÞch ®­îc thùc hiÖn v× lîi Ých cña ng­êi ®­îc gi¸m hé vµ cã sù ®ång ý cña ng­êi gi¸m s¸t viÖc gi¸m hé.  
§iÒu 70.	Thay ®æi ng­êi gi¸m hé  
1. Ng­êi gi¸m hé ®­îc thay ®æi trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) Ng­êi gi¸m hé kh«ng cßn ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn quy ®Þnh t¹i §iÒu 60 cña Bé luËt nµy;
b) Ng­êi gi¸m hé lµ c¸ nh©n chÕt hoÆc bÞ Toµ ¸n tuyªn bè mÊt tÝch, tæ chøc lµm gi¸m hé chÊm døt ho¹t ®éng;
c) Ng­êi gi¸m hé vi ph¹m nghiªm träng nghÜa vô gi¸m hé;
d) Ng­êi gi¸m hé ®Ò nghÞ ®­îc thay ®æi vµ cã ng­êi kh¸c nhËn lµm gi¸m hé.
2. Trong tr­êng hîp thay ®æi ng­êi gi¸m hé ®­¬ng nhiªn th× nh÷ng ng­êi ®­îc quy ®Þnh t¹i §iÒu 61 vµ §iÒu 62 cña Bé luËt nµy lµ ng­êi gi¸m hé ®­¬ng nhiªn; nÕu kh«ng cã ng­êi gi¸m hé ®­¬ng nhiªn th× viÖc cö ng­êi gi¸m hé ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 63 cña Bé luËt nµy.
3. Thñ tôc thay ®æi ng­êi gi¸m hé ®­îc cö ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 64 vµ §iÒu 71 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 71.	ChuyÓn giao gi¸m hé cña ng­êi gi¸m hé ®­îc cö  
1. Khi thay ®æi ng­êi gi¸m hé th× trong thêi h¹n m­êi l¨m ngµy, kÓ tõ ngµy cã ng­êi gi¸m hé míi, ng­êi ®· thùc hiÖn viÖc gi¸m hé ph¶i chuyÓn giao gi¸m hé cho ng­êi thay thÕ m×nh.
2. ViÖc chuyÓn giao gi¸m hé ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n, trong ®ã ghi râ lý do chuyÓn giao vµ t×nh tr¹ng tµi s¶n cña ng­êi ®­îc gi¸m hé t¹i thêi ®iÓm chuyÓn giao. Ng­êi cö ng­êi gi¸m hé, ng­êi gi¸m s¸t viÖc gi¸m hé chøng kiÕn viÖc chuyÓn giao gi¸m hé.   
3. Trong tr­êng hîp thay ®æi ng­êi gi¸m hé v× lý do ng­êi gi¸m hé lµ c¸ nh©n chÕt, bÞ Toµ ¸n tuyªn bè h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, mÊt tÝch; tæ chøc lµm gi¸m hé chÊm døt ho¹t ®éng th× ng­êi cö ng­êi gi¸m hé lËp biªn b¶n, ghi râ t×nh tr¹ng tµi s¶n cña ng­êi ®­îc gi¸m hé, quyÒn, nghÜa vô ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn viÖc gi¸m hé ®Ó chuyÓn giao cho ng­êi gi¸m hé míi víi sù chøng kiÕn cña ng­êi gi¸m s¸t viÖc gi¸m hé.
4. ViÖc chuyÓn giao gi¸m hé ph¶i ®­îc Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn n¬i c­ tró cña ng­êi gi¸m hé míi c«ng nhËn.
§iÒu 72.	ChÊm døt viÖc gi¸m hé  
ViÖc gi¸m hé chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. Ng­êi ®­îc gi¸m hé ®· cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ®Çy ®ñ;  
2. Ng­êi ®­îc gi¸m hé chÕt;
3. Cha, mÑ cña ng­êi ®­îc gi¸m hé ®· cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô cña m×nh;
4. Ng­êi ®­îc gi¸m hé ®­îc nhËn lµm con nu«i.
§iÒu 73.	HËu qu¶ chÊm døt viÖc gi¸m hé  
1. Khi viÖc gi¸m hé chÊm døt th× trong thêi h¹n ba th¸ng, kÓ tõ thêi ®iÓm chÊm døt viÖc gi¸m hé, ng­êi gi¸m hé thanh to¸n tµi s¶n víi ng­êi ®­îc gi¸m hé hoÆc víi cha, mÑ cña ng­êi ®­îc gi¸m hé.
Trong tr­êng hîp ng­êi ®­îc gi¸m hé chÕt th× trong thêi h¹n ba th¸ng, kÓ tõ thêi ®iÓm chÊm døt viÖc gi¸m hé, ng­êi gi¸m hé thanh to¸n tµi s¶n víi ng­êi thõa kÕ cña ng­êi ®­îc gi¸m hé; nÕu hÕt thêi h¹n ®ã mµ ch­a x¸c ®Þnh ®­îc ng­êi thõa kÕ th× ng­êi gi¸m hé tiÕp tôc qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi ®­îc gi¸m hé cho ®Õn khi tµi s¶n ®­îc gi¶i quyÕt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ thõa kÕ vµ th«ng b¸o cho Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn n¬i ng­êi ®­îc gi¸m hé c­ tró.
ViÖc thanh to¸n tµi s¶n ®­îc thùc hiÖn víi sù gi¸m s¸t cña ng­êi gi¸m s¸t viÖc gi¸m hé.
2. C¸c quyÒn, nghÜa vô ph¸t sinh tõ c¸c giao dÞch d©n sù v× lîi Ých cña ng­êi ®­îc gi¸m hé ®­îc ng­êi gi¸m hé thùc hiÖn nh­ sau:
a) ChuyÓn cho ng­êi ®­îc gi¸m hé khi ng­êi nµy ®· cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ®Çy ®ñ;
b) ChuyÓn cho cha, mÑ cña ng­êi ®­îc gi¸m hé trong tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 3 vµ kho¶n 4 §iÒu 72 cña Bé luËt nµy;
c) ChuyÓn cho ng­êi thõa kÕ cña ng­êi ®­îc gi¸m hé khi ng­êi ®­îc gi¸m hé chÕt.
Môc 5
th«ng b¸o t×m kiÕm ng­êi v¾ng mÆt t¹i n¬i c­ tró,                                                                     TUYªN Bè MÊT TÝCH, TUYªN Bè CHÕT
§iÒu 74.	Yªu cÇu th«ng b¸o t×m kiÕm ng­êi v¾ng mÆt t¹i n¬i c­ tró vµ qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi ®ã  
Khi mét ng­êi biÖt tÝch s¸u th¸ng liÒn trë lªn th× nh÷ng ng­êi cã quyÒn, lîi Ých liªn quan cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n th«ng b¸o t×m kiÕm ng­êi v¾ng mÆt t¹i n¬i c­ tró theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt tè tông d©n sù vµ cã thÓ yªu cÇu Toµ ¸n ¸p dông biÖn ph¸p qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi v¾ng mÆt quy ®Þnh t¹i §iÒu 75 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 75.	Qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi v¾ng mÆt t¹i n¬i c­ tró  
1. Theo yªu cÇu cña ng­êi cã quyÒn, lîi Ých liªn quan, Toµ ¸n giao tµi s¶n cña ng­êi v¾ng mÆt t¹i n¬i c­ tró cho nh÷ng ng­êi sau ®©y qu¶n lý:
a) §èi víi tµi s¶n ®· ®­îc ng­êi v¾ng mÆt uû quyÒn qu¶n lý th× ng­êi ®­îc uû quyÒn tiÕp tôc qu¶n lý;
b) §èi víi tµi s¶n chung th× do chñ së h÷u chung cßn l¹i qu¶n lý;
c) Tµi s¶n do vî hoÆc chång ®ang qu¶n lý th× vî hoÆc chång tiÕp tôc qu¶n lý; nÕu vî hoÆc chång chÕt hoÆc mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù  th× con ®· thµnh niªn hoÆc cha, mÑ cña ng­êi v¾ng mÆt qu¶n lý.
2. Trong tr­êng hîp kh«ng cã nh÷ng ng­êi ®­îc quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy th× Toµ ¸n chØ ®Þnh mét ng­êi trong sè nh÷ng ng­êi th©n thÝch cña ng­êi v¾ng mÆt t¹i n¬i c­ tró qu¶n lý tµi s¶n; nÕu kh«ng cã ng­êi th©n thÝch th× Toµ ¸n chØ ®Þnh ng­êi kh¸c qu¶n lý tµi s¶n.
§iÒu 76.	NghÜa vô cña ng­êi qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi v¾ng mÆt t¹i n¬i c­ tró 
Ng­êi qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi v¾ng mÆt t¹i n¬i c­ tró cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Gi÷ g×n, b¶o qu¶n tµi s¶n cña ng­êi v¾ng mÆt nh­ tµi s¶n cña chÝnh m×nh;
2. B¸n ngay tµi s¶n lµ hoa mµu, s¶n phÈm kh¸c cã nguy c¬ bÞ h­ háng;
3. Thùc hiÖn nghÜa vô cÊp d­ìng, thanh to¸n nî ®Õn h¹n cña ng­êi v¾ng mÆt b»ng tµi s¶n cña ng­êi ®ã theo quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n;
4. Giao l¹i tµi s¶n cho ng­êi v¾ng mÆt khi ng­êi nµy trë vÒ vµ ph¶i th«ng b¸o cho Toµ ¸n biÕt; nÕu cã lçi trong viÖc qu¶n lý tµi s¶n mµ g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi th­êng.
§iÒu 77.	QuyÒn cña ng­êi qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi v¾ng mÆt t¹i n¬i c­ tró  
Ng­êi qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi v¾ng mÆt t¹i n¬i c­ tró cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi v¾ng mÆt;
2. TrÝch mét phÇn tµi s¶n cña ng­êi v¾ng mÆt ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô cÊp d­ìng, nghÜa vô thanh to¸n nî ®Õn h¹n cña ng­êi v¾ng mÆt;
3.  §­îc thanh to¸n c¸c chi phÝ cÇn thiÕt trong viÖc qu¶n lý tµi s¶n.
§iÒu 78.	Tuyªn bè mét ng­êi mÊt tÝch  
1. Khi mét ng­êi biÖt tÝch hai n¨m liÒn trë lªn, mÆc dï ®· ¸p dông ®Çy ®ñ c¸c biÖn ph¸p th«ng b¸o, t×m kiÕm theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt tè tông d©n sù nh­ng vÉn kh«ng cã tin tøc x¸c thùc vÒ viÖc ng­êi ®ã cßn sèng hay ®· chÕt th× theo yªu cÇu cña ng­êi cã quyÒn, lîi Ých liªn quan, Toµ ¸n cã thÓ tuyªn bè ng­êi ®ã mÊt tÝch. Thêi h¹n hai n¨m ®­îc tÝnh tõ ngµy biÕt ®­îc tin tøc cuèi cïng vÒ ng­êi ®ã; nÕu kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc ngµy cã tin tøc cuèi cïng th× thêi h¹n nµy ®­îc tÝnh tõ ngµy ®Çu tiªn cña th¸ng tiÕp theo th¸ng cã tin tøc cuèi cïng; nÕu kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc ngµy, th¸ng cã tin tøc cuèi cïng th× thêi h¹n nµy ®­îc tÝnh tõ ngµy ®Çu tiªn cña n¨m tiÕp theo n¨m cã tin tøc cuèi cïng.
2. Trong tr­êng hîp vî hoÆc chång cña ng­êi bÞ tuyªn bè mÊt tÝch xin ly h«n th× Toµ ¸n gi¶i quyÕt cho ly h«n.
§iÒu 79.	Qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi bÞ tuyªn bè mÊt tÝch
Ng­êi ®ang qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi v¾ng mÆt t¹i n¬i c­ tró quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 75 cña Bé luËt nµy tiÕp tôc qu¶n lý tµi s¶n cña ng­êi ®ã khi ng­êi ®ã bÞ Toµ ¸n tuyªn bè mÊt tÝch vµ cã c¸c quyÒn, nghÜa vô quy ®Þnh t¹i §iÒu 76 vµ §iÒu 77 cña Bé luËt nµy.
Trong tr­êng hîp Toµ ¸n gi¶i quyÕt cho vî hoÆc chång cña ng­êi bÞ tuyªn bè mÊt tÝch ly h«n th× tµi s¶n cña ng­êi mÊt tÝch ®­îc giao cho con ®· thµnh niªn hoÆc cha, mÑ cña ng­êi mÊt tÝch qu¶n lý; nÕu kh«ng cã nh÷ng ng­êi nµy th× giao cho ng­êi th©n thÝch cña ng­êi mÊt tÝch qu¶n lý; nÕu kh«ng cã ng­êi th©n thÝch th× Toµ ¸n chØ ®Þnh ng­êi kh¸c qu¶n lý tµi s¶n.
§iÒu 80.	Huû bá quyÕt ®Þnh tuyªn bè mét ng­êi mÊt tÝch  
1. Khi ng­êi bÞ tuyªn bè mÊt tÝch trë vÒ hoÆc cã tin tøc x¸c thùc lµ ng­êi ®ã cßn sèng th× theo yªu cÇu cña ng­êi ®ã hoÆc cña ng­êi cã quyÒn, lîi Ých liªn quan, Toµ ¸n ra quyÕt ®Þnh huû bá quyÕt ®Þnh tuyªn bè mét ng­êi mÊt tÝch.
2. Ng­êi bÞ tuyªn bè mÊt tÝch trë vÒ ®­îc nhËn l¹i tµi s¶n do ng­êi qu¶n lý tµi s¶n chuyÓn giao sau khi ®· thanh to¸n chi phÝ qu¶n lý.
3. Trong tr­êng hîp vî hoÆc chång cña ng­êi bÞ tuyªn bè mÊt tÝch ®· ®­îc ly h«n th× dï ng­êi bÞ tuyªn bè mÊt tÝch trë vÒ hoÆc cã tin tøc x¸c thùc lµ ng­êi ®ã cßn sèng, quyÕt ®Þnh cho ly h«n vÉn cã hiÖu lùc ph¸p luËt.
§iÒu 81.	Tuyªn bè mét ng­êi lµ ®· chÕt  
1. Ng­êi cã quyÒn, lîi Ých liªn quan cã thÓ yªu cÇu Toµ ¸n ra quyÕt ®Þnh tuyªn bè mét ng­êi lµ ®· chÕt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) Sau ba n¨m, kÓ tõ ngµy quyÕt ®Þnh tuyªn bè mÊt tÝch cña Toµ ¸n cã hiÖu lùc ph¸p luËt mµ vÉn kh«ng cã tin tøc x¸c thùc lµ cßn sèng;
b) BiÖt tÝch trong chiÕn tranh sau n¨m n¨m, kÓ tõ ngµy chiÕn tranh kÕt thóc mµ vÉn kh«ng cã tin tøc x¸c thùc lµ cßn sèng;
c) BÞ tai n¹n hoÆc th¶m häa, thiªn tai mµ sau mét n¨m, kÓ tõ ngµy tai n¹n hoÆc th¶m ho¹, thiªn tai ®ã chÊm døt vÉn kh«ng cã tin tøc x¸c thùc lµ cßn sèng, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c;
d) BiÖt tÝch n¨m n¨m liÒn trë lªn vµ kh«ng cã tin tøc x¸c thùc lµ cßn sèng; thêi h¹n nµy ®­îc tÝnh theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 78 cña Bé luËt nµy.
2. Tuú tõng tr­êng hîp, Toµ ¸n x¸c ®Þnh ngµy chÕt cña ng­êi bÞ tuyªn bè lµ ®· chÕt c¨n cø vµo c¸c tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy. 
§iÒu 82.	Quan hÖ nh©n th©n vµ quan hÖ tµi s¶n cña ng­êi bÞ Toµ ¸n tuyªn bè lµ ®· chÕt  
1. Khi quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n tuyªn bè mét ng­êi lµ ®· chÕt cã hiÖu lùc ph¸p luËt th× quan hÖ vÒ h«n nh©n, gia ®×nh vµ c¸c quan hÖ nh©n th©n kh¸c cña ng­êi ®ã ®­îc gi¶i quyÕt nh­ ®èi víi ng­êi ®· chÕt.
2. Quan hÖ tµi s¶n cña ng­êi bÞ Toµ ¸n tuyªn bè lµ ®· chÕt ®­îc gi¶i quyÕt nh­ ®èi víi ng­êi ®· chÕt; tµi s¶n cña ng­êi ®ã ®­îc gi¶i quyÕt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ thõa kÕ.
§iÒu 83.	Huû bá quyÕt ®Þnh tuyªn bè mét ng­êi lµ ®· chÕt  
1. Khi mét ng­êi bÞ tuyªn bè lµ ®· chÕt trë vÒ hoÆc cã tin tøc x¸c thùc lµ ng­êi ®ã cßn sèng th× theo yªu cÇu cña ng­êi ®ã hoÆc cña ng­êi cã quyÒn, lîi Ých liªn quan, Toµ ¸n ra quyÕt ®Þnh huû bá quyÕt ®Þnh tuyªn bè ng­êi ®ã lµ ®· chÕt.
2. Quan hÖ nh©n th©n cña ng­êi bÞ tuyªn bè lµ ®· chÕt ®­îc kh«i phôc khi Toµ ¸n ra quyÕt ®Þnh huû bá quyÕt ®Þnh tuyªn bè ng­êi ®ã lµ ®· chÕt, trõ c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) Vî hoÆc chång cña ng­êi bÞ tuyªn bè lµ ®· chÕt ®· ®­îc Toµ ¸n cho ly h«n theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 78 cña Bé luËt nµy th× quyÕt ®Þnh cho ly h«n vÉn cã hiÖu lùc ph¸p luËt;
b) Vî hoÆc chång cña ng­êi bÞ tuyªn bè lµ ®· chÕt ®· kÕt h«n víi ng­êi kh¸c th× viÖc kÕt h«n ®ã vÉn cã hiÖu lùc ph¸p luËt.
3. Ng­êi bÞ tuyªn bè lµ ®· chÕt mµ cßn sèng cã quyÒn yªu cÇu nh÷ng ng­êi ®· nhËn tµi s¶n thõa kÕ tr¶ l¹i tµi s¶n, gi¸ trÞ tµi s¶n hiÖn cßn.
Trong tr­êng hîp ng­êi thõa kÕ cña ng­êi bÞ tuyªn bè lµ ®· chÕt biÕt ng­êi nµy cßn sèng mµ cè t×nh giÊu giÕm nh»m h­ëng thõa kÕ th× ng­êi ®ã ph¶i hoµn tr¶ toµn bé tµi s¶n ®· nhËn, kÓ c¶ hoa lîi, lîi tøc; nÕu g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi th­êng.
Ch­¬ng IV
PH¸P NH©N
Môc 1
NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG VÒ PH¸P NH©N
§iÒu 84.	Ph¸p nh©n  
Mét tæ chøc ®­îc c«ng nhËn lµ ph¸p nh©n khi cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn sau ®©y:
1. §­îc thµnh lËp hîp ph¸p;
2. Cã c¬ cÊu tæ chøc chÆt chÏ;
3. Cã tµi s¶n ®éc lËp víi c¸ nh©n, tæ chøc kh¸c vµ tù chÞu tr¸ch nhiÖm b»ng tµi s¶n ®ã;
4. Nh©n danh m×nh tham gia c¸c quan hÖ ph¸p luËt mét c¸ch ®éc lËp.
§iÒu 85.	Thµnh lËp ph¸p nh©n  
Ph¸p nh©n ®­îc thµnh lËp theo s¸ng kiÕn cña c¸ nh©n, tæ chøc hoÆc theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn.
§iÒu 86.	N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña ph¸p nh©n  
1. N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña ph¸p nh©n lµ kh¶ n¨ng cña ph¸p nh©n cã c¸c quyÒn, nghÜa vô d©n sù phï hîp víi môc ®Ých ho¹t ®éng cña m×nh.
2. N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña ph¸p nh©n ph¸t sinh tõ thêi ®iÓm ph¸p nh©n ®­îc thµnh lËp vµ chÊm døt tõ thêi ®iÓm chÊm døt ph¸p nh©n.
3. Ng­êi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt hoÆc ng­êi ®¹i diÖn theo uû quyÒn cña ph¸p nh©n nh©n danh ph¸p nh©n trong quan hÖ d©n sù.
§iÒu 87.	Tªn gäi cña ph¸p nh©n
1. Ph¸p nh©n ph¶i cã tªn gäi b»ng tiÕng ViÖt, thÓ hiÖn râ lo¹i h×nh tæ chøc cña ph¸p nh©n vµ ph©n biÖt víi c¸c ph¸p nh©n kh¸c trong cïng mét lÜnh vùc ho¹t ®éng.
2. Ph¸p nh©n ph¶i sö dông tªn gäi cña m×nh trong giao dÞch d©n sù.
3. Tªn gäi cña ph¸p nh©n ®­îc ph¸p luËt c«ng nhËn vµ b¶o vÖ.
§iÒu 88.	§iÒu lÖ cña ph¸p nh©n  
1. Trong tr­êng hîp ph¸p luËt quy ®Þnh ph¸p nh©n ph¶i cã ®iÒu lÖ th× ®iÒu lÖ cña ph¸p nh©n ph¶i ®­îc c¸c s¸ng lËp viªn hoÆc ®¹i héi thµnh viªn th«ng qua; ®iÒu lÖ cña ph¸p nh©n ph¶i ®­îc c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn c«ng nhËn trong tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
2. §iÒu lÖ cña ph¸p nh©n cã nh÷ng néi dung chñ yÕu sau ®©y:
a) Tªn gäi cña ph¸p nh©n;
b) Môc ®Ých vµ ph¹m vi ho¹t ®éng;
c) Trô së;
d) Vèn ®iÒu lÖ, nÕu cã;
®) C¬ cÊu tæ chøc; thÓ thøc cö, bÇu, bæ nhiÖm, miÔn nhiÖm, c¸ch chøc, nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n cña c¸c chøc danh cña c¬ quan ®iÒu hµnh vµ c¸c c¬ quan kh¸c;
e) QuyÒn, nghÜa vô cña c¸c thµnh viªn;
g) ThÓ thøc söa ®æi, bæ sung ®iÒu lÖ;
h) §iÒu kiÖn hîp nhÊt, s¸p nhËp, chia, t¸ch, gi¶i thÓ ph¸p nh©n.
3. ViÖc söa ®æi, bæ sung ®iÒu lÖ cña ph¸p nh©n ph¶i ®­îc c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn c«ng nhËn trong tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
§iÒu 89.	C¬ quan ®iÒu hµnh cña ph¸p nh©n
1. Ph¸p nh©n ph¶i cã c¬ quan ®iÒu hµnh.
2. Tæ chøc, nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n cña c¬ quan ®iÒu hµnh cña ph¸p nh©n ®­îc quy ®Þnh trong ®iÒu lÖ cña ph¸p nh©n hoÆc trong quyÕt ®Þnh thµnh lËp ph¸p nh©n.
§iÒu 90.	Trô së cña ph¸p nh©n  
Trô së cña ph¸p nh©n lµ n¬i ®Æt c¬ quan ®iÒu hµnh cña ph¸p nh©n. 
§Þa chØ liªn l¹c cña ph¸p nh©n lµ ®Þa chØ trô së cña ph¸p nh©n. Ph¸p nh©n cã thÓ chän n¬i kh¸c lµm ®Þa chØ liªn l¹c.
§iÒu 91.	§¹i diÖn cña ph¸p nh©n  
1. §¹i diÖn cña ph¸p nh©n cã thÓ lµ ®¹i diÖn theo ph¸p luËt hoÆc ®¹i diÖn theo uû quyÒn. Ng­êi ®¹i diÖn cña ph¸p nh©n ph¶i tu©n theo quy ®Þnh vÒ ®¹i diÖn t¹i Ch­¬ng VII, PhÇn thø nhÊt cña Bé luËt nµy. 
2. §¹i diÖn theo ph¸p luËt cña ph¸p nh©n ®­îc quy ®Þnh trong ®iÒu lÖ cña ph¸p nh©n hoÆc trong quyÕt ®Þnh thµnh lËp ph¸p nh©n.
§iÒu 92.	V¨n phßng ®¹i diÖn, chi nh¸nh cña ph¸p nh©n  
1. Ph¸p nh©n cã thÓ ®Æt v¨n phßng ®¹i diÖn, chi nh¸nh ë n¬i kh¸c víi n¬i ®Æt trô së cña ph¸p nh©n.
2. V¨n phßng ®¹i diÖn lµ ®¬n vÞ phô thuéc cña ph¸p nh©n, cã nhiÖm vô ®¹i diÖn theo uû quyÒn cho lîi Ých cña ph¸p nh©n vµ thùc hiÖn viÖc b¶o vÖ c¸c lîi Ých ®ã.
3. Chi nh¸nh lµ ®¬n vÞ phô thuéc cña ph¸p nh©n, cã nhiÖm vô thùc hiÖn toµn bé hoÆc mét phÇn chøc n¨ng cña ph¸p nh©n, kÓ c¶ chøc n¨ng ®¹i diÖn theo uû quyÒn.
4. V¨n phßng ®¹i diÖn, chi nh¸nh kh«ng ph¶i lµ ph¸p nh©n. Ng­êi ®øng ®Çu v¨n phßng ®¹i diÖn, chi nh¸nh thùc hiÖn nhiÖm vô theo uû quyÒn cña ph¸p nh©n trong ph¹m vi vµ thêi h¹n ®­îc uû quyÒn.
5. Ph¸p nh©n cã c¸c quyÒn, nghÜa vô d©n sù ph¸t sinh tõ giao dÞch d©n sù do v¨n phßng ®¹i diÖn, chi nh¸nh x¸c lËp, thùc hiÖn.
§iÒu 93.	Tr¸ch nhiÖm d©n sù cña ph¸p nh©n
1. Ph¸p nh©n ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù vÒ viÖc thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô d©n sù do ng­êi ®¹i diÖn x¸c lËp, thùc hiÖn nh©n danh ph¸p nh©n.
2. Ph¸p nh©n chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù b»ng tµi s¶n cña m×nh; kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm thay cho thµnh viªn cña ph¸p nh©n ®èi víi nghÜa vô d©n sù do thµnh viªn x¸c lËp, thùc hiÖn kh«ng nh©n danh ph¸p nh©n.
3. Thµnh viªn cña ph¸p nh©n kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù thay cho ph¸p nh©n ®èi víi nghÜa vô d©n sù do ph¸p nh©n x¸c lËp, thùc hiÖn.
§iÒu 94.	Hîp nhÊt ph¸p nh©n  
1. C¸c ph¸p nh©n cïng lo¹i cã thÓ hîp nhÊt thµnh mét ph¸p nh©n míi theo quy ®Þnh cña ®iÒu lÖ, theo tho¶ thuËn gi÷a c¸c ph¸p nh©n hoÆc theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn.
2. Sau khi hîp nhÊt, c¸c ph¸p nh©n cò chÊm døt; c¸c quyÒn, nghÜa vô d©n sù cña c¸c ph¸p nh©n cò ®­îc chuyÓn giao cho ph¸p nh©n míi.
§iÒu 95.	S¸p nhËp ph¸p nh©n  
1. Mét ph¸p nh©n cã thÓ ®­îc s¸p nhËp (sau ®©y gäi lµ ph¸p nh©n ®­îc s¸p nhËp) vµo mét ph¸p nh©n kh¸c cïng lo¹i (sau ®©y gäi lµ ph¸p nh©n s¸p nhËp) theo quy ®Þnh cña ®iÒu lÖ, theo tho¶ thuËn gi÷a c¸c ph¸p nh©n hoÆc theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn.
2. Sau khi s¸p nhËp, ph¸p nh©n ®­îc s¸p nhËp chÊm døt; c¸c quyÒn, nghÜa vô d©n sù cña ph¸p nh©n ®­îc s¸p nhËp ®­îc chuyÓn giao cho ph¸p nh©n s¸p nhËp.
§iÒu 96.	Chia ph¸p nh©n  
1. Mét ph¸p nh©n cã thÓ chia thµnh nhiÒu ph¸p nh©n theo quy ®Þnh cña ®iÒu lÖ hoÆc theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn. 
2. Sau khi chia, ph¸p nh©n bÞ chia chÊm døt; quyÒn, nghÜa vô d©n sù cña ph¸p nh©n bÞ chia ®­îc chuyÓn giao cho c¸c ph¸p nh©n míi. 
§iÒu 97.	T¸ch ph¸p nh©n 
1. Mét ph¸p nh©n cã thÓ t¸ch thµnh nhiÒu ph¸p nh©n theo quy ®Þnh cña ®iÒu lÖ hoÆc theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn.  
2. Sau khi t¸ch, ph¸p nh©n bÞ t¸ch vµ ph¸p nh©n ®­îc t¸ch thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô cña m×nh phï hîp víi môc ®Ých ho¹t ®éng cña c¸c ph¸p nh©n ®ã. 
§iÒu 98.	Gi¶i thÓ ph¸p nh©n  
1. Ph¸p nh©n cã thÓ bÞ gi¶i thÓ trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) Theo quy ®Þnh cña ®iÒu lÖ; 
b) Theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn;
c) HÕt thêi h¹n ho¹t ®éng ®­îc ghi trong ®iÒu lÖ hoÆc trong quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn.
2. Tr­íc khi gi¶i thÓ, ph¸p nh©n ph¶i thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c nghÜa vô tµi s¶n.
§iÒu 99.	ChÊm døt ph¸p nh©n  
1. Ph¸p nh©n chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) Hîp nhÊt, s¸p nhËp, chia, gi¶i thÓ ph¸p nh©n theo quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu 94, 95, 96 vµ 98 cña Bé luËt nµy;
b) BÞ tuyªn bè ph¸ s¶n theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ph¸ s¶n.
2. Ph¸p nh©n chÊm døt kÓ tõ thêi ®iÓm xo¸ tªn trong sæ ®¨ng ký ph¸p nh©n hoÆc tõ thêi ®iÓm ®­îc x¸c ®Þnh trong quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn.
3. Khi ph¸p nh©n chÊm døt, tµi s¶n cña ph¸p nh©n ®­îc gi¶i quyÕt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
Môc 2
C¸C LO¹I PH¸P NH©N
§iÒu 100.	 C¸c lo¹i ph¸p nh©n  
1. C¬ quan nhµ n­íc, ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n.
2. Tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi.
3. Tæ chøc kinh tÕ.
4. Tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp.
5. Quü x· héi, quü tõ thiÖn.
6. Tæ chøc kh¸c cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn quy ®Þnh t¹i §iÒu 84 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 101.	 Ph¸p nh©n lµ c¬ quan nhµ n­íc, ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n  
1. C¬ quan nhµ n­íc, ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n ®­îc Nhµ n­íc giao tµi s¶n ®Ó thùc hiÖn chøc n¨ng qu¶n lý nhµ n­íc vµ thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng kh¸c kh«ng nh»m môc ®Ých kinh doanh lµ ph¸p nh©n khi tham gia quan hÖ d©n sù.
2. C¬ quan nhµ n­íc, ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù liªn quan ®Õn viÖc thùc hiÖn chøc n¨ng, nhiÖm vô cña m×nh b»ng kinh phÝ ®­îc cÊp tõ ng©n s¸ch nhµ n­íc.
3. Trong tr­êng hîp c¬ quan nhµ n­íc, ®¬n vÞ vò trang nh©n d©n thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng cã thu theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt th× ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù liªn quan ®Õn ho¹t ®éng cã thu b»ng tµi s¶n cã ®­îc tõ ho¹t ®éng nµy. 
§iÒu 102.	 Ph¸p nh©n lµ tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi  
1. Tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi qu¶n lý, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh nh»m thùc hiÖn môc tiªu chÝnh trÞ, x· héi theo ®iÒu lÖ lµ ph¸p nh©n khi tham gia quan hÖ d©n sù.
2. Tµi s¶n cña tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi kh«ng thÓ ph©n chia cho c¸c thµnh viªn.
3. Tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù b»ng tµi s¶n cña m×nh, trõ tµi s¶n mµ theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt kh«ng ®­îc sö dông ®Ó chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù. 
§iÒu 103.	 Ph¸p nh©n lµ tæ chøc kinh tÕ  
1. Doanh nghiÖp nhµ n­íc, hîp t¸c x·, c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, c«ng ty cæ phÇn, doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ c¸c tæ chøc kinh tÕ kh¸c cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn quy ®Þnh t¹i §iÒu 84 cña Bé luËt nµy lµ ph¸p nh©n.
2. Tæ chøc kinh tÕ ph¶i cã ®iÒu lÖ. 
3. Tæ chøc kinh tÕ chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù b»ng tµi s¶n cña m×nh.
§iÒu 104.	 Ph¸p nh©n lµ tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp  
1. Tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp ®­îc c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn cho phÐp thµnh lËp, c«ng nhËn ®iÒu lÖ vµ cã héi viªn lµ c¸ nh©n, tæ chøc tù nguyÖn ®ãng gãp tµi s¶n hoÆc héi phÝ nh»m phôc vô môc ®Ých cña héi vµ nhu cÇu chung cña héi viªn lµ ph¸p nh©n khi tham gia quan hÖ d©n sù.
2. Tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù b»ng tµi s¶n cña m×nh.
3. Trong tr­êng hîp tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp chÊm døt ho¹t ®éng th× tµi s¶n cña tæ chøc ®ã kh«ng ®­îc ph©n chia cho c¸c héi viªn mµ ph¶i ®­îc gi¶i quyÕt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 105.	 Ph¸p nh©n lµ quü x· héi, quü tõ thiÖn
1. Quü x· héi, quü tõ thiÖn ®­îc c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn cho phÐp thµnh lËp, c«ng nhËn ®iÒu lÖ, ho¹t ®éng v× môc ®Ých khuyÕn khÝch ph¸t triÓn v¨n ho¸, khoa häc, tõ thiÖn vµ c¸c môc ®Ých x· héi, nh©n ®¹o kh¸c kh«ng nh»m môc ®Ých thu lîi nhuËn lµ ph¸p nh©n khi tham gia quan hÖ d©n sù.
2. Tµi s¶n cña quü x· héi, quü tõ thiÖn ®­îc qu¶n lý, sö dông vµ ®Þnh ®o¹t theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vµ phï hîp víi môc ®Ých ho¹t ®éng cña quü do ®iÒu lÖ quy ®Þnh.
3. Quü x· héi, quü tõ thiÖn chØ ®­îc phÐp tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng quy ®Þnh trong ®iÒu lÖ ®­îc c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn c«ng nhËn, trong ph¹m vi tµi s¶n cña quü vµ ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù b»ng tµi s¶n ®ã.
4. Tæ chøc ®· lËp quü x· héi, quü tõ thiÖn kh«ng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù b»ng tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh vÒ c¸c ho¹t ®éng cña quü vµ kh«ng ®­îc ph©n chia tµi s¶n cña quü trong qu¸ tr×nh quü ho¹t ®éng.
Trong tr­êng hîp quü x· héi, quü tõ thiÖn chÊm døt ho¹t ®éng th× tµi s¶n cña quü kh«ng ®­îc ph©n chia cho c¸c s¸ng lËp viªn mµ ph¶i ®­îc gi¶i quyÕt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
Ch­¬ng V
Hé gia ®×nh, tæ hîp t¸c
Môc 1
hé gia ®×nh
§iÒu 106.	 Hé gia ®×nh  
Hé gia ®×nh mµ c¸c thµnh viªn cã tµi s¶n chung, cïng ®ãng gãp c«ng søc ®Ó ho¹t ®éng kinh tÕ chung trong s¶n xuÊt n«ng, l©m, ng­ nghiÖp hoÆc mét sè lÜnh vùc s¶n xuÊt, kinh doanh kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh lµ chñ thÓ khi tham gia quan hÖ d©n sù thuéc c¸c lÜnh vùc nµy.
§iÒu 107.	 §¹i diÖn cña hé gia ®×nh 
1. Chñ hé lµ ®¹i diÖn cña hé gia ®×nh trong c¸c giao dÞch d©n sù v× lîi Ých chung cña hé. Cha, mÑ hoÆc mét thµnh viªn kh¸c ®· thµnh niªn cã thÓ lµ chñ hé.
Chñ hé cã thÓ uû quyÒn cho thµnh viªn kh¸c ®· thµnh niªn lµm ®¹i diÖn cña hé trong quan hÖ d©n sù. 
2. Giao dÞch d©n sù do ng­êi ®¹i diÖn cña hé gia ®×nh x¸c lËp, thùc hiÖn v× lîi Ých chung cña hé lµm ph¸t sinh quyÒn, nghÜa vô cña c¶ hé gia ®×nh.   
§iÒu 108.	 Tµi s¶n chung cña hé gia ®×nh  
Tµi s¶n chung cña hé gia ®×nh gåm quyÒn sö dông ®Êt, quyÒn sö dông rõng, rõng trång cña hé gia ®×nh, tµi s¶n do c¸c thµnh viªn ®ãng gãp, cïng nhau t¹o lËp nªn hoÆc ®­îc tÆng cho chung, ®­îc thõa kÕ chung vµ c¸c tµi s¶n kh¸c mµ c¸c thµnh viªn tho¶ thuËn lµ tµi s¶n chung cña hé.
§iÒu 109.	 ChiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n chung cña hé gia ®×nh  
1. C¸c thµnh viªn cña hé gia ®×nh chiÕm h÷u vµ sö dông tµi s¶n chung cña hé theo ph­¬ng thøc tho¶ thuËn.
2. ViÖc ®Þnh ®o¹t tµi s¶n lµ t­ liÖu s¶n xuÊt, tµi s¶n chung cã gi¸ trÞ lín cña hé gia ®×nh ph¶i ®­îc c¸c thµnh viªn tõ ®ñ m­êi l¨m tuæi trë lªn ®ång ý; ®èi víi c¸c lo¹i tµi s¶n chung kh¸c ph¶i ®­îc ®a sè thµnh viªn tõ ®ñ m­êi l¨m tuæi trë lªn ®ång ý.
§iÒu 110.	 Tr¸ch nhiÖm d©n sù cña hé gia ®×nh 
1. Hé gia ®×nh ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù vÒ viÖc thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô d©n sù do ng­êi ®¹i diÖn cña hé gia ®×nh x¸c lËp, thùc hiÖn nh©n danh hé gia ®×nh.
2. Hé gia ®×nh chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù b»ng tµi s¶n chung cña hé; nÕu tµi s¶n chung kh«ng ®ñ ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô chung cña hé th× c¸c thµnh viªn ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm liªn ®íi b»ng tµi s¶n riªng cña m×nh.
Môc 2
tæ hîp t¸c  
§iÒu 111.	 Tæ hîp t¸c
1. Tæ hîp t¸c ®­îc h×nh thµnh trªn c¬ së hîp ®ång hîp t¸c cã chøng thùc cña Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn cña tõ ba c¸ nh©n trë lªn, cïng ®ãng gãp tµi s¶n, c«ng søc ®Ó thùc hiÖn nh÷ng c«ng viÖc nhÊt ®Þnh, cïng h­ëng lîi vµ cïng chÞu tr¸ch nhiÖm lµ chñ thÓ trong c¸c quan hÖ d©n sù.
Tæ hîp t¸c cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó trë thµnh ph¸p nh©n theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt th× ®¨ng ký ho¹t ®éng víi t­ c¸ch ph¸p nh©n t¹i c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn.
2. Hîp ®ång hîp t¸c cã c¸c néi dung chñ yÕu sau ®©y:
a) Môc ®Ých, thêi h¹n hîp ®ång hîp t¸c;
b) Hä, tªn, n¬i c­ tró cña tæ tr­ëng vµ c¸c tæ viªn;
c) Møc ®ãng gãp tµi s¶n, nÕu cã; ph­¬ng thøc ph©n chia hoa lîi, lîi tøc gi÷a c¸c tæ viªn;
d) QuyÒn, nghÜa vô vµ tr¸ch nhiÖm cña tæ tr­ëng, cña c¸c tæ viªn;
®) §iÒu kiÖn nhËn tæ viªn míi vµ ra khái tæ hîp t¸c;
e) §iÒu kiÖn chÊm døt tæ hîp t¸c;
g) C¸c tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 112.	 Tæ viªn tæ hîp t¸c
Tæ viªn tæ hîp t¸c lµ c¸ nh©n tõ ®ñ m­êi t¸m tuæi trë lªn, cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ®Çy ®ñ.
Tæ hîp t¸c cã quyÒn giao kÕt hîp ®ång lao ®éng víi ng­êi kh«ng ph¶i lµ tæ viªn ®Ó thùc hiÖn nh÷ng c«ng viÖc nhÊt ®Þnh.
§iÒu 113.	 §¹i diÖn cña tæ hîp t¸c
1. §¹i diÖn cña tæ hîp t¸c trong c¸c giao dÞch d©n sù lµ tæ tr­ëng do c¸c tæ viªn cö ra. 
Tæ tr­ëng tæ hîp t¸c cã thÓ uû quyÒn cho tæ viªn thùc hiÖn mét sè c«ng viÖc nhÊt ®Þnh cÇn thiÕt cho tæ.
2. Giao dÞch d©n sù do ng­êi ®¹i diÖn cña tæ hîp t¸c x¸c lËp, thùc hiÖn v× môc ®Ých ho¹t ®éng cña tæ hîp t¸c theo quyÕt ®Þnh cña ®a sè tæ viªn lµm ph¸t sinh quyÒn, nghÜa vô cña c¶ tæ hîp t¸c. 
§iÒu 114.	 Tµi s¶n cña tæ hîp t¸c
1. Tµi s¶n do c¸c tæ viªn ®ãng gãp, cïng t¹o lËp vµ ®­îc tÆng cho chung lµ tµi s¶n cña tæ hîp t¸c.
2. C¸c tæ viªn qu¶n lý vµ sö dông tµi s¶n cña tæ hîp t¸c theo ph­¬ng thøc tho¶ thuËn.
3. ViÖc ®Þnh ®o¹t tµi s¶n lµ t­ liÖu s¶n xuÊt cña tæ hîp t¸c ph¶i ®­îc toµn thÓ tæ viªn ®ång ý; ®èi víi c¸c lo¹i tµi s¶n kh¸c ph¶i ®­îc ®a sè tæ viªn ®ång ý. 
§iÒu 115.	 NghÜa vô cña tæ viªn
Tæ viªn cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Thùc hiÖn sù hîp t¸c theo nguyªn t¾c b×nh ®¼ng, cïng cã lîi, gióp ®ì lÉn nhau vµ b¶o ®¶m lîi Ých chung cña tæ hîp t¸c;
2. Båi th­êng thiÖt h¹i cho tæ hîp t¸c do lçi cña m×nh g©y ra.
§iÒu 116.	 QuyÒn cña tæ viªn
Tæ viªn cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. §­îc h­ëng hoa lîi, lîi tøc thu ®­îc tõ ho¹t ®éng cña tæ hîp t¸c theo tho¶ thuËn;
2. Tham gia quyÕt ®Þnh c¸c vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn ho¹t ®éng cña tæ hîp t¸c, thùc hiÖn viÖc kiÓm tra ho¹t ®éng cña tæ hîp t¸c.
§iÒu 117.	 Tr¸ch nhiÖm d©n sù cña tæ hîp t¸c
1. Tæ hîp t¸c ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù vÒ viÖc thùc hiÖn quyÒn, nghÜa vô d©n sù do ng­êi ®¹i diÖn x¸c lËp, thùc hiÖn nh©n danh tæ hîp t¸c.
2. Tæ hîp t¸c chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù b»ng tµi s¶n cña tæ; nÕu tµi s¶n kh«ng ®ñ ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô chung cña tæ th× tæ viªn ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm liªn ®íi theo phÇn t­¬ng øng víi phÇn ®ãng gãp b»ng tµi s¶n riªng cña m×nh. 
§iÒu 118.	 NhËn tæ viªn míi
Tæ hîp t¸c cã thÓ nhËn thªm tæ viªn míi, nÕu ®­îc ®a sè tæ viªn ®ång ý, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 119.	 Ra khái tæ hîp t¸c
1. Tæ viªn cã quyÒn ra khái tæ hîp t¸c theo c¸c ®iÒu kiÖn ®· tho¶ thuËn.
2. Tæ viªn ra khái tæ hîp t¸c cã quyÒn yªu cÇu nhËn l¹i tµi s¶n mµ m×nh ®· ®ãng gãp vµo tæ hîp t¸c, ®­îc chia phÇn tµi s¶n cña m×nh trong khèi tµi s¶n chung vµ ph¶i thanh to¸n c¸c nghÜa vô cña m×nh ®èi víi tæ hîp t¸c theo tho¶ thuËn; nÕu viÖc ph©n chia tµi s¶n b»ng hiÖn vËt mµ ¶nh h­ëng ®Õn viÖc tiÕp tôc ho¹t ®éng cña tæ th× tµi s¶n ®­îc trÞ gi¸ b»ng tiÒn ®Ó chia.
§iÒu 120.	 ChÊm døt tæ hîp t¸c
1. Tæ hîp t¸c chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) HÕt thêi h¹n ghi trong hîp ®ång hîp t¸c;
b) Môc ®Ých cña viÖc hîp t¸c ®· ®¹t ®­îc;
c) C¸c tæ viªn tho¶ thuËn chÊm døt tæ hîp t¸c.
Trong tr­êng hîp chÊm døt, tæ hîp t¸c ph¶i b¸o c¸o cho Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn ®· chøng thùc hîp ®ång hîp t¸c.
2. Tæ hîp t¸c chÊm døt theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn trong nh÷ng tr­êng hîp do ph¸p luËt quy ®Þnh.
3. Khi chÊm døt, tæ hîp t¸c ph¶i thanh to¸n c¸c kho¶n nî cña tæ; nÕu tµi s¶n cña tæ kh«ng ®ñ ®Ó tr¶ nî th× ph¶i lÊy tµi s¶n riªng cña c¸c tæ viªn ®Ó thanh to¸n theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 117 cña Bé luËt nµy.
Trong tr­êng hîp c¸c kho¶n nî ®· ®­îc thanh to¸n xong mµ tµi s¶n cña tæ vÉn cßn th× ®­îc chia cho c¸c tæ viªn theo tû lÖ t­¬ng øng víi phÇn ®ãng gãp cña mçi ng­êi, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
Ch­¬ng VI
GIAO DÞCH d©n sù
§iÒu 121.	 Giao dÞch d©n sù  
Giao dÞch d©n sù lµ hîp ®ång hoÆc hµnh vi ph¸p lý ®¬n ph­¬ng lµm ph¸t sinh, thay ®æi hoÆc chÊm døt quyÒn, nghÜa vô d©n sù.
§iÒu 122.	 §iÒu kiÖn cã hiÖu lùc cña giao dÞch d©n sù  
1. Giao dÞch d©n sù cã hiÖu lùc khi cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn sau ®©y:
a) Ng­êi tham gia giao dÞch cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù;
b) Môc ®Ých vµ néi dung cña giao dÞch kh«ng vi ph¹m ®iÒu cÊm cña ph¸p luËt, kh«ng tr¸i ®¹o ®øc x· héi;
c) Ng­êi tham gia giao dÞch hoµn toµn tù nguyÖn.
2. H×nh thøc giao dÞch d©n sù lµ ®iÒu kiÖn cã hiÖu lùc cña giao dÞch trong tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
§iÒu 123.	 Môc ®Ých cña giao dÞch d©n sù
Môc ®Ých cña giao dÞch d©n sù lµ lîi Ých hîp ph¸p mµ c¸c bªn mong muèn ®¹t ®­îc khi x¸c lËp giao dÞch ®ã.
§iÒu 124.	 H×nh thøc giao dÞch d©n sù  
1. Giao dÞch d©n sù ®­îc thÓ hiÖn b»ng lêi nãi, b»ng v¨n b¶n hoÆc b»ng hµnh vi cô thÓ.
Giao dÞch d©n sù th«ng qua ph­¬ng tiÖn ®iÖn tö d­íi h×nh thøc th«ng ®iÖp d÷ liÖu ®­îc coi lµ giao dÞch b»ng v¨n b¶n.
2. Trong tr­êng hîp ph¸p luËt quy ®Þnh giao dÞch d©n sù ph¶i ®­îc thÓ hiÖn b»ng v¨n b¶n, ph¶i cã c«ng chøng hoÆc chøng thùc, ph¶i ®¨ng ký hoÆc xin phÐp th× ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh ®ã.
§iÒu 125.	 Giao dÞch d©n sù cã ®iÒu kiÖn   
1. Trong tr­êng hîp c¸c bªn cã tháa thuËn vÒ ®iÒu kiÖn ph¸t sinh hoÆc hñy bá giao dÞch d©n sù th× khi ®iÒu kiÖn ®ã x¶y ra, giao dÞch d©n sù ph¸t sinh hoÆc hñy bá. 
2. Trong tr­êng hîp ®iÒu kiÖn lµm ph¸t sinh hoÆc hñy bá giao dÞch d©n sù kh«ng thÓ x¶y ra ®­îc do hµnh vi cè ý c¶n trë cña mét bªn hoÆc cña ng­êi thø ba th× coi nh­ ®iÒu kiÖn ®ã ®· x¶y ra; nÕu cã sù t¸c ®éng cña mét bªn hoÆc cña ng­êi thø ba cè ý thóc ®Èy cho ®iÒu kiÖn ®Ó lµm ph¸t sinh hoÆc huû bá giao dÞch d©n sù x¶y ra th× coi nh­ ®iÒu kiÖn ®ã kh«ng x¶y ra.
§iÒu 126.	 Gi¶i thÝch giao dÞch d©n sù  
1. Trong tr­êng hîp giao dÞch d©n sù cã thÓ ®­îc hiÓu theo nhiÒu nghÜa kh¸c nhau th× viÖc gi¶i thÝch giao dÞch d©n sù ®ã ®­îc thùc hiÖn theo thø tù sau ®©y:
a) Theo ý muèn ®Ých thùc cña c¸c bªn khi x¸c lËp giao dÞch;
b) Theo nghÜa phï hîp víi môc ®Ých cña giao dÞch;
c) Theo tËp qu¸n n¬i giao dÞch ®­îc x¸c lËp.
2. ViÖc gi¶i thÝch hîp ®ång d©n sù ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 409 cña Bé luËt nµy, viÖc gi¶i thÝch néi dung di chóc ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 673 cña Bé luËt nµy. 
§iÒu 127.	 Giao dÞch d©n sù v« hiÖu 
Giao dÞch d©n sù kh«ng cã mét trong c¸c ®iÒu kiÖn ®­îc quy ®Þnh t¹i §iÒu 122 cña Bé luËt nµy th× v« hiÖu.
§iÒu 128.	 Giao dÞch d©n sù v« hiÖu do vi ph¹m ®iÒu cÊm cña ph¸p luËt, tr¸i ®¹o ®øc x· héi  
Giao dÞch d©n sù cã môc ®Ých vµ néi dung vi ph¹m ®iÒu cÊm cña ph¸p luËt, tr¸i ®¹o ®øc x· héi th× v« hiÖu.
§iÒu cÊm cña ph¸p luËt lµ nh÷ng quy ®Þnh cña ph¸p luËt kh«ng cho phÐp chñ thÓ  thùc hiÖn nh÷ng hµnh vi nhÊt ®Þnh.
§¹o ®øc x· héi lµ nh÷ng chuÈn mùc øng xö chung gi÷a ng­êi víi ng­êi trong ®êi sèng x· héi, ®­îc céng ®ång thõa nhËn vµ t«n träng.
§iÒu 129.	 Giao dÞch d©n sù v« hiÖu do gi¶ t¹o  
 Khi c¸c bªn x¸c lËp giao dÞch d©n sù mét c¸ch gi¶ t¹o nh»m che giÊu mét giao dÞch kh¸c th× giao dÞch gi¶ t¹o v« hiÖu, cßn giao dÞch bÞ che giÊu vÉn cã hiÖu lùc, trõ tr­êng hîp giao dÞch ®ã còng v« hiÖu theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy.
Trong tr­êng hîp x¸c lËp giao dÞch gi¶ t¹o nh»m trèn tr¸nh nghÜa vô víi ng­êi thø ba th× giao dÞch ®ã v« hiÖu.
§iÒu 130.	 Giao dÞch d©n sù v« hiÖu do ng­êi ch­a thµnh niªn, ng­êi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, ng­êi bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù x¸c lËp, thùc hiÖn  
Khi giao dÞch d©n sù do ng­êi ch­a thµnh niªn, ng­êi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù hoÆc ng­êi bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù x¸c lËp, thùc hiÖn th× theo yªu cÇu cña ng­êi ®¹i diÖn cña ng­êi ®ã, Toµ ¸n tuyªn bè giao dÞch ®ã v« hiÖu nÕu theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt giao dÞch nµy ph¶i do ng­êi ®¹i diÖn cña hä x¸c lËp, thùc hiÖn.
§iÒu 131.	 Giao dÞch d©n sù v« hiÖu do bÞ nhÇm lÉn   
Khi mét bªn cã lçi v« ý lµm cho bªn kia nhÇm lÉn vÒ néi dung cña giao dÞch d©n sù mµ x¸c lËp giao dÞch th× bªn bÞ nhÇm lÉn cã quyÒn yªu cÇu bªn kia thay ®æi néi dung cña giao dÞch ®ã, nÕu bªn kia kh«ng chÊp nhËn th× bªn bÞ nhÇm lÉn cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n tuyªn bè giao dÞch v« hiÖu.  
Trong tr­êng hîp mét bªn do lçi cè ý lµm cho bªn kia nhÇm lÉn vÒ néi dung cña giao dÞch th× ®­îc gi¶i quyÕt theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 132 cña Bé luËt nµy. 
§iÒu 132.	 Giao dÞch d©n sù v« hiÖu do bÞ lõa dèi, ®e däa  
Khi mét bªn tham gia giao dÞch d©n sù do bÞ lõa dèi hoÆc bÞ ®e däa th× cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n tuyªn bè giao dÞch d©n sù ®ã lµ v« hiÖu.
Lõa dèi trong giao dÞch lµ hµnh vi cè ý cña mét bªn hoÆc cña ng­êi thø ba nh»m lµm cho bªn kia hiÓu sai lÖch vÒ chñ thÓ, tÝnh chÊt cña ®èi t­îng hoÆc néi dung cña giao dÞch d©n sù nªn ®· x¸c lËp giao dÞch ®ã.
§e däa trong giao dÞch lµ hµnh vi cè ý cña mét bªn hoÆc ng­êi thø ba lµm cho bªn kia buéc ph¶i thùc hiÖn giao dÞch nh»m tr¸nh thiÖt h¹i vÒ tÝnh m¹ng, søc khoÎ, danh dù, uy tÝn, nh©n phÈm, tµi s¶n cña m×nh hoÆc cña cha, mÑ, vî, chång, con cña m×nh.
§iÒu 133.	 Giao dÞch d©n sù v« hiÖu do ng­êi x¸c lËp kh«ng nhËn thøc vµ lµm chñ ®­îc hµnh vi cña m×nh  
Ng­êi cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù nh­ng ®· x¸c lËp giao dÞch vµo ®óng thêi ®iÓm kh«ng nhËn thøc vµ lµm chñ ®­îc hµnh vi cña m×nh th× cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n tuyªn bè giao dÞch d©n sù ®ã lµ v« hiÖu.
§iÒu 134.	 Giao dÞch d©n sù v« hiÖu do kh«ng tu©n thñ quy ®Þnh vÒ h×nh thøc  
Trong tr­êng hîp ph¸p luËt quy ®Þnh h×nh thøc giao dÞch d©n sù lµ ®iÒu kiÖn cã hiÖu lùc cña giao dÞch mµ c¸c bªn kh«ng tu©n theo th× theo yªu cÇu cña mét hoÆc c¸c bªn, Toµ ¸n, c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn kh¸c quyÕt ®Þnh buéc c¸c bªn thùc hiÖn quy ®Þnh vÒ h×nh thøc cña giao dÞch trong mét thêi h¹n; qu¸ thêi h¹n ®ã mµ kh«ng thùc hiÖn th× giao dÞch v« hiÖu.
§iÒu 135.	 Giao dÞch d©n sù v« hiÖu tõng phÇn  
Giao dÞch d©n sù v« hiÖu tõng phÇn khi mét phÇn cña giao dÞch v« hiÖu nh­ng kh«ng ¶nh h­ëng ®Õn hiÖu lùc cña phÇn cßn l¹i cña giao dÞch.
§iÒu 136.	 Thêi hiÖu yªu cÇu Toµ ¸n tuyªn bè giao dÞch d©n sù v« hiÖu  
1. Thêi hiÖu yªu cÇu Toµ ¸n tuyªn bè giao dÞch d©n sù v« hiÖu ®­îc quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu tõ §iÒu 130 ®Õn §iÒu 134 cña Bé luËt nµy lµ hai n¨m, kÓ tõ ngµy giao dÞch d©n sù ®­îc x¸c lËp.
2. §èi víi c¸c giao dÞch d©n sù ®­îc quy ®Þnh t¹i §iÒu 128 vµ §iÒu 129 cña Bé luËt nµy th× thêi hiÖu yªu cÇu Toµ ¸n tuyªn bè giao dÞch d©n sù v« hiÖu kh«ng bÞ h¹n chÕ.
§iÒu 137.	 HËu qu¶ ph¸p lý cña giao dÞch d©n sù v« hiÖu  
1. Giao dÞch d©n sù v« hiÖu kh«ng lµm ph¸t sinh, thay ®æi, chÊm døt quyÒn, nghÜa vô d©n sù cña c¸c bªn kÓ tõ thêi ®iÓm x¸c lËp.
2. Khi giao dÞch d©n sù v« hiÖu th× c¸c bªn kh«i phôc l¹i t×nh tr¹ng ban ®Çu, hoµn tr¶ cho nhau nh÷ng g× ®· nhËn; nÕu kh«ng hoµn tr¶ ®­îc b»ng hiÖn vËt th× ph¶i hoµn tr¶ b»ng tiÒn, trõ tr­êng hîp tµi s¶n giao dÞch, hoa lîi, lîi tøc thu ®­îc bÞ tÞch thu theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Bªn cã lçi g©y thiÖt h¹i ph¶i båi th­êng.
§iÒu 138.	 B¶o vÖ quyÒn lîi cña ng­êi thø ba ngay t×nh khi giao dÞch d©n sù v« hiÖu   
1. Trong tr­êng hîp giao dÞch d©n sù v« hiÖu nh­ng tµi s¶n giao dÞch lµ ®éng s¶n kh«ng ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u ®· ®­îc chuyÓn giao b»ng mét giao dÞch kh¸c cho ng­êi thø ba ngay t×nh th× giao dÞch víi ng­êi thø ba vÉn cã hiÖu lùc, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i §iÒu 257 cña Bé luËt nµy.
2. Trong tr­êng hîp tµi s¶n giao dÞch lµ bÊt ®éng s¶n hoÆc lµ ®éng s¶n ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u ®· ®­îc chuyÓn giao b»ng mét giao dÞch kh¸c cho ng­êi thø ba ngay t×nh th× giao dÞch víi ng­êi thø ba bÞ v« hiÖu, trõ tr­êng hîp ng­êi thø ba ngay t×nh nhËn ®­îc tµi s¶n nµy th«ng qua b¸n ®Êu gi¸ hoÆc giao dÞch víi ng­êi mµ theo b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn lµ chñ së h÷u tµi s¶n nh­ng sau ®ã ng­êi nµy kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u tµi s¶n do b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh bÞ huû, söa.
Ch­¬ng VII
§¹I DIÖN
§iÒu 139.	 §¹i diÖn  
1. §¹i diÖn lµ viÖc mét ng­êi (sau ®©y gäi lµ ng­êi ®¹i diÖn) nh©n danh vµ v× lîi Ých cña ng­êi kh¸c (sau ®©y gäi lµ ng­êi ®­îc ®¹i diÖn) x¸c lËp, thùc hiÖn giao dÞch d©n sù trong ph¹m vi ®¹i diÖn.
2. C¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c cã thÓ x¸c lËp, thùc hiÖn giao dÞch d©n sù th«ng qua ng­êi ®¹i diÖn. C¸ nh©n kh«ng ®­îc ®Ó ng­êi kh¸c ®¹i diÖn cho m×nh nÕu ph¸p luËt quy ®Þnh hä ph¶i tù m×nh x¸c lËp, thùc hiÖn giao dÞch ®ã.
3. Quan hÖ ®¹i diÖn ®­îc x¸c lËp theo ph¸p luËt hoÆc theo uû quyÒn.
4. Ng­êi ®­îc ®¹i diÖn cã quyÒn, nghÜa vô ph¸t sinh tõ giao dÞch d©n sù do ng­êi ®¹i diÖn x¸c lËp.
5. Ng­êi ®¹i diÖn ph¶i cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ®Çy ®ñ, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 143 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 140.	 §¹i diÖn theo ph¸p luËt
§¹i diÖn theo ph¸p luËt lµ ®¹i diÖn do ph¸p luËt quy ®Þnh hoÆc c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn quyÕt ®Þnh.
§iÒu 141.	 Ng­êi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt 
Ng­êi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt bao gåm:
1. Cha, mÑ ®èi víi con ch­a thµnh niªn;
2. Ng­êi gi¸m hé ®èi víi ng­êi ®­îc gi¸m hé;
3. Ng­êi ®­îc Toµ ¸n chØ ®Þnh ®èi víi ng­êi bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù;
4. Ng­êi ®øng ®Çu ph¸p nh©n theo quy ®Þnh cña ®iÒu lÖ ph¸p nh©n hoÆc quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn;
5. Chñ hé gia ®×nh ®èi víi hé gia ®×nh;
6. Tæ tr­ëng tæ hîp t¸c ®èi víi tæ hîp t¸c;
7. Nh÷ng ng­êi kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 142.	 §¹i diÖn theo uû quyÒn  
1. §¹i diÖn theo uû quyÒn lµ ®¹i diÖn ®­îc x¸c lËp theo sù uû quyÒn gi÷a ng­êi ®¹i diÖn vµ ng­êi ®­îc ®¹i diÖn.
2. H×nh thøc uû quyÒn do c¸c bªn tho¶ thuËn, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt quy ®Þnh viÖc uû quyÒn ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n. 
§iÒu 143.	 Ng­êi ®¹i diÖn theo uû quyÒn  
1. C¸ nh©n, ng­êi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt cña ph¸p nh©n cã thÓ uû quyÒn cho ng­êi kh¸c x¸c lËp, thùc hiÖn giao dÞch d©n sù.
2. Ng­êi tõ ®ñ m­êi l¨m tuæi ®Õn ch­a ®ñ m­êi t¸m tuæi cã thÓ lµ ng­êi ®¹i diÖn theo uû quyÒn, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt quy ®Þnh giao dÞch d©n sù ph¶i do ng­êi tõ ®ñ m­êi t¸m tuæi trë lªn x¸c lËp, thùc hiÖn.
§iÒu 144.	 Ph¹m vi ®¹i diÖn  
1. Ng­êi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt cã quyÒn x¸c lËp, thùc hiÖn mäi giao dÞch d©n sù v× lîi Ých cña ng­êi ®­îc ®¹i diÖn, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
2. Ph¹m vi ®¹i diÖn theo uû quyÒn ®­îc x¸c lËp theo sù uû quyÒn.
3. Ng­êi ®¹i diÖn chØ ®­îc thùc hiÖn giao dÞch d©n sù trong ph¹m vi ®¹i diÖn.
4. Ng­êi ®¹i diÖn ph¶i th«ng b¸o cho ng­êi thø ba trong giao dÞch d©n sù biÕt vÒ ph¹m vi ®¹i diÖn cña m×nh.
5. Ng­êi ®¹i diÖn kh«ng ®­îc x¸c lËp, thùc hiÖn c¸c giao dÞch d©n sù víi chÝnh m×nh hoÆc víi ng­êi thø ba mµ m×nh còng lµ ng­êi ®¹i diÖn cña ng­êi ®ã, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 145.	 HËu qu¶ cña giao dÞch d©n sù do ng­êi kh«ng cã quyÒn ®¹i diÖn x¸c lËp, thùc hiÖn  
1. Giao dÞch d©n sù do ng­êi kh«ng cã quyÒn ®¹i diÖn x¸c lËp, thùc hiÖn kh«ng lµm ph¸t sinh quyÒn, nghÜa vô ®èi víi ng­êi ®­îc ®¹i diÖn, trõ tr­êng hîp ng­êi ®¹i diÖn hoÆc ng­êi ®­îc ®¹i diÖn ®ång ý. Ng­êi ®· giao dÞch víi ng­êi kh«ng cã quyÒn ®¹i diÖn ph¶i th«ng b¸o cho ng­êi ®­îc ®¹i diÖn hoÆc ng­êi ®¹i diÖn cña ng­êi ®ã ®Ó tr¶ lêi trong thêi h¹n Ên ®Þnh; nÕu hÕt thêi h¹n nµy mµ kh«ng tr¶ lêi th× giao dÞch ®ã kh«ng lµm ph¸t sinh quyÒn, nghÜa vô ®èi víi ng­êi ®­îc ®¹i diÖn, nh­ng ng­êi kh«ng cã quyÒn ®¹i diÖn vÉn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi ng­êi ®· giao dÞch víi m×nh, trõ tr­êng hîp ng­êi ®· giao dÞch biÕt hoÆc ph¶i biÕt vÒ viÖc kh«ng cã quyÒn ®¹i diÖn.  
2. Ng­êi ®· giao dÞch víi ng­êi kh«ng cã quyÒn ®¹i diÖn cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hoÆc huû bá giao dÞch d©n sù ®· x¸c lËp vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i, trõ tr­êng hîp ng­êi ®ã biÕt hoÆc ph¶i biÕt vÒ viÖc kh«ng cã quyÒn ®¹i diÖn mµ vÉn giao dÞch.
§iÒu 146.	 HËu qu¶ cña giao dÞch d©n sù do ng­êi ®¹i diÖn x¸c lËp, thùc hiÖn v­ît qu¸ ph¹m vi ®¹i diÖn  
1. Giao dÞch d©n sù do ng­êi ®¹i diÖn x¸c lËp, thùc hiÖn v­ît qu¸ ph¹m vi ®¹i diÖn kh«ng lµm ph¸t sinh quyÒn, nghÜa vô cña ng­êi ®­îc ®¹i diÖn ®èi víi phÇn giao dÞch ®­îc thùc hiÖn v­ît qu¸ ph¹m vi ®¹i diÖn, trõ tr­êng hîp ng­êi ®­îc ®¹i diÖn ®ång ý hoÆc biÕt mµ kh«ng ph¶n ®èi; nÕu kh«ng ®­îc sù ®ång ý th× ng­êi ®¹i diÖn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi ng­êi ®· giao dÞch víi m×nh vÒ phÇn giao dÞch v­ît qu¸ ph¹m vi ®¹i diÖn.
2. Ng­êi ®· giao dÞch víi ng­êi ®¹i diÖn cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hoÆc huû bá giao dÞch d©n sù ®èi víi phÇn v­ît qu¸ ph¹m vi ®¹i diÖn hoÆc toµn bé giao dÞch d©n sù vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i, trõ tr­êng hîp ng­êi ®ã biÕt hoÆc ph¶i biÕt vÒ viÖc v­ît qu¸ ph¹m vi ®¹i diÖn mµ vÉn giao dÞch.
3. Trong tr­êng hîp ng­êi ®¹i diÖn vµ ng­êi giao dÞch víi ng­êi ®¹i diÖn cè ý x¸c lËp, thùc hiÖn giao dÞch d©n sù v­ît qu¸ ph¹m vi ®¹i diÖn mµ g©y thiÖt h¹i cho ng­êi ®­îc ®¹i diÖn th× ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm liªn ®íi båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 147.	 ChÊm døt ®¹i diÖn cña c¸ nh©n  
1. §¹i diÖn theo ph¸p luËt cña c¸ nh©n chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) Ng­êi ®­îc ®¹i diÖn ®· thµnh niªn hoÆc n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ®· ®­îc kh«i phôc;
b) Ng­êi ®­îc ®¹i diÖn chÕt;
c) C¸c tr­êng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh.
2. §¹i diÖn theo uû quyÒn cña c¸ nh©n chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) Thêi h¹n uû quyÒn ®· hÕt hoÆc c«ng viÖc ®­îc uû quyÒn ®· hoµn thµnh;
b) Ng­êi uû quyÒn huû bá viÖc uû quyÒn hoÆc ng­êi ®­îc uû quyÒn tõ chèi viÖc uû quyÒn;
c) Ng­êi uû quyÒn hoÆc ng­êi ®­îc uû quyÒn chÕt, bÞ Toµ ¸n tuyªn bè mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù,  mÊt tÝch hoÆc lµ ®· chÕt.
Khi chÊm døt ®¹i diÖn theo uû quyÒn, ng­êi ®¹i diÖn ph¶i thanh to¸n xong c¸c nghÜa vô tµi s¶n víi ng­êi ®­îc ®¹i diÖn hoÆc víi ng­êi thõa kÕ cña ng­êi ®­îc ®¹i diÖn.
§iÒu 148.	 ChÊm døt ®¹i diÖn cña ph¸p nh©n  
1. §¹i diÖn theo ph¸p luËt cña ph¸p nh©n chÊm døt khi ph¸p nh©n chÊm døt.
2. §¹i diÖn theo uû quyÒn cña ph¸p nh©n chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) Thêi h¹n uû quyÒn ®· hÕt hoÆc c«ng viÖc ®­îc uû quyÒn ®· hoµn thµnh;
b) Ng­êi ®¹i diÖn theo ph¸p luËt cña ph¸p nh©n huû bá viÖc uû quyÒn hoÆc ng­êi ®­îc uû quyÒn tõ chèi viÖc uû quyÒn;
c) Ph¸p nh©n chÊm døt hoÆc ng­êi ®­îc uû quyÒn chÕt, bÞ Toµ ¸n tuyªn bè mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, mÊt tÝch hoÆc lµ ®· chÕt.
Khi chÊm døt ®¹i diÖn theo uû quyÒn, ng­êi ®¹i diÖn ph¶i thanh to¸n xong c¸c nghÜa vô tµi s¶n víi ph¸p nh©n uû quyÒn hoÆc ph¸p nh©n kÕ thõa.
Ch­¬ng VIII
Thêi h¹n
§iÒu 149.	 Thêi h¹n  
1. Thêi h¹n lµ mét kho¶ng thêi gian ®­îc x¸c ®Þnh tõ thêi ®iÓm nµy ®Õn thêi ®iÓm kh¸c.
2. Thêi h¹n cã thÓ ®­îc x¸c ®Þnh b»ng phót, giê, ngµy, tuÇn, th¸ng, n¨m hoÆc b»ng mét sù kiÖn cã thÓ sÏ x¶y ra.
§iÒu 150.	 ¸p dông c¸ch tÝnh thêi h¹n
1. C¸ch tÝnh thêi h¹n ®­îc ¸p dông theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
2. Thêi h¹n ®­îc tÝnh theo d­¬ng lÞch.
§iÒu 151.	 Quy ®Þnh vÒ thêi h¹n, thêi ®iÓm tÝnh thêi h¹n  
1. Trong tr­êng hîp c¸c bªn cã tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n lµ mét n¨m, nöa n¨m, mét th¸ng, nöa th¸ng, mét tuÇn, mét ngµy, mét giê, mét phót mµ kho¶ng thêi gian diÔn ra kh«ng liÒn nhau th× thêi h¹n ®ã ®­îc tÝnh nh­ sau:
a) Mét n¨m lµ ba tr¨m s¸u m­¬i l¨m ngµy;
b) Nöa n¨m lµ s¸u th¸ng;
c) Mét th¸ng lµ ba m­¬i ngµy;
d) Nöa th¸ng lµ m­êi l¨m ngµy;
®) Mét tuÇn lµ b¶y ngµy;
e) Mét ngµy lµ hai m­¬i t­ giê;
g) Mét giê lµ s¸u m­¬i phót;
h) Mét phót lµ s¸u m­¬i gi©y.
2. Trong tr­êng hîp c¸c bªn tho¶ thuËn vÒ thêi ®iÓm ®Çu th¸ng, gi÷a th¸ng, cuèi th¸ng th× thêi ®iÓm ®ã ®­îc quy ®Þnh nh­ sau:
a) §Çu th¸ng lµ ngµy ®Çu tiªn cña th¸ng;
b) Gi÷a th¸ng lµ ngµy thø m­êi l¨m cña th¸ng;
c) Cuèi th¸ng lµ ngµy cuèi cïng cña th¸ng.
3. Trong tr­êng hîp c¸c bªn tho¶ thuËn vÒ thêi ®iÓm ®Çu n¨m, gi÷a n¨m, cuèi n¨m th× thêi ®iÓm ®ã ®­îc quy ®Þnh nh­ sau:
a) §Çu n¨m lµ ngµy ®Çu tiªn cña th¸ng mét;
b) Gi÷a n¨m lµ ngµy cuèi cïng cña th¸ng s¸u;
c) Cuèi n¨m lµ ngµy cuèi cïng cña th¸ng m­êi hai.
§iÒu 152.	 Thêi ®iÓm b¾t ®Çu thêi h¹n  
1. Khi thêi h¹n ®­îc x¸c ®Þnh b»ng phót, giê th× thêi h¹n ®­îc b¾t ®Çu tõ thêi ®iÓm ®· x¸c ®Þnh.
2. Khi thêi h¹n ®­îc x¸c ®Þnh b»ng ngµy, tuÇn, th¸ng, n¨m th× ngµy ®Çu tiªn cña thêi h¹n kh«ng ®­îc tÝnh mµ tÝnh tõ ngµy tiÕp theo cña ngµy ®­îc x¸c ®Þnh. 
3. Khi thêi h¹n b¾t ®Çu b»ng mét sù kiÖn th× ngµy x¶y ra sù kiÖn kh«ng ®­îc tÝnh mµ tÝnh tõ ngµy tiÕp theo cña ngµy x¶y ra sù kiÖn ®ã.
§iÒu 153.	 KÕt thóc thêi h¹n  
1. Khi thêi h¹n tÝnh b»ng ngµy th× thêi h¹n kÕt thóc t¹i thêi ®iÓm kÕt thóc ngµy cuèi cïng cña thêi h¹n.
2. Khi thêi h¹n tÝnh b»ng tuÇn th× thêi h¹n kÕt thóc t¹i thêi ®iÓm kÕt thóc ngµy t­¬ng øng cña tuÇn cuèi cïng cña thêi h¹n.
3. Khi thêi h¹n tÝnh b»ng th¸ng th× thêi h¹n kÕt thóc t¹i thêi ®iÓm kÕt thóc ngµy t­¬ng øng cña th¸ng cuèi cïng cña thêi h¹n; nÕu th¸ng kÕt thóc thêi h¹n kh«ng cã ngµy t­¬ng øng th× thêi h¹n kÕt thóc vµo ngµy cuèi cïng cña th¸ng ®ã.
4. Khi thêi h¹n tÝnh b»ng n¨m th× thêi h¹n kÕt thóc t¹i thêi ®iÓm kÕt thóc ngµy, th¸ng t­¬ng øng cña n¨m cuèi cïng cña thêi h¹n.
5. Khi ngµy cuèi cïng cña thêi h¹n lµ ngµy nghØ cuèi tuÇn hoÆc ngµy nghØ lÔ th× thêi h¹n kÕt thóc t¹i thêi ®iÓm kÕt thóc ngµy lµm viÖc tiÕp theo ngµy nghØ ®ã.
6. Thêi ®iÓm kÕt thóc ngµy cuèi cïng cña thêi h¹n vµo lóc hai m­¬i t­ giê cña ngµy ®ã.
Ch­¬ng IX
THêI HIÖU
§iÒu 154.	 Thêi hiÖu  
Thêi hiÖu lµ thêi h¹n do ph¸p luËt quy ®Þnh mµ khi kÕt thóc thêi h¹n ®ã th× chñ thÓ ®­îc h­ëng quyÒn d©n sù, ®­îc miÔn trõ nghÜa vô d©n sù hoÆc mÊt quyÒn khëi kiÖn vô ¸n d©n sù, quyÒn yªu cÇu gi¶i quyÕt viÖc d©n sù.
§iÒu 155.	 C¸c lo¹i thêi hiÖu  
1. Thêi hiÖu h­ëng quyÒn d©n sù lµ thêi h¹n mµ khi kÕt thóc thêi h¹n ®ã th× chñ thÓ ®­îc h­ëng quyÒn d©n sù.
2. Thêi hiÖu miÔn trõ nghÜa vô d©n sù lµ thêi h¹n mµ khi kÕt thóc thêi h¹n ®ã th× ng­êi cã nghÜa vô d©n sù ®­îc miÔn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô.
3. Thêi hiÖu khëi kiÖn lµ thêi h¹n mµ chñ thÓ ®­îc quyÒn khëi kiÖn ®Ó yªu cÇu Toµ ¸n gi¶i quyÕt vô ¸n d©n sù b¶o vÖ quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p bÞ x©m ph¹m; nÕu thêi h¹n ®ã kÕt thóc th× mÊt quyÒn khëi kiÖn.
4. Thêi hiÖu yªu cÇu gi¶i quyÕt viÖc d©n sù lµ thêi h¹n mµ chñ thÓ ®­îc quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n gi¶i quyÕt viÖc d©n sù ®Ó b¶o vÖ quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña c¸ nh©n, c¬ quan, tæ chøc, lîi Ých c«ng céng, lîi Ých cña Nhµ n­íc; nÕu thêi h¹n ®ã kÕt thóc th× mÊt quyÒn yªu cÇu.
§iÒu 156.	 C¸ch tÝnh thêi hiÖu  
Thêi hiÖu ®­îc tÝnh tõ thêi ®iÓm b¾t ®Çu ngµy ®Çu tiªn cña thêi hiÖu vµ chÊm døt t¹i thêi ®iÓm kÕt thóc ngµy cuèi cïng cña thêi hiÖu.
§iÒu 157.	 HiÖu lùc cña thêi hiÖu h­ëng quyÒn d©n sù, miÔn trõ nghÜa vô d©n sù
1. Trong tr­êng hîp ph¸p luËt quy ®Þnh cho c¸c chñ thÓ ®­îc h­ëng quyÒn d©n sù hoÆc ®­îc miÔn trõ nghÜa vô d©n sù theo thêi hiÖu th× chØ sau khi thêi hiÖu ®ã kÕt thóc, viÖc h­ëng quyÒn d©n sù hoÆc miÔn trõ nghÜa vô d©n sù míi cã hiÖu lùc.
2. Thêi hiÖu h­ëng quyÒn d©n sù kh«ng ¸p dông trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) ChiÕm h÷u tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt;
b) ViÖc h­ëng quyÒn nh©n th©n kh«ng g¾n víi tµi s¶n.
3. Thêi hiÖu miÔn trõ nghÜa vô d©n sù kh«ng ¸p dông trong viÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù ®èi víi Nhµ n­íc, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 158.	 TÝnh liªn tôc cña thêi hiÖu h­ëng quyÒn d©n sù, miÔn trõ nghÜa vô d©n sù  
1. Thêi hiÖu h­ëng quyÒn d©n sù, miÔn trõ nghÜa vô d©n sù cã tÝnh liªn tôc tõ khi b¾t ®Çu cho ®Õn khi kÕt thóc; nÕu cã sù kiÖn lµm gi¸n ®o¹n th× thêi hiÖu ph¶i ®­îc tÝnh l¹i tõ ®Çu, sau khi sù kiÖn lµm gi¸n ®o¹n chÊm døt.
2. Thêi hiÖu h­ëng quyÒn d©n sù, miÔn trõ nghÜa vô d©n sù bÞ gi¸n ®o¹n khi cã mét trong c¸c sù kiÖn sau ®©y:
a) Cã sù gi¶i quyÕt cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn ®èi víi quyÒn, nghÜa vô d©n sù ®ang ®­îc ¸p dông thêi hiÖu;
b) QuyÒn, nghÜa vô d©n sù ®ang ®­îc ¸p dông thêi hiÖu mµ bÞ ng­êi cã quyÒn, nghÜa vô liªn quan tranh chÊp.
3. Thêi hiÖu còng ®­îc tÝnh liªn tôc trong tr­êng hîp viÖc h­ëng quyÒn d©n sù, miÔn trõ nghÜa vô d©n sù ®­îc chuyÓn giao hîp ph¸p cho ng­êi kh¸c.
§iÒu 159.	 B¾t ®Çu thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù, thêi hiÖu yªu cÇu gi¶i quyÕt viÖc d©n sù  
1. Thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù ®­îc tÝnh tõ ngµy quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p bÞ x©m ph¹m, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
2. Thêi hiÖu yªu cÇu gi¶i quyÕt viÖc d©n sù ®­îc tÝnh tõ ngµy ph¸t sinh quyÒn yªu cÇu, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 160.	 Kh«ng ¸p dông thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù  
Thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù kh«ng ¸p dông trong nh÷ng tr­êng hîp sau ®©y:
1. Yªu cÇu hoµn tr¶ tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc;
2. Yªu cÇu b¶o vÖ quyÒn nh©n th©n bÞ x©m ph¹m, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c;
3. C¸c tr­êng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh.
§iÒu 161.	 Thêi gian kh«ng tÝnh vµo thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù, thêi hiÖu yªu cÇu gi¶i quyÕt viÖc d©n sù  
Thêi gian kh«ng tÝnh vµo thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù, thêi hiÖu yªu cÇu gi¶i quyÕt viÖc d©n sù lµ kho¶ng thêi gian x¶y ra mét trong c¸c sù kiÖn sau ®©y:
1. Sù kiÖn bÊt kh¶ kh¸ng hoÆc trë ng¹i kh¸ch quan lµm cho chñ thÓ cã quyÒn khëi kiÖn, quyÒn yªu cÇu kh«ng thÓ khëi kiÖn, yªu cÇu trong ph¹m vi thêi hiÖu.
Sù kiÖn bÊt kh¶ kh¸ng lµ sù kiÖn x¶y ra mét c¸ch kh¸ch quan kh«ng thÓ l­êng tr­íc ®­îc vµ kh«ng thÓ kh¾c phôc ®­îc mÆc dï ®· ¸p dông mäi biÖn ph¸p cÇn thiÕt vµ kh¶ n¨ng cho phÐp.
Trë ng¹i kh¸ch quan lµ nh÷ng trë ng¹i do hoµn c¶nh kh¸ch quan t¸c ®éng lµm cho ng­êi cã quyÒn, nghÜa vô d©n sù kh«ng thÓ biÕt vÒ viÖc quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña m×nh bÞ x©m ph¹m hoÆc kh«ng thÓ thùc hiÖn ®­îc quyÒn hoÆc nghÜa vô d©n sù cña m×nh;
2. Ch­a cã ng­êi ®¹i diÖn trong tr­êng hîp ng­êi cã quyÒn khëi kiÖn, ng­êi cã quyÒn yªu cÇu ch­a thµnh niªn, mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù hoÆc bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù;
3. Ch­a cã ng­êi ®¹i diÖn kh¸c thay thÕ hoÆc v× lý do chÝnh ®¸ng kh¸c mµ kh«ng thÓ tiÕp tôc ®¹i diÖn ®­îc trong tr­êng hîp ng­êi ®¹i diÖn cña ng­êi ch­a thµnh niªn, ng­êi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, ng­êi bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù chÕt.
§iÒu 162.	 B¾t ®Çu l¹i thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù  
1. Thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù b¾t ®Çu l¹i trong tr­êng hîp sau ®©y:
a) Bªn cã nghÜa vô ®· thõa nhËn mét phÇn hoÆc toµn bé nghÜa vô cña m×nh ®èi víi ng­êi khëi kiÖn;
b) Bªn cã nghÜa vô thùc hiÖn xong mét phÇn nghÜa vô cña m×nh ®èi víi ng­êi khëi kiÖn;
c) C¸c bªn ®· tù hoµ gi¶i víi nhau.
2. Thêi hiÖu khëi kiÖn vô ¸n d©n sù b¾t ®Çu l¹i kÓ tõ ngµy tiÕp theo sau ngµy x¶y ra sù kiÖn quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy.
PHÇN THø HAI                                                                                                               TµI S¶N Vµ QUYÒN Së H÷U
Ch­¬ng X
NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG
§iÒu 163.	 Tµi s¶n  
Tµi s¶n bao gåm vËt, tiÒn, giÊy tê cã gi¸ vµ c¸c quyÒn tµi s¶n.
§iÒu 164.	 QuyÒn së h÷u  
QuyÒn së h÷u bao gåm quyÒn chiÕm h÷u, quyÒn sö dông vµ quyÒn ®Þnh ®o¹t tµi s¶n cña chñ së h÷u theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
Chñ së h÷u lµ c¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c cã ®ñ ba quyÒn lµ quyÒn chiÕm h÷u, quyÒn sö dông, quyÒn ®Þnh ®o¹t tµi s¶n.
§iÒu 165.	 Nguyªn t¾c thùc hiÖn quyÒn së h÷u  
Chñ së h÷u ®­îc thùc hiÖn mäi hµnh vi theo ý chÝ cña m×nh ®èi víi tµi s¶n nh­ng kh«ng ®­îc g©y thiÖt h¹i hoÆc lµm ¶nh h­ëng ®Õn lîi Ých cña Nhµ n­íc, lîi Ých c«ng céng, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi kh¸c.
§iÒu 166.	 ChÞu rñi ro vÒ tµi s¶n  
Chñ së h÷u ph¶i chÞu rñi ro khi tµi s¶n bÞ tiªu huû hoÆc bÞ h­ háng do sù kiÖn bÊt kh¶ kh¸ng, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 
§iÒu 167.	 §¨ng ký quyÒn së h÷u tµi s¶n  
QuyÒn së h÷u ®èi víi bÊt ®éng s¶n ®­îc ®¨ng ký theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®¨ng ký bÊt ®éng s¶n. QuyÒn së h÷u ®èi víi ®éng s¶n kh«ng ph¶i ®¨ng ký, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 
§iÒu 168.	 Thêi ®iÓm chuyÓn quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n  
1. ViÖc chuyÓn quyÒn së h÷u ®èi víi bÊt ®éng s¶n cã hiÖu lùc kÓ tõ thêi ®iÓm ®¨ng ký quyÒn së h÷u, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 
2. ViÖc chuyÓn quyÒn së h÷u ®èi víi ®éng s¶n cã hiÖu lùc kÓ tõ thêi ®iÓm ®éng s¶n ®­îc chuyÓn giao, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 169.	 B¶o vÖ quyÒn së h÷u
1. QuyÒn së h÷u cña c¸ nh©n, ph¸p nh©n vµ chñ thÓ kh¸c ®­îc ph¸p luËt c«ng nhËn vµ b¶o vÖ.
2. Kh«ng ai cã thÓ bÞ h¹n chÕ, bÞ t­íc ®o¹t tr¸i ph¸p luËt quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n cña m×nh.
Chñ së h÷u cã quyÒn tù b¶o vÖ, ng¨n c¶n bÊt kú ng­êi nµo cã hµnh vi x©m ph¹m quyÒn së h÷u cña m×nh, truy t×m, ®ßi l¹i tµi s¶n bÞ ng­êi kh¸c chiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt.
3. Trong tr­êng hîp thËt cÇn thiÕt v× lý do quèc phßng, an ninh vµ v× lîi Ých quèc gia, Nhµ n­íc tr­ng mua hoÆc tr­ng dông cã båi th­êng tµi s¶n cña c¸ nh©n, ph¸p nh©n hoÆc cña chñ thÓ kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 170.	 C¨n cø x¸c lËp quyÒn së h÷u
QuyÒn së h÷u ®­îc x¸c lËp ®èi víi tµi s¶n trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. Do lao ®éng, do ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh hîp ph¸p;
2. §­îc chuyÓn quyÒn së h÷u theo tho¶ thuËn hoÆc theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn;
3. Thu hoa lîi, lîi tøc;
4. T¹o thµnh vËt míi do s¸p nhËp, trén lÉn, chÕ biÕn;
5. §­îc thõa kÕ tµi s¶n;
6. ChiÕm h÷u trong c¸c ®iÒu kiÖn do ph¸p luËt quy ®Þnh ®èi víi vËt v« chñ, vËt bÞ ®¸nh r¬i, bÞ bá quªn, bÞ ch«n giÊu, gia sóc, gia cÇm bÞ thÊt l¹c, vËt nu«i d­íi n­íc di chuyÓn tù nhiªn;
7. ChiÕm h÷u tµi s¶n kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt nh­ng ngay t×nh, liªn tôc, c«ng khai phï hîp víi thêi hiÖu quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 247 cña Bé luËt nµy;
8. C¸c tr­êng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh.
§iÒu 171.	 C¨n cø chÊm døt quyÒn së h÷u
QuyÒn së h÷u chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. Chñ së h÷u chuyÓn quyÒn së h÷u cña m×nh cho ng­êi kh¸c;
2. Chñ së h÷u tõ bá quyÒn së h÷u cña m×nh;
3. Tµi s¶n bÞ tiªu huû;
4. Tµi s¶n bÞ xö lý ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô cña chñ së h÷u;
5. Tµi s¶n bÞ tr­ng mua;
6. Tµi s¶n bÞ tÞch thu;
7. VËt bÞ ®¸nh r¬i, bÞ bá quªn, gia sóc, gia cÇm bÞ thÊt l¹c, vËt nu«i d­íi n­íc di chuyÓn tù nhiªn mµ ng­êi kh¸c ®· ®­îc x¸c lËp quyÒn së h÷u trong c¸c ®iÒu kiÖn do ph¸p luËt quy ®Þnh; tµi s¶n mµ ng­êi kh¸c ®· ®­îc x¸c lËp quyÒn së h÷u theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 247 cña Bé luËt nµy;
8. C¸c tr­êng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh.
§iÒu 172.	 H×nh thøc së h÷u  
Trªn c¬ së chÕ ®é së h÷u toµn d©n, së h÷u tËp thÓ, së h÷u t­ nh©n, c¸c h×nh thøc së h÷u bao gåm së h÷u nhµ n­íc, së h÷u tËp thÓ, së h÷u t­ nh©n, së h÷u chung, së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi, së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp.
§iÒu 173.	 C¸c quyÒn cña ng­êi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n  
1. Ng­êi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u chØ cã quyÒn chiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n kh«ng thuéc quyÒn së h÷u cña m×nh theo tho¶ thuËn víi chñ së h÷u tµi s¶n ®ã hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
2. C¸c quyÒn cña ng­êi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n bao gåm:
a) QuyÒn sö dông ®Êt;
b) QuyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ;
c) C¸c quyÒn kh¸c theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
3. ViÖc chñ së h÷u chuyÓn quyÒn së h÷u tµi s¶n cho ng­êi kh¸c kh«ng ph¶i lµ c¨n cø ®Ó chÊm døt c¸c quyÒn cña ng­êi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n ®ã quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy .
4. C¸c quyÒn ®èi víi tµi s¶n cña ng­êi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u ®­îc b¶o vÖ theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 261 cña Bé luËt nµy.
5. C¸c quyÒn cña ng­êi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n ph¶i ®¨ng ký bao gåm quyÒn sö dông ®Êt, quyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ theo tho¶ thuËn vµ c¸c quyÒn kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.  
Ch­¬ng XI
C¸C LO¹I TµI S¶N
§iÒu 174.	 BÊt ®éng s¶n vµ ®éng s¶n  
1. BÊt ®éng s¶n lµ c¸c tµi s¶n bao gåm:
a) §Êt ®ai;
b) Nhµ, c«ng tr×nh x©y dùng g¾n liÒn víi ®Êt ®ai, kÓ c¶ c¸c tµi s¶n g¾n liÒn víi nhµ, c«ng tr×nh x©y dùng ®ã;
c) C¸c tµi s¶n kh¸c g¾n liÒn víi ®Êt ®ai;
d) C¸c tµi s¶n kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh.
2. §éng s¶n lµ nh÷ng tµi s¶n kh«ng ph¶i lµ bÊt ®éng s¶n.
§iÒu 175.	 Hoa lîi, lîi tøc
1. Hoa lîi lµ s¶n vËt tù nhiªn mµ tµi s¶n mang l¹i.
2. Lîi tøc lµ c¸c kho¶n lîi thu ®­îc tõ viÖc khai th¸c tµi s¶n.
§iÒu 176.	 VËt chÝnh vµ vËt phô
1. VËt chÝnh lµ vËt ®éc lËp, cã thÓ khai th¸c c«ng dông theo tÝnh n¨ng.
2. VËt phô lµ vËt trùc tiÕp phôc vô cho viÖc khai th¸c c«ng dông cña vËt chÝnh, lµ mét bé phËn cña vËt chÝnh, nh­ng cã thÓ t¸ch rêi vËt chÝnh.
Khi thùc hiÖn nghÜa vô chuyÓn giao vËt chÝnh th× ph¶i chuyÓn giao c¶ vËt phô, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 177.	 VËt chia ®­îc vµ vËt kh«ng chia ®­îc
1. VËt chia ®­îc lµ vËt khi bÞ ph©n chia vÉn gi÷ nguyªn tÝnh chÊt vµ tÝnh n¨ng sö dông ban ®Çu.
2. VËt kh«ng chia ®­îc lµ vËt khi bÞ ph©n chia th× kh«ng gi÷ nguyªn ®­îc tÝnh chÊt vµ tÝnh n¨ng sö dông ban ®Çu.
Khi cÇn ph©n chia vËt kh«ng chia ®­îc th× ph¶i trÞ gi¸ thµnh tiÒn ®Ó chia.
§iÒu 178.	 VËt tiªu hao vµ vËt kh«ng tiªu hao
1. VËt tiªu hao lµ vËt khi ®· qua mét lÇn sö dông th× mÊt ®i hoÆc kh«ng gi÷ ®­îc tÝnh chÊt, h×nh d¸ng vµ tÝnh n¨ng sö dông ban ®Çu.
VËt tiªu hao kh«ng thÓ lµ ®èi t­îng cña hîp ®ång cho thuª hoÆc hîp ®ång cho m­în.
2. VËt kh«ng tiªu hao lµ vËt khi ®· qua sö dông nhiÒu lÇn mµ c¬ b¶n vÉn gi÷ ®­îc tÝnh chÊt, h×nh d¸ng vµ tÝnh n¨ng sö dông ban ®Çu.
§iÒu 179.	 VËt cïng lo¹i vµ vËt ®Æc ®Þnh
1. VËt cïng lo¹i lµ nh÷ng vËt cã cïng h×nh d¸ng, tÝnh chÊt, tÝnh n¨ng sö dông vµ x¸c ®Þnh ®­îc b»ng nh÷ng ®¬n vÞ ®o l­êng.
VËt cïng lo¹i cã cïng chÊt l­îng cã thÓ thay thÕ cho nhau.
2. VËt ®Æc ®Þnh lµ vËt ph©n biÖt ®­îc víi c¸c vËt kh¸c b»ng nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng vÒ ký hiÖu, h×nh d¸ng, mµu s¾c, chÊt liÖu, ®Æc tÝnh, vÞ trÝ.
Khi thùc hiÖn nghÜa vô chuyÓn giao vËt ®Æc ®Þnh th× ph¶i giao ®óng vËt ®ã.
§iÒu 180.	 VËt ®ång bé  
VËt ®ång bé lµ vËt gåm c¸c phÇn hoÆc c¸c bé phËn ¨n khíp, liªn hÖ víi nhau hîp thµnh chØnh thÓ mµ nÕu thiÕu mét trong c¸c phÇn, c¸c bé phËn hoÆc cã phÇn hoÆc bé phËn kh«ng ®óng quy c¸ch, chñng lo¹i th× kh«ng sö dông ®­îc hoÆc gi¸ trÞ sö dông cña vËt ®ã bÞ gi¶m sót.
Khi thùc hiÖn nghÜa vô chuyÓn giao vËt ®ång bé th× ph¶i chuyÓn giao toµn bé c¸c phÇn hoÆc c¸c bé phËn hîp thµnh, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 181.	 QuyÒn tµi s¶n  
QuyÒn tµi s¶n lµ quyÒn trÞ gi¸ ®­îc b»ng tiÒn vµ cã thÓ chuyÓn giao trong giao dÞch d©n sù, kÓ c¶ quyÒn së h÷u trÝ tuÖ.  

Ch­¬ng XII
NéI DUNG QUYÒN Së H÷U
Môc 1
QUYÒN CHIÕM H÷U
§iÒu 182.	 QuyÒn chiÕm h÷u  
QuyÒn chiÕm h÷u lµ quyÒn n¾m gi÷, qu¶n lý tµi s¶n.
§iÒu 183.	 ChiÕm h÷u cã c¨n cø ph¸p luËt  
ChiÕm h÷u cã c¨n cø ph¸p luËt lµ viÖc chiÕm h÷u tµi s¶n trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. Chñ së h÷u chiÕm h÷u tµi s¶n;
2. Ng­êi ®­îc chñ së h÷u uû quyÒn qu¶n lý tµi s¶n;
3. Ng­êi ®­îc chuyÓn giao quyÒn chiÕm h÷u th«ng qua giao dÞch d©n sù phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt;
4. Ng­êi ph¸t hiÖn vµ gi÷ tµi s¶n v« chñ, tµi s¶n kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc ai lµ chñ së h÷u, tµi s¶n bÞ ®¸nh r¬i, bÞ bá quªn, bÞ ch«n giÊu, bÞ ch×m ®¾m phï hîp víi c¸c ®iÒu kiÖn do ph¸p luËt quy ®Þnh;
5. Ng­êi ph¸t hiÖn vµ gi÷ gia sóc, gia cÇm, vËt nu«i d­íi n­íc bÞ thÊt l¹c phï hîp víi c¸c ®iÒu kiÖn do ph¸p luËt quy ®Þnh;
6. C¸c tr­êng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh.
§iÒu 184.	 QuyÒn chiÕm h÷u cña chñ së h÷u  
Trong tr­êng hîp chñ së h÷u chiÕm h÷u tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh th× chñ së h÷u ®­îc thùc hiÖn mäi hµnh vi theo ý chÝ cña m×nh ®Ó n¾m gi÷, qu¶n lý tµi s¶n nh­ng kh«ng ®­îc tr¸i ph¸p luËt, ®¹o ®øc x· héi.
ViÖc chiÕm h÷u cña chñ së h÷u kh«ng bÞ h¹n chÕ, gi¸n ®o¹n vÒ thêi gian, trõ tr­êng hîp chñ së h÷u chuyÓn giao viÖc chiÕm h÷u cho ng­êi kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 185.	 QuyÒn chiÕm h÷u cña ng­êi ®­îc chñ së h÷u uû quyÒn qu¶n lý tµi s¶n  
1. Khi chñ së h÷u uû quyÒn qu¶n lý tµi s¶n cho ng­êi kh¸c th× ng­êi ®­îc uû quyÒn thùc hiÖn quyÒn chiÕm h÷u tµi s¶n ®ã trong ph¹m vi, theo c¸ch thøc, thêi h¹n do chñ së h÷u x¸c ®Þnh.
2. Ng­êi ®­îc uû quyÒn qu¶n lý tµi s¶n kh«ng thÓ trë thµnh chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n ®­îc giao theo c¨n cø vÒ thêi hiÖu quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 247 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 186.	 QuyÒn chiÕm h÷u cña ng­êi ®­îc giao tµi s¶n th«ng qua giao dÞch d©n sù
1. Khi chñ së h÷u giao tµi s¶n cho ng­êi kh¸c th«ng qua giao dÞch d©n sù mµ néi dung kh«ng bao gåm viÖc chuyÓn quyÒn së h÷u th× ng­êi ®­îc giao tµi s¶n ph¶i thùc hiÖn viÖc chiÕm h÷u tµi s¶n ®ã phï hîp víi môc ®Ých, néi dung cña giao dÞch.
2. Ng­êi ®­îc giao tµi s¶n cã quyÒn sö dông tµi s¶n ®­îc giao, ®­îc chuyÓn quyÒn chiÕm h÷u, sö dông tµi s¶n ®ã cho ng­êi kh¸c, nÕu ®­îc chñ së h÷u ®ång ý.
3. Ng­êi ®­îc giao tµi s¶n kh«ng thÓ trë thµnh chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n ®­îc giao theo c¨n cø vÒ thêi hiÖu quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 247 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 187.	 QuyÒn chiÕm h÷u tµi s¶n bÞ ®¸nh r¬i, bÞ bá quªn, bÞ ch«n giÊu, bÞ ch×m ®¾m, tµi s¶n kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc ai lµ chñ së h÷u  
1. Ng­êi ph¸t hiÖn tµi s¶n bÞ ®¸nh r¬i, bÞ bá quªn, bÞ ch«n giÊu, bÞ ch×m ®¾m ph¶i th«ng b¸o hoÆc tr¶ l¹i ngay cho chñ së h÷u; nÕu kh«ng biÕt ai lµ chñ së h÷u th× ph¶i th«ng b¸o hoÆc giao nép cho Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn hoÆc c«ng an c¬ së gÇn nhÊt hoÆc c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
Ng­êi ph¸t hiÖn tµi s¶n kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc ai lµ chñ së h÷u, tµi s¶n bÞ ®¸nh r¬i, bÞ bá quªn, bÞ ch«n giÊu, bÞ ch×m ®¾m ®­îc chiÕm h÷u tµi s¶n ®ã tõ thêi ®iÓm ph¸t hiÖn ®Õn thêi ®iÓm tr¶ l¹i cho chñ së h÷u hoÆc ®Õn thêi ®iÓm giao nép cho c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn.
2. §èi víi tµi s¶n do ng­êi kh¸c tÈu t¸n nh»m che giÊu hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt hoÆc trèn tr¸nh viÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù th× ng­êi ph¸t hiÖn ph¶i th«ng b¸o hoÆc giao nép ngay cho c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy.
§iÒu 188.	 QuyÒn chiÕm h÷u gia sóc, gia cÇm, vËt nu«i d­íi n­íc bÞ thÊt l¹c  
Ng­êi ph¸t hiÖn vµ gi÷ gia sóc, gia cÇm, vËt nu«i d­íi n­íc bÞ thÊt l¹c ph¶i th«ng b¸o hoÆc tr¶ l¹i ngay cho chñ së h÷u; nÕu ch­a x¸c ®Þnh ®­îc chñ së h÷u th× ®­îc chiÕm h÷u tµi s¶n ®ã tõ thêi ®iÓm ph¸t hiÖn ®Õn thêi ®iÓm tr¶ l¹i cho chñ së h÷u.
§iÒu 189.	 ChiÕm h÷u kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt nh­ng ngay t×nh  
ViÖc chiÕm h÷u tµi s¶n kh«ng phï hîp víi quy ®Þnh t¹i §iÒu 183 cña Bé luËt nµy lµ chiÕm h÷u kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt.
Ng­êi chiÕm h÷u tµi s¶n kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt nh­ng ngay t×nh lµ ng­êi chiÕm h÷u mµ kh«ng biÕt vµ kh«ng thÓ biÕt viÖc chiÕm h÷u tµi s¶n ®ã lµ kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt.
§iÒu 190.	 ChiÕm h÷u liªn tôc
ViÖc chiÕm h÷u tµi s¶n ®­îc thùc hiÖn trong mét kho¶ng thêi gian mµ kh«ng cã tranh chÊp vÒ tµi s¶n ®ã lµ chiÕm h÷u liªn tôc, kÓ c¶ khi tµi s¶n ®­îc giao cho ng­êi kh¸c chiÕm h÷u.
§iÒu 191.	 ChiÕm h÷u c«ng khai  
ViÖc chiÕm h÷u tµi s¶n ®­îc coi lµ chiÕm h÷u c«ng khai khi thùc hiÖn mét c¸ch minh b¹ch, kh«ng giÊu giÕm; tµi s¶n ®ang chiÕm h÷u ®­îc sö dông theo tÝnh n¨ng, c«ng dông vµ ®­îc ng­êi chiÕm h÷u b¶o qu¶n, gi÷ g×n nh­ tµi s¶n cña chÝnh m×nh.
Môc 2
QUYÒN Sö DôNG
§iÒu 192.	 QuyÒn sö dông  
QuyÒn sö dông lµ quyÒn khai th¸c c«ng dông, h­ëng hoa lîi, lîi tøc tõ tµi s¶n.
§iÒu 193.	 QuyÒn sö dông cña chñ së h÷u
Trong tr­êng hîp chñ së h÷u thùc hiÖn quyÒn sö dông tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh th× chñ së h÷u ®­îc khai th¸c c«ng dông, h­ëng hoa lîi, lîi tøc tõ tµi s¶n theo ý chÝ cña m×nh nh­ng kh«ng ®­îc g©y thiÖt h¹i hoÆc lµm ¶nh h­ëng ®Õn lîi Ých cña Nhµ n­íc, lîi Ých c«ng céng, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi kh¸c.
§iÒu 194.	 QuyÒn sö dông cña ng­êi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u  
1. QuyÒn sö dông tµi s¶n cã thÓ ®­îc chuyÓn giao cho ng­êi kh¸c th«ng qua hîp ®ång hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
Ng­êi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u cã quyÒn sö dông tµi s¶n ®óng tÝnh n¨ng, c«ng dông, ®óng ph­¬ng thøc.
2. Ng­êi chiÕm h÷u kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt nh­ng ngay t×nh còng cã quyÒn khai th¸c c«ng dông, h­ëng hoa lîi, lîi tøc tõ tµi s¶n theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
Môc 3
QUYÒN ®ÞNH ®O¹T
§iÒu 195.	 QuyÒn ®Þnh ®o¹t  
QuyÒn ®Þnh ®o¹t lµ quyÒn chuyÓn giao quyÒn së h÷u tµi s¶n hoÆc tõ bá quyÒn së h÷u ®ã.
§iÒu 196.	 §iÒu kiÖn ®Þnh ®o¹t
ViÖc ®Þnh ®o¹t tµi s¶n ph¶i do ng­êi cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
Trong tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh tr×nh tù, thñ tôc ®Þnh ®o¹t tµi s¶n th× ph¶i tu©n theo tr×nh tù, thñ tôc ®ã.
§iÒu 197.	 QuyÒn ®Þnh ®o¹t cña chñ së h÷u  
Chñ së h÷u cã quyÒn b¸n, trao ®æi, tÆng cho, cho vay, ®Ó thõa kÕ, tõ bá hoÆc thùc hiÖn c¸c h×nh thøc ®Þnh ®o¹t kh¸c phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®èi víi tµi s¶n.
§iÒu 198.	 QuyÒn ®Þnh ®o¹t cña ng­êi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u  
Ng­êi kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u tµi s¶n chØ cã quyÒn ®Þnh ®o¹t tµi s¶n theo uû quyÒn cña chñ së h÷u hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
Ng­êi ®­îc chñ së h÷u uû quyÒn ®Þnh ®o¹t tµi s¶n ph¶i thùc hiÖn viÖc ®Þnh ®o¹t phï hîp víi ý chÝ, lîi Ých cña chñ së h÷u.
§iÒu 199.	 H¹n chÕ quyÒn ®Þnh ®o¹t  
1. QuyÒn ®Þnh ®o¹t chØ bÞ h¹n chÕ trong tr­êng hîp do ph¸p luËt quy ®Þnh.
2. Khi tµi s¶n ®em b¸n lµ di tÝch lÞch sö, v¨n ho¸ th× Nhµ n­íc cã quyÒn ­u tiªn mua.
Trong tr­êng hîp ph¸p nh©n, c¸ nh©n, chñ thÓ kh¸c cã quyÒn ­u tiªn mua ®èi víi tµi s¶n nhÊt ®Þnh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt th× khi b¸n tµi s¶n, chñ së h÷u ph¶i dµnh quyÒn ­u tiªn mua cho c¸c chñ thÓ ®ã.
Ch­¬ng XIII
C¸C H×NH THøC Së H÷U
Môc 1
Së H÷U Nhµ n­íc
§iÒu 200.	 Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc
Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc bao gåm ®Êt ®ai, rõng tù nhiªn, rõng trång cã nguån vèn tõ ng©n s¸ch nhµ n­íc, nói, s«ng hå, nguån n­íc, tµi nguyªn trong lßng ®Êt, nguån lîi tù nhiªn ë vïng biÓn, thÒm lôc ®Þa vµ vïng trêi, phÇn vèn vµ tµi s¶n do Nhµ n­íc ®Çu t­ vµo doanh nghiÖp, c«ng tr×nh thuéc c¸c ngµnh vµ lÜnh vùc kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi, khoa häc, kü thuËt, ngo¹i giao, quèc phßng, an ninh cïng c¸c tµi s¶n kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh. 
§iÒu 201.	 Thùc hiÖn quyÒn cña chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc
1. Nhµ n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam thùc hiÖn quyÒn cña chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc.
2. ChÝnh phñ thèng nhÊt qu¶n lý vµ b¶o ®¶m sö dông ®óng môc ®Ých, hiÖu qu¶ vµ tiÕt kiÖm tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc.
§iÒu 202.	 Qu¶n lý, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc
ViÖc qu¶n lý, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc ®­îc thùc hiÖn trong ph¹m vi vµ theo tr×nh tù do ph¸p luËt quy ®Þnh.
§iÒu 203.	 Thùc hiÖn quyÒn së h÷u nhµ n­íc ®èi víi tµi s¶n ®­îc ®Çu t­ vµo doanh nghiÖp nhµ n­íc  
1. Khi tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc ®­îc ®Çu t­ vµo doanh nghiÖp nhµ n­íc th× Nhµ n­íc thùc hiÖn quyÒn cña chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n ®ã theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ doanh nghiÖp.
2. Doanh nghiÖp nhµ n­íc cã quyÒn qu¶n lý, sö dông vèn, ®Êt ®ai, tµi nguyªn vµ c¸c tµi s¶n kh¸c do Nhµ n­íc ®Çu t­ theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ doanh nghiÖp.
§iÒu 204.	 Thùc hiÖn quyÒn së h÷u nhµ n­íc ®èi víi tµi s¶n ®­îc giao cho c¬ quan nhµ n­íc, ®¬n vÞ vò trang
1. Khi tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc ®­îc giao cho c¬ quan nhµ n­íc, ®¬n vÞ vò trang th× Nhµ n­íc thùc hiÖn quyÒn kiÓm tra, gi¸m s¸t viÖc qu¶n lý, sö dông tµi s¶n ®ã.
2. C¬ quan nhµ n­íc, ®¬n vÞ vò trang cã quyÒn qu¶n lý, sö dông ®óng môc ®Ých, theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®èi víi tµi s¶n ®­îc Nhµ n­íc giao.
§iÒu 205.	 Thùc hiÖn quyÒn së h÷u nhµ n­íc ®èi víi tµi s¶n ®­îc giao cho tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi, tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp
1. Khi tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc ®­îc giao cho tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi, tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp th× Nhµ n­íc thùc hiÖn quyÒn kiÓm tra, gi¸m s¸t viÖc qu¶n lý, sö dông tµi s¶n ®ã.
2. Tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi, tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp cã quyÒn qu¶n lý, sö dông tµi s¶n ®­îc Nhµ n­íc giao ®óng môc ®Ých, ph¹m vi, theo c¸ch thøc, tr×nh tù do ph¸p luËt quy ®Þnh phï hîp víi chøc n¨ng, nhiÖm vô ®­îc quy ®Þnh trong ®iÒu lÖ.
§iÒu 206.	 QuyÒn cña doanh nghiÖp, hé gia ®×nh, tæ hîp t¸c vµ c¸ nh©n ®èi víi viÖc sö dông, khai th¸c tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc  
Trong tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh vµ ®­îc c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn cho phÐp, doanh nghiÖp, hé gia ®×nh, tæ hîp t¸c vµ c¸ nh©n ®­îc sö dông ®Êt, khai th¸c nguån lîi thuû s¶n vµ tµi nguyªn kh¸c thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc vµ ph¶i sö dông, khai th¸c ®óng môc ®Ých, cã hiÖu qu¶, thùc hiÖn ®Çy ®ñ nghÜa vô ®èi víi Nhµ n­íc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 207.	 Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc ch­a ®­îc giao cho tæ chøc, c¸ nh©n qu¶n lý
§èi víi tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc mµ ch­a ®­îc giao cho tæ chøc, c¸ nh©n qu¶n lý th× ChÝnh phñ tæ chøc thùc hiÖn viÖc b¶o vÖ, ®iÒu tra, kh¶o s¸t vµ lËp quy ho¹ch ®­a vµo khai th¸c.
Môc 2
Së H÷U tËp thÓ
§iÒu 208.	 Së h÷u tËp thÓ
Së h÷u tËp thÓ lµ së h÷u cña hîp t¸c x· hoÆc c¸c h×nh thøc kinh tÕ tËp thÓ æn ®Þnh kh¸c do c¸ nh©n, hé gia ®×nh cïng gãp vèn, gãp søc hîp t¸c s¶n xuÊt, kinh doanh nh»m thùc hiÖn môc ®Ých chung ®­îc quy ®Þnh trong ®iÒu lÖ, theo nguyªn t¾c tù nguyÖn, b×nh ®¼ng, d©n chñ, cïng qu¶n lý vµ cïng h­ëng lîi.
§iÒu 209.	 Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u tËp thÓ  
Tµi s¶n ®­îc h×nh thµnh tõ nguån ®ãng gãp cña c¸c thµnh viªn, thu nhËp hîp ph¸p do s¶n xuÊt, kinh doanh, ®­îc Nhµ n­íc hç trî hoÆc tõ c¸c nguån kh¸c phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt lµ tµi s¶n thuéc së h÷u cña tËp thÓ ®ã.
§iÒu 210.	 ChiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u tËp thÓ  
1. ViÖc chiÕm h÷u, sö dông vµ ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u tËp thÓ ph¶i tu©n theo ph¸p luËt, phï hîp víi ®iÒu lÖ cña tËp thÓ ®ã, b¶o ®¶m sù ph¸t triÓn æn ®Þnh cña së h÷u tËp thÓ.
2. Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u tËp thÓ ®­îc giao cho c¸c thµnh viªn khai th¸c c«ng dông b»ng søc lao ®éng cña m×nh trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh nh»m phôc vô nhu cÇu më réng s¶n xuÊt, ph¸t triÓn kinh tÕ chung vµ lîi Ých, nhu cÇu cña c¸c thµnh viªn.
3. Thµnh viªn cña tËp thÓ cã quyÒn ®­îc ­u tiªn mua, thuª, thuª kho¸n tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u tËp thÓ.
Môc 3
Së H÷U t­ nh©n
§iÒu 211.	 Së h÷u t­ nh©n
Së h÷u t­ nh©n lµ së h÷u cña c¸ nh©n ®èi víi tµi s¶n hîp ph¸p cña m×nh.
Së h÷u t­ nh©n bao gåm së h÷u c¸ thÓ, së h÷u tiÓu chñ, së h÷u t­ b¶n t­ nh©n.
§iÒu 212.	 Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u t­ nh©n  
1. Thu nhËp hîp ph¸p, cña c¶i ®Ó dµnh, nhµ ë, t­ liÖu sinh ho¹t, t­ liÖu s¶n xuÊt, vèn, hoa lîi, lîi tøc vµ c¸c tµi s¶n hîp ph¸p kh¸c cña c¸ nh©n lµ tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u t­ nh©n.
Tµi s¶n hîp ph¸p thuéc h×nh thøc së h÷u t­ nh©n kh«ng bÞ h¹n chÕ vÒ sè l­îng, gi¸ trÞ.
2. C¸ nh©n kh«ng ®­îc së h÷u ®èi víi tµi s¶n mµ ph¸p luËt quy ®Þnh kh«ng thÓ thuéc h×nh thøc së h÷u së h÷u t­ nh©n.
§iÒu 213.	 ChiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u t­ nh©n  
1. C¸ nh©n cã quyÒn chiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh nh»m phôc vô nhu cÇu sinh ho¹t, tiªu dïng hoÆc s¶n xuÊt, kinh doanh vµ c¸c môc ®Ých kh¸c phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
2. ViÖc chiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u t­ nh©n kh«ng ®­îc g©y thiÖt h¹i hoÆc lµm ¶nh h­ëng ®Õn lîi Ých cña Nhµ n­íc, lîi Ých c«ng céng, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi kh¸c.
Môc 4
Së H÷U CHUNG
§iÒu 214.	 Së h÷u chung
Së h÷u chung lµ së h÷u cña nhiÒu chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n.
Së h÷u chung bao gåm së h÷u chung theo phÇn vµ së h÷u chung hîp nhÊt.
Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u chung lµ tµi s¶n chung.
§iÒu 215.	 X¸c lËp quyÒn së h÷u chung
QuyÒn së h÷u chung ®­îc x¸c lËp theo tho¶ thuËn cña c¸c chñ së h÷u, theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt hoÆc theo tËp qu¸n.
§iÒu 216.	 Së h÷u chung theo phÇn
1. Së h÷u chung theo phÇn lµ së h÷u chung mµ trong ®ã phÇn quyÒn së h÷u cña mçi chñ së h÷u ®­îc x¸c ®Þnh ®èi víi tµi s¶n chung.
2. Mçi chñ së h÷u chung theo phÇn cã quyÒn, nghÜa vô ®èi víi tµi s¶n thuéc së h÷u chung t­¬ng øng víi phÇn quyÒn së h÷u cña m×nh, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 217.	 Së h÷u chung hîp nhÊt
1. Së h÷u chung hîp nhÊt lµ së h÷u chung mµ trong ®ã phÇn quyÒn së h÷u cña mçi chñ së h÷u chung kh«ng ®­îc x¸c ®Þnh ®èi víi tµi s¶n chung.
Së h÷u chung hîp nhÊt bao gåm së h÷u chung hîp nhÊt cã thÓ ph©n chia vµ së h÷u chung hîp nhÊt kh«ng ph©n chia.
2. C¸c chñ së h÷u chung hîp nhÊt cã quyÒn, nghÜa vô ngang nhau ®èi víi tµi s¶n thuéc së h÷u chung.
§iÒu 218.	 Së h÷u chung hçn hîp  
1. Së h÷u chung hçn hîp lµ së h÷u ®èi víi tµi s¶n do c¸c chñ së h÷u thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c nhau gãp vèn ®Ó s¶n xuÊt, kinh doanh thu lîi nhuËn.
2. Tµi s¶n ®­îc h×nh thµnh tõ nguån vèn gãp cña c¸c chñ së h÷u, lîi nhuËn hîp ph¸p thu ®­îc tõ ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh hoÆc tõ c¸c nguån kh¸c phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt lµ tµi s¶n thuéc së h÷u chung hçn hîp.
3. ViÖc chiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc së h÷u chung hçn hîp ph¶i tu©n theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 216 cña Bé luËt nµy vµ c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt cã liªn quan ®Õn viÖc gãp vèn, tæ chøc, ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh, qu¶n lý, ®iÒu hµnh, tr¸ch nhiÖm vÒ tµi s¶n vµ ph©n chia lîi nhuËn.  
§iÒu 219.	 Së h÷u chung cña vî chång  
1. Së h÷u chung cña vî chång lµ së h÷u chung hîp nhÊt.
2. Vî chång cïng nhau t¹o lËp, ph¸t triÓn khèi tµi s¶n chung b»ng c«ng søc cña mçi ng­êi; cã quyÒn ngang nhau trong viÖc chiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n chung.
3. Vî chång cïng bµn b¹c, tho¶ thuËn hoÆc uû quyÒn cho nhau chiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n chung.
4. Tµi s¶n chung cña vî chång cã thÓ ph©n chia theo tho¶ thuËn hoÆc theo quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n.
§iÒu 220.	 Së h÷u chung cña céng ®ång  
1. Së h÷u chung cña céng ®ång lµ së h÷u cña dßng hä, th«n, Êp, lµng, b¶n, bu«n, sãc, céng ®ång t«n gi¸o vµ c¸c céng ®ång d©n c­ kh¸c ®èi víi tµi s¶n ®­îc h×nh thµnh theo tËp qu¸n, tµi s¶n do c¸c thµnh viªn cña céng ®ång cïng nhau ®ãng gãp, quyªn gãp, ®­îc tÆng cho chung hoÆc tõ c¸c nguån kh¸c phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt nh»m môc ®Ých tho¶ m·n lîi Ých chung hîp ph¸p cña c¶ céng ®ång.
2. C¸c thµnh viªn cña céng ®ång cïng qu¶n lý, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n chung theo tho¶ thuËn hoÆc theo tËp qu¸n, v× lîi Ých cña céng ®ång nh­ng kh«ng ®­îc tr¸i ph¸p luËt, ®¹o ®øc x· héi.
3. Tµi s¶n chung cña céng ®ång lµ tµi s¶n chung hîp nhÊt.
§iÒu 221.	 ChiÕm h÷u tµi s¶n chung
C¸c chñ së h÷u chung cïng qu¶n lý tµi s¶n chung theo nguyªn t¾c nhÊt trÝ, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 222.	 Sö dông tµi s¶n chung
1. Mçi chñ së h÷u chung theo phÇn cã quyÒn khai th¸c c«ng dông, h­ëng hoa lîi, lîi tøc tõ tµi s¶n chung t­¬ng øng víi phÇn quyÒn së h÷u cña m×nh, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
2. C¸c chñ së h÷u chung hîp nhÊt cã quyÒn ngang nhau trong viÖc khai th¸c c«ng dông, h­ëng hoa lîi, lîi tøc tõ tµi s¶n chung, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 223.	 §Þnh ®o¹t tµi s¶n chung  
1. Mçi chñ së h÷u chung theo phÇn cã quyÒn ®Þnh ®o¹t phÇn quyÒn së h÷u cña m×nh theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
2. ViÖc ®Þnh ®o¹t tµi s¶n chung hîp nhÊt ®­îc thùc hiÖn theo tho¶ thuËn cña c¸c chñ së h÷u chung hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
3. Trong tr­êng hîp mét chñ së h÷u chung b¸n phÇn quyÒn së h÷u cña m×nh th× chñ së h÷u chung kh¸c ®­îc quyÒn ­u tiªn mua. Trong thêi h¹n ba th¸ng ®èi víi tµi s¶n chung lµ bÊt ®éng s¶n, mét th¸ng ®èi víi tµi s¶n chung lµ ®éng s¶n, kÓ tõ ngµy c¸c chñ së h÷u chung kh¸c nhËn ®­îc th«ng b¸o vÒ viÖc b¸n vµ c¸c ®iÒu kiÖn b¸n mµ kh«ng cã chñ së h÷u chung nµo mua th× chñ së h÷u ®ã ®­îc quyÒn b¸n cho ng­êi kh¸c. 
Trong tr­êng hîp b¸n phÇn quyÒn së h÷u mµ cã sù vi ph¹m vÒ quyÒn ­u tiªn mua th× trong thêi h¹n ba th¸ng, kÓ tõ ngµy ph¸t hiÖn cã sù vi ph¹m vÒ quyÒn ­u tiªn mua, chñ së h÷u chung theo phÇn trong sè c¸c chñ së h÷u chung cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n chuyÓn sang cho m×nh quyÒn vµ nghÜa vô cña ng­êi mua; bªn cã lçi g©y thiÖt h¹i ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i.
4. Trong tr­êng hîp mét trong c¸c chñ së h÷u chung tõ bá phÇn quyÒn së h÷u cña m×nh hoÆc khi ng­êi nµy chÕt mµ kh«ng cã ng­êi thõa kÕ th× phÇn quyÒn së h÷u ®ã thuéc Nhµ n­íc, trõ tr­êng hîp së h÷u chung cña céng ®ång th× thuéc së h÷u chung cña c¸c chñ së h÷u chung cßn l¹i.
§iÒu 224.	 Chia tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u chung  
1. Trong tr­êng hîp së h÷u chung cã thÓ ph©n chia th× mçi chñ së h÷u chung ®Òu cã quyÒn yªu cÇu chia tµi s¶n chung; nÕu c¸c chñ së h÷u chung ®· tho¶ thuËn kh«ng ph©n chia tµi s¶n chung trong mét thêi h¹n th× mçi chñ së h÷u chung chØ cã quyÒn yªu cÇu chia tµi s¶n chung khi hÕt thêi h¹n ®ã; khi tµi s¶n chung kh«ng thÓ chia ®­îc b»ng hiÖn vËt th× ®­îc trÞ gi¸ thµnh tiÒn ®Ó chia.
2. Trong tr­êng hîp cã ng­êi yªu cÇu mét ng­êi trong sè c¸c chñ së h÷u chung thùc hiÖn nghÜa vô thanh to¸n khi ng­êi ®ã kh«ng cã tµi s¶n riªng hoÆc tµi s¶n riªng kh«ng ®ñ ®Ó thanh to¸n th× ng­êi yªu cÇu cã quyÒn yªu cÇu chia tµi s¶n chung ®Ó nhËn tiÒn thanh to¸n vµ ®­îc tham gia vµo viÖc chia tµi s¶n chung, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
NÕu kh«ng thÓ chia phÇn quyÒn së h÷u b»ng hiÖn vËt hoÆc viÖc chia nµy bÞ c¸c chñ së h÷u chung cßn l¹i ph¶n ®èi th× ng­êi cã quyÒn cã quyÒn yªu cÇu ng­êi cã nghÜa vô b¸n phÇn quyÒn së h÷u cña m×nh ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô thanh to¸n.
§iÒu 225.	 Së h÷u chung trong nhµ chung c­  
1. PhÇn diÖn tÝch, trang thiÕt bÞ dïng chung trong nhµ chung c­ thuéc së h÷u chung cña tÊt c¶ chñ së h÷u c¸c c¨n hé trong nhµ ®ã vµ kh«ng thÓ ph©n chia, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c hoÆc cã sù tho¶ thuËn cña tÊt c¶ c¸c chñ së h÷u.
2. Chñ së h÷u c¸c c¨n hé trong nhµ chung c­ cã quyÒn vµ nghÜa vô ngang nhau trong viÖc qu¶n lý, sö dông phÇn diÖn tÝch vµ thiÕt bÞ chung.
3. Trong tr­êng hîp nhµ chung c­ bÞ tiªu huû th× chñ së h÷u c¸c c¨n hé trong nhµ chung c­ cã quyÒn sö dông diÖn tÝch mÆt ®Êt cña nhµ chung c­ theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 226.	 ChÊm døt së h÷u chung
Së h÷u chung chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. Tµi s¶n chung ®· ®­îc chia;
2. Mét trong sè c¸c chñ së h÷u chung ®­îc h­ëng toµn bé tµi s¶n chung;
3. Tµi s¶n chung kh«ng cßn;
4. C¸c tr­êng hîp kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
Môc 5
Së H÷U cña tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi 
§iÒu 227.	 Së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi
Së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi lµ së h÷u cña tæ chøc ®ã nh»m thùc hiÖn môc ®Ých chung quy ®Þnh trong ®iÒu lÖ.
§iÒu 228.	 Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi  
	1. Tµi s¶n ®­îc h×nh thµnh tõ nguån ®ãng gãp cña c¸c thµnh viªn, tµi s¶n ®­îc tÆng cho chung vµ tõ c¸c nguån kh¸c phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt lµ tµi s¶n thuéc së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi.
Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc ®· chuyÓn giao quyÒn së h÷u cho tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi lµ tµi s¶n thuéc së h÷u cña tæ chøc ®ã.
	2. Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc giao cho tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi ®Ó qu¶n lý vµ sö dông th× kh«ng thuéc së h÷u cña tæ chøc ®ã.
§iÒu 229.	 ChiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi  
Tæ chøc chÝnh trÞ, tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi thùc hiÖn quyÒn chiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vµ phï hîp víi môc ®Ých ho¹t ®éng ®­îc quy ®Þnh trong ®iÒu lÖ.  
Môc 6
Së H÷U cña tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp,                                                         tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp 
§iÒu 230.	 Së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp  
Së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp lµ së h÷u cña c¶ tæ chøc ®ã nh»m thùc hiÖn môc ®Ých chung cña c¸c thµnh viªn ®­îc quy ®Þnh trong ®iÒu lÖ.
§iÒu 231.	 Tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp  
Tµi s¶n ®­îc h×nh thµnh tõ nguån ®ãng gãp cña c¸c thµnh viªn, tµi s¶n ®­îc tÆng cho chung hoÆc tõ c¸c nguån kh¸c phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt lµ tµi s¶n thuéc së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp ®ã.
§iÒu 232.	 ChiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u cña tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp  
Tæ chøc chÝnh trÞ x· héi - nghÒ nghiÖp, tæ chøc x· héi, tæ chøc x· héi - nghÒ nghiÖp thùc hiÖn quyÒn chiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vµ phï hîp víi môc ®Ých ho¹t ®éng ®­îc quy ®Þnh trong ®iÒu lÖ.

Ch­¬ng XIV
X¸C LËP, CHÊM DøT QUYÒN Së H÷U
Môc 1
X¸C LËP QUYÒN Së H÷U
§iÒu 233.	 X¸c lËp quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n cã ®­îc do lao ®éng, do ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh hîp ph¸p   
Ng­êi lao ®éng, ng­êi tiÕn hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh hîp ph¸p cã quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n do lao ®éng, do ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh hîp ph¸p, kÓ tõ thêi ®iÓm cã ®­îc tµi s¶n ®ã.
§iÒu 234.	 X¸c lËp quyÒn së h÷u theo tho¶ thuËn  
Ng­êi ®­îc giao tµi s¶n th«ng qua hîp ®ång mua b¸n, tÆng cho, trao ®æi, cho vay cã quyÒn së h÷u tµi s¶n ®ã, kÓ tõ thêi ®iÓm chuyÓn giao tµi s¶n, nÕu c¸c bªn kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt kh«ng cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 235.	 X¸c lËp quyÒn së h÷u ®èi víi hoa lîi, lîi tøc
Chñ së h÷u, ng­êi sö dông tµi s¶n cã quyÒn së h÷u ®èi víi hoa lîi, lîi tøc theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt, kÓ tõ thêi ®iÓm thu ®­îc hoa lîi, lîi tøc ®ã.
§iÒu 236.	 X¸c lËp quyÒn së h÷u trong tr­êng hîp s¸p nhËp  
1. Trong tr­êng hîp tµi s¶n cña nhiÒu chñ së h÷u kh¸c nhau ®­îc s¸p nhËp víi nhau t¹o thµnh vËt kh«ng chia ®­îc vµ kh«ng thÓ x¸c ®Þnh tµi s¶n ®em s¸p nhËp lµ vËt chÝnh hoÆc vËt phô th× vËt míi ®­îc t¹o thµnh lµ tµi s¶n thuéc së h÷u chung cña c¸c chñ së h÷u ®ã; nÕu tµi s¶n ®em s¸p nhËp lµ vËt chÝnh vµ vËt phô th× vËt míi ®­îc t¹o thµnh thuéc chñ së h÷u vËt chÝnh, kÓ tõ thêi ®iÓm vËt míi ®­îc t¹o thµnh; chñ së h÷u tµi s¶n míi ph¶i thanh to¸n cho chñ së h÷u vËt phô phÇn gi¸ trÞ cña vËt phô ®ã, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
2. Khi mét ng­êi s¸p nhËp tµi s¶n lµ ®éng s¶n cña ng­êi kh¸c vµo tµi s¶n lµ ®éng s¶n cña m×nh, mÆc dï ®· biÕt hoÆc ph¶i biÕt tµi s¶n ®ã kh«ng ph¶i lµ cña m×nh vµ còng kh«ng ®­îc sù ®ång ý cña chñ së h÷u tµi s¶n bÞ s¸p nhËp th× chñ së h÷u tµi s¶n bÞ s¸p nhËp cã mét trong c¸c quyÒn sau ®©y:
a) Yªu cÇu ng­êi s¸p nhËp tµi s¶n giao tµi s¶n míi cho m×nh vµ thanh to¸n cho ng­êi s¸p nhËp gi¸ trÞ tµi s¶n cña ng­êi ®ã;
b) Yªu cÇu ng­êi s¸p nhËp tµi s¶n thanh to¸n gi¸ trÞ phÇn tµi s¶n cña m×nh vµ båi th­êng thiÖt h¹i, nÕu kh«ng nhËn tµi s¶n míi.
3. Khi mét ng­êi s¸p nhËp tµi s¶n lµ ®éng s¶n cña ng­êi kh¸c vµo tµi s¶n lµ bÊt ®éng s¶n cña m×nh, mÆc dï ®· biÕt hoÆc ph¶i biÕt tµi s¶n ®ã kh«ng ph¶i lµ cña m×nh vµ còng kh«ng ®­îc sù ®ång ý cña chñ së h÷u tµi s¶n bÞ s¸p nhËp th× chñ së h÷u tµi s¶n bÞ s¸p nhËp cã quyÒn yªu cÇu ng­êi s¸p nhËp tµi s¶n thanh to¸n gi¸ trÞ phÇn tµi s¶n cña m×nh vµ båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 237.	 X¸c lËp quyÒn së h÷u trong tr­êng hîp trén lÉn
1. Trong tr­êng hîp tµi s¶n cña nhiÒu chñ së h÷u kh¸c nhau ®­îc trén lÉn víi nhau t¹o thµnh vËt míi kh«ng chia ®­îc th× vËt míi lµ tµi s¶n thuéc së h÷u chung cña c¸c chñ së h÷u ®ã, kÓ tõ thêi ®iÓm trén lÉn.
2. Khi mét ng­êi ®· trén lÉn tµi s¶n cña ng­êi kh¸c vµo tµi s¶n cña m×nh, mÆc dï ®· biÕt hoÆc ph¶i biÕt tµi s¶n ®ã kh«ng ph¶i cña m×nh vµ kh«ng ®­îc sù ®ång ý cña chñ së h÷u tµi s¶n bÞ trén lÉn th× chñ së h÷u tµi s¶n bÞ trén lÉn cã mét trong c¸c quyÒn sau ®©y:
a) Yªu cÇu ng­êi ®· trén lÉn tµi s¶n giao tµi s¶n míi cho m×nh vµ thanh to¸n cho ng­êi ®· trén lÉn phÇn gi¸ trÞ tµi s¶n cña ng­êi ®ã;
b) Yªu cÇu ng­êi ®· trén lÉn tµi s¶n thanh to¸n gi¸ trÞ phÇn tµi s¶n cña m×nh vµ båi th­êng thiÖt h¹i, nÕu kh«ng nhËn tµi s¶n míi.
§iÒu 238.	 X¸c lËp quyÒn së h÷u trong tr­êng hîp chÕ biÕn
1. Chñ së h÷u cña nguyªn vËt liÖu ®­îc ®em chÕ biÕn t¹o thµnh vËt míi còng lµ chñ së h÷u cña vËt míi ®­îc t¹o thµnh.
2. Ng­êi dïng nguyªn vËt liÖu thuéc së h÷u cña ng­êi kh¸c ®Ó chÕ biÕn mµ ngay t×nh th× trë thµnh chñ së h÷u cña tµi s¶n míi nh­ng ph¶i thanh to¸n gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu, båi th­êng thiÖt h¹i cho chñ së h÷u nguyªn vËt liÖu ®ã.
3. Trong tr­êng hîp ng­êi chÕ biÕn kh«ng ngay t×nh th× chñ së h÷u nguyªn vËt liÖu cã quyÒn yªu cÇu giao l¹i vËt míi; nÕu cã nhiÒu chñ së h÷u nguyªn vËt liÖu th× nh÷ng ng­êi nµy lµ ®ång chñ së h÷u theo phÇn ®èi víi vËt míi ®­îc t¹o thµnh, t­¬ng øng víi gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu cña mçi ng­êi. Chñ së h÷u nguyªn vËt liÖu bÞ chÕ biÕn kh«ng ngay t×nh cã quyÒn yªu cÇu ng­êi chÕ biÕn båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 239.	 X¸c lËp quyÒn së h÷u ®èi víi vËt v« chñ, vËt kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc chñ së h÷u
1. VËt v« chñ lµ vËt mµ chñ së h÷u ®· tõ bá quyÒn së h÷u ®èi víi vËt ®ã.
Ng­êi ®· ph¸t hiÖn vËt v« chñ lµ ®éng s¶n th× cã quyÒn së h÷u tµi s¶n ®ã theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt; nÕu vËt ®­îc ph¸t hiÖn lµ bÊt ®éng s¶n th× thuéc Nhµ n­íc.
2. Ng­êi ph¸t hiÖn vËt kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc ai lµ chñ së h÷u ph¶i th«ng b¸o hoÆc giao nép cho Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn hoÆc c«ng an c¬ së gÇn nhÊt ®Ó th«ng b¸o c«ng khai cho chñ së h÷u biÕt mµ nhËn l¹i.
ViÖc giao nép ph¶i ®­îc lËp biªn b¶n, trong ®ã ghi râ hä, tªn, ®Þa chØ cña ng­êi giao nép, ng­êi nhËn, t×nh tr¹ng, sè l­îng, khèi l­îng tµi s¶n giao nép.
Uû ban nh©n d©n hoÆc c«ng an c¬ së ®· nhËn vËt ph¶i th«ng b¸o cho ng­êi ph¸t hiÖn vÒ kÕt qu¶ x¸c ®Þnh chñ së h÷u.
Trong tr­êng hîp vËt kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc ai lµ chñ së h÷u lµ ®éng s¶n th× sau mét n¨m, kÓ tõ ngµy th«ng b¸o c«ng khai, mµ vÉn kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc ai lµ chñ së h÷u th× ®éng s¶n ®ã thuéc së h÷u cña ng­êi ph¸t hiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt; nÕu vËt lµ bÊt ®éng s¶n th× sau n¨m n¨m, kÓ tõ ngµy th«ng b¸o c«ng khai vÉn ch­a x¸c ®Þnh ®­îc ai lµ chñ së h÷u th× bÊt ®éng s¶n ®ã thuéc Nhµ n­íc; ng­êi ph¸t hiÖn ®­îc h­ëng mét kho¶n tiÒn th­ëng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 240.	 X¸c lËp quyÒn së h÷u ®èi víi vËt bÞ ch«n giÊu, bÞ ch×m ®¾m ®­îc t×m thÊy  
VËt bÞ ch«n giÊu, bÞ ch×m ®¾m ®­îc t×m thÊy mµ kh«ng cã hoÆc kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc ai lµ chñ së h÷u th× sau khi trõ chi phÝ t×m kiÕm, b¶o qu¶n, quyÒn së h÷u ®èi víi vËt ®ã ®­îc x¸c ®Þnh nh­ sau:
1. VËt ®­îc t×m thÊy lµ di tÝch lÞch sö, v¨n ho¸ th× thuéc Nhµ n­íc; ng­êi t×m thÊy vËt ®ã ®­îc h­ëng mét kho¶n tiÒn th­ëng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt;
2. VËt ®­îc t×m thÊy kh«ng ph¶i lµ di tÝch lÞch sö, v¨n ho¸, mµ cã gi¸ trÞ ®Õn m­êi th¸ng l­¬ng tèi thiÓu do Nhµ n­íc quy ®Þnh th× thuéc së h÷u cña ng­êi t×m thÊy; nÕu vËt t×m thÊy cã gi¸ trÞ lín h¬n m­êi th¸ng l­¬ng tèi thiÓu do Nhµ n­íc quy ®Þnh th× ng­êi t×m thÊy ®­îc h­ëng gi¸ trÞ b»ng m­êi th¸ng l­¬ng tèi thiÓu do Nhµ n­íc quy ®Þnh vµ 50% gi¸ trÞ cña phÇn v­ît qu¸ m­êi th¸ng l­¬ng tèi thiÓu do Nhµ n­íc quy ®Þnh, phÇn gi¸ trÞ cßn l¹i thuéc Nhµ n­íc.
§iÒu 241.	 X¸c lËp quyÒn së h÷u ®èi víi vËt do ng­êi kh¸c ®¸nh r¬i, bá quªn  
1. Ng­êi nhÆt ®­îc vËt do ng­êi kh¸c ®¸nh r¬i hoÆc bá quªn mµ biÕt ®­îc ®Þa chØ cña ng­êi ®¸nh r¬i hoÆc bá quªn th× ph¶i th«ng b¸o hoÆc tr¶ l¹i vËt cho ng­êi ®ã; nÕu kh«ng biÕt ®Þa chØ cña ng­êi ®¸nh r¬i hoÆc bá quªn th× ph¶i th«ng b¸o hoÆc giao nép cho Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn hoÆc c«ng an c¬ së gÇn nhÊt ®Ó th«ng b¸o c«ng khai cho chñ së h÷u biÕt mµ nhËn l¹i.
Uû ban nh©n d©n hoÆc c«ng an c¬ së ®· nhËn vËt ph¶i th«ng b¸o cho ng­êi ®· giao nép vÒ kÕt qu¶ x¸c ®Þnh chñ së h÷u.
2. Sau mét n¨m, kÓ tõ ngµy th«ng b¸o c«ng khai vÒ vËt nhÆt ®­îc mµ kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc chñ së h÷u hoÆc chñ së h÷u kh«ng ®Õn nhËn, nÕu vËt cã gi¸ trÞ ®Õn m­êi th¸ng l­¬ng tèi thiÓu do Nhµ n­íc quy ®Þnh th× vËt ®ã thuéc së h÷u cña ng­êi nhÆt ®­îc; nÕu vËt cã gi¸ trÞ lín h¬n m­êi th¸ng l­¬ng tèi thiÓu do Nhµ n­íc quy ®Þnh th× sau khi trõ chi phÝ b¶o qu¶n ng­êi nhÆt ®­îc ®­îc h­ëng gi¸ trÞ b»ng m­êi th¸ng l­¬ng tèi thiÓu do Nhµ n­íc quy ®Þnh vµ 50% gi¸ trÞ cña phÇn v­ît qu¸ m­êi th¸ng l­¬ng tèi thiÓu do Nhµ n­íc quy ®Þnh, phÇn gi¸ trÞ cßn l¹i thuéc Nhµ n­íc.
3. VËt bÞ ®¸nh r¬i, bÞ bá quªn lµ di tÝch lÞch sö, v¨n ho¸ mµ sau mét n¨m, kÓ tõ ngµy th«ng b¸o c«ng khai, kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc chñ së h÷u hoÆc kh«ng cã ng­êi ®Õn nhËn th× vËt ®ã thuéc Nhµ n­íc; ng­êi nhÆt ®­îc vËt ®ã ®­îc h­ëng mét kho¶n tiÒn th­ëng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 242.	 X¸c lËp quyÒn së h÷u ®èi víi gia sóc bÞ thÊt l¹c
Ng­êi b¾t ®­îc gia sóc bÞ thÊt l¹c ph¶i nu«i gi÷ vµ b¸o cho Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn n¬i ng­êi ®ã c­ tró ®Ó th«ng b¸o c«ng khai cho chñ së h÷u biÕt mµ nhËn l¹i. Chñ së h÷u nhËn l¹i gia sóc bÞ thÊt l¹c ph¶i thanh to¸n tiÒn c«ng nu«i gi÷ vµ c¸c chi phÝ kh¸c cho ng­êi b¾t ®­îc.
Sau s¸u th¸ng, kÓ tõ ngµy th«ng b¸o c«ng khai mµ kh«ng cã ng­êi ®Õn nhËn th× gia sóc ®ã thuéc së h÷u cña ng­êi b¾t ®­îc; nÕu gia sóc b¾t ®­îc lµ gia sóc th¶ r«ng theo tËp qu¸n th× thêi h¹n nµy lµ mét n¨m.
Trong thêi gian nu«i gi÷ gia sóc bÞ thÊt l¹c, nÕu gia sóc cã sinh con th× ng­êi b¾t ®­îc gia sóc ®­îc h­ëng mét nöa sè gia sóc sinh ra vµ ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i nÕu cã lçi cè ý lµm chÕt gia sóc.
§iÒu 243.	 X¸c lËp quyÒn së h÷u ®èi víi gia cÇm bÞ thÊt l¹c
Trong tr­êng hîp gia cÇm cña mét ng­êi bÞ thÊt l¹c, mµ ng­êi kh¸c b¾t ®­îc th× ng­êi b¾t ®­îc ph¶i th«ng b¸o c«ng khai ®Ó chñ së h÷u gia cÇm biÕt mµ nhËn l¹i. Chñ së h÷u nhËn l¹i gia cÇm bÞ thÊt l¹c ph¶i thanh to¸n tiÒn c«ng nu«i gi÷ vµ c¸c chi phÝ kh¸c cho ng­êi b¾t ®­îc.
Sau mét th¸ng, kÓ tõ ngµy th«ng b¸o c«ng khai mµ kh«ng cã ng­êi ®Õn nhËn th× gia cÇm ®ã thuéc së h÷u cña ng­êi b¾t ®­îc.
Trong thêi gian nu«i gi÷ gia cÇm bÞ thÊt l¹c, ng­êi b¾t ®­îc gia cÇm ®­îc h­ëng hoa lîi do gia cÇm sinh ra vµ ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i nÕu cã lçi cè ý lµm chÕt gia cÇm.
§iÒu 244.	 X¸c lËp quyÒn së h÷u ®èi víi vËt nu«i d­íi n­íc
Khi vËt nu«i d­íi n­íc cña mét ng­êi di chuyÓn tù nhiªn vµo ruéng, ao, hå cña ng­êi kh¸c th× thuéc së h÷u cña ng­êi cã ruéng, ao, hå ®ã. Trong tr­êng hîp vËt nu«i d­íi n­íc cã dÊu hiÖu riªng biÖt ®Ó cã thÓ x¸c ®Þnh vËt nu«i kh«ng thuéc së h÷u cña m×nh th× ng­êi cã ruéng, ao, hå ®ã ph¶i th«ng b¸o c«ng khai ®Ó chñ së h÷u biÕt mµ nhËn l¹i. Sau mét th¸ng, kÓ tõ ngµy th«ng b¸o c«ng khai mµ kh«ng cã ng­êi ®Õn nhËn th× vËt nu«i d­íi n­íc ®ã thuéc së h÷u ng­êi cã ruéng, ao, hå ®ã.
§iÒu 245.	 X¸c lËp quyÒn së h÷u do ®­îc thõa kÕ
Ng­êi thõa kÕ cã quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n thõa kÕ theo quy ®Þnh t¹i PhÇn thø t­ cña Bé luËt nµy.
§iÒu 246.	 X¸c lËp quyÒn së h÷u theo b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n hoÆc theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn kh¸c
QuyÒn së h÷u cã thÓ ®­îc x¸c lËp c¨n cø vµo b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n hoÆc quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn kh¸c.
§iÒu 247.	 X¸c lËp quyÒn së h÷u theo thêi hiÖu
1. Ng­êi chiÕm h÷u, ng­êi ®­îc lîi vÒ tµi s¶n kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt nh­ng ngay t×nh, liªn tôc, c«ng khai trong thêi h¹n m­êi n¨m ®èi víi ®éng s¶n, ba m­¬i n¨m ®èi víi bÊt ®éng s¶n th× trë thµnh chñ së h÷u tµi s¶n ®ã, kÓ tõ thêi ®iÓm b¾t ®Çu chiÕm h÷u, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy.
2. Ng­êi chiÕm h÷u tµi s¶n thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt th× dï ngay t×nh, liªn tôc, c«ng khai, dï thêi gian chiÕm h÷u lµ bao l©u còng kh«ng thÓ trë thµnh chñ së h÷u tµi s¶n ®ã.

Môc 2
CHÊM DøT QUYÒN Së H÷U
§iÒu 248.	 Chñ së h÷u chuyÓn giao quyÒn së h÷u cña m×nh cho ng­êi kh¸c
Khi chñ së h÷u chuyÓn giao quyÒn së h÷u cña m×nh cho ng­êi kh¸c th«ng qua hîp ®ång mua b¸n, trao ®æi, tÆng cho, cho vay hoÆc th«ng qua viÖc ®Ó thõa kÕ th× quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n cña ng­êi ®ã chÊm døt kÓ tõ thêi ®iÓm ph¸t sinh quyÒn së h÷u cña ng­êi ®­îc chuyÓn giao.
§iÒu 249.	 Tõ bá quyÒn së h÷u
Chñ së h÷u cã thÓ tù chÊm døt quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n cña m×nh b»ng c¸ch tuyªn bè c«ng khai hoÆc thùc hiÖn hµnh vi chøng tá viÖc m×nh tõ bá quyÒn chiÕm h÷u, sö dông vµ ®Þnh ®o¹t tµi s¶n ®ã.
§èi víi tµi s¶n mµ viÖc tõ bá tµi s¶n ®ã cã thÓ g©y h¹i ®Õn trËt tù, an toµn x· héi, « nhiÔm m«i tr­êng th× viÖc tõ bá quyÒn së h÷u ph¶i tu©n theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 250.	 Tµi s¶n mµ ng­êi kh¸c ®· ®­îc x¸c lËp quyÒn së h÷u
Khi vËt bÞ ®¸nh r¬i, bÞ bá quªn, gia sóc, gia cÇm bÞ thÊt l¹c, vËt nu«i d­íi n­íc di chuyÓn tù nhiªn mµ ng­êi kh¸c ®· ®­îc x¸c lËp quyÒn së h÷u theo quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu tõ §iÒu 241 ®Õn §iÒu 244 cña Bé luËt nµy th× quyÒn së h÷u cña nh÷ng ng­êi cã tµi s¶n ®ã chÊm døt.
Khi quyÒn së h÷u cña ng­êi chiÕm h÷u ®· ®­îc x¸c lËp theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 247 cña Bé luËt nµy th× chÊm døt quyÒn së h÷u cña ng­êi cã tµi s¶n bÞ chiÕm h÷u.
§iÒu 251.	 Xö lý tµi s¶n ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô cña chñ së h÷u
1. QuyÒn së h÷u ®èi víi mét tµi s¶n chÊm døt khi tµi s¶n ®ã bÞ xö lý ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô cña chñ së h÷u theo quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n hoÆc c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn kh¸c, nÕu ph¸p luËt kh«ng cã quy ®Þnh kh¸c.
2. ViÖc xö lý tµi s¶n ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô cña chñ së h÷u kh«ng ¸p dông ®èi víi tµi s¶n kh«ng thuéc diÖn kª biªn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
3. QuyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n bÞ xö lý ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô cña chñ së h÷u chÊm døt t¹i thêi ®iÓm ph¸t sinh quyÒn së h÷u cña ng­êi nhËn tµi s¶n ®ã.
4. ViÖc xö lý quyÒn sö dông ®Êt ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.
§iÒu 252.	 Tµi s¶n bÞ tiªu huû
Khi tµi s¶n bÞ tiªu huû th× quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n ®ã chÊm døt.
§iÒu 253.	 Tµi s¶n bÞ tr­ng mua
Khi tµi s¶n bÞ tr­ng mua theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn v× lý do quèc phßng, an ninh vµ v× lîi Ých quèc gia th× quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n cña chñ së h÷u ®ã chÊm døt kÓ tõ thêi ®iÓm quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn cã hiÖu lùc ph¸p luËt.
§iÒu 254.	 Tµi s¶n bÞ tÞch thu
Khi tµi s¶n cña chñ së h÷u do ph¹m téi, vi ph¹m hµnh chÝnh mµ bÞ tÞch thu, sung quü nhµ n­íc th× quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n ®ã chÊm døt kÓ tõ thêi ®iÓm b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n, quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn kh¸c cã hiÖu lùc ph¸p luËt.
Ch­¬ng XV
B¶O VÖ QUYÒN Së H÷U
§iÒu 255.	 C¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ quyÒn së h÷u
Chñ së h÷u, ng­êi chiÕm h÷u hîp ph¸p cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n, c¬ quan, tæ chøc cã thÈm quyÒn kh¸c buéc ng­êi cã hµnh vi x©m ph¹m quyÒn së h÷u, quyÒn chiÕm h÷u ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶n, chÊm døt hµnh vi c¶n trë tr¸i ph¸p luËt viÖc thùc hiÖn quyÒn së h÷u, quyÒn chiÕm h÷u vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
Chñ së h÷u, ng­êi chiÕm h÷u hîp ph¸p cã quyÒn tù b¶o vÖ tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh, tµi s¶n ®ang chiÕm h÷u hîp ph¸p b»ng nh÷ng biÖn ph¸p theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 256.	 QuyÒn ®ßi l¹i tµi s¶n  
Chñ së h÷u, ng­êi chiÕm h÷u hîp ph¸p cã quyÒn yªu cÇu ng­êi chiÕm h÷u, ng­êi sö dông tµi s¶n, ng­êi ®­îc lîi vÒ tµi s¶n kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt ®èi víi tµi s¶n thuéc quyÒn së h÷u hoÆc quyÒn chiÕm h÷u hîp ph¸p cña m×nh ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶n ®ã, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 247 cña Bé luËt nµy. Trong tr­êng hîp tµi s¶n ®ang thuéc sù chiÕm h÷u cña ng­êi chiÕm h÷u ngay t×nh th× ¸p dông §iÒu 257 vµ §iÒu 258 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 257.	 QuyÒn ®ßi l¹i ®éng s¶n kh«ng ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u tõ ng­êi chiÕm h÷u ngay t×nh  
Chñ së h÷u cã quyÒn ®ßi l¹i ®éng s¶n kh«ng ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u tõ ng­êi chiÕm h÷u ngay t×nh trong tr­êng hîp ng­êi chiÕm h÷u ngay t×nh cã ®­îc ®éng s¶n nµy th«ng qua hîp ®ång kh«ng cã ®Òn bï víi ng­êi kh«ng cã quyÒn ®Þnh ®o¹t tµi s¶n; trong tr­êng hîp hîp ®ång nµy lµ hîp ®ång cã ®Òn bï th× chñ së h÷u cã quyÒn ®ßi l¹i ®éng s¶n nÕu ®éng s¶n ®ã bÞ lÊy c¾p, bÞ mÊt hoÆc tr­êng hîp kh¸c bÞ chiÕm h÷u ngoµi ý chÝ cña chñ së h÷u.
§iÒu 258.	 QuyÒn ®ßi l¹i ®éng s¶n ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u hoÆc bÊt ®éng s¶n tõ ng­êi chiÕm h÷u ngay t×nh  
Chñ së h÷u ®­îc ®ßi l¹i ®éng s¶n ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u vµ bÊt ®éng s¶n, trõ tr­êng hîp ng­êi thø ba chiÕm h÷u ngay t×nh nhËn ®­îc tµi s¶n nµy th«ng qua b¸n ®Êu gi¸ hoÆc giao dÞch víi ng­êi mµ theo b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn lµ chñ së h÷u tµi s¶n nh­ng sau ®ã ng­êi nµy kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u tµi s¶n do b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh bÞ huû, söa. 
§iÒu 259.	 QuyÒn yªu cÇu ng¨n chÆn hoÆc chÊm døt hµnh vi c¶n trë tr¸i ph¸p luËt ®èi víi viÖc thùc hiÖn quyÒn së h÷u, quyÒn chiÕm h÷u hîp ph¸p
Khi thùc hiÖn quyÒn së h÷u, quyÒn chiÕm h÷u cña m×nh, chñ së h÷u, ng­êi chiÕm h÷u hîp ph¸p cã quyÒn yªu cÇu ng­êi cã hµnh vi c¶n trë tr¸i ph¸p luËt ph¶i chÊm døt hµnh vi ®ã; nÕu kh«ng cã sù chÊm døt tù nguyÖn th× cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n, c¬ quan, tæ chøc cã thÈm quyÒn kh¸c buéc ng­êi ®ã chÊm døt hµnh vi vi ph¹m.
§iÒu 260.	 QuyÒn yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i
Chñ së h÷u, ng­êi chiÕm h÷u hîp ph¸p cã quyÒn yªu cÇu ng­êi cã hµnh vi x©m ph¹m quyÒn së h÷u, quyÒn chiÕm h÷u cña m×nh båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 261.	 B¶o vÖ quyÒn cña ng­êi chiÕm h÷u mµ kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u  
C¸c quyÒn ®­îc quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu tõ §iÒu 255 ®Õn §iÒu 260 cña Bé luËt nµy còng thuéc vÒ ng­êi tuy kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u nh­ng chiÕm h÷u tµi s¶n trªn c¬ së quyÒn sö dông ®Êt, quyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ hoÆc theo c¨n cø kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh hoÆc theo tho¶ thuËn. 
Ch­¬ng XVI
NH÷NG QUY ®ÞNH KH¸C VÒ QUYÒN Së H÷U
§iÒu 262.	 NghÜa vô cña chñ së h÷u trong tr­êng hîp x¶y ra t×nh thÕ cÊp thiÕt
1. T×nh thÕ cÊp thiÕt lµ t×nh thÕ cña ng­êi v× muèn tr¸nh mét nguy c¬ ®ang thùc tÕ ®e däa trùc tiÕp lîi Ých cña Nhµ n­íc, cña tËp thÓ, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña m×nh hoÆc cña ng­êi kh¸c mµ kh«ng cßn c¸ch nµo kh¸c lµ ph¶i cã hµnh ®éng g©y mét thiÖt h¹i nhá h¬n thiÖt h¹i cÇn ng¨n chÆn.
2. Trong t×nh thÕ cÊp thiÕt, chñ së h÷u tµi s¶n kh«ng ®­îc c¶n trë ng­êi kh¸c dïng tµi s¶n cña m×nh hoÆc c¶n trë ng­êi kh¸c g©y thiÖt h¹i ®èi víi tµi s¶n ®ã ®Ó ng¨n chÆn, lµm gi¶m mèi nguy hiÓm hoÆc thiÖt h¹i lín h¬n cã nguy c¬ x¶y ra.
3. G©y thiÖt h¹i trong t×nh thÕ cÊp thiÕt kh«ng ph¶i lµ hµnh vi x©m ph¹m quyÒn së h÷u. Chñ së h÷u ®­îc båi th­êng thiÖt h¹i theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 3 §iÒu 614 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 263.	 NghÜa vô cña chñ së h÷u trong viÖc b¶o vÖ m«i tr­êng
Khi sö dông, b¶o qu¶n, tõ bá tµi s¶n cña m×nh, chñ së h÷u ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ m«i tr­êng; nÕu lµm « nhiÔm m«i tr­êng th× ph¶i chÊm døt hµnh vi g©y « nhiÔm, thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p ®Ó kh¾c phôc hËu qu¶ vµ båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 264.	 NghÜa vô cña chñ së h÷u trong viÖc t«n träng, b¶o ®¶m trËt tù, an toµn x· héi
Khi thùc hiÖn quyÒn chiÕm h÷u, sö dông, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n cña m×nh, chñ së h÷u ph¶i t«n träng, b¶o ®¶m trËt tù, an toµn x· héi, kh«ng ®­îc l¹m dông quyÒn së h÷u ®Ó g©y mÊt trËt tù, an toµn x· héi, lµm thiÖt h¹i ®Õn lîi Ých cña Nhµ n­íc, lîi Ých c«ng céng, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi kh¸c.
§iÒu 265.	 NghÜa vô t«n träng ranh giíi gi÷a c¸c bÊt ®éng s¶n  
1. Ranh giíi gi÷a c¸c bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ ®­îc x¸c ®Þnh theo tho¶ thuËn cña c¸c chñ së h÷u hoÆc theo quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn.
Ranh giíi còng cã thÓ ®­îc x¸c ®Þnh theo tËp qu¸n hoÆc theo ranh giíi ®· tån t¹i tõ ba m­¬i n¨m trë lªn mµ kh«ng cã tranh chÊp.
2. Ng­êi cã quyÒn sö dông ®Êt ®­îc sö dông kh«ng gian vµ lßng ®Êt theo chiÒu th¼ng ®øng tõ ranh giíi trong khu«n viªn ®Êt phï hîp víi quy ho¹ch x©y dùng do c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn quy ®Þnh vµ kh«ng ®­îc lµm ¶nh h­ëng ®Õn viÖc sö dông ®Êt liÒn kÒ cña ng­êi kh¸c.
Ng­êi sö dông ®Êt chØ ®­îc trång c©y vµ lµm c¸c viÖc kh¸c trong khu«n viªn ®Êt thuéc quyÒn sö dông cña m×nh vµ theo ranh giíi ®· ®­îc x¸c ®Þnh; nÕu rÔ c©y, cµnh c©y v­ît qu¸ ranh giíi th× ph¶i xÐn rÔ, tØa cµnh phÇn v­ît qu¸, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
3. Trong tr­êng hîp ranh giíi lµ kªnh, m­¬ng, hµo, r·nh, bê ruéng th× ng­êi sö dông ®Êt cã nghÜa vô t«n träng, duy tr× ranh giíi chung; kh«ng ®­îc lÊn, chiÕm, thay ®æi mèc giíi ng¨n c¸ch.
§iÒu 266.	 QuyÒn së h÷u ®èi víi mèc giíi ng¨n c¸ch c¸c bÊt ®éng s¶n
1. Chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ chØ ®­îc dùng cét mèc, hµng rµo, x©y t­êng ng¨n trªn phÇn ®Êt thuéc quyÒn sö dông cña m×nh. Nh÷ng ng­êi sö dông ®Êt liÒn kÒ cã thÓ tho¶ thuËn víi nhau vÒ viÖc dùng cét mèc, hµng rµo, x©y t­êng ng¨n, trång c©y trªn ranh giíi ®Ó lµm mèc giíi ng¨n c¸ch gi÷a c¸c bÊt ®éng s¶n; nh÷ng vËt mèc giíi nµy lµ së h÷u chung cña nh÷ng ng­êi ®ã.
Trong tr­êng hîp mèc giíi ng¨n c¸ch chØ do mét bªn t¹o nªn trªn ranh giíi vµ ®­îc chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ ®ång ý th× mèc giíi ng¨n c¸ch ®ã lµ së h÷u chung, chi phÝ ®Ó x©y dùng do bªn t¹o nªn chÞu, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c; nÕu chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ kh«ng ®ång ý mµ cã lý do chÝnh ®¸ng th× chñ së h÷u ®· dùng cét mèc, hµng rµo, x©y t­êng ng¨n ph¶i dì bá.
§èi víi c©y lµ mèc giíi chung, c¸c bªn ®Òu cã nghÜa vô b¶o vÖ; hoa lîi thu ®­îc tõ c©y ®­îc chia ®Òu, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
2. §èi víi mèc giíi lµ t­êng nhµ chung, chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ kh«ng ®­îc træ cöa sæ, lç th«ng khÝ hoÆc ®ôc t­êng ®Ó ®Æt kÕt cÊu x©y dùng, trõ tr­êng hîp ®­îc chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ ®ång ý.
Trong tr­êng hîp nhµ x©y riªng biÖt nh­ng t­êng s¸t liÒn nhau th× chñ së h÷u còng chØ ®­îc ®ôc t­êng, ®Æt kÕt cÊu x©y dùng ®Õn giíi h¹n ng¨n c¸ch t­êng cña m×nh.
§iÒu 267.	 NghÜa vô t«n träng quy t¾c x©y dùng
1. Khi x©y dùng c«ng tr×nh, chñ së h÷u c«ng tr×nh ph¶i tu©n theo ph¸p luËt vÒ x©y dùng, b¶o ®¶m an toµn, kh«ng ®­îc x©y v­ît qu¸ ®é cao, kho¶ng c¸ch mµ ph¸p luËt vÒ x©y dùng quy ®Þnh vµ kh«ng ®­îc x©m ph¹m ®Õn quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ vµ xung quanh.
2. Khi cã nguy c¬ x¶y ra sù cè ®èi víi c«ng tr×nh x©y dùng, ¶nh h­ëng ®Õn bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ vµ xung quanh th× chñ së h÷u c«ng tr×nh ph¶i cho ngõng ngay viÖc x©y dùng, söa ch÷a hoÆc dì bá theo yªu cÇu cña chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ vµ xung quanh hoÆc theo yªu cÇu cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn; nÕu g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi th­êng.
3. Khi x©y dùng c«ng tr×nh vÖ sinh, kho chøa ho¸ chÊt ®éc h¹i vµ c¸c c«ng tr×nh kh¸c mµ viÖc sö dông cã kh¶ n¨ng g©y « nhiÔm m«i tr­êng, chñ së h÷u ph¶i x©y c¸ch mèc giíi mét kho¶ng c¸ch vµ ë vÞ trÝ hîp lý, ph¶i b¶o ®¶m vÖ sinh, an toµn vµ kh«ng lµm ¶nh h­ëng ®Õn chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ vµ xung quanh.
§iÒu 268.	 NghÜa vô b¶o ®¶m an toµn ®èi víi c«ng tr×nh x©y dùng liÒn kÒ
Khi ®µo giÕng, ®µo ao hoÆc x©y dùng c¸c c«ng tr×nh d­íi mÆt ®Êt, chñ së h÷u c«ng tr×nh ph¶i ®µo, x©y c¸ch mèc giíi mét kho¶ng c¸ch do ph¸p luËt vÒ x©y dùng quy ®Þnh.
Trong tr­êng hîp c«ng tr×nh cã nguy c¬ ®e do¹ sù an toµn bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ vµ xung quanh th× chñ c«ng tr×nh ph¶i thùc hiÖn ngay c¸c biÖn ph¸p kh¾c phôc; nÕu g©y thiÖt h¹i cho chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ vµ xung quanh th× ph¶i båi th­êng.
§iÒu 269.	 NghÜa vô cña chñ së h÷u trong viÖc tho¸t n­íc m­a
Chñ së h÷u nhµ ph¶i l¾p ®Æt ®­êng dÉn n­íc sao cho n­íc m­a tõ m¸i nhµ cña m×nh kh«ng ®­îc ch¶y xuèng bÊt ®éng s¶n cña chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ.
§iÒu 270.	 NghÜa vô cña chñ së h÷u trong viÖc tho¸t n­íc th¶i
Chñ së h÷u nhµ ph¶i lµm cèng ngÇm hoÆc r·nh tho¸t n­íc ®Ó ®­a n­íc th¶i ra n¬i quy ®Þnh, sao cho n­íc th¶i kh«ng ch¶y trµn sang bÊt ®éng s¶n cña chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ, ra ®­êng c«ng céng hoÆc n¬i sinh ho¹t c«ng céng lµm « nhiÔm m«i tr­êng.
§iÒu 271.	 H¹n chÕ quyÒn træ cöa
1. Chñ së h÷u nhµ chØ ®­îc træ cöa ra vµo, cöa sæ quay sang nhµ bªn c¹nh, nhµ ®èi diÖn vµ ®­êng ®i chung theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ x©y dùng.
2. M¸i che trªn cöa ra vµo, cöa sæ quay ra ®­êng ®i chung ph¶i c¸ch mÆt ®Êt tõ 2,5 mÐt trë lªn.
§iÒu 272.	 QuyÒn yªu cÇu söa ch÷a, ph¸ dì bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ
Trong tr­êng hîp c©y cèi, c«ng tr×nh x©y dùng cã nguy c¬ sËp ®æ xuèng bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ hoÆc n¬i sinh ho¹t c«ng céng th× chñ së h÷u ph¶i chÆt c©y, söa ch÷a hoÆc ph¸ dì c«ng tr×nh x©y dùng ®ã.
Chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ cã quyÒn yªu cÇu chñ së h÷u c©y cèi, c«ng tr×nh x©y dùng cã nguy c¬ sËp ®æ ph¶i chÆt c©y, ph¸ dì; nÕu ng­êi ®ã kh«ng chÆt c©y, ph¸ dì th× chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ cã quyÒn yªu cÇu c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn cho chÆt c©y, ph¸ dì. Chi phÝ chÆt c©y, ph¸ dì do chñ së h÷u c©y cèi, c«ng tr×nh x©y dùng chÞu.
§iÒu 273.	 QuyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ  
Chñ së h÷u nhµ, ng­êi sö dông ®Êt cã quyÒn sö dông bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ thuéc së h÷u cña ng­êi kh¸c ®Ó b¶o ®¶m c¸c nhu cÇu cña m×nh vÒ lèi ®i, cÊp, tho¸t n­íc, cÊp khÝ ga, ®­êng d©y t¶i ®iÖn, th«ng tin liªn l¹c vµ c¸c nhu cÇu cÇn thiÕt kh¸c mét c¸ch hîp lý, nh­ng ph¶i ®Òn bï, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 274.	 X¸c lËp quyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ
1. QuyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ ®­îc x¸c lËp theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
2. Trong tr­êng hîp quyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ ®· ®­îc x¸c lËp cho chñ së h÷u nhµ, ng­êi sö dông ®Êt th× ng­êi ®­îc chuyÓn giao nhµ, quyÒn sö dông ®Êt còng ®­îc h­ëng quyÒn ®ã.
§iÒu 275.	 QuyÒn vÒ lèi ®i qua bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ  
1. Chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n bÞ v©y bäc bëi c¸c bÊt ®éng s¶n cña c¸c chñ së h÷u kh¸c mµ kh«ng cã lèi ®i ra, cã quyÒn yªu cÇu mét trong nh÷ng chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ dµnh cho m×nh mét lèi ®i ra ®Õn ®­êng c«ng céng; ng­êi ®­îc yªu cÇu cã nghÜa vô ®¸p øng yªu cÇu ®ã. Ng­êi ®­îc dµnh lèi ®i ph¶i ®Òn bï cho chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
Lèi ®i ®­îc më trªn bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ nµo mµ ®­îc coi lµ thuËn tiÖn vµ hîp lý nhÊt, cã tÝnh ®Õn ®Æc ®iÓm cô thÓ cña ®Þa ®iÓm, lîi Ých cña bÊt ®éng s¶n bÞ v©y bäc vµ thiÖt h¹i g©y ra lµ Ýt nhÊt cho bÊt ®éng s¶n cã më lèi ®i.
2. VÞ trÝ, giíi h¹n chiÒu dµi, chiÒu réng, chiÒu cao cña lèi ®i do c¸c bªn tho¶ thuËn, b¶o ®¶m thuËn tiÖn cho viÖc ®i l¹i vµ Ýt g©y phiÒn hµ cho c¸c bªn; nÕu cã tranh chÊp vÒ lèi ®i th× cã quyÒn yªu cÇu c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn x¸c ®Þnh.
3. Trong tr­êng hîp bÊt ®éng s¶n ®­îc chia thµnh nhiÒu phÇn cho c¸c chñ së h÷u, chñ sö dông kh¸c nhau th× khi chia ph¶i dµnh lèi ®i cÇn thiÕt cho ng­êi phÝa trong theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy mµ kh«ng cã ®Òn bï.
§iÒu 276.	 QuyÒn m¾c ®­êng d©y t¶i ®iÖn, th«ng tin liªn l¹c qua bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ
Chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n cã quyÒn m¾c ®­êng d©y t¶i ®iÖn, th«ng tin liªn l¹c qua bÊt ®éng s¶n cña c¸c chñ së h÷u kh¸c mét c¸ch hîp lý, nh­ng ph¶i b¶o ®¶m an toµn vµ thuËn tiÖn cho c¸c chñ së h÷u ®ã; nÕu g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi th­êng.
§iÒu 277.	 QuyÒn vÒ cÊp, tho¸t n­íc qua bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ
Trong tr­êng hîp do vÞ trÝ tù nhiªn cña bÊt ®éng s¶n mµ viÖc cÊp, tho¸t n­íc buéc ph¶i qua mét bÊt ®éng s¶n kh¸c th× chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n cã n­íc ch¶y qua ph¶i dµnh mét lèi cÊp, tho¸t n­íc thÝch hîp, kh«ng ®­îc c¶n trë hoÆc ng¨n chÆn dßng n­íc ch¶y. Ng­êi sö dông lèi cÊp, tho¸t n­íc ph¶i h¹n chÕ ®Õn møc thÊp nhÊt thiÖt h¹i cho chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n cã n­íc ch¶y qua khi l¾p ®Æt ®­êng dÉn n­íc; nÕu g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi th­êng. Trong tr­êng hîp n­íc tù nhiªn ch¶y tõ vÞ trÝ cao xuèng vÞ trÝ thÊp mµ g©y thiÖt h¹i cho chñ së h÷u bÊt ®éng s¶n cã n­íc ch¶y qua th× ng­êi sö dông lèi cÊp, tho¸t n­íc kh«ng ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 278.	 QuyÒn vÒ t­íi n­íc, tiªu n­íc trong canh t¸c
Ng­êi cã quyÒn sö dông ®Êt canh t¸c khi cã nhu cÇu vÒ t­íi n­íc, tiªu n­íc, cã quyÒn yªu cÇu nh÷ng ng­êi sö dông ®Êt xung quanh ®Ó cho m×nh mét lèi dÉn n­íc thÝch hîp, thuËn tiÖn cho viÖc t­íi, tiªu; ng­êi ®­îc yªu cÇu cã nghÜa vô ®¸p øng yªu cÇu ®ã; nÕu ng­êi sö dông lèi dÉn n­íc g©y thiÖt h¹i cho ng­êi sö dông ®Êt xung quanh th× ph¶i båi th­êng.
§iÒu 279.	 ChÊm døt quyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ
QuyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. BÊt ®éng s¶n liÒn kÒ víi bÊt ®éng s¶n cña chñ së h÷u ®ang thùc hiÖn quyÒn sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ ®ã nhËp lµm mét;
2. Chñ së h÷u nhµ, ng­êi sö dông ®Êt kh«ng cßn nhu cÇu sö dông h¹n chÕ bÊt ®éng s¶n liÒn kÒ.
PHÇN THø BA                                                                                                       NGHÜA Vô D©n sù Vµ HîP ®åNG d©n sù
Ch­¬ng XVII
NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG
Môc 1
NGHÜA Vô d©n sù
§iÒu 280.	 NghÜa vô d©n sù   
NghÜa vô d©n sù lµ viÖc mµ theo ®ã, mét hoÆc nhiÒu chñ thÓ (sau ®©y gäi chung lµ bªn cã nghÜa vô) ph¶i chuyÓn giao vËt, chuyÓn giao quyÒn, tr¶ tiÒn hoÆc giÊy tê cã gi¸, thùc hiÖn c«ng viÖc kh¸c hoÆc kh«ng ®­îc thùc hiÖn c«ng viÖc nhÊt ®Þnh v× lîi Ých cña mét hoÆc nhiÒu chñ thÓ kh¸c (sau ®©y gäi chung lµ bªn cã quyÒn).
§iÒu 281.	 C¨n cø ph¸t sinh nghÜa vô d©n sù   
NghÜa vô d©n sù ph¸t sinh tõ c¸c c¨n cø sau ®©y:
1. Hîp ®ång d©n sù; 
2. Hµnh vi ph¸p lý ®¬n ph­¬ng;
3. Thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn;
4. ChiÕm h÷u, sö dông tµi s¶n hoÆc ®­îc lîi vÒ tµi s¶n kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt;
5. G©y thiÖt h¹i do hµnh vi tr¸i ph¸p luËt;
6. Nh÷ng c¨n cø kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh.
§iÒu 282.	 §èi t­îng cña nghÜa vô d©n sù  
1. §èi t­îng cña nghÜa vô d©n sù cã thÓ lµ tµi s¶n, c«ng viÖc ph¶i thùc hiÖn hoÆc kh«ng ®­îc thùc hiÖn.
2. §èi t­îng cña nghÜa vô d©n sù ph¶i ®­îc x¸c ®Þnh cô thÓ.
3. ChØ nh÷ng tµi s¶n cã thÓ giao dÞch ®­îc, nh÷ng c«ng viÖc cã thÓ thùc hiÖn ®­îc mµ ph¸p luËt kh«ng cÊm, kh«ng tr¸i ®¹o ®øc x· héi míi lµ ®èi t­îng cña nghÜa vô d©n sù.
Môc 2
THùC HIÖN NGHÜA Vô d©n sù
§iÒu 283.	 Nguyªn t¾c thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù   
Bªn cã nghÜa vô d©n sù ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô cña m×nh mét c¸ch trung thùc, theo tinh thÇn hîp t¸c, ®óng cam kÕt, kh«ng tr¸i ph¸p luËt, ®¹o ®øc x· héi.
§iÒu 284.	 §Þa ®iÓm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù  
1. §Þa ®iÓm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù do c¸c bªn tho¶ thuËn.
2. Trong tr­êng hîp kh«ng cã tho¶ thuËn th× ®Þa ®iÓm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù ®­îc x¸c ®Þnh nh­ sau:
a) N¬i cã bÊt ®éng s¶n, nÕu ®èi t­îng cña nghÜa vô d©n sù lµ bÊt ®éng s¶n;
b) N¬i c­ tró hoÆc trô së cña bªn cã quyÒn, nÕu ®èi t­îng cña nghÜa vô d©n sù kh«ng ph¶i lµ bÊt ®éng s¶n.
Khi bªn cã quyÒn thay ®æi n¬i c­ tró hoÆc trô së th× ph¶i b¸o cho bªn cã nghÜa vô vµ ph¶i chÞu chi phÝ t¨ng lªn do viÖc thay ®æi n¬i c­ tró hoÆc trô së, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 285.	 Thêi h¹n thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù  
1. Thêi h¹n thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù do c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
Bªn cã nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù ®óng thêi h¹n; chØ ®­îc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù tr­íc thêi h¹n khi cã sù ®ång ý cña bªn cã quyÒn; nÕu bªn cã nghÜa vô ®· tù ý thùc hiÖn nghÜa vô tr­íc thêi h¹n vµ bªn cã quyÒn ®· chÊp nhËn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô th× nghÜa vô ®­îc coi lµ ®· hoµn thµnh ®óng thêi h¹n.
2. Trong tr­êng hîp c¸c bªn kh«ng tho¶ thuËn vµ ph¸p luËt kh«ng quy ®Þnh vÒ thêi h¹n thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù th× c¸c bªn cã thÓ thùc hiÖn nghÜa vô hoÆc yªu cÇu thùc hiÖn nghÜa vô vµo bÊt cø lóc nµo, nh­ng ph¶i th«ng b¸o cho nhau biÕt tr­íc  mét thêi gian hîp lý.
§iÒu 286.	 ChËm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù   
1. ChËm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù lµ nghÜa vô vÉn ch­a ®­îc thùc hiÖn hoÆc chØ ®­îc thùc hiÖn mét phÇn khi thêi h¹n thùc hiÖn nghÜa vô ®· hÕt.
2. Bªn chËm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù ph¶i th«ng b¸o ngay cho bªn cã quyÒn vÒ viÖc kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô ®óng thêi h¹n.  
§iÒu 287.	 Ho·n thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù  
1. Khi kh«ng thÓ thùc hiÖn ®­îc nghÜa vô d©n sù ®óng thêi h¹n th× bªn cã nghÜa vô ph¶i th«ng b¸o ngay cho bªn cã quyÒn biÕt vµ ®Ò nghÞ ®­îc ho·n viÖc thùc hiÖn nghÜa vô.
Tr­êng hîp kh«ng th«ng b¸o cho bªn cã quyÒn th× bªn cã nghÜa vô ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i ph¸t sinh, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc do nguyªn nh©n kh¸ch quan kh«ng thÓ th«ng b¸o.
2. Bªn cã nghÜa vô ®­îc ho·n viÖc thùc hiÖn nghÜa vô, nÕu ®­îc bªn cã quyÒn ®ång ý. ViÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù khi ®­îc ho·n vÉn ®­îc coi lµ thùc hiÖn ®óng thêi h¹n.
§iÒu 288.	 ChËm tiÕp nhËn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù    
1. ChËm tiÕp nhËn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù lµ khi ®Õn thêi h¹n thùc hiÖn nghÜa vô mµ bªn cã nghÜa vô ®· thùc hiÖn theo tho¶ thuËn nh­ng bªn cã quyÒn kh«ng tiÕp nhËn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô ®ã.
2. Trong tr­êng hîp chËm tiÕp nhËn ®èi t­îng cña nghÜa vô lµ tµi s¶n th× bªn cã nghÜa vô ph¶i ¸p dông c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt ®Ó b¶o qu¶n tµi s¶n vµ cã quyÒn yªu cÇu thanh to¸n chi phÝ hîp lý.
3. §èi víi tµi s¶n cã nguy c¬ bÞ h­ háng th× bªn cã nghÜa vô cã quyÒn b¸n tµi s¶n ®ã vµ tr¶ cho bªn cã quyÒn kho¶n tiÒn thu ®­îc tõ viÖc b¸n tµi s¶n sau khi trõ ®i chi phÝ hîp lý ®Ó b¶o qu¶n vµ b¸n tµi s¶n ®ã.
§iÒu 289.	 Thùc hiÖn nghÜa vô giao vËt   
1. Bªn cã nghÜa vô giao vËt ph¶i b¶o qu¶n, gi÷ g×n vËt cho ®Õn khi giao.
2. Khi vËt ph¶i giao lµ vËt ®Æc ®Þnh th× bªn cã nghÜa vô ph¶i giao ®óng vËt ®ã vµ ®óng t×nh tr¹ng nh­ ®· cam kÕt; nÕu lµ vËt cïng lo¹i th× ph¶i giao ®óng sè l­îng vµ chÊt l­îng nh­ ®· tho¶ thuËn vµ nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ chÊt l­îng th× ph¶i giao vËt ®ã víi chÊt l­îng trung b×nh; nÕu lµ vËt ®ång bé th× ph¶i giao ®ång bé.
3. Bªn cã nghÜa vô ph¶i chÞu mäi chi phÝ vÒ viÖc giao vËt, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 290.	 Thùc hiÖn nghÜa vô tr¶ tiÒn   
1. NghÜa vô tr¶ tiÒn ph¶i ®­îc thùc hiÖn ®Çy ®ñ, ®óng thêi h¹n, ®óng ®Þa ®iÓm vµ ph­¬ng thøc ®· tho¶ thuËn.
2. NghÜa vô tr¶ tiÒn bao gåm c¶ tiÒn l·i trªn nî gèc, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 291.	 NghÜa vô ph¶i thùc hiÖn hoÆc kh«ng ®­îc thùc hiÖn mét c«ng viÖc  
1. NghÜa vô ph¶i thùc hiÖn mét c«ng viÖc lµ nghÜa vô mµ theo ®ã bªn cã nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn ®óng c«ng viÖc ®ã.
2. NghÜa vô kh«ng ®­îc thùc hiÖn mét c«ng viÖc lµ nghÜa vô mµ theo ®ã bªn cã nghÜa vô kh«ng ®­îc thùc hiÖn c«ng viÖc ®ã.
§iÒu 292.	 Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù theo ®Þnh kú 
NghÜa vô d©n sù ®­îc thùc hiÖn theo ®Þnh kú nÕu cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
ViÖc chËm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù theo tõng kú còng bÞ coi lµ chËm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù.
§iÒu 293.	 Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù th«ng qua ng­êi thø ba  
Khi ®­îc bªn cã quyÒn ®ång ý, bªn cã nghÜa vô cã thÓ uû quyÒn cho ng­êi thø ba thay m×nh thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù nh­ng vÉn ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm víi bªn cã quyÒn, nÕu ng­êi thø ba kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óng nghÜa vô d©n sù.
§iÒu 294.	 Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù cã ®iÒu kiÖn  
 Trong tr­êng hîp c¸c bªn cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh vÒ ®iÒu kiÖn thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù th× khi ®iÒu kiÖn ph¸t sinh, bªn cã nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn.
§iÒu 295.	 Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù cã ®èi t­îng tuú ý lùa chän  
1. NghÜa vô d©n sù cã ®èi t­îng tuú ý lùa chän lµ nghÜa vô mµ ®èi t­îng lµ mét trong nhiÒu tµi s¶n hoÆc c«ng viÖc kh¸c nhau vµ bªn cã nghÜa vô cã thÓ tuú ý lùa chän, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh dµnh quyÒn lùa chän cho bªn cã quyÒn.
2. Bªn cã nghÜa vô ph¶i th«ng b¸o cho bªn cã quyÒn biÕt vÒ viÖc tµi s¶n hoÆc c«ng viÖc ®­îc lùa chän ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô. Tr­êng hîp bªn cã quyÒn ®· x¸c ®Þnh thêi h¹n thùc hiÖn nghÜa vô ®­îc lùa chän th× bªn cã nghÜa vô ph¶i hoµn thµnh ®óng thêi h¹n.
3. Trong tr­êng hîp chØ cßn mét tµi s¶n hoÆc mét c«ng viÖc th× bªn cã nghÜa vô ph¶i giao tµi s¶n ®ã hoÆc thùc hiÖn c«ng viÖc ®ã.
§iÒu 296.	 Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù thay thÕ ®­îc  
NghÜa vô d©n sù thay thÕ ®­îc lµ nghÜa vô mµ bªn cã nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn ®­îc nghÜa vô ban ®Çu th× cã thÓ thùc hiÖn mét nghÜa vô kh¸c ®· ®­îc bªn cã quyÒn chÊp nhËn ®Ó thay thÕ nghÜa vô d©n sù ®ã.
§iÒu 297.	 Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù riªng rÏ 
Khi nhiÒu ng­êi cïng thùc hiÖn mét nghÜa vô d©n sù, nh­ng mçi ng­êi cã mét phÇn nghÜa vô nhÊt ®Þnh vµ riªng rÏ víi nhau th× mçi ng­êi chØ ph¶i thùc hiÖn phÇn nghÜa vô cña m×nh.
§iÒu 298.	 Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù liªn ®íi   
1. NghÜa vô d©n sù liªn ®íi lµ nghÜa vô do nhiÒu ng­êi cïng ph¶i thùc hiÖn vµ bªn cã quyÒn cã thÓ yªu cÇu bÊt cø ai trong sè nh÷ng ng­êi cã nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn toµn bé nghÜa vô.
2. Trong tr­êng hîp mét ng­êi ®· thùc hiÖn toµn bé nghÜa vô th× cã quyÒn yªu cÇu nh÷ng ng­êi cã nghÜa vô liªn ®íi kh¸c ph¶i thùc hiÖn phÇn nghÜa vô liªn ®íi cña hä ®èi víi m×nh.
3. Trong tr­êng hîp bªn cã quyÒn ®· chØ ®Þnh mét trong sè nh÷ng ng­êi cã nghÜa vô liªn ®íi thùc hiÖn toµn bé nghÜa vô, nh­ng sau ®ã l¹i miÔn cho ng­êi ®ã th× nh÷ng ng­êi cßn l¹i còng ®­îc miÔn thùc hiÖn nghÜa vô.
4. Trong tr­êng hîp bªn cã quyÒn chØ miÔn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô cho mét trong sè nh÷ng ng­êi cã nghÜa vô liªn ®íi kh«ng ph¶i thùc hiÖn phÇn nghÜa vô cña m×nh th× nh÷ng ng­êi cßn l¹i vÉn ph¶i liªn ®íi thùc hiÖn phÇn nghÜa vô cña hä.
§iÒu 299.	 Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù ®èi víi nhiÒu ng­êi cã quyÒn liªn ®íi  
1. NghÜa vô d©n sù ®èi víi nhiÒu ng­êi cã quyÒn liªn ®íi lµ nghÜa vô mµ theo ®ã mçi ng­êi trong sè nh÷ng ng­êi cã quyÒn ®Òu cã thÓ yªu cÇu bªn cã nghÜa vô thùc hiÖn toµn bé nghÜa vô. 
2. Bªn cã nghÜa vô cã thÓ thùc hiÖn nghÜa vô cña m×nh ®èi víi bÊt cø ai trong sè nh÷ng ng­êi cã quyÒn liªn ®íi. 
3. Trong tr­êng hîp mét trong sè nh÷ng ng­êi cã quyÒn liªn ®íi miÔn cho bªn cã nghÜa vô kh«ng ph¶i thùc hiÖn phÇn nghÜa vô ®èi víi m×nh th× bªn cã nghÜa vô vÉn ph¶i thùc hiÖn phÇn nghÜa vô cßn l¹i ®èi víi nh÷ng ng­êi cã quyÒn liªn ®íi kh¸c.
§iÒu 300.	 Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù ph©n chia ®­îc theo phÇn  
1. NghÜa vô d©n sù ph©n chia ®­îc theo phÇn lµ nghÜa vô mµ ®èi t­îng cña nghÜa vô lµ vËt chia ®­îc hoÆc c«ng viÖc cã thÓ chia thµnh nhiÒu phÇn ®Ó thùc hiÖn.
2. Bªn cã nghÜa vô cã thÓ thùc hiÖn tõng phÇn nghÜa vô, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 301.	 Thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù kh«ng ph©n chia ®­îc theo phÇn 
1. NghÜa vô d©n sù kh«ng ph©n chia ®­îc theo phÇn lµ nghÜa vô mµ ®èi t­îng cña nghÜa vô lµ vËt kh«ng chia ®­îc hoÆc lµ c«ng viÖc ph¶i ®­îc thùc hiÖn cïng mét lóc.
2. Trong tr­êng hîp nhiÒu ng­êi cïng ph¶i thùc hiÖn mét nghÜa vô kh«ng ph©n chia ®­îc th× hä ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô cïng mét lóc.
Môc 3
Tr¸ch nhiÖm d©n sù
§iÒu 302.	 Tr¸ch nhiÖm d©n sù do vi ph¹m nghÜa vô d©n sù  
1. Bªn cã nghÜa vô mµ kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óng nghÜa vô th× ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù ®èi víi bªn cã quyÒn.
2. Trong tr­êng hîp bªn cã nghÜa vô kh«ng thÓ thùc hiÖn ®­îc nghÜa vô d©n sù do sù kiÖn bÊt kh¶ kh¸ng th× kh«ng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
3. Bªn cã nghÜa vô kh«ng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù nÕu chøng minh ®­îc nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn ®­îc lµ hoµn toµn do lçi cña bªn cã quyÒn.
§iÒu 303.	 Tr¸ch nhiÖm d©n sù do kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô giao vËt  
1. Khi bªn cã nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô giao vËt ®Æc ®Þnh th× ng­êi cã quyÒn ®­îc quyÒn yªu cÇu bªn cã nghÜa vô ph¶i giao ®óng vËt ®ã; nÕu vËt kh«ng cßn hoÆc bÞ h­ háng th× ph¶i thanh to¸n gi¸ trÞ cña vËt.
2. Khi bªn cã nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn ®­îc nghÜa vô giao vËt cïng lo¹i th× ph¶i thanh to¸n gi¸ trÞ cña vËt. 
3. Trong tr­êng hîp bªn cã nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn ®­îc nghÜa vô theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 vµ kho¶n 2 §iÒu nµy mµ g©y thiÖt h¹i cho bªn cã quyÒn th× ngoµi viÖc thanh to¸n gi¸ trÞ cña vËt cßn ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i cho bªn cã quyÒn.
§iÒu 304.	 Tr¸ch nhiÖm d©n sù do kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn hoÆc kh«ng ®­îc thùc hiÖn mét c«ng viÖc 
1. Trong tr­êng hîp bªn cã nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn mét c«ng viÖc mµ m×nh ph¶i thùc hiÖn th× bªn cã quyÒn cã thÓ yªu cÇu bªn cã nghÜa vô tiÕp tôc thùc hiÖn hoÆc tù m×nh thùc hiÖn hoÆc giao cho ng­êi kh¸c thùc hiÖn c«ng viÖc ®ã vµ yªu cÇu bªn cã nghÜa vô thanh to¸n chi phÝ hîp lý vµ båi th­êng thiÖt h¹i.
2. Khi bªn cã nghÜa vô kh«ng ®­îc thùc hiÖn mét c«ng viÖc mµ l¹i thùc hiÖn c«ng viÖc ®ã th× bªn cã quyÒn ®­îc quyÒn yªu cÇu bªn cã nghÜa vô ph¶i chÊm døt viÖc thùc hiÖn, kh«i phôc t×nh tr¹ng ban ®Çu vµ båi th­êng thiÖt h¹i. 
§iÒu 305.	 Tr¸ch nhiÖm d©n sù do chËm thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù  
1. Khi nghÜa vô d©n sù chËm ®­îc thùc hiÖn th× bªn cã quyÒn cã thÓ gia h¹n ®Ó bªn cã nghÜa vô hoµn thµnh nghÜa vô; nÕu qu¸ thêi h¹n nµy mµ nghÜa vô vÉn ch­a ®­îc hoµn thµnh th× theo yªu cÇu cña bªn cã quyÒn, bªn cã nghÜa vô vÉn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô vµ båi th­êng thiÖt h¹i; nÕu viÖc thùc hiÖn nghÜa vô kh«ng cßn cÇn thiÕt ®èi víi bªn cã quyÒn th× bªn nµy cã quyÒn tõ chèi tiÕp nhËn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
2. Trong tr­êng hîp bªn cã nghÜa vô chËm tr¶ tiÒn th× bªn ®ã ph¶i tr¶ l·i ®èi víi sè tiÒn chËm tr¶ theo l·i suÊt c¬ b¶n do Ng©n hµng Nhµ n­íc c«ng bè t­¬ng øng víi thêi gian chËm tr¶ t¹i thêi ®iÓm thanh to¸n, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 306.	 Tr¸ch nhiÖm d©n sù do chËm tiÕp nhËn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù  
Bªn cã quyÒn chËm tiÕp nhËn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù lµm ph¸t sinh thiÖt h¹i cho bªn cã nghÜa vô th× ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i cho ng­êi ®ã vµ ph¶i chÞu mäi rñi ro x¶y ra kÓ tõ thêi ®iÓm chËm tiÕp nhËn, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 307.	 Tr¸ch nhiÖm båi th­êng thiÖt h¹i  
1. Tr¸ch nhiÖm båi th­êng thiÖt h¹i bao gåm tr¸ch nhiÖm båi th­êng thiÖt h¹i vÒ vËt chÊt, tr¸ch nhiÖm båi th­êng bï ®¾p tæn thÊt vÒ tinh thÇn.
2. Tr¸ch nhiÖm båi th­êng thiÖt h¹i vÒ vËt chÊt lµ tr¸ch nhiÖm bï ®¾p tæn thÊt vËt chÊt thùc tÕ, tÝnh ®­îc thµnh tiÒn do bªn vi ph¹m g©y ra, bao gåm tæn thÊt vÒ tµi s¶n, chi phÝ hîp lý ®Ó ng¨n chÆn, h¹n chÕ, kh¾c phôc thiÖt h¹i, thu nhËp thùc tÕ bÞ mÊt hoÆc bÞ gi¶m sót.
3. Ng­êi g©y thiÖt h¹i vÒ tinh thÇn cho ng­êi kh¸c do x©m ph¹m ®Õn tÝnh m¹ng, søc khoÎ, danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn cña ng­êi ®ã th× ngoµi viÖc chÊm døt hµnh vi vi ph¹m, xin lçi, c¶i chÝnh c«ng khai cßn ph¶i båi th­êng mét kho¶n tiÒn ®Ó bï ®¾p tæn thÊt vÒ tinh thÇn cho ng­êi bÞ thiÖt h¹i.
§iÒu 308.	 Lçi trong tr¸ch nhiÖm d©n sù   
1. Ng­êi kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óng nghÜa vô d©n sù th× ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù khi cã lçi cè ý hoÆc lçi v« ý, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
2. Cè ý g©y thiÖt h¹i lµ tr­êng hîp mét ng­êi nhËn thøc râ hµnh vi cña m×nh sÏ g©y thiÖt h¹i cho ng­êi kh¸c mµ vÉn thùc hiÖn vµ mong muèn hoÆc tuy kh«ng mong muèn nh­ng ®Ó mÆc cho thiÖt h¹i x¶y ra.
V« ý g©y thiÖt h¹i lµ tr­êng hîp mét ng­êi kh«ng thÊy tr­íc hµnh vi cña m×nh cã kh¶ n¨ng g©y thiÖt h¹i, mÆc dï ph¶i biÕt hoÆc cã thÓ biÕt tr­íc thiÖt h¹i sÏ x¶y ra hoÆc thÊy tr­íc hµnh vi cña m×nh cã kh¶ n¨ng g©y thiÖt h¹i, nh­ng cho r»ng thiÖt h¹i sÏ kh«ng x¶y ra hoÆc cã thÓ ng¨n chÆn ®­îc.
Môc 4
CHUYÓN GIAO QUYÒN YªU CÇU Vµ CHUYÓN GIAO NGHÜA Vô d©n sù
§iÒu 309.	 ChuyÓn giao quyÒn yªu cÇu  
1. Bªn cã quyÒn yªu cÇu thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù cã thÓ chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu ®ã cho ng­êi thÕ quyÒn theo tho¶ thuËn, trõ nh÷ng tr­êng hîp sau ®©y:
a) QuyÒn yªu cÇu cÊp d­ìng, yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i do x©m ph¹m ®Õn tÝnh m¹ng, søc khoÎ, danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn;
b) Bªn cã quyÒn vµ bªn cã nghÜa vô cã tho¶ thuËn kh«ng ®­îc chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu;
c) C¸c tr­êng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh.
2. Khi bªn cã quyÒn yªu cÇu chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu cho ng­êi thÕ quyÒn th× ng­êi thÕ quyÒn trë thµnh bªn cã quyÒn yªu cÇu.
Ng­êi chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu ph¶i b¸o cho bªn cã nghÜa vô biÕt b»ng v¨n b¶n vÒ viÖc chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu. ViÖc chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu kh«ng cÇn cã sù ®ång ý cña bªn cã nghÜa vô, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 310.	 H×nh thøc chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu  
1. ViÖc chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu ®­îc thÓ hiÖn b»ng v¨n b¶n hoÆc b»ng lêi nãi.
2. Trong tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh viÖc chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu ph¶i ®­îc thÓ hiÖn b»ng v¨n b¶n, ph¶i cã c«ng chøng hoÆc chøng thùc, ®¨ng ký hoÆc ph¶i xin phÐp th× ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh ®ã.
§iÒu 311.	 NghÜa vô cung cÊp th«ng tin vµ chuyÓn giao giÊy tê  
1. Ng­êi chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu ph¶i cung cÊp th«ng tin cÇn thiÕt, chuyÓn giao giÊy tê cã liªn quan cho ng­êi thÕ quyÒn.
2. Ng­êi chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu vi ph¹m nghÜa vô quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy mµ g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 312.	 Kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm sau khi chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu
Ng­êi chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu kh«ng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ kh¶ n¨ng thùc hiÖn nghÜa vô cña bªn cã nghÜa vô, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 313.	 ChuyÓn giao quyÒn yªu cÇu cã biÖn ph¸p b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù  
Trong tr­êng hîp quyÒn yªu cÇu thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù cã biÖn ph¸p b¶o ®¶m th× viÖc chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu bao gåm c¶ biÖn ph¸p b¶o ®¶m ®ã.
§iÒu 314.	 QuyÒn tõ chèi cña bªn cã nghÜa vô  
1. Trong tr­êng hîp bªn cã nghÜa vô kh«ng ®­îc th«ng b¸o vÒ viÖc chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu hoÆc ng­êi thÕ quyÒn kh«ng chøng minh vÒ tÝnh x¸c thùc cña viÖc chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu th× bªn cã nghÜa vô cã quyÒn tõ chèi viÖc thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi ng­êi thÕ quyÒn. 
2. Trong tr­êng hîp bªn cã nghÜa vô do kh«ng ®­îc th«ng b¸o vÒ viÖc chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu mµ ®· thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi ng­êi chuyÓn giao quyÒn yªu cÇu th× ng­êi thÕ quyÒn kh«ng ®­îc yªu cÇu bªn cã nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi m×nh.
§iÒu 315.	 ChuyÓn giao nghÜa vô d©n sù 
1. Bªn cã nghÜa vô cã thÓ chuyÓn giao nghÜa vô d©n sù cho ng­êi thÕ nghÜa vô nÕu ®­îc bªn cã quyÒn ®ång ý, trõ tr­êng hîp nghÜa vô g¾n liÒn víi nh©n th©n cña bªn cã nghÜa vô hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh«ng ®­îc chuyÓn giao nghÜa vô.
2. Khi ®­îc chuyÓn giao nghÜa vô th× ng­êi thÕ nghÜa vô trë thµnh bªn cã nghÜa vô.
§iÒu 316.	 H×nh thøc chuyÓn giao nghÜa vô d©n sù  
1. ViÖc chuyÓn giao nghÜa vô d©n sù ®­îc thÓ hiÖn b»ng v¨n b¶n hoÆc b»ng lêi nãi.
2. Trong tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh viÖc chuyÓn giao nghÜa vô ph¶i ®­îc thÓ hiÖn b»ng v¨n b¶n, ph¶i cã c«ng chøng hoÆc chøng thùc, ®¨ng ký hoÆc ph¶i xin phÐp th× ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh ®ã. 
§iÒu 317.	 ChuyÓn giao nghÜa vô d©n sù cã biÖn ph¸p b¶o ®¶m 
Trong tr­êng hîp nghÜa vô d©n sù cã biÖn ph¸p b¶o ®¶m ®­îc chuyÓn giao th× biÖn ph¸p b¶o ®¶m ®ã chÊm døt, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
Môc 5
B¶O ®¶M THùC HIÖN NGHÜA Vô d©n sù
I- NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG
§iÒu 318.	 BiÖn ph¸p b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù  
1. C¸c biÖn ph¸p b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù bao gåm:
a) CÇm cè tµi s¶n;
b) ThÕ chÊp tµi s¶n;
c) §Æt cäc;
d) Ký c­îc;
®) Ký quü;
e) B¶o l·nh;
g) TÝn chÊp.
2. Trong tr­êng hîp c¸c bªn cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh vÒ biÖn ph¸p b¶o ®¶m th× ng­êi cã nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn biÖn ph¸p b¶o ®¶m ®ã. 
§iÒu 319.	 Ph¹m vi b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù  
1. NghÜa vô d©n sù cã thÓ ®­îc b¶o ®¶m mét phÇn hoÆc toµn bé theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn vµ ph¸p luËt kh«ng quy ®Þnh ph¹m vi b¶o ®¶m th× nghÜa vô coi nh­ ®­îc b¶o ®¶m toµn bé, kÓ c¶ nghÜa vô tr¶ l·i vµ båi th­êng thiÖt h¹i.
2. C¸c bªn ®­îc tho¶ thuËn vÒ c¸c biÖn ph¸p b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn c¸c lo¹i nghÜa vô, kÓ c¶ nghÜa vô hiÖn t¹i, nghÜa vô trong t­¬ng lai hoÆc nghÜa vô cã ®iÒu kiÖn.
§iÒu 320.	 VËt b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù  
1. VËt b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù ph¶i thuéc quyÒn së h÷u cña bªn b¶o ®¶m vµ ®­îc phÐp giao dÞch.
2. VËt dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù lµ vËt hiÖn cã hoÆc ®­îc h×nh thµnh trong t­¬ng lai. VËt h×nh thµnh trong t­¬ng lai lµ ®éng s¶n, bÊt ®éng s¶n thuéc së h÷u cña bªn b¶o ®¶m sau thêi ®iÓm nghÜa vô ®­îc x¸c lËp hoÆc giao dÞch b¶o ®¶m ®­îc giao kÕt.
§iÒu 321.	 TiÒn, giÊy tê cã gi¸ dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù   
TiÒn, tr¸i phiÕu, cæ phiÕu, kú phiÕu vµ giÊy tê cã gi¸ kh¸c ®­îc dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù.
§iÒu 322.	 QuyÒn tµi s¶n dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù  
1. C¸c quyÒn tµi s¶n thuéc së h÷u cña bªn b¶o ®¶m bao gåm quyÒn tµi s¶n ph¸t sinh tõ quyÒn t¸c gi¶, quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp, quyÒn ®èi víi gièng c©y trång, quyÒn ®ßi nî, quyÒn ®­îc nhËn sè tiÒn b¶o hiÓm ®èi víi vËt b¶o ®¶m, quyÒn tµi s¶n ®èi víi phÇn vèn gãp trong doanh nghiÖp, quyÒn tµi s¶n ph¸t sinh tõ hîp ®ång vµ c¸c quyÒn tµi s¶n kh¸c thuéc së h÷u cña bªn b¶o ®¶m ®Òu ®­îc dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù.
2. QuyÒn sö dông ®Êt ®­îc dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.
3. QuyÒn khai th¸c tµi nguyªn thiªn nhiªn ®­îc dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ tµi nguyªn.
§iÒu 323.	 §¨ng ký giao dÞch b¶o ®¶m  
1. Giao dÞch b¶o ®¶m lµ giao dÞch d©n sù do c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt quy ®Þnh vÒ viÖc thùc hiÖn biÖn ph¸p b¶o ®¶m ®­îc quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 318 cña Bé luËt nµy. 
2. ViÖc ®¨ng ký giao dÞch b¶o ®¶m ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®¨ng ký giao dÞch b¶o ®¶m. ViÖc ®¨ng ký lµ ®iÒu kiÖn ®Ó giao dÞch b¶o ®¶m cã hiÖu lùc chØ trong tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
 3. Tr­êng hîp giao dÞch b¶o ®¶m ®­îc ®¨ng ký theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt th× giao dÞch b¶o ®¶m ®ã cã gi¸ trÞ ph¸p lý ®èi víi ng­êi thø ba, kÓ tõ thêi ®iÓm ®¨ng ký. 
§iÒu 324.	 Mét tµi s¶n dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nhiÒu nghÜa vô d©n sù  
1. Mét tµi s¶n cã thÓ ®­îc dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nhiÒu nghÜa vô d©n sù, nÕu cã gi¸ trÞ t¹i thêi ®iÓm x¸c lËp giao dÞch b¶o ®¶m lín h¬n tæng gi¸ trÞ c¸c nghÜa vô ®­îc b¶o ®¶m, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
2. Trong tr­êng hîp mét tµi s¶n ®­îc b¶o ®¶m thùc hiÖn nhiÒu nghÜa vô th× bªn b¶o ®¶m ph¶i th«ng b¸o cho bªn nhËn b¶o ®¶m sau biÕt vÒ viÖc tµi s¶n b¶o ®¶m ®ang ®­îc dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô kh¸c. Mçi lÇn b¶o ®¶m ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n.
3. Trong tr­êng hîp ph¶i xö lý tµi s¶n ®Ó thùc hiÖn mét nghÜa vô ®Õn h¹n th× c¸c nghÜa vô kh¸c tuy ch­a ®Õn h¹n ®Òu ®­îc coi lµ ®Õn h¹n vµ tÊt c¶ c¸c bªn cïng nhËn b¶o ®¶m ®Òu ®­îc tham gia xö lý tµi s¶n. Bªn nhËn b¶o ®¶m ®· th«ng b¸o vÒ viÖc xö lý tµi s¶n cã tr¸ch nhiÖm xö lý tµi s¶n, nÕu c¸c bªn cïng nhËn b¶o ®¶m kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
Trong tr­êng hîp c¸c bªn muèn tiÕp tôc thùc hiÖn c¸c nghÜa vô ch­a ®Õn h¹n th× cã thÓ tho¶ thuËn vÒ viÖc bªn b¶o ®¶m dïng tµi s¶n kh¸c ®Ó b¶o ®¶m viÖc thùc hiÖn c¸c nghÜa vô ch­a ®Õn h¹n. 
§iÒu 325.	 Thø tù ­u tiªn thanh to¸n  
Thø tù ­u tiªn th¸nh to¸n khi xö lý tµi s¶n b¶o ®¶m ®­îc x¸c ®Þnh nh­ sau:
1. Trong tr­êng hîp giao dÞch b¶o ®¶m ®­îc ®¨ng ký th× viÖc x¸c ®Þnh thø tù ­u tiªn thanh to¸n khi xö lý tµi s¶n b¶o ®¶m ®­îc x¸c ®Þnh theo thø tù ®¨ng ký;
2. Trong tr­êng hîp mét tµi s¶n ®­îc dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nhiÒu nghÜa vô d©n sù mµ cã giao dÞch b¶o ®¶m cã ®¨ng ký, cã giao dÞch b¶o ®¶m kh«ng ®¨ng ký th× giao dÞch b¶o ®¶m cã ®¨ng ký ®­îc ­u tiªn thanh to¸n;
3. Trong tr­êng hîp mét tµi s¶n dïng ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nhiÒu nghÜa vô d©n sù mµ c¸c giao dÞch b¶o ®¶m ®Òu kh«ng cã ®¨ng ký th× thø tù ­u tiªn thanh to¸n ®­îc x¸c ®Þnh theo thø tù x¸c lËp giao dÞch b¶o ®¶m. 
II- CÇM Cè TµI S¶N
§iÒu 326.	 CÇm cè tµi s¶n  
CÇm cè tµi s¶n lµ viÖc mét bªn (sau ®©y gäi lµ bªn cÇm cè) giao tµi s¶n thuéc quyÒn së h÷u cña m×nh cho bªn kia (sau ®©y gäi lµ bªn nhËn cÇm cè) ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù. 
§iÒu 327.	 H×nh thøc cÇm cè tµi s¶n  
ViÖc cÇm cè tµi s¶n ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n, cã thÓ lËp thµnh v¨n b¶n riªng hoÆc ghi trong hîp ®ång chÝnh.
§iÒu 328.	 HiÖu lùc cña cÇm cè tµi s¶n  
CÇm cè tµi s¶n cã hiÖu lùc kÓ tõ thêi ®iÓm chuyÓn giao tµi s¶n cho bªn nhËn cÇm cè.
§iÒu 329.	 Thêi h¹n cÇm cè tµi s¶n  
Thêi h¹n cÇm cè tµi s¶n do c¸c bªn tho¶ thuËn. Trong tr­êng hîp kh«ng cã tho¶ thuËn th× thêi h¹n cÇm cè ®­îc tÝnh cho ®Õn khi chÊm døt nghÜa vô ®­îc b¶o ®¶m b»ng cÇm cè.
§iÒu 330.	 NghÜa vô cña bªn cÇm cè tµi s¶n  
Bªn cÇm cè tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Giao tµi s¶n cÇm cè cho bªn nhËn cÇm cè theo ®óng tho¶ thuËn; 
2. B¸o cho bªn nhËn cÇm cè vÒ quyÒn cña ng­êi thø ba ®èi víi tµi s¶n cÇm cè, nÕu cã; trong tr­êng hîp kh«ng th«ng b¸o th× bªn nhËn cÇm cè cã quyÒn huû hîp ®ång cÇm cè tµi s¶n vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i hoÆc duy tr× hîp ®ång vµ chÊp nhËn quyÒn cña ng­êi thø ba ®èi víi tµi s¶n cÇm cè;
3. Thanh to¸n cho bªn nhËn cÇm cè chi phÝ hîp lý ®Ó b¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi s¶n cÇm cè, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 331.	 QuyÒn cña bªn cÇm cè tµi s¶n  
Bªn cÇm cè tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu bªn nhËn cÇm cè ®×nh chØ viÖc sö dông tµi s¶n cÇm cè trong tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 3 §iÒu 333 cña Bé luËt nµy, nÕu do sö dông mµ tµi s¶n cÇm cè cã nguy c¬ bÞ mÊt gi¸ trÞ hoÆc gi¶m sót gi¸ trÞ; 
2. §­îc b¸n tµi s¶n cÇm cè, nÕu ®­îc bªn nhËn cÇm cè ®ång ý;
3. §­îc thay thÕ tµi s¶n cÇm cè b»ng mét tµi s¶n kh¸c nÕu cã tháa thuËn; 
4. Yªu cÇu bªn nhËn cÇm cè gi÷ tµi s¶n cÇm cè tr¶ l¹i tµi s¶n cÇm cè khi nghÜa vô ®­îc b¶o ®¶m b»ng cÇm cè chÊm døt;
5. Yªu cÇu bªn nhËn cÇm cè båi th­êng thiÖt h¹i x¶y ra ®èi víi tµi s¶n cÇm cè.
§iÒu 332.	 NghÜa vô cña bªn nhËn cÇm cè tµi s¶n  
Bªn nhËn cÇm cè tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. B¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi s¶n cÇm cè; nÕu lµm mÊt hoÆc h­ háng tµi s¶n cÇm cè th× ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i cho bªn cÇm cè;
2. Kh«ng ®­îc b¸n, trao ®æi, tÆng cho, cho thuª, cho m­în tµi s¶n cÇm cè; kh«ng ®­îc ®em tµi s¶n cÇm cè ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô kh¸c;
3. Kh«ng ®­îc khai th¸c c«ng dông, h­ëng hoa lîi, lîi tøc tõ tµi s¶n cÇm cè, nÕu kh«ng ®­îc bªn cÇm cè ®ång ý;
4. Tr¶ l¹i tµi s¶n cÇm cè khi nghÜa vô ®­îc b¶o ®¶m b»ng cÇm cè chÊm døt hoÆc ®­îc thay thÕ b»ng biÖn ph¸p b¶o ®¶m kh¸c.
§iÒu 333.	 QuyÒn cña bªn nhËn cÇm cè tµi s¶n  
Bªn nhËn cÇm cè tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu ng­êi chiÕm h÷u, sö dông tr¸i ph¸p luËt tµi s¶n cÇm cè tr¶ l¹i tµi s¶n ®ã;
2. Yªu cÇu xö lý tµi s¶n cÇm cè theo ph­¬ng thøc ®· tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô;
3. §­îc khai th¸c c«ng dông tµi s¶n cÇm cè vµ h­ëng hoa lîi, lîi tøc tõ tµi s¶n cÇm cè, nÕu cã tho¶ thuËn; 
4. §­îc thanh to¸n chi phÝ hîp lý b¶o qu¶n tµi s¶n cÇm cè khi tr¶ l¹i tµi s¶n cho bªn cÇm cè.
§iÒu 334.	 CÇm cè nhiÒu tµi s¶n  
Trong tr­êng hîp cÇm cè nhiÒu tµi s¶n ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn mét nghÜa vô d©n sù th× mçi tµi s¶n ®­îc x¸c ®Þnh b¶o ®¶m thùc hiÖn toµn bé nghÜa vô. C¸c bªn còng cã thÓ tho¶ thuËn mçi tµi s¶n b¶o ®¶m thùc hiÖn mét phÇn nghÜa vô.  
§iÒu 335.	 Huû bá viÖc cÇm cè tµi s¶n
ViÖc cÇm cè tµi s¶n cã thÓ bÞ huû bá, nÕu ®­îc bªn nhËn cÇm cè ®ång ý.
§iÒu 336.	 Xö lý tµi s¶n cÇm cè  
Tr­êng hîp ®· ®Õn h¹n thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù mµ bªn cã nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn nghÜa vô kh«ng ®óng tho¶ thuËn th× tµi s¶n cÇm cè ®­îc xö lý theo ph­¬ng thøc do c¸c bªn ®· tho¶ thuËn hoÆc ®­îc b¸n ®Êu gi¸ theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô. Bªn nhËn cÇm cè ®­îc ­u tiªn thanh to¸n tõ sè tiÒn b¸n tµi s¶n cÇm cè.  
§iÒu 337.	 Xö lý tµi s¶n cÇm cè trong tr­êng hîp cã nhiÒu tµi s¶n cÇm cè  
Trong tr­êng hîp tµi s¶n ®­îc dïng ®Ó cÇm cè cã nhiÒu vËt th× bªn nhËn cÇm cè ®­îc chän tµi s¶n cô thÓ ®Ó xö lý, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. Bªn nhËn cÇm cè chØ ®­îc xö lý sè tµi s¶n cÇn thiÕt t­¬ng øng víi gi¸ trÞ cña nghÜa vô ®­îc b¶o ®¶m; nÕu xö lý qu¸ sè tµi s¶n cÇn thiÕt vµ g©y ra thiÖt h¹i cho bªn cÇm cè th× ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i cho bªn cÇm cè. 
§iÒu 338.	 Thanh to¸n tiÒn b¸n tµi s¶n cÇm cè  
TiÒn b¸n tµi s¶n cÇm cè ®­îc sö dông ®Ó thanh to¸n nghÜa vô cho bªn nhËn cÇm cè sau khi trõ chi phÝ b¶o qu¶n, b¸n tµi s¶n vµ c¸c chi phÝ cÇn thiÕt kh¸c cã liªn quan ®Ó xö lý tµi s¶n cÇm cè; trong tr­êng hîp nghÜa vô ®­îc b¶o ®¶m lµ kho¶n vay th× thanh to¸n cho bªn nhËn cÇm cè theo thø tù nî gèc, l·i, tiÒn ph¹t, tiÒn båi th­êng thiÖt h¹i nÕu cã; nÕu tiÒn b¸n cßn thõa th× ph¶i tr¶ l¹i cho bªn cÇm cè; nÕu tiÒn b¸n cßn thiÕu th× bªn cÇm cè ph¶i tr¶ tiÕp phÇn cßn thiÕu ®ã.
§iÒu 339.	 ChÊm døt cÇm cè tµi s¶n  
ViÖc cÇm cè tµi s¶n chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. NghÜa vô ®­îc b¶o ®¶m b»ng cÇm cè chÊm døt;
2. ViÖc cÇm cè tµi s¶n ®­îc huû bá hoÆc ®­îc thay thÕ b»ng biÖn ph¸p b¶o ®¶m kh¸c;
3. Tµi s¶n cÇm cè ®· ®­îc xö lý;
4. Theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn.
§iÒu 340.	 Tr¶ l¹i tµi s¶n cÇm cè 
Khi viÖc cÇm cè tµi s¶n chÊm døt theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 vµ kho¶n 2 §iÒu 339 cña Bé luËt nµy th× tµi s¶n cÇm cè, giÊy tê chøng nhËn quyÒn së h÷u ®­îc tr¶ l¹i cho bªn cÇm cè. Hoa lîi, lîi tøc thu ®­îc tõ tµi s¶n cÇm cè còng ®­îc tr¶ l¹i cho bªn cÇm cè, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 341.	 CÇm cè tµi s¶n t¹i cöa hµng cÇm ®å
ViÖc cÇm cè tµi s¶n t¹i cöa hµng cÇm ®å ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu tõ §iÒu 326 ®Õn §iÒu 340 cña Bé luËt nµy vµ c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c vÒ ho¹t ®éng cña cöa hµng cÇm ®å.
III- THÕ CHÊP TµI S¶N
§iÒu 342.	 ThÕ chÊp tµi s¶n  
1. ThÕ chÊp tµi s¶n lµ viÖc mét bªn (sau ®©y gäi lµ bªn thÕ chÊp) dïng tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù ®èi víi bªn kia (sau ®©y gäi lµ bªn nhËn thÕ chÊp) vµ kh«ng chuyÓn giao tµi s¶n ®ã cho bªn nhËn thÕ chÊp. 
Trong tr­êng hîp thÕ chÊp toµn bé bÊt ®éng s¶n, ®éng s¶n cã vËt phô th× vËt phô cña bÊt ®éng s¶n, ®éng s¶n ®ã còng thuéc tµi s¶n thÕ chÊp.
Trong tr­êng hîp thÕ chÊp mét phÇn bÊt ®éng s¶n, ®éng s¶n cã vËt phô th× vËt phô thuéc tµi s¶n thÕ chÊp, trõ tr­êng hîp c¸c bªn cã tho¶ thuËn kh¸c.
Tµi s¶n thÕ chÊp còng cã thÓ lµ tµi s¶n ®­îc h×nh thµnh trong t­¬ng lai.
2. Tµi s¶n thÕ chÊp do bªn thÕ chÊp gi÷. C¸c bªn cã thÓ tháa thuËn giao cho ng­êi thø ba gi÷ tµi s¶n thÕ chÊp.
3. ViÖc thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu tõ §iÒu 715 ®Õn §iÒu 721 cña Bé luËt nµy vµ c¸c quy ®Þnh kh¸c cña ph¸p luËt cã liªn quan.
§iÒu 343.	 H×nh thøc thÕ chÊp tµi s¶n  
ViÖc thÕ chÊp tµi s¶n ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n, cã thÓ lËp thµnh v¨n b¶n riªng hoÆc ghi trong hîp ®ång chÝnh. Trong tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh th× v¨n b¶n thÕ chÊp ph¶i ®­îc c«ng chøng, chøng thùc hoÆc ®¨ng ký.
§iÒu 344.	 Thêi h¹n thÕ chÊp  
C¸c bªn tháa thuËn vÒ thêi h¹n thÕ chÊp tµi s¶n; nÕu kh«ng cã tháa thuËn th× viÖc thÕ chÊp cã thêi h¹n cho ®Õn khi chÊm døt nghÜa vô ®­îc b¶o ®¶m b»ng thÕ chÊp.
§iÒu 345.	 ThÕ chÊp tµi s¶n ®ang cho thuª 
Tµi s¶n ®ang cho thuª còng cã thÓ ®­îc dïng ®Ó thÕ chÊp. Hoa lîi, lîi tøc thu ®­îc tõ viÖc cho thuª tµi s¶n thuéc tµi s¶n thÕ chÊp, nÕu cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
§iÒu 346.	 ThÕ chÊp tµi s¶n ®­îc b¶o hiÓm  
1. Trong tr­êng hîp tµi s¶n thÕ chÊp ®­îc b¶o hiÓm th× kho¶n tiÒn b¶o hiÓm còng thuéc tµi s¶n thÕ chÊp. 
2. Bªn nhËn thÕ chÊp ph¶i th«ng b¸o cho tæ chøc b¶o hiÓm biÕt vÒ viÖc tµi s¶n b¶o hiÓm ®ang ®­îc dïng ®Ó thÕ chÊp. Tæ chøc b¶o hiÓm chi tr¶ sè tiÒn b¶o hiÓm trùc tiÕp cho bªn nhËn thÕ chÊp khi x¶y ra sù kiÖn b¶o hiÓm. Tr­êng hîp bªn nhËn thÕ chÊp kh«ng th«ng b¸o cho tæ chøc b¶o hiÓm biÕt vÒ viÖc tµi s¶n b¶o hiÓm ®ang ®­îc dïng ®Ó thÕ chÊp th× tæ chøc b¶o hiÓm chi tr¶ b¶o hiÓm theo hîp ®ång b¶o hiÓm vµ bªn thÕ chÊp cã nghÜa vô thanh to¸n víi bªn nhËn thÕ chÊp. 
§iÒu 347.	 ThÕ chÊp nhiÒu tµi s¶n ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn mét nghÜa vô d©n sù  
Trong tr­êng hîp thÕ chÊp nhiÒu tµi s¶n ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn mét nghÜa vô d©n sù th× mçi tµi s¶n ®­îc x¸c ®Þnh b¶o ®¶m thùc hiÖn toµn bé nghÜa vô. C¸c bªn còng cã thÓ tho¶ thuËn mçi tµi s¶n b¶o ®¶m thùc hiÖn mét phÇn nghÜa vô. 
§iÒu 348.	 NghÜa vô cña bªn thÕ chÊp tµi s¶n  
Bªn thÕ chÊp tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. B¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi s¶n thÕ chÊp;
2. ¸p dông c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt ®Ó kh¾c phôc, kÓ c¶ ph¶i ngõng viÖc khai th¸c c«ng dông tµi s¶n thÕ chÊp nÕu do viÖc khai th¸c ®ã mµ tµi s¶n thÕ chÊp cã nguy c¬ mÊt gi¸ trÞ hoÆc gi¶m sót gi¸ trÞ;
3. Th«ng b¸o cho bªn nhËn thÕ chÊp vÒ c¸c quyÒn cña ng­êi thø ba ®èi víi tµi s¶n thÕ chÊp, nÕu cã; trong tr­êng hîp kh«ng th«ng b¸o th× bªn nhËn thÕ chÊp cã quyÒn huû hîp ®ång thÕ chÊp tµi s¶n vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i hoÆc duy tr× hîp ®ång vµ chÊp nhËn quyÒn cña ng­êi thø ba ®èi víi tµi s¶n thÕ chÊp;  
4. Kh«ng ®­îc b¸n, trao ®æi, tÆng cho tµi s¶n thÕ chÊp, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 3 vµ kho¶n 4 §iÒu 349 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 349.	 QuyÒn cña bªn thÕ chÊp tµi s¶n  
Bªn thÕ chÊp tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. §­îc khai th¸c c«ng dông, h­ëng hoa lîi, lîi tøc tõ tµi s¶n, trõ tr­êng hîp hoa lîi, lîi tøc còng thuéc tµi s¶n thÕ chÊp theo tho¶ thuËn;
2. §­îc ®Çu t­ ®Ó lµm t¨ng gi¸ trÞ cña tµi s¶n thÕ chÊp;
3. §­îc b¸n, thay thÕ tµi s¶n thÕ chÊp, nÕu tµi s¶n ®ã lµ hµng ho¸ lu©n chuyÓn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, kinh doanh.
Trong tr­êng hîp b¸n tµi s¶n thÕ chÊp lµ hµng ho¸ lu©n chuyÓn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, kinh doanh th× quyÒn yªu cÇu bªn mua thanh to¸n tiÒn, sè tiÒn thu ®­îc hoÆc tµi s¶n h×nh thµnh tõ sè tiÒn thu ®­îc trë thµnh tµi s¶n thÕ chÊp thay thÕ cho sè tµi s¶n ®· b¸n.
4. §­îc b¸n, trao ®æi, tÆng cho tµi s¶n thÕ chÊp kh«ng ph¶i lµ hµng hãa lu©n chuyÓn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, kinh doanh, nÕu ®­îc bªn nhËn thÕ chÊp ®ång ý. 
5. §­îc cho thuª, cho m­în tµi s¶n thÕ chÊp nh­ng ph¶i th«ng b¸o cho bªn thuª, bªn m­în biÕt vÒ viÖc tµi s¶n cho thuª, cho m­în ®ang ®­îc dïng ®Ó thÕ chÊp vµ ph¶i th«ng b¸o cho bªn nhËn thÕ chÊp biÕt;
6. NhËn l¹i tµi s¶n thÕ chÊp do ng­êi thø ba gi÷, khi nghÜa vô ®­îc b¶o ®¶m b»ng thÕ chÊp chÊm døt hoÆc ®­îc thay thÕ b»ng biÖn ph¸p b¶o ®¶m kh¸c.
§iÒu 350.	 NghÜa vô cña bªn nhËn thÕ chÊp tµi s¶n  
Bªn nhËn thÕ chÊp tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Trong tr­êng hîp c¸c bªn tháa thuËn bªn nhËn thÕ chÊp gi÷ giÊy tê vÒ tµi s¶n thÕ chÊp th× khi chÊm døt thÕ chÊp ph¶i hoµn tr¶ cho bªn thÕ chÊp giÊy tê vÒ tµi s¶n thÕ chÊp;
2. Yªu cÇu c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn ®¨ng ký giao dÞch b¶o ®¶m xo¸ ®¨ng ký trong c¸c tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu 355, 356 vµ 357 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 351.	 QuyÒn cña bªn nhËn thÕ chÊp tµi s¶n  
Bªn nhËn thÕ chÊp tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu bªn thuª, bªn m­în tµi s¶n thÕ chÊp trong tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 5 §iÒu 349 cña Bé luËt nµy ph¶i chÊm døt viÖc sö dông tµi s¶n thÕ chÊp, nÕu viÖc sö dông lµm mÊt gi¸ trÞ hoÆc gi¶m sót gi¸ trÞ cña tµi s¶n ®ã;
2. §­îc xem xÐt, kiÓm tra trùc tiÕp tµi s¶n thÕ chÊp, nh­ng kh«ng ®­îc c¶n trë hoÆc g©y khã kh¨n cho viÖc sö dông, khai th¸c tµi s¶n thÕ chÊp;
3. Yªu cÇu bªn thÕ chÊp ph¶i cung cÊp th«ng tin vÒ thùc tr¹ng tµi s¶n thÕ chÊp;
4. Yªu cÇu bªn thÕ chÊp ¸p dông c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt ®Ó b¶o toµn tµi s¶n, gi¸ trÞ tµi s¶n trong tr­êng hîp cã nguy c¬ lµm mÊt gi¸ trÞ hoÆc gi¶m sót gi¸ trÞ cña tµi s¶n do viÖc khai th¸c, sö dông;
5. Yªu cÇu bªn thÕ chÊp hoÆc ng­êi thø ba gi÷ tµi s¶n thÕ chÊp giao tµi s¶n ®ã cho m×nh ®Ó xö lý trong tr­êng hîp ®Õn h¹n thùc hiÖn nghÜa vô mµ bªn cã nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óng nghÜa vô;
6. Gi¸m s¸t, kiÓm tra qu¸ tr×nh h×nh thµnh tµi s¶n trong tr­êng hîp nhËn thÕ chÊp b»ng tµi s¶n h×nh thµnh trong t­¬ng lai;
7. Yªu cÇu xö lý tµi s¶n thÕ chÊp theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 355 hoÆc kho¶n 3 §iÒu 324 cña Bé luËt nµy vµ ®­îc ­u tiªn thanh to¸n.
§iÒu 352.	 NghÜa vô cña ng­êi thø ba gi÷ tµi s¶n thÕ chÊp  
Ng­êi thø ba gi÷ tµi s¶n thÕ chÊp cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. B¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi s¶n thÕ chÊp; nÕu lµm mÊt tµi s¶n thÕ chÊp, lµm mÊt gi¸ trÞ hoÆc gi¶m sót gi¸ trÞ cña tµi s¶n thÕ chÊp th× ph¶i båi th­êng;
2. Kh«ng ®­îc tiÕp tôc khai th¸c c«ng dông tµi s¶n thÕ chÊp, trong tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 353 cña Bé luËt nµy, nÕu viÖc tiÕp tôc khai th¸c cã nguy c¬ lµm mÊt gi¸ trÞ hoÆc gi¶m sót gi¸ trÞ cña tµi s¶n thÕ chÊp; 
3. Giao l¹i tµi s¶n thÕ chÊp cho bªn nhËn thÕ chÊp hoÆc bªn thÕ chÊp theo tho¶ thuËn.
§iÒu 353.	 QuyÒn cña ng­êi thø ba gi÷ tµi s¶n thÕ chÊp   
Ng­êi thø ba gi÷ tµi s¶n thÕ chÊp cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. §­îc khai th¸c c«ng dông tµi s¶n thÕ chÊp, h­ëng hoa lîi, lîi tøc tõ tµi s¶n thÕ chÊp, nÕu cã tho¶ thuËn; 
2. §­îc tr¶ thï lao vµ ®­îc thanh to¸n chi phÝ b¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi s¶n thÕ chÊp, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 354.	 Thay thÕ vµ söa ch÷a tµi s¶n thÕ chÊp  
1. Bªn thÕ chÊp chØ ®­îc thay thÕ tµi s¶n thÕ chÊp khi cã sù ®ång ý cña bªn nhËn thÕ chÊp, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 3 §iÒu 349 cña Bé luËt nµy.
2. Trong tr­êng hîp thÕ chÊp kho hµng th× bªn thÕ chÊp cã thÓ thay thÕ hµng hãa trong kho, nh­ng ph¶i b¶o ®¶m gi¸ trÞ cña hµng hãa trong kho ®óng nh­ tháa thuËn.
3. Khi tµi s¶n thÕ chÊp bÞ h­ háng th× bªn thÕ chÊp trong mét thêi gian hîp lý ph¶i söa ch÷a tµi s¶n thÕ chÊp hoÆc thay thÕ b»ng tµi s¶n kh¸c cã gi¸ trÞ t­¬ng ®­¬ng, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 355.	 Xö lý tµi s¶n thÕ chÊp  
Trong tr­êng hîp ®· ®Õn h¹n thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù mµ bªn cã nghÜa vô  kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óng nghÜa vô th× viÖc xö lý tµi s¶n thÕ chÊp ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 336 vµ §iÒu 338 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 356.	 Huû bá viÖc thÕ chÊp tµi s¶n
ViÖc thÕ chÊp tµi s¶n cã thÓ bÞ huû bá nÕu ®­îc bªn nhËn thÕ chÊp ®ång ý, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 357.	 ChÊm døt thÕ chÊp tµi s¶n  
ViÖc thÕ chÊp tµi s¶n chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. NghÜa vô ®­îc b¶o ®¶m b»ng thÕ chÊp chÊm døt;
2. ViÖc thÕ chÊp tµi s¶n ®­îc huû bá hoÆc ®­îc thay thÕ b»ng biÖn ph¸p b¶o ®¶m kh¸c;
3. Tµi s¶n thÕ chÊp ®· ®­îc xö lý;
4. Theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn.
IV- §ÆT CäC
§iÒu 358.	 §Æt cäc
1. §Æt cäc lµ viÖc mét bªn giao cho bªn kia mét kho¶n tiÒn hoÆc kim khÝ quÝ, ®¸ quý hoÆc vËt cã gi¸ trÞ kh¸c (sau ®©y gäi lµ tµi s¶n ®Æt cäc) trong mét thêi h¹n ®Ó b¶o ®¶m giao kÕt hoÆc thùc hiÖn hîp ®ång d©n sù.
ViÖc ®Æt cäc ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n.
2. Trong tr­êng hîp hîp ®ång d©n sù ®­îc giao kÕt, thùc hiÖn th× tµi s¶n ®Æt cäc ®­îc tr¶ l¹i cho bªn ®Æt cäc hoÆc ®­îc trõ ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô tr¶ tiÒn; nÕu bªn ®Æt cäc tõ chèi viÖc giao kÕt, thùc hiÖn hîp ®ång d©n sù th× tµi s¶n ®Æt cäc thuéc vÒ bªn nhËn ®Æt cäc; nÕu bªn nhËn ®Æt cäc tõ chèi viÖc giao kÕt, thùc hiÖn hîp ®ång d©n sù th× ph¶i tr¶ cho bªn ®Æt cäc tµi s¶n ®Æt cäc vµ mét kho¶n tiÒn t­¬ng ®­¬ng gi¸ trÞ tµi s¶n ®Æt cäc, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
V- Ký C­îC
§iÒu 359.	 Ký c­îc
1. Ký c­îc lµ viÖc bªn thuª tµi s¶n lµ ®éng s¶n giao cho bªn cho thuª mét kho¶n tiÒn hoÆc kim khÝ quÝ, ®¸ quÝ hoÆc vËt cã gi¸ trÞ kh¸c (sau ®©y gäi lµ tµi s¶n ký c­îc) trong mét thêi h¹n ®Ó b¶o ®¶m viÖc tr¶ l¹i tµi s¶n thuª.
2. Trong tr­êng hîp tµi s¶n thuª ®­îc tr¶ l¹i th× bªn thuª ®­îc nhËn l¹i tµi s¶n ký c­îc sau khi trõ tiÒn thuª; nÕu bªn thuª kh«ng tr¶ l¹i tµi s¶n thuª th× bªn cho thuª cã quyÒn ®ßi l¹i tµi s¶n thuª; nÕu tµi s¶n thuª kh«ng cßn ®Ó tr¶ l¹i th× tµi s¶n ký c­îc thuéc vÒ bªn cho thuª.

VI- Ký QUü
§iÒu 360.	 Ký quü
1. Ký quü lµ viÖc bªn cã nghÜa vô göi mét kho¶n tiÒn hoÆc kim khÝ quÝ, ®¸ quÝ hoÆc giÊy tê cã gi¸ kh¸c vµo tµi kho¶n phong to¶ t¹i mét ng©n hµng ®Ó b¶o ®¶m viÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù.
2. Trong tr­êng hîp bªn cã nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óng nghÜa vô th× bªn cã quyÒn ®­îc ng©n hµng n¬i ký quü thanh to¸n, båi th­êng thiÖt h¹i do bªn cã nghÜa vô g©y ra, sau khi trõ chi phÝ dÞch vô ng©n hµng.
3. Thñ tôc göi vµ thanh to¸n do ph¸p luËt vÒ ng©n hµng quy ®Þnh.
VII- B¶O L·NH
§iÒu 361.	 B¶o l·nh 
B¶o l·nh lµ viÖc ng­êi thø ba (say ®©y gäi lµ bªn b¶o l·nh) cam kÕt víi bªn cã quyÒn (sau ®©y gäi lµ bªn nhËn b¶o l·nh) sÏ thùc hiÖn nghÜa vô thay cho bªn cã nghÜa vô (sau ®©y gäi lµ bªn ®­îc b¶o l·nh), nÕu khi ®Õn thêi h¹n mµ bªn ®­îc b¶o l·nh kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óng nghÜa vô. C¸c bªn còng cã thÓ tho¶ thuËn vÒ viÖc bªn b¶o l·nh chØ ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô khi bªn ®­îc b¶o l·nh kh«ng cã kh¶ n¨ng thùc hiÖn nghÜa vô cña m×nh.
§iÒu 362.	 H×nh thøc b¶o l·nh  
ViÖc b¶o l·nh ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n, cã thÓ lËp thµnh v¨n b¶n riªng hoÆc ghi trong hîp ®ång chÝnh. Trong tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh th× v¨n b¶n b¶o l·nh ph¶i ®­îc c«ng chøng hoÆc chøng thùc.  
§iÒu 363.	 Ph¹m vi b¶o l·nh  
Bªn b¶o l·nh cã thÓ cam kÕt b¶o l·nh mét phÇn hoÆc toµn bé nghÜa vô cho bªn ®­îc b¶o l·nh.
NghÜa vô b¶o l·nh bao gåm c¶ tiÒn l·i trªn nî gèc, tiÒn ph¹t, tiÒn båi th­êng thiÖt h¹i, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 364.	 Thï lao  
Bªn b¶o l·nh ®­îc h­ëng thï lao nÕu bªn b¶o l·nh vµ bªn ®­îc b¶o l·nh cã tho¶ thuËn. 
§iÒu 365.	 NhiÒu ng­êi cïng b¶o l·nh  
Khi nhiÒu ng­êi cïng b¶o l·nh mét nghÜa vô th× hä ph¶i liªn ®íi thùc hiÖn viÖc b¶o l·nh, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh b¶o l·nh theo c¸c phÇn ®éc lËp; bªn cã quyÒn cã thÓ yªu cÇu bÊt cø ai trong sè nh÷ng ng­êi b¶o l·nh liªn ®íi ph¶i thùc hiÖn toµn bé nghÜa vô.
Khi mét ng­êi trong sè nh÷ng ng­êi b¶o l·nh liªn ®íi ®· thùc hiÖn toµn bé nghÜa vô thay cho bªn ®­îc b¶o l·nh th× cã quyÒn yªu cÇu nh÷ng ng­êi b¶o l·nh cßn l¹i ph¶i thùc hiÖn phÇn nghÜa vô cña hä ®èi víi m×nh.
§iÒu 366.	 Quan hÖ gi÷a bªn b¶o l·nh víi bªn nhËn b¶o l·nh  
1. Bªn nhËn b¶o l·nh kh«ng ®­îc yªu cÇu bªn b¶o l·nh thùc hiÖn nghÜa vô thay cho bªn ®­îc b¶o l·nh khi nghÜa vô ch­a ®Õn h¹n.
2. Bªn b¶o l·nh kh«ng ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô b¶o l·nh trong tr­êng hîp bªn nhËn b¶o l·nh cã thÓ bï trõ nghÜa vô víi bªn ®­îc b¶o l·nh.
§iÒu 367.	 QuyÒn yªu cÇu cña bªn b¶o l·nh  
Khi bªn b¶o l·nh ®· hoµn thµnh nghÜa vô th× cã quyÒn yªu cÇu bªn ®­îc b¶o l·nh thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi m×nh trong ph¹m vi b¶o l·nh, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 368.	 MiÔn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô b¶o l·nh  
1. Trong tr­êng hîp bªn nhËn b¶o l·nh miÔn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô cho bªn b¶o l·nh th× bªn ®­îc b¶o l·nh vÉn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi bªn nhËn b¶o l·nh, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh ph¶i liªn ®íi thùc hiÖn nghÜa vô b¶o l·nh.
2. Trong tr­êng hîp chØ mét ng­êi trong sè nhiÒu ng­êi cïng nhËn b¶o l·nh liªn ®íi ®­îc miÔn viÖc thùc hiÖn phÇn nghÜa vô b¶o l·nh cña m×nh th× nh÷ng ng­êi kh¸c vÉn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô b¶o l·nh cña hä.
§iÒu 369.	 Xö lý tµi s¶n cña bªn b¶o l·nh  
Trong tr­êng hîp ®· ®Õn h¹n thùc hiÖn nghÜa vô thay cho bªn ®­îc b¶o l·nh, mµ bªn b¶o l·nh kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óng nghÜa vô th× bªn b¶o l·nh ph¶i ®­a tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh ®Ó thanh to¸n cho bªn nhËn b¶o l·nh.  
§iÒu 370.	 Huû bá viÖc b¶o l·nh
ViÖc b¶o l·nh cã thÓ ®­îc huû bá nÕu ®­îc bªn nhËn b¶o l·nh ®ång ý, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 371.	 ChÊm døt viÖc b¶o l·nh  
ViÖc b¶o l·nh chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. NghÜa vô ®­îc b¶o ®¶m b»ng b¶o l·nh chÊm døt;
2. ViÖc b¶o l·nh ®­îc huû bá hoÆc ®­îc thay thÕ b»ng biÖn ph¸p b¶o ®¶m kh¸c;
3. Bªn b¶o l·nh ®· thùc hiÖn nghÜa vô b¶o l·nh;
4. Theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn.
VIII- TÝn chÊp  
§iÒu 372.	 B¶o ®¶m b»ng tÝn chÊp cña tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi  
Tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi t¹i c¬ së cã thÓ b¶o ®¶m b»ng tÝn chÊp cho c¸ nh©n, hé gia ®×nh nghÌo vay mét kho¶n tiÒn t¹i ng©n hµng hoÆc tæ chøc tÝn dông kh¸c ®Ó s¶n xuÊt, kinh doanh, lµm dÞch vô theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ.
§iÒu 373.	 H×nh thøc b¶o ®¶m b»ng tÝn chÊp  
 ViÖc cho vay cã b¶o ®¶m b»ng tÝn chÊp ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n cã ghi râ sè tiÒn vay, môc ®Ých vay, thêi h¹n vay, l·i suÊt, quyÒn, nghÜa vô vµ tr¸ch nhiÖm cña ng­êi vay, ng©n hµng, tæ chøc tÝn dông cho vay vµ tæ chøc b¶o ®¶m.
Môc 6
CHÊM DøT NGHÜA Vô d©n sù
§iÒu 374.	 C¨n cø chÊm døt nghÜa vô d©n sù   
NghÜa vô d©n sù chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. NghÜa vô ®­îc hoµn thµnh;
2. Theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn;
3. Bªn cã quyÒn miÔn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô;
4. NghÜa vô ®­îc thay thÕ b»ng nghÜa vô d©n sù kh¸c;
5. NghÜa vô ®­îc bï trõ;
6. Bªn cã quyÒn vµ bªn cã nghÜa vô hoµ nhËp lµm mét;
7. Thêi hiÖu miÔn trõ nghÜa vô d©n sù ®· hÕt;
8. Bªn cã nghÜa vô lµ c¸ nh©n chÕt hoÆc lµ ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c chÊm døt mµ nghÜa vô ph¶i do chÝnh c¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ ®ã thùc hiÖn;
9. Bªn cã quyÒn lµ c¸ nh©n chÕt mµ quyÒn yªu cÇu kh«ng thuéc di s¶n thõa kÕ hoÆc lµ ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c chÊm døt mµ quyÒn yªu cÇu kh«ng ®­îc chuyÓn giao cho ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c;
10. VËt ®Æc ®Þnh lµ ®èi t­îng cña nghÜa vô d©n sù kh«ng cßn vµ ®­îc thay thÕ b»ng nghÜa vô kh¸c;  
11. C¸c tr­êng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh. 
§iÒu 375.	 Hoµn thµnh nghÜa vô d©n sù  
NghÜa vô d©n sù ®­îc hoµn thµnh khi bªn cã nghÜa vô ®· thùc hiÖn toµn bé hoÆc mét phÇn nghÜa vô nh­ng phÇn cßn l¹i ®­îc bªn cã quyÒn miÔn cho viÖc thùc hiÖn tiÕp.
§iÒu 376.	 Hoµn thµnh nghÜa vô d©n sù trong tr­êng hîp bªn cã quyÒn chËm tiÕp nhËn ®èi t­îng cña nghÜa vô 
1. Khi bªn cã quyÒn chËm tiÕp nhËn ®èi t­îng cña nghÜa vô lµ vËt th× bªn cã nghÜa vô ph¶i b¶o qu¶n, gi÷ g×n vËt hoÆc cã thÓ göi t¹i n¬i nhËn göi gi÷ vµ ph¶i b¸o ngay cho bªn cã quyÒn. Bªn chËm tiÕp nhËn ph¶i chÞu rñi ro vµ mäi chi phÝ vÒ göi gi÷.
NghÜa vô giao vËt hoµn thµnh t¹i thêi ®iÓm vËt ®· ®­îc göi gi÷ b¶o ®¶m sè l­îng, chÊt l­îng vµ c¸c ®iÒu kiÖn kh¸c mµ c¸c bªn ®· tho¶ thuËn.
2. Trong tr­êng hîp ®èi t­îng cña nghÜa vô lµ tiÒn hoÆc giÊy tê cã gi¸ th× khi bªn cã quyÒn chËm tiÕp nhËn ®èi t­îng cña nghÜa vô, ng­êi cã nghÜa vô còng cã thÓ göi t¹i n¬i nhËn göi gi÷ vµ ph¶i b¸o ngay cho bªn cã quyÒn; nghÜa vô ®­îc xem lµ ®· hoµn thµnh kÓ tõ thêi ®iÓm göi gi÷.
§iÒu 377.	 ChÊm døt nghÜa vô d©n sù theo tho¶ thuËn 
C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn chÊm døt nghÜa vô d©n sù bÊt cø lóc nµo, nh­ng kh«ng ®­îc g©y thiÖt h¹i ®Õn lîi Ých cña Nhµ n­íc, lîi Ých c«ng céng, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi kh¸c.
§iÒu 378.	 ChÊm døt nghÜa vô d©n sù do ®­îc miÔn thùc hiÖn nghÜa vô
1. NghÜa vô d©n sù chÊm døt khi bªn cã quyÒn miÔn viÖc thùc hiÖn nghÜa vô cho bªn cã nghÜa vô, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
2. Khi nghÜa vô d©n sù cã biÖn ph¸p b¶o ®¶m ®­îc miÔn th× viÖc b¶o ®¶m còng chÊm døt.
§iÒu 379.	 ChÊm døt nghÜa vô d©n sù do ®­îc thay thÕ b»ng nghÜa vô d©n sù kh¸c
1. Trong tr­êng hîp c¸c bªn tho¶ thuËn thay thÕ nghÜa vô d©n sù ban ®Çu b»ng nghÜa vô d©n sù kh¸c th× nghÜa vô ban ®Çu chÊm døt.
2. NghÜa vô d©n sù còng chÊm døt, nÕu bªn cã quyÒn ®· tiÕp nhËn tµi s¶n hoÆc c«ng viÖc kh¸c thay thÕ cho tµi s¶n hoÆc c«ng viÖc ®· tho¶ thuËn tr­íc.
3. Trong tr­êng hîp nghÜa vô d©n sù lµ nghÜa vô cÊp d­ìng, båi th­êng thiÖt h¹i do x©m ph¹m tÝnh m¹ng, søc khoÎ, danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn vµ c¸c nghÜa vô kh¸c g¾n liÒn víi nh©n th©n kh«ng thÓ chuyÓn cho ng­êi kh¸c ®­îc th× kh«ng ®­îc thay thÕ b»ng nghÜa vô kh¸c.
§iÒu 380.	 ChÊm døt nghÜa vô d©n sù do bï trõ nghÜa vô
1. Trong tr­êng hîp c¸c bªn cïng cã nghÜa vô vÒ tµi s¶n cïng lo¹i ®èi víi nhau th× khi cïng ®Õn h¹n hä kh«ng ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi nhau vµ nghÜa vô ®­îc xem lµ chÊm døt, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
2. Trong tr­êng hîp gi¸ trÞ cña tµi s¶n hoÆc c«ng viÖc kh«ng t­¬ng ®­¬ng víi nhau th× c¸c bªn thanh to¸n cho nhau phÇn gi¸ trÞ chªnh lÖch.
3. Nh÷ng vËt ®­îc ®Þnh gi¸ thµnh tiÒn còng cã thÓ bï trõ víi nghÜa vô tr¶ tiÒn.
§iÒu 381.	 Nh÷ng tr­êng hîp kh«ng ®­îc bï trõ nghÜa vô d©n sù
NghÜa vô d©n sù kh«ng ®­îc bï trõ trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. NghÜa vô ®ang cã tranh chÊp;
2. NghÜa vô båi th­êng thiÖt h¹i do x©m ph¹m tÝnh m¹ng, søc khoÎ, danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn;
3. NghÜa vô cÊp d­ìng;
4. C¸c nghÜa vô kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh.
§iÒu 382.	 ChÊm døt nghÜa vô d©n sù do hoµ nhËp bªn cã nghÜa vô vµ bªn cã quyÒn
Khi bªn cã nghÜa vô l¹i trë thµnh bªn cã quyÒn ®èi víi chÝnh nghÜa vô ®ã th× nghÜa vô d©n sù chÊm døt.
§iÒu 383.	 ChÊm døt nghÜa vô d©n sù do hÕt thêi hiÖu miÔn trõ nghÜa vô d©n sù  
Khi thêi hiÖu miÔn trõ nghÜa vô d©n sù ®· hÕt th× nghÜa vô chÊm døt.
§iÒu 384.	 ChÊm døt nghÜa vô d©n sù khi bªn cã nghÜa vô lµ c¸ nh©n chÕt hoÆc lµ ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c chÊm døt  
Khi c¸c bªn cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh vÒ viÖc nghÜa vô ph¶i do chÝnh bªn cã nghÜa vô thùc hiÖn mµ c¸ nh©n chÕt hoÆc ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c chÊm døt th× nghÜa vô còng chÊm døt.
§iÒu 385.	 ChÊm døt nghÜa vô d©n sù khi bªn cã quyÒn lµ c¸ nh©n chÕt hoÆc lµ ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c chÊm døt 
Khi c¸c bªn cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh vÒ viÖc nghÜa vô ®­îc thùc hiÖn chØ dµnh cho c¸ nh©n hoÆc ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c lµ bªn cã quyÒn mµ c¸ nh©n chÕt hoÆc ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c chÊm døt th× nghÜa vô còng chÊm døt.
§iÒu 386.	 ChÊm døt nghÜa vô d©n sù khi vËt ®Æc ®Þnh kh«ng cßn  
NghÜa vô giao vËt chÊm døt trong tr­êng hîp vËt ph¶i giao lµ vËt ®Æc ®Þnh kh«ng cßn.
C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn thay thÕ vËt kh¸c hoÆc båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 387.	 ChÊm døt nghÜa vô d©n sù trong tr­êng hîp ph¸ s¶n
Trong tr­êng hîp ph¸ s¶n th× nghÜa vô d©n sù chÊm døt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ph¸ s¶n.
Môc 7
HîP ®åNG d©n sù
I- GIAO KÕT HîP ®åNG d©n sù
§iÒu 388.	 Kh¸i niÖm hîp ®ång d©n sù
Hîp ®ång d©n sù lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn vÒ viÖc x¸c lËp, thay ®æi hoÆc chÊm døt quyÒn, nghÜa vô d©n sù.
§iÒu 389.	 Nguyªn t¾c giao kÕt hîp ®ång d©n sù
ViÖc giao kÕt hîp ®ång d©n sù ph¶i tu©n theo c¸c nguyªn t¾c sau ®©y:
1. Tù do giao kÕt hîp ®ång nh­ng kh«ng ®­îc tr¸i ph¸p luËt, ®¹o ®øc x· héi;
2. Tù nguyÖn, b×nh ®¼ng, thiÖn chÝ, hîp t¸c, trung thùc vµ ngay th¼ng.
§iÒu 390.	 §Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång   
1. §Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång lµ viÖc thÓ hiÖn râ ý ®Þnh giao kÕt hîp ®ång vµ chÞu sù rµng buéc vÒ ®Ò nghÞ nµy cña bªn ®Ò nghÞ ®èi víi bªn ®· ®­îc x¸c ®Þnh cô thÓ.
2. Trong tr­êng hîp ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång cã nªu râ thêi h¹n tr¶ lêi, nÕu bªn ®Ò nghÞ l¹i giao kÕt hîp ®ång víi ng­êi thø ba trong thêi h¹n chê bªn ®­îc ®Ò nghÞ tr¶ lêi th× ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i cho bªn ®­îc ®Ò nghÞ mµ kh«ng ®­îc giao kÕt hîp ®ång nÕu cã thiÖt h¹i ph¸t sinh.
§iÒu 391.	 Thêi ®iÓm ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång cã hiÖu lùc  
1. Thêi ®iÓm ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång cã hiÖu lùc ®­îc x¸c ®Þnh nh­ sau:
a) Do bªn ®Ò nghÞ Ên ®Þnh;
b) NÕu bªn ®Ò nghÞ kh«ng Ên ®Þnh th× ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång cã hiÖu lùc kÓ tõ khi bªn ®­îc ®Ò nghÞ nhËn ®­îc ®Ò nghÞ ®ã.   
2. C¸c tr­êng hîp sau ®©y ®­îc coi lµ ®· nhËn ®­îc ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång:
a) §Ò nghÞ ®­îc chuyÓn ®Õn n¬i c­ tró, nÕu bªn ®­îc ®Ò nghÞ lµ c¸ nh©n; ®­îc chuyÓn ®Õn trô së, nÕu bªn ®­îc ®Ò nghÞ lµ ph¸p nh©n;
b) §Ò nghÞ ®­îc ®­a vµo hÖ thèng th«ng tin chÝnh thøc cña bªn ®­îc ®Ò nghÞ; 
c) Khi bªn ®­îc ®Ò nghÞ biÕt ®­îc ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång th«ng qua c¸c ph­¬ng thøc  kh¸c.
§iÒu 392.	 Thay ®æi, rót l¹i ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång   
1. Bªn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång cã thÓ thay ®æi, rót l¹i ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) NÕu bªn ®­îc ®Ò nghÞ nhËn ®­îc th«ng b¸o vÒ viÖc thay ®æi hoÆc rót l¹i ®Ò nghÞ tr­íc hoÆc cïng víi thêi ®iÓm nhËn ®­îc ®Ò nghÞ;
b) §iÒu kiÖn thay ®æi hoÆc rót l¹i ®Ò nghÞ ph¸t sinh trong tr­êng hîp bªn ®Ò nghÞ cã nªu râ vÒ viÖc ®­îc thay ®æi hoÆc rót l¹i ®Ò nghÞ khi ®iÒu kiÖn ®ã ph¸t sinh.
2. Khi bªn ®Ò nghÞ thay ®æi néi dung cña ®Ò nghÞ th× ®Ò nghÞ ®ã ®­îc coi lµ ®Ò nghÞ míi.
§iÒu 393.	 Huû bá ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång  
Trong tr­êng hîp bªn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång thùc hiÖn quyÒn huû bá ®Ò nghÞ do ®· nªu râ quyÒn nµy trong ®Ò nghÞ th× ph¶i th«ng b¸o cho bªn ®­îc ®Ò nghÞ vµ th«ng b¸o nµy chØ cã hiÖu lùc khi bªn ®­îc ®Ò nghÞ nhËn ®­îc th«ng b¸o tr­íc khi bªn ®­îc ®Ò nghÞ tr¶ lêi chÊp nhËn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång.
§iÒu 394.	 ChÊm døt ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång  
§Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. Bªn nhËn ®­îc ®Ò nghÞ tr¶ lêi kh«ng chÊp nhËn;
2. HÕt thêi h¹n tr¶ lêi chÊp nhËn;
3. Khi th«ng b¸o vÒ viÖc thay ®æi hoÆc rót l¹i ®Ò nghÞ cã hiÖu lùc;
4. Khi th«ng b¸o vÒ viÖc huû bá ®Ò nghÞ cã hiÖu lùc;
5. Theo tho¶ thuËn cña bªn ®Ò nghÞ vµ bªn nhËn ®­îc ®Ò nghÞ trong thêi h¹n chê bªn ®­îc ®Ò nghÞ tr¶ lêi.
§iÒu 395.	 Söa ®æi ®Ò nghÞ do bªn ®­îc ®Ò nghÞ ®Ò xuÊt  
Khi bªn ®­îc ®Ò nghÞ ®· chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång, nh­ng cã nªu ®iÒu kiÖn hoÆc söa ®æi ®Ò nghÞ th× coi nh­ ng­êi nµy ®· ®­a ra ®Ò nghÞ míi.
§iÒu 396.	 ChÊp nhËn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång  
ChÊp nhËn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång lµ sù tr¶ lêi cña bªn ®­îc ®Ò nghÞ ®èi víi bªn ®Ò nghÞ vÒ viÖc chÊp nhËn toµn bé néi dung cña ®Ò nghÞ.
§iÒu 397.	 Thêi h¹n tr¶ lêi chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång  
1. Khi bªn ®Ò nghÞ cã Ên ®Þnh thêi h¹n tr¶ lêi th× viÖc tr¶ lêi chÊp nhËn chØ cã hiÖu lùc khi ®­îc thùc hiÖn trong thêi h¹n ®ã; nÕu bªn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång nhËn ®­îc tr¶ lêi khi ®· hÕt thêi h¹n tr¶ lêi th× chÊp nhËn nµy ®­îc coi lµ ®Ò nghÞ míi cña bªn chËm tr¶ lêi. 
Trong tr­êng hîp th«ng b¸o chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång ®Õn chËm v× lý do kh¸ch quan mµ bªn ®Ò nghÞ biÕt hoÆc ph¶i biÕt vÒ lý do kh¸ch quan nµy th× th«ng b¸o chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång vÉn cã hiÖu lùc, trõ tr­êng hîp bªn ®Ò nghÞ tr¶ lêi ngay kh«ng ®ång ý víi chÊp nhËn ®ã cña bªn ®­îc ®Ò nghÞ.
2. Khi c¸c bªn trùc tiÕp giao tiÕp víi nhau, kÓ c¶ trong tr­êng hîp qua ®iÖn tho¹i hoÆc qua c¸c ph­¬ng tiÖn kh¸c th× bªn ®­îc ®Ò nghÞ ph¶i tr¶ lêi ngay cã chÊp nhËn hoÆc kh«ng chÊp nhËn, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n tr¶ lêi.
§iÒu 398.	 Tr­êng hîp bªn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång chÕt hoÆc mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù   
Trong tr­êng hîp bªn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång chÕt hoÆc mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù sau khi bªn ®­îc ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång tr¶ lêi chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång th× ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång vÉn cã gi¸ trÞ.
§iÒu 399.	 Tr­êng hîp bªn ®­îc ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång chÕt hoÆc mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù   
Trong tr­êng hîp bªn ®­îc ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång chÕt hoÆc mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù sau khi tr¶ lêi chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång th× viÖc tr¶ lêi chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång vÉn cã gi¸ trÞ.
§iÒu 400.	 Rót l¹i th«ng b¸o chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång  
Bªn ®­îc ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång cã thÓ rót l¹i th«ng b¸o chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång, nÕu th«ng b¸o nµy ®Õn tr­íc hoÆc cïng víi thêi ®iÓm bªn ®Ò nghÞ nhËn ®­îc tr¶ lêi chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång. 
§iÒu 401.	 H×nh thøc hîp ®ång d©n sù 
1. Hîp ®ång d©n sù cã thÓ ®­îc giao kÕt b»ng lêi nãi, b»ng v¨n b¶n hoÆc b»ng hµnh vi cô thÓ, khi ph¸p luËt kh«ng quy ®Þnh lo¹i hîp ®ång ®ã ph¶i ®­îc giao kÕt b»ng mét h×nh thøc nhÊt ®Þnh.
2. Trong tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh hîp ®ång ph¶i ®­îc thÓ hiÖn b»ng v¨n b¶n cã c«ng chøng hoÆc chøng thùc, ph¶i ®¨ng ký hoÆc xin phÐp th× ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh ®ã. 
Hîp ®ång kh«ng bÞ v« hiÖu trong tr­êng hîp cã vi ph¹m vÒ h×nh thøc, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 402.	 Néi dung cña hîp ®ång d©n sù  
Tuú theo tõng lo¹i hîp ®ång, c¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn vÒ nh÷ng néi dung sau ®©y:
1. §èi t­îng cña hîp ®ång lµ tµi s¶n ph¶i giao, c«ng viÖc ph¶i lµm hoÆc kh«ng ®­îc lµm;
2. Sè l­îng, chÊt l­îng;
3. Gi¸, ph­¬ng thøc thanh to¸n;
4. Thêi h¹n, ®Þa ®iÓm, ph­¬ng thøc thùc hiÖn hîp ®ång;
5. QuyÒn, nghÜa vô cña c¸c bªn;
6. Tr¸ch nhiÖm do vi ph¹m hîp ®ång;
7. Ph¹t vi ph¹m hîp ®ång;
8. C¸c néi dung kh¸c.
§iÒu 403.	 §Þa ®iÓm giao kÕt hîp ®ång d©n sù 
§Þa ®iÓm giao kÕt hîp ®ång d©n sù do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn th× ®Þa ®iÓm giao kÕt hîp ®ång d©n sù lµ n¬i c­ tró cña c¸ nh©n hoÆc trô së cña ph¸p nh©n ®· ®­a ra ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång.
§iÒu 404.	 Thêi ®iÓm giao kÕt hîp ®ång d©n sù  
1. Hîp ®ång d©n sù ®­îc giao kÕt vµo thêi ®iÓm bªn ®Ò nghÞ nhËn ®­îc tr¶ lêi chÊp nhËn giao kÕt. 
2. Hîp ®ång d©n sù còng xem nh­ ®­îc giao kÕt khi hÕt thêi h¹n tr¶ lêi mµ bªn nhËn ®­îc ®Ò nghÞ vÉn im lÆng, nÕu cã tho¶ thuËn im lÆng lµ sù tr¶ lêi chÊp nhËn giao kÕt.
3. Thêi ®iÓm giao kÕt hîp ®ång b»ng lêi nãi lµ thêi ®iÓm c¸c bªn ®· tháa thuËn vÒ néi dung cña hîp ®ång.
4. Thêi ®iÓm giao kÕt hîp ®ång b»ng v¨n b¶n lµ thêi ®iÓm bªn sau cïng ký vµo v¨n b¶n. 
§iÒu 405.	 HiÖu lùc cña hîp ®ång d©n sù  
Hîp ®ång ®­îc giao kÕt hîp ph¸p cã hiÖu lùc tõ thêi ®iÓm giao kÕt, trõ tr­êng hîp cã tháa thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 406.	 C¸c lo¹i hîp ®ång d©n sù chñ yÕu  
Hîp ®ång gåm c¸c lo¹i chñ yÕu sau ®©y:
1. Hîp ®ång song vô lµ hîp ®ång mµ mçi bªn ®Òu cã nghÜa vô ®èi víi nhau;
2. Hîp ®ång ®¬n vô lµ hîp ®ång mµ chØ mét bªn cã nghÜa vô;
3. Hîp ®ång chÝnh lµ hîp ®ång mµ hiÖu lùc kh«ng phô thuéc vµo hîp ®ång phô;
4. Hîp ®ång phô lµ hîp ®ång mµ hiÖu lùc phô thuéc vµo hîp ®ång chÝnh;
5. Hîp ®ång v× lîi Ých cña ng­êi thø ba lµ hîp ®ång mµ c¸c bªn giao kÕt hîp ®ång ®Òu ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô vµ ng­êi thø ba ®­îc h­ëng lîi Ých tõ viÖc thùc hiÖn nghÜa vô ®ã;
6. Hîp ®ång cã ®iÒu kiÖn lµ hîp ®ång mµ viÖc thùc hiÖn phô thuéc vµo viÖc ph¸t sinh, thay ®æi hoÆc chÊm døt mét sù kiÖn nhÊt ®Þnh.
§iÒu 407.	 Hîp ®ång d©n sù theo mÉu  
1. Hîp ®ång theo mÉu lµ hîp ®ång gåm nh÷ng ®iÒu kho¶n do mét bªn ®­a ra theo mÉu ®Ó bªn kia tr¶ lêi trong mét thêi gian hîp lý; nÕu bªn ®­îc ®Ò nghÞ tr¶ lêi chÊp nhËn th× coi nh­ chÊp nhËn toµn bé néi dung hîp ®ång theo mÉu mµ bªn ®Ò nghÞ ®· ®­a ra.
2. Trong tr­êng hîp hîp ®ång theo mÉu cã ®iÒu kho¶n kh«ng râ rµng th× bªn ®­a ra hîp ®ång theo mÉu ph¶i chÞu bÊt lîi khi gi¶i thÝch ®iÒu kho¶n ®ã.
3. Trong tr­êng hîp hîp ®ång theo mÉu cã ®iÒu kho¶n miÔn tr¸ch nhiÖm cña bªn ®­a ra hîp ®ång theo mÉu, t¨ng tr¸ch nhiÖm hoÆc lo¹i bá quyÒn lîi chÝnh ®¸ng cña bªn kia th× ®iÒu kho¶n nµy kh«ng cã hiÖu lùc, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 408.	 Phô lôc hîp ®ång  
1. KÌm theo hîp ®ång cã thÓ cã phô lôc ®Ó quy ®Þnh chi tiÕt mét sè ®iÒu kho¶n cña hîp ®ång. Phô lôc hîp ®ång cã hiÖu lùc nh­ hîp ®ång. Néi dung cña phô lôc hîp ®ång kh«ng ®­îc tr¸i víi néi dung cña hîp ®ång.
2. Trong tr­êng hîp phô lôc hîp ®ång cã ®iÒu kho¶n tr¸i víi néi dung cña ®iÒu kho¶n trong hîp ®ång th× ®iÒu kho¶n nµy kh«ng cã hiÖu lùc, trõ tr­êng hîp cã tháa thuËn kh¸c. Trong tr­êng hîp c¸c bªn chÊp nhËn phô lôc hîp ®ång cã ®iÒu kho¶n tr¸i víi ®iÒu kho¶n trong hîp ®ång th× coi nh­ ®iÒu kho¶n ®ã trong hîp ®ång ®· ®­îc söa ®æi.
§iÒu 409.	 Gi¶i thÝch hîp ®ång d©n sù  
1. Khi hîp ®ång cã ®iÒu kho¶n kh«ng râ rµng th× kh«ng chØ dùa vµo ng«n tõ cña hîp ®ång mµ cßn ph¶i c¨n cø vµo ý chÝ chung cña c¸c bªn ®Ó gi¶i thÝch ®iÒu kho¶n ®ã.
2. Khi mét ®iÒu kho¶n cña hîp ®ång cã thÓ ®­îc hiÓu theo nhiÒu nghÜa th× ph¶i chän nghÜa nµo lµm cho ®iÒu kho¶n ®ã khi thùc hiÖn cã lîi nhÊt cho c¸c bªn.
3. Khi hîp ®ång cã ng«n tõ cã thÓ hiÓu theo nhiÒu nghÜa kh¸c nhau th× ph¶i gi¶i thÝch theo nghÜa phï hîp nhÊt víi tÝnh chÊt cña hîp ®ång.
4. Khi hîp ®ång cã ®iÒu kho¶n hoÆc ng«n tõ khã hiÓu th× ph¶i ®­îc gi¶i thÝch theo tËp qu¸n t¹i ®Þa ®iÓm giao kÕt hîp ®ång.
5. Khi hîp ®ång thiÕu mét sè ®iÒu kho¶n th× cã thÓ bæ sung theo tËp qu¸n ®èi víi lo¹i hîp ®ång ®ã t¹i ®Þa ®iÓm giao kÕt hîp ®ång.
6. C¸c ®iÒu kho¶n trong hîp ®ång ph¶i ®­îc gi¶i thÝch trong mèi liªn hÖ víi nhau, sao cho ý nghÜa cña c¸c ®iÒu kho¶n ®ã phï hîp víi toµn bé néi dung hîp ®ång.
7. Trong tr­êng hîp cã sù m©u thuÉn gi÷a ý chÝ chung cña c¸c bªn víi ng«n tõ sö dông trong hîp ®ång th× ý chÝ chung cña c¸c bªn ®­îc dïng ®Ó gi¶i thÝch hîp ®ång.
8. Trong tr­êng hîp bªn m¹nh thÕ ®­a vµo hîp ®ång néi dung bÊt lîi cho bªn yÕu thÕ th× khi gi¶i thÝch hîp ®ång ph¶i theo h­íng cã lîi cho bªn yÕu thÕ.
§iÒu 410.	 Hîp ®ång d©n sù v« hiÖu   
1. C¸c quy ®Þnh vÒ giao dÞch d©n sù v« hiÖu tõ §iÒu 127 ®Õn §iÒu 138 cña Bé luËt nµy còng ®­îc ¸p dông ®èi víi hîp ®ång v« hiÖu.
2. Sù v« hiÖu cña hîp ®ång chÝnh lµm chÊm døt hîp ®ång phô, trõ tr­êng hîp c¸c bªn cã tho¶ thuËn hîp ®ång phô ®­îc thay thÕ hîp ®ång chÝnh. Quy ®Þnh nµy kh«ng ¸p dông ®èi víi c¸c biÖn ph¸p b¶o ®¶m thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù.
3. Sù v« hiÖu cña hîp ®ång phô kh«ng lµm chÊm døt hîp ®ång chÝnh, trõ tr­êng hîp c¸c bªn tho¶ thuËn hîp ®ång phô lµ mét phÇn kh«ng thÓ t¸ch rêi cña hîp ®ång chÝnh.
§iÒu 411.	 Hîp ®ång d©n sù v« hiÖu do cã ®èi t­îng kh«ng thÓ thùc hiÖn ®­îc   
1. Trong tr­êng hîp ngay tõ khi ký kÕt, hîp ®ång cã ®èi t­îng kh«ng thÓ thùc hiÖn ®­îc v× lý do kh¸ch quan th× hîp ®ång nµy bÞ v« hiÖu.
2. Trong tr­êng hîp khi giao kÕt hîp ®ång mµ mét bªn biÕt hoÆc ph¶i biÕt vÒ viÖc hîp ®ång cã ®èi t­îng kh«ng thÓ thùc hiÖn ®­îc, nh­ng kh«ng th«ng b¸o cho bªn kia biÕt nªn bªn kia ®· giao kÕt hîp ®ång th× ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i cho bªn kia, trõ tr­êng hîp bªn kia biÕt hoÆc ph¶i biÕt vÒ viÖc hîp ®ång cã ®èi t­îng kh«ng thÓ thùc hiÖn ®­îc.
3. Quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy còng ®­îc ¸p dông ®èi víi tr­êng hîp hîp ®ång cã mét hoÆc nhiÒu phÇn ®èi t­îng kh«ng thÓ thùc hiÖn ®­îc, nh­ng phÇn cßn l¹i cña hîp ®ång vÉn cã gi¸ trÞ ph¸p lý.
II- THùC HIÖN HîP ®åNG d©n sù
§iÒu 412.	 Nguyªn t¾c thùc hiÖn hîp ®ång d©n sù 
ViÖc thùc hiÖn hîp ®ång ph¶i tu©n theo c¸c nguyªn t¾c sau ®©y:
1. Thùc hiÖn ®óng hîp ®ång, ®óng ®èi t­îng, chÊt l­îng, sè l­îng, chñng lo¹i, thêi h¹n, ph­¬ng thøc vµ c¸c tho¶ thuËn kh¸c;
2. Thùc hiÖn mét c¸ch trung thùc, theo tinh thÇn hîp t¸c vµ cã lîi nhÊt cho c¸c bªn, b¶o ®¶m tin cËy lÉn nhau;
3. Kh«ng ®­îc x©m ph¹m ®Õn lîi Ých cña Nhµ n­íc, lîi Ých c«ng céng, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi kh¸c.
§iÒu 413.	 Thùc hiÖn hîp ®ång ®¬n vô
§èi víi hîp ®ång ®¬n vô, bªn cã nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô ®óng nh­ ®· tho¶ thuËn; chØ ®­îc thùc hiÖn tr­íc hoÆc sau thêi h¹n nÕu ®­îc bªn cã quyÒn ®ång ý.
§iÒu 414.	 Thùc hiÖn hîp ®ång song vô  
1. Trong hîp ®ång song vô, khi c¸c bªn ®· tho¶ thuËn thêi h¹n thùc hiÖn nghÜa vô th× mçi bªn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô cña m×nh khi ®Õn h¹n; kh«ng ®­îc ho·n thùc hiÖn víi lý do bªn kia ch­a thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi m×nh, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i §iÒu 415 vµ §iÒu 417 cña Bé luËt nµy.
2. Trong tr­êng hîp c¸c bªn kh«ng tho¶ thuËn bªn nµo thùc hiÖn nghÜa vô tr­íc th× c¸c bªn ph¶i ®ång thêi thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi nhau; nÕu nghÜa vô kh«ng thÓ thùc hiÖn ®ång thêi th× nghÜa vô nµo khi thùc hiÖn mÊt nhiÒu thêi gian h¬n th× nghÜa vô ®ã ph¶i ®­îc thùc hiÖn tr­íc.
§iÒu 415.	 QuyÒn ho·n thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù trong hîp ®ång song vô  
1. Bªn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô tr­íc cã quyÒn ho·n thùc hiÖn nghÜa vô, nÕu tµi s¶n cña bªn kia ®· bÞ gi¶m sót nghiªm träng ®Õn møc kh«ng thÓ thùc hiÖn ®­îc nghÜa vô nh­ ®· cam kÕt cho ®Õn khi bªn kia cã kh¶ n¨ng thùc hiÖn ®­îc nghÜa vô hoÆc cã ng­êi b¶o l·nh.
2. Bªn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô sau cã quyÒn ho·n thùc hiÖn nghÜa vô ®Õn h¹n nÕu bªn thùc hiÖn nghÜa vô tr­íc ch­a thùc hiÖn nghÜa vô cña m×nh khi ®Õn h¹n.
§iÒu 416.	 CÇm gi÷ tµi s¶n trong hîp ®ång song vô  
1. CÇm gi÷ tµi s¶n lµ viÖc bªn cã quyÒn (sau ®©y gäi lµ bªn cÇm gi÷) ®ang chiÕm gi÷ hîp ph¸p tµi s¶n lµ ®èi t­îng cña hîp ®ång song vô ®­îc cÇm gi÷ tµi s¶n khi bªn cã nghÜa vô kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô hoÆc thùc hiÖn nghÜa vô kh«ng ®óng theo tháa  thuËn. 
2. Bªn cÇm gi÷ cã quyÒn vµ nghÜa vô sau ®©y:
a) CÇm gi÷ toµn bé hoÆc mét phÇn tµi s¶n trong tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy;
b) Thu hoa lîi tõ tµi s¶n cÇm gi÷ vµ ®­îc dïng ®Ó bï trõ nghÜa vô; 
c) B¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi s¶n cÇm gi÷;
d) Yªu cÇu bªn cã tµi s¶n bÞ cÇm gi÷ thanh to¸n c¸c chi phÝ cÇn thiÕt cho viÖc b¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi s¶n ®ã.
3. QuyÒn cÇm gi÷ chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) Theo tháa  thuËn cña c¸c bªn;
b) Bªn cÇm gi÷ vi ph¹m nghÜa vô b¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi s¶n cÇm gi÷;
c) Bªn cã tµi s¶n bÞ cÇm gi÷ hoµn thµnh nghÜa vô.
§iÒu 417.	 NghÜa vô kh«ng thÓ thùc hiÖn ®­îc do lçi cña bªn cã quyÒn  
Trong hîp ®ång song vô, khi mét bªn kh«ng thùc hiÖn ®­îc nghÜa vô cña m×nh do lçi cña bªn kia th× cã quyÒn yªu cÇu bªn kia vÉn ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi m×nh hoÆc huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 418.	 Kh«ng thùc hiÖn ®­îc nghÜa vô nh­ng kh«ng do lçi cña c¸c bªn   
Trong hîp ®ång song vô, nÕu mét bªn kh«ng thùc hiÖn ®­îc nghÜa vô mµ c¸c bªn ®Òu kh«ng cã lçi th× bªn kh«ng thùc hiÖn ®­îc nghÜa vô kh«ng cã quyÒn yªu cÇu bªn kia thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi m×nh. Tr­êng hîp mét bªn ®· thùc hiÖn ®­îc mét phÇn nghÜa vô th× cã quyÒn yªu cÇu bªn kia thùc hiÖn phÇn nghÜa vô t­¬ng øng ®èi víi m×nh.  
§iÒu 419.	 Thùc hiÖn hîp ®ång v× lîi Ých cña ng­êi thø ba
Khi thùc hiÖn hîp ®ång v× lîi Ých cña ng­êi thø ba th× ng­êi thø ba cã quyÒn trùc tiÕp yªu cÇu bªn cã nghÜa vô ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô ®èi víi m×nh; nÕu c¸c bªn cã tranh chÊp vÒ viÖc thùc hiÖn hîp ®ång th× ng­êi thø ba kh«ng cã quyÒn yªu cÇu thùc hiÖn nghÜa vô cho ®Õn khi tranh chÊp ®­îc gi¶i quyÕt.
Bªn cã quyÒn còng cã thÓ yªu cÇu bªn cã nghÜa vô thùc hiÖn hîp ®ång v× lîi Ých cña ng­êi thø ba.
§iÒu 420.	 QuyÒn tõ chèi cña ng­êi thø ba
Trong tr­êng hîp ng­êi thø ba tõ chèi lîi Ých cña m×nh tr­íc khi bªn cã nghÜa vô thùc hiÖn nghÜa vô th× bªn cã nghÜa vô kh«ng ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô, nh­ng ph¶i b¸o cho bªn cã quyÒn vµ hîp ®ång ®­îc coi lµ bÞ huû bá, c¸c bªn ph¶i hoµn tr¶ cho nhau nh÷ng g× ®· nhËn; nÕu ng­êi thø ba tõ chèi lîi Ých cña m×nh sau khi bªn cã nghÜa vô ®· thùc hiÖn nghÜa vô th× nghÜa vô ®­îc xem lµ ®· hoµn thµnh vµ bªn cã quyÒn vÉn ph¶i thùc hiÖn cam kÕt ®èi víi bªn cã nghÜa vô.
§iÒu 421.	 Kh«ng ®­îc söa ®æi hoÆc huû bá hîp ®ång v× lîi Ých cña ng­êi thø ba
Khi ng­êi thø ba ®· ®ång ý h­ëng lîi Ých th× dï hîp ®ång ch­a ®­îc thùc hiÖn, c¸c bªn giao kÕt hîp ®ång còng kh«ng ®­îc söa ®æi hoÆc huû bá hîp ®ång, trõ tr­êng hîp ®­îc ng­êi thø ba ®ång ý.
§iÒu 422.	 Thùc hiÖn hîp ®ång cã tho¶ thuËn ph¹t vi ph¹m  
1. Ph¹t vi ph¹m lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn trong hîp ®ång, theo ®ã bªn vi ph¹m nghÜa vô ph¶i nép mét kho¶n tiÒn cho bªn bÞ vi ph¹m.
2. Møc ph¹t vi ph¹m do c¸c bªn tho¶ thuËn. 
3. C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn vÒ viÖc bªn vi ph¹m nghÜa vô chØ ph¶i nép tiÒn ph¹t vi ph¹m mµ kh«ng ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i hoÆc võa ph¶i nép ph¹t vi ph¹m vµ võa ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn tr­íc vÒ møc båi th­êng thiÖt h¹i th× ph¶i båi th­êng toµn bé thiÖt h¹i.
 Trong tr­êng hîp c¸c bªn kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ båi th­êng thiÖt h¹i th× bªn vi ph¹m nghÜa vô chØ ph¶i nép tiÒn ph¹t vi ph¹m.
III- SöA ®æI, CHÊM DøT HîP ®åNG d©n sù
§iÒu 423.	 Söa ®æi hîp ®ång d©n sù  
1. C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn söa ®æi hîp ®ång vµ gi¶i quyÕt hËu qu¶ cña viÖc söa ®æi, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. 
2. Trong tr­êng hîp hîp ®ång ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n, ®­îc c«ng chøng, chøng thùc, ®¨ng ký hoÆc cho phÐp th× viÖc söa ®æi hîp ®ång còng ph¶i tu©n theo h×nh thøc ®ã.
§iÒu 424.	 ChÊm døt hîp ®ång d©n sù   
Hîp ®ång chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. Hîp ®ång ®· ®­îc hoµn thµnh;
2. Theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn;
3. C¸ nh©n giao kÕt hîp ®ång chÕt, ph¸p nh©n hoÆc chñ thÓ kh¸c chÊm døt mµ hîp ®ång ph¶i do chÝnh c¸ nh©n, ph¸p nh©n hoÆc chñ thÓ ®ã thùc hiÖn;
4. Hîp ®ång bÞ huû bá, bÞ ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn;
5. Hîp ®ång kh«ng thÓ thùc hiÖn ®­îc do ®èi t­îng cña hîp ®ång kh«ng cßn vµ c¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn thay thÕ ®èi t­îng kh¸c hoÆc båi th­êng thiÖt h¹i;
6. C¸c tr­êng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh.
§iÒu 425.	 Huû bá hîp ®ång d©n sù
1. Mét bªn cã quyÒn huû bá hîp ®ång vµ kh«ng ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i khi bªn kia vi ph¹m hîp ®ång lµ ®iÒu kiÖn huû bá mµ c¸c bªn ®· tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
2. Bªn huû bá hîp ®ång ph¶i th«ng b¸o ngay cho bªn kia biÕt vÒ viÖc huû bá, nÕu kh«ng th«ng b¸o mµ g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi th­êng.
3. Khi hîp ®ång bÞ huû bá th× hîp ®ång kh«ng cã hiÖu lùc tõ thêi ®iÓm giao kÕt vµ c¸c bªn ph¶i hoµn tr¶ cho nhau tµi s¶n ®· nhËn; nÕu kh«ng hoµn tr¶ ®­îc b»ng hiÖn vËt th× ph¶i tr¶ b»ng tiÒn.
4. Bªn cã lçi trong viÖc hîp ®ång bÞ huû bá ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 426.	 §¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång d©n sù 
1. Mét bªn cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång nÕu c¸c bªn cã tho¶ thuËn  hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh. 
2. Bªn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång ph¶i th«ng b¸o ngay cho bªn kia biÕt vÒ viÖc chÊm døt hîp ®ång, nÕu kh«ng th«ng b¸o mµ g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi th­êng.
3. Khi hîp ®ång bÞ ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn th× hîp ®ång chÊm døt tõ thêi ®iÓm bªn kia nhËn ®­îc th«ng b¸o chÊm døt. C¸c bªn kh«ng ph¶i tiÕp tôc thùc hiÖn nghÜa vô. Bªn ®· thùc hiÖn nghÜa vô cã quyÒn yªu cÇu bªn kia thanh to¸n.
4. Bªn cã lçi trong viÖc hîp ®ång bÞ ®¬n ph­¬ng chÊm døt ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 427.	 Thêi hiÖu khëi kiÖn vÒ hîp ®ång d©n sù    
Thêi hiÖu khëi kiÖn ®Ó yªu cÇu Toµ ¸n gi¶i quyÕt tranh chÊp hîp ®ång d©n sù lµ hai n¨m, kÓ tõ ngµy quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña c¸ nh©n, ph¸p nh©n, c¸c chñ thÓ kh¸c bÞ x©m ph¹m.
Ch­¬ng XVIII
HîP ®åNG d©n sù TH«NG DôNG
Môc 1
HîP ®åNG MUA B¸N TµI S¶N
I- QUY ®ÞNH CHUNG VÒ HîP ®åNG MUA B¸N TµI S¶N
§iÒu 428.	 Hîp ®ång mua b¸n tµi s¶n 
Hîp ®ång mua b¸n tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn b¸n cã nghÜa vô giao tµi s¶n cho bªn mua vµ nhËn tiÒn, cßn bªn mua cã nghÜa vô nhËn tµi s¶n vµ tr¶ tiÒn cho bªn b¸n.
§iÒu 429.	 §èi t­îng cña hîp ®ång mua b¸n  
1. §èi t­îng cña hîp ®ång mua b¸n lµ tµi s¶n ®­îc phÐp giao dÞch. 
2. Trong tr­êng hîp ®èi t­îng cña hîp ®ång mua b¸n lµ vËt th× vËt ph¶i ®­îc x¸c ®Þnh râ. 
3. Trong tr­êng hîp ®èi t­îng cña hîp ®ång mua b¸n lµ quyÒn tµi s¶n th× ph¶i cã giÊy tê hoÆc c¸c b»ng chøng kh¸c chøng minh quyÒn ®ã thuéc së h÷u cña bªn b¸n.
§iÒu 430.	 ChÊt l­îng cña vËt mua b¸n  
1. ChÊt l­îng cña vËt mua b¸n do c¸c bªn tho¶ thuËn.
2. Trong tr­êng hîp chÊt l­îng cña vËt ®· ®­îc c«ng bè hoÆc ®­îc c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn quy ®Þnh th× chÊt l­îng cña vËt ®­îc x¸c ®Þnh theo c¸c tiªu chuÈn ®· c«ng bè hoÆc theo quy ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn.
3. Khi c¸c bªn kh«ng cã tho¶ thuËn vµ ph¸p luËt kh«ng cã quy ®Þnh vÒ chÊt l­îng th× chÊt l­îng cña vËt mua b¸n ®­îc x¸c ®Þnh theo môc ®Ých sö dông vµ chÊt l­îng trung b×nh cña vËt cïng lo¹i.
§iÒu 431.	 Gi¸ vµ ph­¬ng thøc thanh to¸n  
1. Gi¸ do c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆc do ng­êi thø ba x¸c ®Þnh theo yªu cÇu cña c¸c bªn. 
Trong tr­êng hîp c¸c bªn tho¶ thuËn thanh to¸n theo gi¸ thÞ tr­êng th× gi¸ ®­îc x¸c ®Þnh t¹i ®Þa ®iÓm vµ thêi ®iÓm thanh to¸n.
§èi víi tµi s¶n trong giao dÞch d©n sù mµ Nhµ n­íc cã quy ®Þnh khung gi¸ th× c¸c bªn tho¶ thuËn theo quy ®Þnh ®ã.
2. C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn ¸p dông hÖ sè tr­ît gi¸ khi cã biÕn ®éng vÒ gi¸. 
3. Tho¶ thuËn vÒ gi¸ cã thÓ lµ møc gi¸ cô thÓ hoÆc mét ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh gi¸. Trong tr­êng hîp tho¶ thuËn møc gi¸ hoÆc ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh gi¸ kh«ng râ rµng th× gi¸ cña tµi s¶n ®­îc x¸c ®Þnh c¨n cø vµo gi¸ thÞ tr­êng t¹i ®Þa ®iÓm vµ thêi ®iÓm giao kÕt hîp ®ång.
4. Ph­¬ng thøc thanh to¸n do c¸c bªn tho¶ thuËn.
§iÒu 432.	 Thêi h¹n thùc hiÖn hîp ®ång mua b¸n  
1. Thêi h¹n thùc hiÖn hîp ®ång mua b¸n do c¸c bªn tho¶ thuËn. Bªn b¸n ph¶i giao tµi s¶n cho bªn mua ®óng thêi h¹n ®· tho¶ thuËn; bªn b¸n chØ ®­îc giao tµi s¶n tr­íc hoÆc sau thêi h¹n nÕu ®­îc bªn mua ®ång ý.
2. Khi c¸c bªn kh«ng tho¶ thuËn thêi h¹n giao tµi s¶n th× bªn mua cã quyÒn yªu cÇu bªn b¸n giao tµi s¶n vµ bªn b¸n còng cã quyÒn yªu cÇu bªn mua nhËn tµi s¶n bÊt cø lóc nµo, nh­ng ph¶i b¸o tr­íc cho nhau mét thêi gian hîp lý.  
3. Khi c¸c bªn kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n thanh to¸n th× bªn mua ph¶i thanh to¸n ngay khi nhËn tµi s¶n.
§iÒu 433.	 §Þa ®iÓm giao tµi s¶n  
§Þa ®iÓm giao tµi s¶n do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn th× ¸p dông quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 284 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 434.	 Ph­¬ng thøc giao tµi s¶n
Tµi s¶n ®­îc giao theo ph­¬ng thøc do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ ph­¬ng thøc giao tµi s¶n th× tµi s¶n do bªn b¸n giao mét lÇn, giao trùc tiÕp cho bªn mua.
§iÒu 435.	 Tr¸ch nhiÖm do giao vËt kh«ng ®óng sè l­îng  
1. Trong tr­êng hîp bªn b¸n giao vËt víi sè l­îng nhiÒu h¬n sè l­îng ®· tho¶ thuËn th× bªn mua cã quyÒn nhËn hoÆc kh«ng nhËn phÇn d«i ra; nÕu nhËn th× viÖc thanh to¸n ®­îc thùc hiÖn theo tho¶ thuËn ®èi víi phÇn d«i ra.
2. Trong tr­êng hîp bªn b¸n giao Ýt h¬n sè l­îng ®· tho¶ thuËn th× bªn mua cã mét trong c¸c quyÒn sau ®©y:
a) NhËn phÇn ®· giao vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i;
b) NhËn phÇn ®· giao vµ ®Þnh thêi h¹n ®Ó bªn b¸n giao tiÕp phÇn cßn thiÕu;
c) Huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 436.	 Tr¸ch nhiÖm do giao vËt kh«ng ®ång bé  
1. Trong tr­êng hîp vËt ®­îc giao kh«ng ®ång bé lµm cho môc ®Ých sö dông cña vËt kh«ng ®¹t ®­îc th× bªn mua cã mét trong c¸c quyÒn sau ®©y: 
a) NhËn vµ yªu cÇu bªn b¸n giao tiÕp phÇn hoÆc bé phËn cßn thiÕu, yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i vµ ho·n thanh to¸n phÇn hoÆc bé phËn ®· nhËn cho ®Õn khi vËt ®­îc giao ®ång bé;
b) Huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
2. Trong tr­êng hîp bªn mua ®· tr¶ tiÒn nh­ng ch­a nhËn vËt do giao kh«ng ®ång bé th× ®­îc tr¶ l·i ®èi víi sè tiÒn ®· tr¶ theo l·i suÊt c¬ b¶n do Ng©n hµng Nhµ n­íc quy ®Þnh vµ yªu cÇu bªn b¸n båi th­êng thiÖt h¹i do giao vËt kh«ng ®ång bé, kÓ tõ thêi ®iÓm ph¶i thùc hiÖn hîp ®ång cho ®Õn khi vËt ®­îc giao ®ång bé.
§iÒu 437.	 Tr¸ch nhiÖm giao vËt kh«ng ®óng chñng lo¹i  
Trong tr­êng hîp vËt ®­îc giao kh«ng ®óng chñng lo¹i th× bªn mua cã mét trong c¸c quyÒn sau ®©y:
1. NhËn vµ thanh to¸n theo gi¸ do c¸c bªn tho¶ thuËn;
2. Yªu cÇu giao ®óng chñng lo¹i vµ båi th­êng thiÖt h¹i;
3. Huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 438.	 NghÜa vô tr¶ tiÒn  
1. Bªn mua ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn vµo thêi ®iÓm vµ t¹i ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn th× ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn vµo thêi ®iÓm vµ t¹i ®Þa ®iÓm giao tµi s¶n.
2. Bªn mua ph¶i tr¶ l·i, kÓ tõ ngµy chËm tr¶ theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 305 cña Bé luËt nµy, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 439.	 Thêi ®iÓm chuyÓn quyÒn së h÷u    
1. QuyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n mua b¸n ®­îc chuyÓn cho bªn mua kÓ tõ thêi ®iÓm tµi s¶n ®­îc chuyÓn giao, trõ tr­êng hîp c¸c bªn cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
2. §èi víi tµi s¶n mua b¸n mµ ph¸p luËt quy ®Þnh ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u th× quyÒn së h÷u ®­îc chuyÓn cho bªn mua kÓ tõ thêi ®iÓm hoµn thµnh thñ tôc ®¨ng ký quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n ®ã.
3. Trong tr­êng hîp tµi s¶n mua b¸n ch­a ®­îc chuyÓn giao mµ ph¸t sinh hoa lîi, lîi tøc th× hoa lîi, lîi tøc thuéc vÒ bªn b¸n.	
§iÒu 440.	 Thêi ®iÓm chÞu rñi ro 
1. Bªn b¸n chÞu rñi ro ®èi víi tµi s¶n mua b¸n cho ®Õn khi tµi s¶n ®­îc giao cho bªn mua, cßn bªn mua chÞu rñi ro ®èi víi tµi s¶n mua b¸n kÓ tõ khi nhËn tµi s¶n, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
2. §èi víi hîp ®ång mua b¸n tµi s¶n mµ ph¸p luËt quy ®Þnh tµi s¶n ®ã ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u th× bªn b¸n chÞu rñi ro cho ®Õn khi hoµn thµnh thñ tôc ®¨ng ký, bªn mua chÞu rñi ro kÓ tõ thêi ®iÓm hoµn thµnh thñ tôc ®¨ng ký, kÓ c¶ khi bªn mua ch­a nhËn tµi s¶n, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 441.	 Chi phÝ vËn chuyÓn vµ chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc chuyÓn quyÒn së h÷u  
Trong tr­êng hîp c¸c bªn kh«ng cã tho¶ thuËn vµ ph¸p luËt kh«ng quy ®Þnh vÒ chi phÝ vËn chuyÓn vµ chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc chuyÓn quyÒn së h÷u th× bªn b¸n ph¶i chÞu chi phÝ vËn chuyÓn ®Õn ®Þa ®iÓm giao tµi s¶n vµ chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc chuyÓn quyÒn së h÷u.
§iÒu 442.	 NghÜa vô cung cÊp th«ng tin vµ h­íng dÉn c¸ch sö dông 
Bªn b¸n cã nghÜa vô cung cÊp cho bªn mua th«ng tin cÇn thiÕt vÒ tµi s¶n mua b¸n vµ h­íng dÉn c¸ch sö dông tµi s¶n ®ã; nÕu bªn b¸n kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô nµy th× bªn mua cã quyÒn yªu cÇu bªn b¸n ph¶i thùc hiÖn; nÕu bªn b¸n vÉn kh«ng thùc hiÖn th× bªn mua cã quyÒn huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 443.	 B¶o ®¶m quyÒn së h÷u cña bªn mua ®èi víi tµi s¶n mua b¸n 
1. Bªn b¸n cã nghÜa vô b¶o ®¶m quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n ®· b¸n cho bªn mua kh«ng bÞ ng­êi thø ba tranh chÊp.
2. Trong tr­êng hîp tµi s¶n bÞ ng­êi thø ba tranh chÊp th× bªn b¸n ph¶i ®øng vÒ phÝa bªn mua ®Ó b¶o vÖ quyÒn lîi cña bªn mua; nÕu ng­êi thø ba cã quyÒn së h÷u mét phÇn hoÆc toµn bé tµi s¶n mua b¸n th× bªn mua cã quyÒn huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu bªn b¸n båi th­êng thiÖt h¹i.
3. Trong tr­êng hîp bªn mua biÕt hoÆc ph¶i biÕt tµi s¶n mua b¸n thuéc së h÷u cña ng­êi thø ba mµ vÉn mua th× ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶n cho chñ së h÷u vµ kh«ng cã quyÒn yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 444.	 B¶o ®¶m chÊt l­îng vËt mua b¸n
1. Bªn b¸n ph¶i b¶o ®¶m gi¸ trÞ sö dông hoÆc c¸c ®Æc tÝnh cña vËt mua b¸n; nÕu sau khi mua mµ bªn mua ph¸t hiÖn khuyÕt tËt lµm mÊt gi¸ trÞ hoÆc gi¶m sót gi¸ trÞ sö dông cña vËt ®· mua th× ph¶i b¸o ngay khi ph¸t hiÖn ra khuyÕt tËt vµ cã quyÒn yªu cÇu bªn b¸n söa ch÷a, ®æi vËt cã khuyÕt tËt, gi¶m gi¸ vµ båi th­êng thiÖt h¹i, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
2. Bªn b¸n ph¶i b¶o ®¶m vËt b¸n phï hîp víi sù m« t¶ trªn bao b×, nh·n hiÖu hµng ho¸ hoÆc phï hîp víi mÉu mµ bªn mua ®· lùa chän.
3. Bªn b¸n kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ khuyÕt tËt cña vËt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) KhuyÕt tËt mµ bªn mua ®· biÕt hoÆc ph¶i biÕt khi mua;
b) VËt b¸n ®Êu gi¸, vËt b¸n ë cöa hµng ®å cò;
c) Bªn mua cã lçi g©y ra khuyÕt tËt cña vËt.
§iÒu 445.	 NghÜa vô b¶o hµnh 
Bªn b¸n cã nghÜa vô b¶o hµnh ®èi víi vËt mua b¸n trong mét thêi h¹n, gäi lµ thêi h¹n b¶o hµnh, nÕu viÖc b¶o hµnh do c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
Thêi h¹n b¶o hµnh ®­îc tÝnh kÓ tõ thêi ®iÓm bªn mua cã nghÜa vô ph¶i nhËn vËt.
§iÒu 446.	 QuyÒn yªu cÇu b¶o hµnh
Trong thêi h¹n b¶o hµnh nÕu bªn mua ph¸t hiÖn ®­îc khuyÕt tËt cña vËt mua b¸n th× cã quyÒn yªu cÇu bªn b¸n söa ch÷a kh«ng ph¶i tr¶ tiÒn, gi¶m gi¸, ®æi vËt cã khuyÕt tËt lÊy vËt kh¸c hoÆc tr¶ l¹i vËt vµ lÊy l¹i tiÒn.
§iÒu 447.	 Söa ch÷a vËt trong thêi h¹n b¶o hµnh
1. Bªn b¸n ph¶i söa ch÷a vËt vµ b¶o ®¶m vËt cã ®ñ c¸c tiªu chuÈn chÊt l­îng hoÆc cã ®ñ c¸c ®Æc tÝnh ®· cam kÕt.
2. Bªn b¸n chÞu chi phÝ vÒ söa ch÷a vµ vËn chuyÓn vËt ®Õn n¬i söa ch÷a vµ tõ n¬i söa ch÷a ®Õn n¬i c­ tró hoÆc trô së cña bªn mua.
3. Bªn mua cã quyÒn yªu cÇu bªn b¸n hoµn thµnh viÖc söa ch÷a trong thêi h¹n do c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆc trong mét thêi gian hîp lý; nÕu bªn b¸n kh«ng thÓ söa ch÷a ®­îc hoÆc kh«ng thÓ hoµn thµnh viÖc söa ch÷a trong thêi h¹n ®ã th× bªn mua cã quyÒn yªu cÇu gi¶m gi¸, ®æi vËt cã khuyÕt tËt lÊy vËt kh¸c hoÆc tr¶ l¹i vËt vµ lÊy l¹i tiÒn.
§iÒu 448.	 Båi th­êng thiÖt h¹i trong thêi h¹n b¶o hµnh
1. Ngoµi viÖc yªu cÇu thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p b¶o hµnh, bªn mua cã quyÒn yªu cÇu bªn b¸n båi th­êng thiÖt h¹i do khuyÕt tËt vÒ kü thuËt cña vËt g©y ra trong thêi h¹n b¶o hµnh.
2. Bªn b¸n kh«ng ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i nÕu chøng minh ®­îc thiÖt h¹i x¶y ra do lçi cña bªn mua. Bªn b¸n ®­îc gi¶m møc båi th­êng thiÖt h¹i nÕu bªn mua kh«ng ¸p dông c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt mµ kh¶ n¨ng cho phÐp nh»m ng¨n chÆn, h¹n chÕ thiÖt h¹i.
§iÒu 449.	 Mua b¸n quyÒn tµi s¶n 
1. Trong tr­êng hîp mua b¸n quyÒn tµi s¶n th× bªn b¸n ph¶i chuyÓn giÊy tê vµ lµm thñ tôc chuyÓn quyÒn së h÷u cho bªn mua, cßn bªn mua ph¶i tr¶ tiÒn cho bªn b¸n.
2. Trong tr­êng hîp quyÒn tµi s¶n lµ quyÒn ®ßi nî vµ bªn b¸n cam kÕt b¶o ®¶m kh¶ n¨ng thanh to¸n cña ng­êi m¾c nî th× bªn b¸n ph¶i liªn ®íi chÞu tr¸ch nhiÖm thanh to¸n, nÕu khi ®Õn h¹n mµ ng­êi m¾c nî kh«ng tr¶.
3. Thêi ®iÓm chuyÓn quyÒn së h÷u ®èi víi quyÒn tµi s¶n lµ thêi ®iÓm bªn mua nhËn ®­îc giÊy tê x¸c nhËn vÒ quyÒn së h÷u ®èi víi quyÒn vÒ tµi s¶n ®ã hoÆc tõ thêi ®iÓm ®¨ng ký viÖc chuyÓn quyÒn së h÷u, nÕu ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
II- HîP ®åNG MUA B¸N NHµ
§iÒu 450.	 H×nh thøc hîp ®ång mua b¸n nhµ ë  
Hîp ®ång mua b¸n nhµ ë ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n, cã c«ng chøng hoÆc chøng thùc, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 451.	 NghÜa vô cña bªn b¸n nhµ ë  
Bªn b¸n nhµ ë cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Th«ng b¸o cho bªn mua vÒ c¸c h¹n chÕ quyÒn së h÷u ®èi víi nhµ mua b¸n, nÕu cã;
2. B¶o qu¶n nhµ ë ®· b¸n trong thêi gian ch­a giao nhµ ë cho bªn mua;
3. Giao nhµ ë ®óng t×nh tr¹ng ®· ghi trong hîp ®ång kÌm theo hå s¬ vÒ nhµ cho bªn mua;
4. Thùc hiÖn ®óng c¸c thñ tôc mua b¸n nhµ ë theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 452.	 QuyÒn cña bªn b¸n nhµ ë
Bªn b¸n nhµ ë cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu bªn mua nhËn nhµ ®óng thêi h¹n ®· tho¶ thuËn;
2. Yªu cÇu bªn mua tr¶ tiÒn ®óng thêi h¹n, theo ph­¬ng thøc ®· tho¶ thuËn;
3. Yªu cÇu bªn mua hoµn thµnh c¸c thñ tôc mua b¸n nhµ ë trong thêi h¹n ®· tho¶ thuËn;
4. Kh«ng giao nhµ khi ch­a nhËn ®ñ tiÒn nhµ nh­ ®· tho¶ thuËn.
§iÒu 453.	 NghÜa vô cña bªn mua nhµ ë 
Bªn mua nhµ ë cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Tr¶ ®ñ tiÒn mua nhµ ®óng thêi h¹n, theo ph­¬ng thøc ®· tho¶ thuËn; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n vµ ®Þa ®iÓm tr¶ tiÒn th× bªn mua ph¶i tr¶ vµo thêi ®iÓm bªn b¸n giao nhµ vµ t¹i n¬i cã nhµ;
2. NhËn nhµ vµ hå s¬ vÒ nhµ ®óng thêi h¹n ®· tho¶ thuËn;
3. Trong tr­êng hîp mua nhµ ®ang cho thuª, ph¶i b¶o ®¶m quyÒn, lîi Ých cña ng­êi thuª nh­ tho¶ thuËn trong hîp ®ång thuª khi thêi h¹n thuª cßn hiÖu lùc.
§iÒu 454.	 QuyÒn cña bªn mua nhµ ë
Bªn mua nhµ ë cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. §­îc nhËn nhµ kÌm theo hå s¬ vÒ nhµ theo ®óng t×nh tr¹ng ®· tho¶ thuËn;
2. Yªu cÇu bªn b¸n hoµn thµnh c¸c thñ tôc mua b¸n nhµ ë trong thêi h¹n ®· tho¶ thuËn;
3. Yªu cÇu bªn b¸n giao nhµ ®óng thêi h¹n; nÕu kh«ng giao hoÆc chËm giao nhµ th× ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 455.	 Mua nhµ ®Ó sö dông vµo môc ®Ých kh¸c 
Trong tr­êng hîp ph¸p luËt kh«ng cã quy ®Þnh kh¸c th× c¸c quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu tõ §iÒu 450 ®Õn §iÒu 454 cña Bé luËt nµy còng ®­îc ¸p dông ®èi víi viÖc mua nhµ sö dông vµo môc ®Ých kh¸c kh«ng ph¶i lµ mua nhµ ë.
III- MéT Sè QUY ®ÞNH RIªNG VÒ MUA B¸N TµI S¶N
§iÒu 456.	 B¸n ®Êu gi¸  
Tµi s¶n cã thÓ ®­îc ®em b¸n ®Êu gi¸ theo ý muèn cña chñ së h÷u hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
Tµi s¶n chung ®em b¸n ®Êu gi¸ ph¶i cã sù ®ång ý cña c¸c chñ së h÷u chung, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 457.	 Th«ng b¸o b¸n ®Êu gi¸  
1. Ng­êi b¸n ®Êu gi¸ ph¶i th«ng b¸o c«ng khai t¹i n¬i b¸n ®Êu gi¸ vµ trªn ph­¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng vÒ thêi gian, ®Þa ®iÓm, sè l­îng, chÊt l­îng vµ danh môc c¸c tµi s¶n b¸n ®Êu gi¸ chËm nhÊt lµ b¶y ngµy ®èi víi ®éng s¶n, ba m­¬i ngµy ®èi víi bÊt ®éng s¶n tr­íc ngµy b¸n ®Êu gi¸.
2. Nh÷ng ng­êi cã liªn quan ®Õn tµi s¶n b¸n ®Êu gi¸ ph¶i ®­îc th«ng b¸o vÒ viÖc b¸n ®Êu gi¸ ®Ó tham gia ®Þnh gi¸ khëi ®iÓm, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 458.	 Thùc hiÖn b¸n ®Êu gi¸  
1. Khi b¸n ®Êu gi¸, ng­êi b¸n ®Êu gi¸ c«ng bè gi¸ b¸n khëi ®iÓm.
2. Ng­êi tr¶ gi¸ cao nhÊt vµ Ýt nhÊt b»ng gi¸ khëi ®iÓm lµ ng­êi ®­îc mua tµi s¶n b¸n ®Êu gi¸ vµ ®­îc coi lµ ®· chÊp nhËn giao kÕt hîp ®ång.
3. ViÖc b¸n ®Êu gi¸ ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n vµ cã ch÷ ký cña ng­êi mua, ng­êi b¸n vµ hai ng­êi chøng kiÕn.
4. Thêi h¹n giao tµi s¶n b¸n ®Êu gi¸, thêi h¹n vµ ph­¬ng thøc thanh to¸n ®­îc thùc hiÖn theo quy chÕ b¸n ®Êu gi¸.
5. Ng­êi b¸n ®Êu gi¸ kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ gi¸ trÞ, chÊt l­îng cña tµi s¶n b¸n ®Êu gi¸.
6. Trong tr­êng hîp gi¸ mua cao nhÊt ®­îc c«ng bè thÊp h¬n so víi gi¸ khëi ®iÓm th× cuéc b¸n ®Êu gi¸ xem nh­ kh«ng thµnh.
ChÝnh phñ quy ®Þnh chi tiÕt vÒ tæ chøc vµ thñ tôc b¸n ®Êu gi¸ tµi s¶n.
§iÒu 459.	 B¸n ®Êu gi¸ bÊt ®éng s¶n  
1. ViÖc b¸n ®Êu gi¸ bÊt ®éng s¶n ®­îc thùc hiÖn t¹i n¬i cã bÊt ®éng s¶n hoÆc n¬i do ng­êi b¸n ®Êu gi¸ x¸c ®Þnh.
2. Sau khi cã th«ng b¸o vÒ viÖc b¸n ®Êu gi¸ bÊt ®éng s¶n, nh÷ng ng­êi muèn mua ph¶i ®¨ng ký mua vµ ph¶i nép mét kho¶n tiÒn ®Æt tr­íc. Danh s¸ch nh÷ng ng­êi ®¨ng ký mua ®­îc c«ng bè c«ng khai t¹i n¬i b¸n ®Êu gi¸.
3. Trong tr­êng hîp mua ®­îc tµi s¶n b¸n ®Êu gi¸ th× kho¶n tiÒn ®Æt tr­íc ®­îc trõ vµo gi¸ mua; nÕu ng­êi mua tõ chèi mua th× kh«ng ®­îc hoµn tr¶ kho¶n tiÒn ®ã.
4. Ng­êi b¸n ®Êu gi¸ ph¶i hoµn tr¶ kho¶n tiÒn ®Æt tr­íc cho nh÷ng ng­êi kh¸c ®· ®¨ng ký mµ kh«ng mua ®­îc tµi s¶n b¸n ®Êu gi¸.
5. ViÖc mua b¸n bÊt ®éng s¶n b¸n ®Êu gi¸ ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n cã c«ng chøng, chøng thùc hoÆc ph¶i ®­îc ®¨ng ký, nÕu ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
§iÒu 460.	 Mua sau khi sö dông thö
1. C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn vÒ viÖc bªn mua ®­îc dïng thö vËt mua trong mét thêi h¹n gäi lµ thêi h¹n dïng thö. Trong thêi h¹n dïng thö, bªn mua cã thÓ tr¶ lêi mua hoÆc kh«ng mua; nÕu hÕt thêi h¹n dïng thö mµ bªn mua kh«ng tr¶ lêi th× coi nh­ ®· chÊp nhËn mua theo c¸c ®iÒu kiÖn ®· tho¶ thuËn tr­íc khi nhËn vËt dïng thö.
2. Trong thêi h¹n dïng thö, vËt vÉn thuéc së h÷u cña bªn b¸n. Bªn b¸n ph¶i chÞu mäi rñi ro x¶y ra ®èi víi vËt, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c. Trong thêi h¹n dïng thö, bªn b¸n kh«ng ®­îc b¸n, tÆng cho, cho thuª, trao ®æi, thÕ chÊp, cÇm cè tµi s¶n khi bªn mua ch­a tr¶ lêi.
3. Trong tr­êng hîp bªn dïng thö tr¶ lêi kh«ng mua th× ph¶i tr¶ l¹i vËt cho bªn b¸n vµ ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i cho bªn b¸n, nÕu lµm mÊt m¸t, h­ háng vËt dïng thö. Bªn dïng thö kh«ng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ nh÷ng hao mßn th«ng th­êng do viÖc dïng thö g©y ra vµ kh«ng ph¶i hoµn tr¶ hoa lîi do viÖc dïng thö mang l¹i.
§iÒu 461.	 Mua tr¶ chËm, tr¶ dÇn 
1. C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn vÒ viÖc bªn mua tr¶ chËm hoÆc tr¶ dÇn tiÒn mua trong mét thêi h¹n sau khi nhËn vËt mua; bªn b¸n ®­îc b¶o l­u quyÒn së h÷u cña m×nh ®èi víi vËt b¸n cho ®Õn khi bªn mua tr¶ ®ñ tiÒn, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
2. Hîp ®ång mua tr¶ chËm hoÆc tr¶ dÇn ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n. Bªn mua cã quyÒn sö dông vËt mua tr¶ chËm, tr¶ dÇn vµ ph¶i chÞu rñi ro trong thêi gian sö dông, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 462.	 Chuéc l¹i tµi s¶n ®· b¸n 
1. Bªn b¸n cã thÓ tho¶ thuËn víi bªn mua vÒ quyÒn chuéc l¹i tµi s¶n ®· b¸n sau mét thêi h¹n gäi lµ thêi h¹n chuéc l¹i.
Thêi h¹n chuéc l¹i tµi s¶n do c¸c bªn tho¶ thuËn nh­ng kh«ng qu¸ mét n¨m ®èi víi ®éng s¶n vµ n¨m n¨m ®èi víi bÊt ®éng s¶n, kÓ tõ thêi ®iÓm giao tµi s¶n. Trong thêi h¹n nµy bªn b¸n cã quyÒn chuéc l¹i bÊt cø lóc nµo, nh­ng ph¶i b¸o tr­íc cho bªn mua trong mét thêi gian hîp lý. Gi¸ chuéc l¹i lµ gi¸ thÞ tr­êng t¹i thêi ®iÓm vµ ®Þa ®iÓm chuéc l¹i, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
2. Trong thêi h¹n chuéc l¹i, bªn mua kh«ng ®­îc b¸n, trao ®æi, tÆng cho, cho thuª, thÕ chÊp, cÇm cè tµi s¶n, ph¶i chÞu rñi ro ®èi víi tµi s¶n.
Môc 2
HîP ®åNG TRAO ®æI TµI S¶N
§iÒu 463.	 Hîp ®ång trao ®æi tµi s¶n  
1. Hîp ®ång trao ®æi tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã c¸c bªn giao tµi s¶n vµ chuyÓn quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n cho nhau.
2. Hîp ®ång trao ®æi tµi s¶n ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n, cã c«ng chøng, chøng thùc hoÆc ®¨ng ký, nÕu ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
3. Trong tr­êng hîp mét bªn trao ®æi cho bªn kia tµi s¶n kh«ng thuéc quyÒn së h÷u cña m×nh hoÆc kh«ng ®­îc chñ së h÷u uû quyÒn th× bªn kia cã quyÒn huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
4. Mçi bªn ®Òu ®­îc coi lµ ng­êi b¸n ®èi víi tµi s¶n giao cho bªn kia vµ lµ ng­êi mua ®èi víi tµi s¶n nhËn vÒ. C¸c quy ®Þnh vÒ hîp ®ång mua b¸n tõ §iÒu 428 ®Õn §iÒu 437 vµ tõ §iÒu 439 ®Õn §iÒu 448 cña Bé luËt nµy còng ®­îc ¸p dông ®èi víi hîp ®ång trao ®æi tµi s¶n.
§iÒu 464.	 Thanh to¸n gi¸ trÞ chªnh lÖch
Trong tr­êng hîp tµi s¶n trao ®æi chªnh lÖch vÒ gi¸ trÞ th× c¸c bªn ph¶i thanh to¸n cho nhau phÇn chªnh lÖch ®ã, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
Môc 3
HîP ®åNG TÆNG CHO TµI S¶N
§iÒu 465.	 Hîp ®ång tÆng cho tµi s¶n 
Hîp ®ång tÆng cho tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn tÆng cho giao tµi s¶n cña m×nh vµ chuyÓn quyÒn së h÷u cho bªn ®­îc tÆng cho mµ kh«ng yªu cÇu ®Òn bï, cßn bªn ®­îc tÆng cho ®ång ý nhËn.
§iÒu 466.	 TÆng cho ®éng s¶n   
Hîp ®ång tÆng cho ®éng s¶n cã hiÖu lùc khi bªn ®­îc tÆng cho nhËn tµi s¶n; ®èi víi ®éng s¶n mµ ph¸p luËt cã quy ®Þnh ®¨ng ký quyÒn së h÷u th× hîp ®ång tÆng cho cã hiÖu lùc kÓ tõ thêi ®iÓm ®¨ng ký.
§iÒu 467.	 TÆng cho bÊt ®éng s¶n   
1. TÆng cho bÊt ®éng s¶n ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n cã c«ng chøng, chøng thùc hoÆc ph¶i ®¨ng ký, nÕu theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt bÊt ®éng s¶n ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u.
2. Hîp ®ång tÆng cho bÊt ®éng s¶n cã hiÖu lùc kÓ tõ thêi ®iÓm ®¨ng ký; nÕu bÊt ®éng s¶n kh«ng ph¶i ®¨ng ký quyÒn së h÷u th× hîp ®ång tÆng cho cã hiÖu lùc kÓ tõ thêi ®iÓm chuyÓn giao tµi s¶n.
§iÒu 468.	 Tr¸ch nhiÖm do cè ý tÆng cho tµi s¶n kh«ng thuéc së h÷u cña m×nh
Trong tr­êng hîp bªn tÆng cho cè ý tÆng cho tµi s¶n kh«ng thuéc së h÷u cña m×nh mµ bªn ®­îc tÆng cho kh«ng biÕt hoÆc kh«ng thÓ biÕt vÒ viÖc ®ã th× bªn tÆng cho ph¶i thanh to¸n chi phÝ ®Ó lµm t¨ng gi¸ trÞ cña tµi s¶n cho bªn ®­îc tÆng cho khi chñ së h÷u lÊy l¹i tµi s¶n.
§iÒu 469.	 Th«ng b¸o khuyÕt tËt cña tµi s¶n tÆng cho  
Bªn tÆng cho cã nghÜa vô th«ng b¸o cho bªn ®­îc tÆng cho khuyÕt tËt cña tµi s¶n tÆng cho. Trong tr­êng hîp bªn tÆng cho biÕt tµi s¶n cã khuyÕt tËt mµ kh«ng th«ng b¸o th× ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm båi th­êng thiÖt h¹i x¶y ra cho ng­êi ®­îc tÆng cho; nÕu bªn tÆng cho kh«ng biÕt vÒ khuyÕt tËt cña tµi s¶n tÆng cho th× kh«ng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 470.	 TÆng cho tµi s¶n cã ®iÒu kiÖn
1. Bªn tÆng cho cã thÓ yªu cÇu bªn ®­îc tÆng cho thùc hiÖn mét hoÆc nhiÒu nghÜa vô d©n sù tr­íc hoÆc sau khi tÆng cho. §iÒu kiÖn tÆng cho kh«ng ®­îc tr¸i ph¸p luËt, ®¹o ®øc x· héi.
2. Trong tr­êng hîp ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô tr­íc khi tÆng cho, nÕu bªn ®­îc tÆng cho ®· hoµn thµnh nghÜa vô mµ bªn tÆng cho kh«ng giao tµi s¶n th× bªn tÆng cho ph¶i thanh to¸n nghÜa vô mµ bªn ®­îc tÆng cho ®· thùc hiÖn.
3. Trong tr­êng hîp ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô sau khi tÆng cho mµ bªn ®­îc tÆng cho kh«ng thùc hiÖn th× bªn tÆng cho cã quyÒn ®ßi l¹i tµi s¶n vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
Môc 4
HîP ®åNG VAY TµI S¶N
§iÒu 471.	 Hîp ®ång vay tµi s¶n
Hîp ®ång vay tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn cho vay giao tµi s¶n cho bªn vay; khi ®Õn h¹n tr¶, bªn vay ph¶i hoµn tr¶ cho bªn cho vay tµi s¶n cïng lo¹i theo ®óng sè l­îng, chÊt l­îng vµ chØ ph¶i tr¶ l·i nÕu cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
§iÒu 472.	 QuyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n vay
Bªn vay trë thµnh chñ së h÷u tµi s¶n vay kÓ tõ thêi ®iÓm nhËn tµi s¶n ®ã.
§iÒu 473.	 NghÜa vô cña bªn cho vay 
Bªn cho vay cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Giao tµi s¶n cho bªn vay ®Çy ®ñ, ®óng chÊt l­îng, sè l­îng vµo thêi ®iÓm vµ ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn;
2. Båi th­êng thiÖt h¹i cho bªn vay, nÕu bªn cho vay biÕt tµi s¶n kh«ng b¶o ®¶m chÊt l­îng mµ kh«ng b¸o cho bªn vay biÕt, trõ tr­êng hîp bªn vay biÕt mµ vÉn nhËn tµi s¶n ®ã;
3. Kh«ng ®­îc yªu cÇu bªn vay tr¶ l¹i tµi s¶n tr­íc thêi h¹n, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i §iÒu 478 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 474.	 NghÜa vô tr¶ nî cña bªn vay 
1. Bªn vay tµi s¶n lµ tiÒn th× ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn khi ®Õn h¹n; nÕu tµi s¶n lµ vËt th× ph¶i tr¶ vËt cïng lo¹i ®óng sè l­îng, chÊt l­îng, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
2. Trong tr­êng hîp bªn vay kh«ng thÓ tr¶ vËt th× cã thÓ tr¶ b»ng tiÒn theo trÞ gi¸ cña vËt ®· vay t¹i ®Þa ®iÓm vµ thêi ®iÓm tr¶ nî, nÕu ®­îc bªn cho vay ®ång ý.
3. §Þa ®iÓm tr¶ nî lµ n¬i c­ tró hoÆc n¬i ®Æt trô së cña bªn cho vay, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
4. Trong tr­êng hîp vay kh«ng cã l·i mµ khi ®Õn h¹n bªn vay kh«ng tr¶ nî hoÆc tr¶ kh«ng ®Çy ®ñ th× bªn vay ph¶i tr¶ l·i ®èi víi kho¶n nî chËm tr¶ theo l·i suÊt c¬ b¶n do Ng©n hµng Nhµ n­íc c«ng bè t­¬ng øng víi thêi h¹n chËm tr¶ t¹i thêi ®iÓm tr¶ nî, nÕu cã tho¶ thuËn.
5. Trong tr­êng hîp vay cã l·i mµ khi ®Õn h¹n bªn vay kh«ng tr¶ hoÆc tr¶ kh«ng ®Çy ®ñ th× bªn vay ph¶i tr¶ l·i trªn nî gèc vµ l·i nî qu¸ h¹n theo l·i suÊt c¬ b¶n do Ng©n hµng Nhµ n­íc c«ng bè t­¬ng øng víi thêi h¹n vay t¹i thêi ®iÓm tr¶ nî.
§iÒu 475.	 Sö dông tµi s¶n vay 
C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn vÒ viÖc tµi s¶n vay ph¶i ®­îc sö dông ®óng môc ®Ých vay; bªn cho vay cã quyÒn kiÓm tra viÖc sö dông tµi s¶n vµ cã quyÒn ®ßi l¹i tµi s¶n vay tr­íc thêi h¹n, nÕu ®· nh¾c nhë mµ bªn vay vÉn sö dông tµi s¶n tr¸i môc ®Ých.
§iÒu 476.	 L·i suÊt 
1. L·i suÊt vay do c¸c bªn tho¶ thuËn nh­ng kh«ng ®­îc v­ît qu¸ 150% cña l·i suÊt c¬ b¶n do Ng©n hµng Nhµ n­íc c«ng bè ®èi víi lo¹i cho vay t­¬ng øng.
2. Trong tr­êng hîp c¸c bªn cã tho¶ thuËn vÒ viÖc tr¶ l·i, nh­ng kh«ng x¸c ®Þnh râ l·i suÊt hoÆc cã tranh chÊp vÒ l·i suÊt th× ¸p dông l·i suÊt c¬ b¶n do Ng©n hµng Nhµ n­íc c«ng bè t­¬ng øng víi thêi h¹n vay t¹i thêi ®iÓm tr¶ nî.
§iÒu 477.	 Thùc hiÖn hîp ®ång vay kh«ng kú h¹n 
1. §èi víi hîp ®ång vay kh«ng kú h¹n vµ kh«ng cã l·i th× bªn cho vay cã quyÒn ®ßi l¹i tµi s¶n vµ bªn vay còng cã quyÒn tr¶ nî vµo bÊt cø lóc nµo, nh­ng ph¶i b¸o cho nhau biÕt tr­íc mét thêi gian hîp lý, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
2. §èi víi hîp ®ång vay kh«ng kú h¹n vµ cã l·i th× bªn cho vay cã quyÒn ®ßi l¹i tµi s¶n bÊt cø lóc nµo nh­ng ph¶i b¸o tr­íc cho bªn vay mét thêi gian hîp lý vµ ®­îc tr¶ l·i ®Õn thêi ®iÓm nhËn l¹i tµi s¶n, cßn bªn vay còng cã quyÒn tr¶ l¹i tµi s¶n bÊt cø lóc nµo vµ chØ ph¶i tr¶ l·i cho ®Õn thêi ®iÓm tr¶ nî, nh­ng còng ph¶i b¸o tr­íc cho bªn cho vay mét thêi gian hîp lý.
§iÒu 478.	 Thùc hiÖn hîp ®ång vay cã kú h¹n 
1. §èi víi hîp ®ång vay cã kú h¹n vµ kh«ng cã l·i th× bªn vay cã quyÒn tr¶ l¹i tµi s¶n bÊt cø lóc nµo, nh­ng ph¶i b¸o tr­íc cho bªn cho vay mét thêi gian hîp lý, cßn bªn cho vay chØ ®­îc ®ßi l¹i tµi s¶n tr­íc kú h¹n, nÕu ®­îc bªn vay ®ång ý.
2. §èi víi hîp ®ång vay cã kú h¹n vµ cã l·i th× bªn vay cã quyÒn tr¶ l¹i tµi s¶n tr­íc kú h¹n, nh­ng ph¶i tr¶ toµn bé l·i theo kú h¹n, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 479.	 Hä, hôi, biªu, ph­êng  
1. Hä, hôi, biªu, ph­êng (sau ®©y gäi chung lµ hä) lµ mét h×nh thøc giao dÞch vÒ tµi s¶n theo tËp qu¸n trªn c¬ së tho¶ thuËn cña mét nhãm ng­êi tËp hîp nhau l¹i cïng ®Þnh ra sè ng­êi, thêi gian, sè tiÒn hoÆc tµi s¶n kh¸c, thÓ thøc gãp, lÜnh hä vµ quyÒn, nghÜa vô cña c¸c thµnh viªn. 
2. H×nh thøc hä nh»m môc ®Ých t­¬ng trî trong nh©n d©n ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
3. Nghiªm cÊm viÖc tæ chøc hä d­íi h×nh thøc cho vay nÆng l·i.  
Môc 5
HîP ®åNG THUª TµI S¶N
I- QUY ®ÞNH CHUNG VÒ HîP ®åNG THUª TµI S¶N
§iÒu 480.	 Hîp ®ång thuª tµi s¶n
Hîp ®ång thuª tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn cho thuª giao tµi s¶n cho bªn thuª ®Ó sö dông trong mét thêi h¹n, cßn bªn thuª ph¶i tr¶ tiÒn thuª.
§iÒu 481.	 Gi¸ thuª
Gi¸ thuª tµi s¶n do c¸c bªn tho¶ thuËn.
Trong tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh vÒ khung gi¸ thuª th× c¸c bªn chØ ®­îc tho¶ thuËn vÒ gi¸ thuª trong ph¹m vi khung gi¸ ®ã.
§iÒu 482.	 Thêi h¹n thuª 
1. Thêi h¹n thuª do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn th× ®­îc x¸c ®Þnh theo môc ®Ých thuª.
2. Trong tr­êng hîp c¸c bªn kh«ng tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n thuª hoÆc thêi h¹n thuª kh«ng thÓ x¸c ®Þnh ®­îc theo môc ®Ých thuª th× hîp ®ång thuª hÕt thêi h¹n khi bªn thuª ®· ®¹t ®­îc môc ®Ých thuª.
§iÒu 483.	 Cho thuª l¹i
Bªn thuª cã quyÒn cho thuª l¹i tµi s¶n mµ m×nh ®· thuª, nÕu ®­îc bªn cho thuª ®ång ý.
§iÒu 484.	 Giao tµi s¶n thuª
1. Bªn cho thuª ph¶i giao tµi s¶n cho bªn thuª ®óng sè l­îng, chÊt l­îng, chñng lo¹i, t×nh tr¹ng vµ ®óng thêi ®iÓm, ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn vµ cung cÊp nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt vÒ viÖc sö dông tµi s¶n ®ã.
2. Trong tr­êng hîp bªn cho thuª chËm giao tµi s¶n th× bªn thuª cã thÓ gia h¹n giao tµi s¶n hoÆc huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i; nÕu tµi s¶n thuª kh«ng ®óng chÊt l­îng nh­ tho¶ thuËn th× bªn thuª cã quyÒn yªu cÇu bªn cho thuª söa ch÷a, gi¶m gi¸ thuª hoÆc huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 485.	 NghÜa vô b¶o ®¶m gi¸ trÞ sö dông cña tµi s¶n thuª
1. Bªn cho thuª ph¶i b¶o ®¶m tµi s¶n thuª trong t×nh tr¹ng nh­ ®· tho¶ thuËn, phï hîp víi môc ®Ých thuª trong suèt thêi gian cho thuª; ph¶i söa ch÷a nh÷ng h­ háng, khuyÕt tËt cña tµi s¶n thuª, trõ h­ háng nhá mµ theo tËp qu¸n bªn thuª ph¶i tù söa ch÷a.
2. Trong tr­êng hîp tµi s¶n thuª bÞ gi¶m sót gi¸ trÞ sö dông mµ kh«ng do lçi cña bªn thuª th× bªn thuª cã quyÒn yªu cÇu bªn cho thuª:
a) Söa ch÷a tµi s¶n;
b) Gi¶m gi¸ thuª;
c) §æi tµi s¶n kh¸c hoÆc ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i, nÕu tµi s¶n thuª kh«ng thÓ söa ch÷a ®­îc mµ do ®ã môc ®Ých thuª kh«ng ®¹t ®­îc hoÆc tµi s¶n thuª cã khuyÕt tËt mµ bªn thuª kh«ng biÕt.
3. Trong tr­êng hîp bªn cho thuª ®· ®­îc th«ng b¸o mµ kh«ng söa ch÷a hoÆc söa ch÷a kh«ng kÞp thêi th× bªn thuª cã quyÒn tù söa ch÷a tµi s¶n thuª, nh­ng ph¶i b¸o cho bªn cho thuª vµ cã quyÒn yªu cÇu bªn cho thuª thanh to¸n chi phÝ söa ch÷a.
§iÒu 486.	 NghÜa vô b¶o ®¶m quyÒn sö dông tµi s¶n cho bªn thuª  
1. Bªn cho thuª ph¶i b¶o ®¶m quyÒn sö dông tµi s¶n æn ®Þnh cho bªn thuª.
2. Trong tr­êng hîp cã tranh chÊp vÒ quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n thuª mµ bªn thuª kh«ng ®­îc sö dông tµi s¶n æn ®Þnh th× bªn thuª cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 487.	 NghÜa vô b¶o qu¶n tµi s¶n thuª 
1. Bªn thuª ph¶i b¶o qu¶n tµi s¶n thuª nh­ tµi s¶n cña chÝnh m×nh, ph¶i b¶o d­ìng vµ söa ch÷a nhá; nÕu lµm mÊt m¸t, h­ háng th× ph¶i båi th­êng.
Bªn thuª kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ nh÷ng hao mßn tù nhiªn do sö dông tµi s¶n thuª.
2. Bªn thuª cã thÓ tu söa vµ lµm t¨ng gi¸ trÞ tµi s¶n thuª, nÕu ®­îc bªn cho thuª ®ång ý vµ cã quyÒn yªu cÇu bªn cho thuª thanh to¸n chi phÝ hîp lý.
§iÒu 488.	 NghÜa vô sö dông tµi s¶n thuª ®óng c«ng dông, môc ®Ých  
1. Bªn thuª ph¶i sö dông tµi s¶n thuª theo ®óng c«ng dông cña tµi s¶n vµ ®óng môc ®Ých ®· tho¶ thuËn.
2. Trong tr­êng hîp bªn thuª sö dông tµi s¶n kh«ng ®óng môc ®Ých, kh«ng ®óng c«ng dông th× bªn cho thuª cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 489.	 Tr¶ tiÒn thuª  
1. Bªn thuª ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn thuª ®óng thêi h¹n ®· tho¶ thuËn; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n tr¶ tiÒn thuª th× thêi h¹n tr¶ tiÒn thuª ®­îc x¸c ®Þnh theo tËp qu¸n n¬i tr¶ tiÒn; nÕu kh«ng thÓ x¸c ®Þnh ®­îc thêi h¹n theo tËp qu¸n th× bªn thuª ph¶i tr¶ tiÒn khi tr¶ l¹i tµi s¶n thuª.
2. Trong tr­êng hîp c¸c bªn tho¶ thuËn viÖc tr¶ tiÒn thuª theo kú h¹n th× bªn cho thuª cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång, nÕu bªn thuª kh«ng tr¶ tiÒn trong ba kú liªn tiÕp, trõ tr­êng hîp cã tháa thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 490.	 Tr¶ l¹i tµi s¶n thuª 
1. Bªn thuª ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶n thuª trong t×nh tr¹ng nh­ khi nhËn, trõ hao mßn tù nhiªn hoÆc theo ®óng nh­ t×nh tr¹ng ®· tho¶ thuËn; nÕu gi¸ trÞ cña tµi s¶n thuª bÞ gi¶m sót so víi t×nh tr¹ng khi nhËn th× bªn cho thuª cã quyÒn yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i, trõ hao mßn tù nhiªn.
2. Trong tr­êng hîp tµi s¶n thuª lµ ®éng s¶n th× ®Þa ®iÓm tr¶ l¹i tµi s¶n thuª lµ n¬i c­ tró hoÆc trô së cña bªn cho thuª, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c. 
3. Trong tr­êng hîp tµi s¶n thuª lµ gia sóc, bªn thuª ph¶i tr¶ l¹i gia sóc ®· thuª vµ c¶ gia sóc ®­îc sinh ra trong thêi gian thuª, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c. Bªn cho thuª ph¶i thanh to¸n chi phÝ ch¨m sãc gia sóc ®­îc sinh ra cho bªn thuª.
4. Khi bªn thuª chËm tr¶ tµi s¶n thuª th× bªn cho thuª cã quyÒn yªu cÇu bªn thuª tr¶ l¹i tµi s¶n thuª vµ tr¶ tiÒn thuª trong thêi gian chËm tr¶ vµ ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i; bªn thuª ph¶i tr¶ tiÒn ph¹t vi ph¹m do chËm tr¶ tµi s¶n thuª, nÕu cã tho¶ thuËn.
5. Bªn thuª ph¶i chÞu rñi ro x¶y ra ®èi víi tµi s¶n thuª trong thêi gian chËm tr¶.
§iÒu 491.	 ChÊm døt hîp ®ång thuª tµi s¶n
Hîp ®ång thuª tµi s¶n chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. Thêi h¹n thuª ®· hÕt;
2. Theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn vÒ viÖc chÊm døt tr­íc thêi h¹n; ®èi víi hîp ®ång thuª kh«ng x¸c ®Þnh thêi h¹n, khi bªn cho thuª muèn chÊm døt hîp ®ång th× ph¶i b¸o cho bªn thuª biÕt tr­íc mét thêi gian hîp lý, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n b¸o tr­íc;
3. Hîp ®ång bÞ huû bá hoÆc bÞ ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn;
4. Tµi s¶n thuª kh«ng cßn.
II- HîP ®åNG THUª NHµ
§iÒu 492.	 H×nh thøc hîp ®ång thuª nhµ ë  
Hîp ®ång thuª nhµ ë ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n, nÕu thêi h¹n thuª tõ s¸u th¸ng trë lªn th× ph¶i cã c«ng chøng hoÆc chøng thùc vµ ph¶i ®¨ng ký, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.  
§iÒu 493.	 NghÜa vô cña bªn cho thuª nhµ ë
Bªn cho thuª nhµ ë cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Giao nhµ cho bªn thuª theo ®óng hîp ®ång;
2. B¶o ®¶m cho bªn thuª sö dông æn ®Þnh nhµ trong thêi h¹n thuª;
3. B¶o d­ìng, söa ch÷a nhµ theo ®Þnh kú hoÆc theo tho¶ thuËn; nÕu bªn cho thuª kh«ng b¶o d­ìng, söa ch÷a nhµ mµ g©y thiÖt h¹i cho bªn thuª th× ph¶i båi th­êng.
§iÒu 494.	 QuyÒn cña bªn cho thuª nhµ ë  
Bªn cho thuª nhµ ë cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. NhËn ®ñ tiÒn thuª nhµ ®óng kú h¹n ®· tho¶ thuËn;
2. §¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång thuª nhµ theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 vµ kho¶n 3 §iÒu 498 cña Bé luËt nµy;
3. C¶i t¹o, n©ng cÊp nhµ cho thuª khi ®­îc bªn thuª ®ång ý, nh­ng kh«ng ®­îc g©y phiÒn hµ cho bªn thuª sö dông chç ë;
4. §­îc lÊy l¹i nhµ cho thuª khi thêi h¹n thuª ®· hÕt; nÕu hîp ®ång kh«ng quy ®Þnh thêi h¹n thuª th× bªn cho thuª muèn lÊy l¹i nhµ ph¶i b¸o cho bªn thuª biÕt tr­íc s¸u th¸ng.
§iÒu 495.	 NghÜa vô cña bªn thuª nhµ ë
Bªn thuª nhµ cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Sö dông nhµ ®óng môc ®Ých ®· tho¶ thuËn;
2. Tr¶ ®ñ tiÒn thuª nhµ ®óng kú h¹n ®· tho¶ thuËn;
3. Gi÷ g×n nhµ, söa ch÷a nh÷ng h­ háng do m×nh g©y ra;
4. T«n träng quy t¾c sinh ho¹t c«ng céng;
5. Tr¶ nhµ cho bªn cho thuª theo ®óng tho¶ thuËn.
§iÒu 496.	 QuyÒn cña bªn thuª nhµ ë  
Bªn thuª nhµ cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. NhËn nhµ thuª theo ®óng tho¶ thuËn;
2. §­îc ®æi nhµ ®ang thuª víi ng­êi thuª kh¸c, nÕu ®­îc bªn cho thuª ®ång ý b»ng v¨n b¶n;
3. §­îc cho thuª l¹i nhµ ®ang thuª, nÕu ®­îc bªn cho thuª ®ång ý b»ng v¨n b¶n;
4. §­îc tiÕp tôc thuª theo c¸c ®iÒu kiÖn ®· tho¶ thuËn víi bªn cho thuª, trong tr­êng hîp thay ®æi chñ së h÷u nhµ;
5. Yªu cÇu bªn cho thuª söa ch÷a nhµ ®ang cho thuª trong tr­êng hîp nhµ bÞ h­ háng nÆng.
6. §¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång thuª nhµ theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 vµ kho¶n 3 §iÒu 498 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 497.	 QuyÒn, nghÜa vô cña nh÷ng ng­êi thuéc bªn thuª cã tªn trong hîp ®ång thuª nhµ ë
Nh÷ng ng­êi thuéc bªn thuª cã tªn trong hîp ®ång thuª nhµ cã quyÒn, nghÜa vô ngang nhau ®èi víi bªn cho thuª vµ ph¶i liªn ®íi thùc hiÖn c¸c nghÜa vô cña bªn thuª ®èi víi bªn cho thuª.
§iÒu 498.	 §¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång thuª nhµ ë  
1. Bªn cho thuª nhµ cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång thuª nhµ khi bªn thuª cã mét trong c¸c hµnh vi sau ®©y:
a) Kh«ng tr¶ tiÒn thuª nhµ liªn tiÕp trong ba th¸ng trë lªn mµ kh«ng cã lý do chÝnh ®¸ng;
b) Sö dông nhµ kh«ng ®óng môc ®Ých thuª;
c) Cè ý lµm nhµ h­ háng nghiªm träng;
d) Söa ch÷a, ®æi hoÆc cho ng­êi kh¸c thuª l¹i toµn bé hoÆc mét phÇn nhµ ®ang thuª mµ kh«ng cã sù ®ång ý b»ng v¨n b¶n cña bªn cho thuª;
®) Lµm mÊt trËt tù c«ng céng nhiÒu lÇn vµ ¶nh h­ëng nghiªm träng ®Õn sinh ho¹t b×nh th­êng cña nh÷ng ng­êi xung quanh;
e) Lµm ¶nh h­ëng nghiªm träng ®Õn vÖ sinh m«i tr­êng.
2. Bªn thuª nhµ cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång thuª nhµ khi bªn cho thuª cã mét trong c¸c hµnh vi sau ®©y:
a) Kh«ng söa ch÷a nhµ khi chÊt l­îng nhµ gi¶m sót nghiªm träng;
b) T¨ng gi¸ thuª nhµ bÊt hîp lý.
c) QuyÒn sö dông nhµ ë bÞ h¹n chÕ do lîi Ých cña ng­êi thø ba.
3. Bªn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång thuª nhµ ph¶i b¸o cho bªn kia biÕt tr­íc mét th¸ng, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 499.	 ChÊm døt hîp ®ång thuª nhµ ë
Hîp ®ång thuª nhµ ë chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. Thêi h¹n thuª ®· hÕt; nÕu hîp ®ång kh«ng x¸c ®Þnh thêi h¹n thuª th× hîp ®ång chÊm døt sau s¸u th¸ng, kÓ tõ ngµy bªn cho thuª b¸o cho bªn thuª biÕt vÒ viÖc ®ßi nhµ;
2. Nhµ cho thuª kh«ng cßn;
3. Bªn thuª nhµ chÕt vµ kh«ng cã ai cïng chung sèng;
4. Nhµ cho thuª ph¶i ph¸ dì do bÞ h­ háng nÆng cã nguy c¬ sËp ®æ hoÆc do thùc hiÖn quy ho¹ch x©y dùng cña Nhµ n­íc.
§iÒu 500.	 Thuª nhµ ®Ó sö dông vµo môc ®Ých kh¸c  
Trong tr­êng hîp ph¸p luËt kh«ng cã quy ®Þnh kh¸c th× quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu tõ §iÒu 492 ®Õn §iÒu 499 cña Bé luËt nµy còng ®­îc ¸p dông ®èi víi viÖc thuª nhµ sö dông vµo môc ®Ých kh¸c kh«ng ph¶i lµ thuª nhµ ë.  
III- HîP ®åNG THUª KHO¸N TµI S¶N
§iÒu 501.	 Hîp ®ång thuª kho¸n tµi s¶n
Hîp ®ång thuª kho¸n tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn cho thuª kho¸n giao tµi s¶n cho bªn thuª ®Ó khai th¸c c«ng dông, h­ëng hoa lîi, lîi tøc thu ®­îc tõ tµi s¶n ®ã vµ cã nghÜa vô tr¶ tiÒn thuª.
§iÒu 502.	 §èi t­îng cña hîp ®ång thuª kho¸n
§èi t­îng cña hîp ®ång thuª kho¸n cã thÓ lµ ®Êt ®ai, rõng, mÆt n­íc ch­a khai th¸c, sóc vËt, c¬ së s¶n xuÊt, kinh doanh, t­ liÖu s¶n xuÊt kh¸c cïng trang thiÕt bÞ cÇn thiÕt ®Ó khai th¸c c«ng dông, h­ëng hoa lîi, lîi tøc, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 503.	 Thêi h¹n thuª kho¸n
Thêi h¹n thuª kho¸n do c¸c bªn tho¶ thuËn theo chu kú s¶n xuÊt, kinh doanh phï hîp víi tÝnh chÊt cña ®èi t­îng thuª kho¸n.
§iÒu 504.	 Gi¸ thuª kho¸n 
Gi¸ thuª kho¸n do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu thuª kho¸n th«ng qua ®Êu thÇu th× gi¸ thuª kho¸n lµ gi¸ ®­îc x¸c ®Þnh khi ®Êu thÇu.
§iÒu 505.	 Giao tµi s¶n thuª kho¸n
Khi giao tµi s¶n thuª kho¸n, c¸c bªn ph¶i lËp biªn b¶n ®¸nh gi¸ t×nh tr¹ng cña tµi s¶n thuª kho¸n vµ x¸c ®Þnh gi¸ trÞ tµi s¶n thuª kho¸n.
Trong tr­êng hîp c¸c bªn kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc gi¸ trÞ th× mêi ng­êi thø ba x¸c ®Þnh gi¸ trÞ vµ ph¶i lËp thµnh v¨n b¶n.
§iÒu 506.	 Tr¶ tiÒn thuª kho¸n vµ ph­¬ng thøc tr¶
1. TiÒn thuª kho¸n cã thÓ b»ng hiÖn vËt, b»ng tiÒn hoÆc b»ng viÖc thùc hiÖn mét c«ng viÖc.
2. Bªn thuª kho¸n ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn thuª kho¸n cho dï kh«ng khai th¸c c«ng dông tµi s¶n thuª kho¸n.
3. Khi giao kÕt hîp ®ång thuª kho¸n c¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn ®iÒu kiÖn vÒ viÖc gi¶m tiÒn thuª kho¸n; nÕu hoa lîi, lîi tøc bÞ mÊt Ýt nhÊt lµ mét phÇn ba do sù kiÖn bÊt kh¶ kh¸ng th× bªn thuª kho¸n cã quyÒn yªu cÇu gi¶m hoÆc miÔn tiÒn thuª kho¸n, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
4. Trong tr­êng hîp bªn thuª kho¸n ph¶i tr¶ hiÖn vËt theo thêi vô hoÆc theo chu kú khai th¸c c«ng dông cña tµi s¶n thuª kho¸n th× ph¶i tr¶ vµo thêi ®iÓm kÕt thóc thêi vô hoÆc kÕt thóc chu kú khai th¸c, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
5. Trong tr­êng hîp bªn thuª kho¸n ph¶i thùc hiÖn mét c«ng viÖc th× ph¶i thùc hiÖn ®óng c«ng viÖc ®ã.
§iÒu 507.	 Khai th¸c tµi s¶n thuª kho¸n
Bªn thuª kho¸n ph¶i khai th¸c tµi s¶n thuª kho¸n ®óng môc ®Ých ®· tho¶ thuËn vµ b¸o cho bªn thuª kho¸n theo ®Þnh kú vÒ t×nh tr¹ng tµi s¶n vµ t×nh h×nh khai th¸c tµi s¶n; nÕu bªn cho thuª kho¸n cã yªu cÇu hoÆc cÇn b¸o ®ét xuÊt th× bªn thuª kho¸n ph¶i b¸o kÞp thêi. Khi bªn thuª kho¸n khai th¸c c«ng dông tµi s¶n thuª kho¸n kh«ng ®óng môc ®Ých th× bªn cho thuª kho¸n cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 508.	 B¶o qu¶n, b¶o d­ìng, ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuª kho¸n
1. Trong thêi h¹n khai th¸c tµi s¶n thuª kho¸n, bªn thuª kho¸n ph¶i b¶o qu¶n, b¶o d­ìng tµi s¶n thuª kho¸n vµ trang thiÕt bÞ kÌm theo b»ng chi phÝ cña m×nh, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c; nÕu bªn thuª kho¸n lµm mÊt m¸t, h­ háng hoÆc lµm mÊt gi¸ trÞ, gi¶m sót gi¸ trÞ tµi s¶n thuª kho¸n th× ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i. Bªn thuª kho¸n kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ nh÷ng hao mßn tù nhiªn do sö dông tµi s¶n thuª kho¸n.
2. Bªn thuª kho¸n cã thÓ tù m×nh thay thÕ, c¶i t¹o tµi s¶n thuª kho¸n, nÕu cã tho¶ thuËn vµ ph¶i b¶o toµn gi¸ trÞ tµi s¶n thuª kho¸n.
Bªn cho thuª kho¸n ph¶i thanh to¸n cho bªn thuª kho¸n chi phÝ hîp lý ®Ó thay thÕ, c¶i t¹o tµi s¶n thuª kho¸n theo tho¶ thuËn.
3. Bªn thuª kho¸n kh«ng ®­îc cho thuª kho¸n l¹i, trõ tr­êng hîp ®­îc bªn cho thuª kho¸n ®ång ý.
§iÒu 509.	 H­ëng hoa lîi, chÞu thiÖt h¹i vÒ sóc vËt thuª kho¸n
Trong thêi h¹n thuª kho¸n sóc vËt, bªn thuª kho¸n ®­îc h­ëng mét nöa sè sóc vËt sinh ra vµ ph¶i chÞu mét nöa nh÷ng thiÖt h¹i vÒ sóc vËt thuª kho¸n do sù kiÖn bÊt kh¶ kh¸ng, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 510.	 §¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång thuª kho¸n  
1. Trong tr­êng hîp mét bªn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång th× ph¶i b¸o cho bªn kia biÕt tr­íc mét thêi gian hîp lý; nÕu thuª kho¸n theo thêi vô hoÆc theo chu kú khai th¸c th× thêi h¹n b¸o tr­íc ph¶i phï hîp víi thêi vô hoÆc chu kú khai th¸c.
2. Trong tr­êng hîp bªn thuª kho¸n vi ph¹m nghÜa vô, mµ viÖc khai th¸c ®èi t­îng thuª kho¸n lµ nguån sèng duy nhÊt cña bªn thuª kho¸n vµ viÖc tiÕp tôc thuª kho¸n kh«ng lµm ¶nh h­ëng nghiªm träng ®Õn lîi Ých cña bªn cho thuª kho¸n th× bªn cho thuª kho¸n kh«ng ®­îc ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång; bªn thuª kho¸n ph¶i cam kÕt víi bªn cho thuª kho¸n kh«ng ®­îc tiÕp tôc vi ph¹m hîp ®ång.
§iÒu 511.	 Tr¶ l¹i tµi s¶n thuª kho¸n
Khi chÊm døt hîp ®ång thuª kho¸n, bªn thuª kho¸n ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶n thuª kho¸n ë t×nh tr¹ng phï hîp víi møc ®é khÊu hao ®· tho¶ thuËn; nÕu lµm mÊt gi¸ trÞ hoÆc gi¶m sót gi¸ trÞ cña tµi s¶n thuª kho¸n th× ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i.
Môc 6
HîP ®åNG M­îN TµI S¶N
§iÒu 512.	 Hîp ®ång m­în tµi s¶n
Hîp ®ång m­în tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn cho m­în giao tµi s¶n cho bªn m­în ®Ó sö dông trong mét thêi h¹n mµ kh«ng ph¶i tr¶ tiÒn, cßn bªn m­în ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶n ®ã khi hÕt thêi h¹n m­în hoÆc môc ®Ých m­în ®· ®¹t ®­îc.
§iÒu 513.	 §èi t­îng cña hîp ®ång m­în tµi s¶n
TÊt c¶ nh÷ng vËt kh«ng tiªu hao ®Òu cã thÓ lµ ®èi t­îng cña hîp ®ång m­în tµi s¶n.
§iÒu 514.	 NghÜa vô cña bªn m­în tµi s¶n  
Bªn m­în tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Gi÷ g×n, b¶o qu¶n tµi s¶n m­în nh­ tµi s¶n cña chÝnh m×nh, kh«ng ®­îc tù ý thay ®æi t×nh tr¹ng cña tµi s¶n; nÕu tµi s¶n bÞ h­ háng th«ng th­êng th× ph¶i söa ch÷a;
2. Kh«ng ®­îc cho ng­êi kh¸c m­în l¹i, nÕu kh«ng cã sù ®ång ý cña bªn cho m­în;
3. Tr¶ l¹i tµi s¶n m­în ®óng thêi h¹n; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n tr¶ l¹i tµi s¶n th× bªn m­în ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶n ngay sau khi môc ®Ých m­în ®· ®¹t ®­îc;
4. Båi th­êng thiÖt h¹i, nÕu lµm h­ háng, mÊt m¸t tµi s¶n m­în.
§iÒu 515.	 QuyÒn cña bªn m­în tµi s¶n 
Bªn m­în tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. §­îc sö dông tµi s¶n m­în theo ®óng c«ng dông cña tµi s¶n vµ ®óng môc ®Ých ®· tho¶ thuËn;
2. Yªu cÇu bªn cho m­în ph¶i thanh to¸n chi phÝ hîp lý vÒ viÖc söa ch÷a hoÆc lµm t¨ng gi¸ trÞ tµi s¶n m­în, nÕu cã tho¶ thuËn.
3. Kh«ng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ nh÷ng hao mßn tù nhiªn cña tµi s¶n m­în.
§iÒu 516.	 NghÜa vô cña bªn cho m­în tµi s¶n
Bªn cho m­în tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Cung cÊp th«ng tin cÇn thiÕt vÒ viÖc sö dông tµi s¶n vµ khuyÕt tËt cña tµi s¶n, nÕu cã;
2. Thanh to¸n cho bªn m­în chi phÝ söa ch÷a, chi phÝ lµm t¨ng gi¸ trÞ tµi s¶n, nÕu cã tho¶ thuËn;
3. Båi th­êng thiÖt h¹i cho bªn m­în, nÕu biÕt tµi s¶n cã khuyÕt tËt mµ kh«ng b¸o cho bªn m­în biÕt dÉn ®Õn g©y thiÖt h¹i cho bªn m­în, trõ nh÷ng khuyÕt tËt mµ bªn m­în biÕt hoÆc ph¶i biÕt.
§iÒu 517.	 QuyÒn cña bªn cho m­în tµi s¶n
Bªn cho m­în tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. §ßi l¹i tµi s¶n ngay sau khi bªn m­în ®¹t ®­îc môc ®Ých nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n m­în; nÕu bªn cho m­în cã nhu cÇu ®ét xuÊt vµ cÊp b¸ch cÇn sö dông tµi s¶n cho m­în th× ®­îc ®ßi l¹i tµi s¶n ®ã mÆc dï bªn m­în ch­a ®¹t ®­îc môc ®Ých, nh­ng ph¶i b¸o tr­íc mét thêi gian hîp lý;
2. §ßi l¹i tµi s¶n khi bªn m­în sö dông kh«ng ®óng môc ®Ých, c«ng dông, kh«ng ®óng c¸ch thøc ®· tho¶ thuËn hoÆc cho ng­êi kh¸c m­în l¹i mµ kh«ng cã sù ®ång ý cña bªn cho m­în;
3. Yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i ®èi víi tµi s¶n do ng­êi m­în g©y ra.
Môc 7
HîP ®åNG DÞCH Vô
§iÒu 518.	 Hîp ®ång dÞch vô  
Hîp ®ång dÞch vô lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn cung øng dÞch vô thùc hiÖn c«ng viÖc cho bªn thuª dÞch vô, cßn bªn thuª dÞch vô ph¶i tr¶ tiÒn dÞch vô cho bªn cung øng dÞch vô.
§iÒu 519.	 §èi t­îng cña hîp ®ång dÞch vô 
§èi t­îng cña hîp ®ång dÞch vô ph¶i lµ c«ng viÖc cã thÓ thùc hiÖn ®­îc, kh«ng bÞ ph¸p luËt cÊm, kh«ng tr¸i ®¹o ®øc x· héi.
§iÒu 520.	 NghÜa vô cña bªn thuª dÞch vô  
Bªn thuª dÞch vô cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Cung cÊp cho bªn cung øng dÞch vô th«ng tin, tµi liÖu vµ c¸c ph­¬ng tiÖn cÇn thiÕt ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc, nÕu cã tho¶ thuËn hoÆc viÖc thùc hiÖn c«ng viÖc ®ßi hái;
2. Tr¶ tiÒn dÞch vô cho bªn cung øng dÞch vô theo tho¶ thuËn.
§iÒu 521.	 QuyÒn cña bªn thuª dÞch vô   
Bªn thuª dÞch vô cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu bªn cung øng dÞch vô thùc hiÖn c«ng viÖc theo ®óng chÊt l­îng, sè l­îng, thêi h¹n, ®Þa ®iÓm vµ c¸c tho¶ thuËn kh¸c;
2. Trong tr­êng hîp bªn cung øng dÞch vô vi ph¹m nghiªm träng nghÜa vô th× bªn thuª dÞch vô cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 522.	 NghÜa vô cña bªn cung øng dÞch vô   
Bªn cung øng dÞch vô cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Thùc hiÖn c«ng viÖc ®óng chÊt l­îng, sè l­îng, thêi h¹n, ®Þa ®iÓm vµ c¸c tho¶ thuËn kh¸c;
2. Kh«ng ®­îc giao cho ng­êi kh¸c thùc hiÖn thay c«ng viÖc, nÕu kh«ng cã sù ®ång ý cña bªn thuª dÞch vô;
3. B¶o qu¶n vµ ph¶i giao l¹i cho bªn thuª dÞch vô tµi liÖu vµ ph­¬ng tiÖn ®­îc giao sau khi hoµn thµnh c«ng viÖc;
4. B¸o ngay cho bªn thuª dÞch vô vÒ viÖc th«ng tin, tµi liÖu kh«ng ®Çy ®ñ, ph­¬ng tiÖn kh«ng b¶o ®¶m chÊt l­îng ®Ó hoµn thµnh c«ng viÖc;
5. Gi÷ bÝ mËt th«ng tin mµ m×nh biÕt ®­îc trong thêi gian thùc hiÖn c«ng viÖc, nÕu cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh;
6. Båi th­êng thiÖt h¹i cho bªn thuª dÞch vô, nÕu lµm mÊt m¸t, h­ háng tµi liÖu, ph­¬ng tiÖn ®­îc giao hoÆc tiÕt lé bÝ mËt th«ng tin.
§iÒu 523.	 QuyÒn cña bªn cung øng dÞch vô  
Bªn cung øng dÞch vô cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu bªn thuª dÞch vô cung cÊp th«ng tin, tµi liÖu vµ ph­¬ng tiÖn;
2. §­îc thay ®æi ®iÒu kiÖn dÞch vô v× lîi Ých cña bªn thuª dÞch vô, mµ kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i chê ý kiÕn cña bªn thuª dÞch vô, nÕu viÖc chê ý kiÕn sÏ g©y thiÖt h¹i cho bªn thuª dÞch vô, nh­ng ph¶i b¸o ngay cho bªn thuª dÞch vô;
3. Yªu cÇu bªn thuª dÞch vô tr¶ tiÒn dÞch vô.
§iÒu 524.	 Tr¶ tiÒn dÞch vô  
1. Bªn thuª dÞch vô ph¶i tr¶ tiÒn dÞch vô theo tho¶ thuËn. 
2. Khi giao kÕt hîp ®ång nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ gi¸ dÞch vô, ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh gi¸ dÞch vô vµ kh«ng cã bÊt kú chØ dÉn nµo kh¸c vÒ gi¸ dÞch vô th× gi¸ dÞch vô ®­îc x¸c ®Þnh c¨n cø vµo gi¸ thÞ tr­êng cña dÞch vô cïng lo¹i t¹i thêi ®iÓm vµ ®Þa ®iÓm giao kÕt hîp ®ång.
 3. Bªn thuª dÞch vô ph¶i tr¶ tiÒn dÞch vô t¹i ®Þa ®iÓm thùc hiÖn c«ng viÖc khi hoµn thµnh dÞch vô, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
4. Trong tr­êng hîp dÞch vô ®­îc cung øng kh«ng ®¹t ®­îc nh­ tho¶ thuËn hoÆc c«ng viÖc kh«ng ®­îc hoµn thµnh ®óng thêi h¹n th× bªn thuª dÞch vô cã quyÒn gi¶m tiÒn dÞch vô vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 525.	 §¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång dÞch vô
1. Trong tr­êng hîp viÖc tiÕp tôc thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã lîi cho bªn thuª dÞch vô th× bªn thuª dÞch vô cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång, nh­ng ph¶i b¸o cho bªn cung øng dÞch vô biÕt tr­íc mét thêi gian hîp lý; bªn thuª dÞch vô ph¶i tr¶ tiÒn c«ng theo phÇn dÞch vô mµ bªn cung øng dÞch vô ®· thùc hiÖn vµ båi th­êng thiÖt h¹i.
2. Trong tr­êng hîp bªn thuª dÞch vô kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô cña m×nh hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óng theo tho¶ thuËn th× bªn cung øng dÞch vô cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 526.	 TiÕp tôc hîp ®ång dÞch vô  
Sau khi ®· kÕt thóc thêi h¹n dÞch vô mµ c«ng viÖc ch­a hoµn thµnh vµ bªn cung øng dÞch vô vÉn tiÕp tôc thùc hiÖn c«ng viÖc, cßn bªn thuª dÞch vô biÕt nh­ng kh«ng ph¶n ®èi th× hîp ®ång dÞch vô ®­¬ng nhiªn ®­îc tiÕp tôc thùc hiÖn theo néi dung ®· tho¶ thuËn cho ®Õn khi c«ng viÖc ®­îc hoµn thµnh.
Môc 8
HîP ®åNG VËN CHUYÓN
I- HîP ®åNG VËN CHUYÓN HµNH KH¸CH
§iÒu 527.	 Hîp ®ång vËn chuyÓn hµnh kh¸ch
Hîp ®ång vËn chuyÓn hµnh kh¸ch lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn vËn chuyÓn chuyªn chë hµnh kh¸ch, hµnh lý ®Õn ®Þa ®iÓm ®· ®Þnh theo tho¶ thuËn, cßn hµnh kh¸ch ph¶i thanh to¸n c­íc phÝ vËn chuyÓn.
§iÒu 528.	 H×nh thøc hîp ®ång vËn chuyÓn hµnh kh¸ch  
1. Hîp ®ång vËn chuyÓn hµnh kh¸ch cã thÓ ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n hoÆc b»ng lêi nãi.
2. VÐ lµ b»ng chøng cña viÖc giao kÕt hîp ®ång vËn chuyÓn hµnh kh¸ch gi÷a c¸c bªn.
§iÒu 529.	 NghÜa vô cña bªn vËn chuyÓn   
Bªn vËn chuyÓn cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Chuyªn chë hµnh kh¸ch tõ ®Þa ®iÓm xuÊt ph¸t ®Õn ®óng ®Þa ®iÓm, ®Õn ®óng giê, v¨n minh, lÞch sù vµ b»ng ph­¬ng tiÖn ®· tho¶ thuËn mét c¸ch an toµn, theo lé tr×nh; b¶o ®¶m ®ñ chç cho kh¸ch vµ kh«ng chuyªn chë v­ît qu¸ träng t¶i;
2. Mua b¶o hiÓm tr¸ch nhiÖm d©n sù ®èi víi hµnh kh¸ch theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt;
3. B¶o ®¶m thêi gian xuÊt ph¸t ®· ®­îc th«ng b¸o hoÆc theo tho¶ thuËn;
4. Chuyªn chë hµnh lý vµ tr¶ l¹i cho hµnh kh¸ch hoÆc ng­êi cã quyÒn nhËn hµnh lý t¹i ®Þa ®iÓm tho¶ thuËn theo ®óng thêi gian, lé tr×nh;
5. Hoµn tr¶ cho hµnh kh¸ch c­íc phÝ vËn chuyÓn theo tho¶ thuËn. Trong tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh th× theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 530.	 QuyÒn cña bªn vËn chuyÓn  
Bªn vËn chuyÓn cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu hµnh kh¸ch tr¶ ®ñ c­íc phÝ vËn chuyÓn hµnh kh¸ch, c­íc phÝ vËn chuyÓn hµnh lý mang theo ng­êi v­ît qu¸ møc quy ®Þnh;
2. Tõ chèi chuyªn chë hµnh kh¸ch trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) Hµnh kh¸ch kh«ng chÊp hµnh quy ®Þnh cña bªn vËn chuyÓn hoÆc cã hµnh vi lµm mÊt trËt tù c«ng céng, c¶n trë c«ng viÖc cña bªn vËn chuyÓn, ®e däa ®Õn tÝnh m¹ng, søc khoÎ, tµi s¶n cña ng­êi kh¸c hoÆc cã nh÷ng hµnh vi kh¸c kh«ng b¶o ®¶m an toµn trong hµnh tr×nh; trong tr­êng hîp nµy, hµnh kh¸ch kh«ng ®­îc tr¶ l¹i c­íc phÝ vËn chuyÓn vµ ph¶i chÞu ph¹t vi ph¹m, nÕu ®iÒu lÖ vËn chuyÓn cã quy ®Þnh;
b) Do t×nh tr¹ng søc khoÎ cña hµnh kh¸ch mµ bªn vËn chuyÓn thÊy râ r»ng viÖc vËn chuyÓn sÏ g©y nguy hiÓm cho chÝnh hµnh kh¸ch ®ã hoÆc nh÷ng ng­êi kh¸c trong hµnh tr×nh;
c) §Ó ng¨n ngõa dÞch bÖnh l©y lan.
§iÒu 531.	 NghÜa vô cña hµnh kh¸ch
Hµnh kh¸ch cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Tr¶ ®ñ c­íc phÝ vËn chuyÓn hµnh kh¸ch, c­íc phÝ vËn chuyÓn hµnh lý v­ît qu¸ møc quy ®Þnh vµ tù b¶o qu¶n hµnh lý mang theo ng­êi;
2. Cã mÆt t¹i ®iÓm xuÊt ph¸t ®óng thêi gian ®· tho¶ thuËn;
3. T«n träng, chÊp hµnh ®óng c¸c quy ®Þnh cña bªn vËn chuyÓn vµ c¸c quy ®Þnh kh¸c vÒ b¶o ®¶m an toµn giao th«ng.
§iÒu 532.	 QuyÒn cña hµnh kh¸ch  
Hµnh kh¸ch cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu ®­îc chuyªn chë ®óng b»ng ph­¬ng tiÖn vËn chuyÓn vµ gi¸ trÞ lo¹i vÐ víi lé tr×nh ®· tho¶ thuËn;
2. §­îc miÔn c­íc phÝ vËn chuyÓn ®èi víi hµnh lý ký göi vµ hµnh lý x¸ch tay trong h¹n møc theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt;
3. Yªu cÇu thanh to¸n chi phÝ ph¸t sinh hoÆc båi th­êng thiÖt h¹i, nÕu bªn vËn chuyÓn cã lçi trong viÖc kh«ng chuyªn chë ®óng thêi h¹n, ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn;
4. §­îc nhËn l¹i toµn bé hoÆc mét phÇn c­íc phÝ vËn chuyÓn trong tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i ®iÓm b vµ ®iÓm c kho¶n 2 §iÒu 530 cña Bé luËt nµy vµ nh÷ng tr­êng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh hoÆc theo tho¶ thuËn;
5. NhËn hµnh lý t¹i ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn theo ®óng thêi gian, lé tr×nh;
6. Yªu cÇu t¹m dõng hµnh tr×nh trong thêi h¹n vµ theo thñ tôc do ph¸p luËt quy ®Þnh.
§iÒu 533.	 Tr¸ch nhiÖm båi th­êng thiÖt h¹i 
1. Trong tr­êng hîp tÝnh m¹ng, søc khoÎ vµ hµnh lý cña hµnh kh¸ch bÞ thiÖt h¹i th× bªn vËn chuyÓn ph¶i båi th­êng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
2. Bªn vËn chuyÓn kh«ng ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i vÒ tÝnh m¹ng, søc khoÎ vµ hµnh lý cña hµnh kh¸ch nÕu thiÖt h¹i x¶y ra hoµn toµn do lçi cña hµnh kh¸ch, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
3. Trong tr­êng hîp hµnh kh¸ch vi ph¹m ®iÒu kiÖn vËn chuyÓn ®· tho¶ thuËn, c¸c quy ®Þnh cña ®iÒu lÖ vËn chuyÓn mµ g©y thiÖt h¹i cho bªn vËn chuyÓn hoÆc ng­êi thø ba th× ph¶i båi th­êng.
§iÒu 534.	 §¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vËn chuyÓn hµnh kh¸ch 
1. Bªn vËn chuyÓn cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång trong c¸c tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 530 cña Bé luËt nµy.
2. Hµnh kh¸ch cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång trong tr­êng hîp bªn vËn chuyÓn vi ph¹m nghÜa vô quy ®Þnh t¹i c¸c kho¶n 1, 3 vµ 4 §iÒu 529 cña Bé luËt nµy.
II- HîP ®åNG VËN CHUYÓN TµI S¶N
§iÒu 535.	 Hîp ®ång vËn chuyÓn tµi s¶n
Hîp ®ång vËn chuyÓn tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn vËn chuyÓn cã nghÜa vô chuyÓn tµi s¶n ®Õn ®Þa ®iÓm ®· ®Þnh theo tho¶ thuËn vµ giao tµi s¶n ®ã cho ng­êi cã quyÒn nhËn, cßn bªn thuª vËn chuyÓn cã nghÜa vô tr¶ c­íc phÝ vËn chuyÓn.
§iÒu 536.	 H×nh thøc hîp ®ång vËn chuyÓn tµi s¶n  
1. Hîp ®ång vËn chuyÓn tµi s¶n ®­îc giao kÕt b»ng lêi nãi hoÆc b»ng v¨n b¶n. 
2. VËn ®¬n hoÆc chøng tõ vËn chuyÓn t­¬ng ®­¬ng kh¸c lµ b»ng chøng cña viÖc giao kÕt hîp ®ång gi÷a c¸c bªn.
§iÒu 537.	 Giao tµi s¶n cho bªn vËn chuyÓn  
1. Bªn thuª vËn chuyÓn cã nghÜa vô giao tµi s¶n cho bªn vËn chuyÓn ®óng thêi h¹n, ®Þa ®iÓm vµ ®ãng gãi theo ®óng quy c¸ch ®· tho¶ thuËn; ph¶i chÞu chi phÝ xÕp, dì tµi s¶n lªn ph­¬ng tiÖn vËn chuyÓn, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
2. Trong tr­êng hîp bªn thuª vËn chuyÓn giao tµi s¶n kh«ng ®óng thêi h¹n, ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn th× ph¶i thanh to¸n chi phÝ chê ®îi vµ tiÒn vËn chuyÓn tµi s¶n ®Õn ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn trong hîp ®ång cho bªn vËn chuyÓn hoÆc ph¶i nép ph¹t vi ph¹m theo tho¶ thuËn; nÕu bªn vËn chuyÓn chËm nhËn tµi s¶n t¹i ®Þa ®iÓm ®· tháa thuËn th× ph¶i chÞu chi phÝ ph¸t sinh do viÖc chËm tiÕp nhËn.
§iÒu 538.	 C­íc phÝ vËn chuyÓn
1. Møc c­íc phÝ vËn chuyÓn do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu ph¸p luËt cã quy ®Þnh vÒ møc c­íc phÝ vËn chuyÓn th× ¸p dông møc c­íc phÝ ®ã.
2. Bªn thuª vËn chuyÓn ph¶i thanh to¸n ®ñ c­íc phÝ vËn chuyÓn sau khi tµi s¶n ®­îc chuyÓn lªn ph­¬ng tiÖn vËn chuyÓn, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 539.	 NghÜa vô cña bªn vËn chuyÓn  
Bªn vËn chuyÓn cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. B¶o ®¶m vËn chuyÓn tµi s¶n ®Çy ®ñ, an toµn ®Õn ®Þa ®iÓm ®· ®Þnh, theo ®óng thêi h¹n;
2. Tr¶ tµi s¶n cho ng­êi cã quyÒn nhËn;
3. ChÞu chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc chuyªn chë tµi s¶n, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c;
4. Mua b¶o hiÓm tr¸ch nhiÖm d©n sù theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt;
5. Båi th­êng thiÖt h¹i cho bªn thuª vËn chuyÓn trong tr­êng hîp bªn vËn chuyÓn ®Ó mÊt m¸t, h­ háng tµi s¶n do lçi cña m×nh, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
§iÒu 540.	 QuyÒn cña bªn vËn chuyÓn  
Bªn vËn chuyÓn cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. KiÓm tra sù x¸c thùc cña tµi s¶n, cña vËn ®¬n hoÆc chøng tõ vËn chuyÓn t­¬ng ®­¬ng kh¸c;
2. Tõ chèi vËn chuyÓn tµi s¶n kh«ng ®óng víi lo¹i tµi s¶n ®· tho¶ thuËn trong hîp ®ång;
3. Yªu cÇu bªn thuª vËn chuyÓn thanh to¸n ®ñ c­íc phÝ vËn chuyÓn ®óng thêi h¹n;
4. Tõ chèi vËn chuyÓn tµi s¶n cÊm giao dÞch, tµi s¶n cã tÝnh chÊt nguy hiÓm, ®éc h¹i, nÕu bªn vËn chuyÓn biÕt hoÆc ph¶i biÕt;
5. Yªu cÇu bªn thuª vËn chuyÓn båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 541.	 NghÜa vô cña bªn thuª vËn chuyÓn
Bªn thuª vËn chuyÓn cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Tr¶ ®ñ tiÒn c­íc phÝ vËn chuyÓn cho bªn vËn chuyÓn theo ®óng thêi h¹n, ph­¬ng thøc ®· tho¶ thuËn;
2. Tr«ng coi tµi s¶n trªn ®­êng vËn chuyÓn, nÕu cã tho¶ thuËn. Trong tr­êng hîp bªn thuª vËn chuyÓn tr«ng coi tµi s¶n mµ tµi s¶n bÞ mÊt m¸t, h­ háng th× kh«ng ®­îc båi th­êng.
§iÒu 542.	 QuyÒn cña bªn thuª vËn chuyÓn
Bªn thuª vËn chuyÓn cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu bªn vËn chuyÓn chuyªn chë tµi s¶n ®Õn ®óng ®Þa ®iÓm, thêi ®iÓm ®· tho¶ thuËn;
2. Trùc tiÕp hoÆc chØ ®Þnh ng­êi thø ba nhËn l¹i tµi s¶n ®· thuª vËn chuyÓn;
3. Yªu cÇu bªn vËn chuyÓn båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 543.	 Tr¶ tµi s¶n cho bªn nhËn tµi s¶n
1. Bªn nhËn tµi s¶n cã thÓ lµ bªn thuª vËn chuyÓn tµi s¶n hoÆc lµ ng­êi thø ba ®­îc bªn thuª vËn chuyÓn chØ ®Þnh nhËn tµi s¶n.
2. Bªn vËn chuyÓn ph¶i tr¶ tµi s¶n ®Çy ®ñ, ®óng thêi h¹n vµ ®Þa ®iÓm cho bªn nhËn theo ph­¬ng thøc ®· tho¶ thuËn.
3. Trong tr­êng hîp tµi s¶n ®· ®­îc chuyÓn ®Õn ®Þa ®iÓm tr¶ tµi s¶n ®óng thêi h¹n nh­ng kh«ng cã bªn nhËn th× bªn vËn chuyÓn cã thÓ göi sè tµi s¶n ®ã t¹i n¬i nhËn göi gi÷ vµ ph¶i b¸o ngay cho bªn thuª vËn chuyÓn hoÆc bªn nhËn tµi s¶n. Bªn thuª vËn chuyÓn hoÆc bªn nhËn tµi s¶n ph¶i chÞu chi phÝ hîp lý ph¸t sinh tõ viÖc göi gi÷ tµi s¶n.
NghÜa vô tr¶ tµi s¶n hoµn thµnh khi tµi s¶n ®· ®­îc göi gi÷ ®¸p øng c¸c ®iÒu kiÖn ®· tho¶ thuËn vµ bªn thuª vËn chuyÓn hoÆc bªn nhËn tµi s¶n ®· ®­îc th«ng b¸o vÒ viÖc göi gi÷.
§iÒu 544.	 NghÜa vô cña bªn nhËn tµi s¶n  
Bªn nhËn tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. XuÊt tr×nh cho bªn vËn chuyÓn vËn ®¬n hoÆc chøng tõ vËn chuyÓn t­¬ng ®­¬ng kh¸c vµ nhËn tµi s¶n ®óng thêi h¹n, ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn;
2. ChÞu chi phÝ xÕp, dì tµi s¶n vËn chuyÓn, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt kh«ng cã quy ®Þnh kh¸c;
3. Thanh to¸n chi phÝ hîp lý ph¸t sinh do viÖc chËm tiÕp nhËn tµi s¶n;
4. B¸o cho bªn thuª vËn chuyÓn vÒ viÖc nhËn tµi s¶n vµ c¸c th«ng tin cÇn thiÕt kh¸c theo yªu cÇu cña bªn ®ã; nÕu kh«ng th«ng b¸o th× kh«ng cã quyÒn yªu cÇu bªn thuª vËn chuyÓn b¶o vÖ quyÒn, lîi Ých liªn quan ®Õn tµi s¶n vËn chuyÓn cña m×nh.
§iÒu 545.	 QuyÒn cña bªn nhËn tµi s¶n  
Bªn nhËn tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. KiÓm tra sè l­îng, chÊt l­îng tµi s¶n ®­îc vËn chuyÓn ®Õn;
2. NhËn tµi s¶n ®­îc vËn chuyÓn ®Õn;
3. Yªu cÇu bªn vËn chuyÓn thanh to¸n chi phÝ hîp lý ph¸t sinh do ph¶i chê nhËn tµi s¶n, nÕu bªn vËn chuyÓn chËm giao;
4. Trùc tiÕp yªu cÇu hoÆc b¸o ®Ó bªn thuª vËn chuyÓn yªu cÇu bªn vËn chuyÓn båi th­êng thiÖt h¹i do tµi s¶n bÞ mÊt m¸t, h­ háng.
§iÒu 546.	 Tr¸ch nhiÖm båi th­êng thiÖt h¹i
1. Bªn vËn chuyÓn ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i cho bªn thuª vËn chuyÓn, nÕu ®Ó tµi s¶n bÞ mÊt m¸t hoÆc h­ háng, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 541 cña Bé luËt nµy.
2. Bªn thuª vËn chuyÓn ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i cho bªn vËn chuyÓn vµ ng­êi thø ba vÒ thiÖt h¹i do tµi s¶n vËn chuyÓn cã tÝnh chÊt nguy hiÓm, ®éc h¹i mµ kh«ng cã biÖn ph¸p ®ãng gãi, b¶o ®¶m an toµn trong qu¸ tr×nh vËn chuyÓn.
3. Trong tr­êng hîp bÊt kh¶ kh¸ng dÉn ®Õn tµi s¶n vËn chuyÓn bÞ mÊt m¸t, h­ háng hoÆc bÞ huû ho¹i trong qu¸ tr×nh vËn chuyÓn th× bªn vËn chuyÓn kh«ng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm båi th­êng thiÖt h¹i, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
Môc 9
HîP ®åNG GIA C«NG
§iÒu 547.	 Hîp ®ång gia c«ng
Hîp ®ång gia c«ng lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn nhËn gia c«ng thùc hiÖn c«ng viÖc ®Ó t¹o ra s¶n phÈm theo yªu cÇu cña bªn ®Æt gia c«ng, cßn bªn ®Æt gia c«ng nhËn s¶n phÈm vµ tr¶ tiÒn c«ng.
§iÒu 548.	 §èi t­îng cña hîp ®ång gia c«ng
§èi t­îng cña hîp ®ång gia c«ng lµ vËt ®­îc x¸c ®Þnh tr­íc theo mÉu, theo tiªu chuÈn mµ c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
§iÒu 549.	 NghÜa vô cña bªn ®Æt gia c«ng
Bªn ®Æt gia c«ng cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Cung cÊp nguyªn vËt liÖu theo ®óng sè l­îng, chÊt l­îng, thêi h¹n vµ ®Þa ®iÓm cho bªn nhËn gia c«ng, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c; cung cÊp c¸c giÊy tê cÇn thiÕt liªn quan ®Õn viÖc gia c«ng;
2. ChØ dÉn cho bªn nhËn gia c«ng thùc hiÖn hîp ®ång;
3. Tr¶ tiÒn c«ng theo ®óng tho¶ thuËn.
§iÒu 550.	 QuyÒn cña bªn ®Æt gia c«ng  
Bªn ®Æt gia c«ng cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. NhËn s¶n phÈm gia c«ng theo ®óng sè l­îng, chÊt l­îng, ph­¬ng thøc, thêi h¹n vµ ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn;
2. §¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i khi bªn nhËn gia c«ng vi ph¹m nghiªm träng hîp ®ång; 
3. Trong tr­êng hîp s¶n phÈm kh«ng b¶o ®¶m chÊt l­îng mµ bªn ®Æt gia c«ng ®ång ý nhËn s¶n phÈm vµ yªu cÇu söa ch÷a nh­ng bªn nhËn gia c«ng kh«ng thÓ söa ch÷a ®­îc trong thêi h¹n ®· tho¶ thuËn th× bªn ®Æt gia c«ng cã quyÒn huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 551.	 NghÜa vô cña bªn nhËn gia c«ng   
Bªn nhËn gia c«ng cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. B¶o qu¶n nguyªn vËt liÖu do bªn ®Æt gia c«ng cung cÊp;
2. B¸o cho bªn ®Æt gia c«ng biÕt ®Ó ®æi nguyªn vËt liÖu kh¸c, nÕu nguyªn vËt liÖu kh«ng b¶o ®¶m chÊt l­îng; tõ chèi thùc hiÖn gia c«ng, nÕu viÖc sö dông nguyªn vËt liÖu cã thÓ t¹o ra s¶n phÈm nguy h¹i cho x· héi; tr­êng hîp kh«ng b¸o hoÆc kh«ng tõ chèi th× ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ s¶n phÈm t¹o ra;
3. Giao s¶n phÈm cho bªn ®Æt gia c«ng ®óng sè l­îng, chÊt l­îng, ph­¬ng thøc, thêi h¹n vµ ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn;
4. Gi÷ bÝ mËt c¸c th«ng tin vÒ quy tr×nh gia c«ng vµ s¶n phÈm t¹o ra;
5. ChÞu tr¸ch nhiÖm vÒ chÊt l­îng s¶n phÈm, trõ tr­êng hîp s¶n phÈm kh«ng b¶o ®¶m chÊt l­îng do nguyªn vËt liÖu mµ bªn ®Æt gia c«ng cung cÊp hoÆc do sù chØ dÉn kh«ng hîp lý cña bªn ®Æt gia c«ng.  
6. Hoµn tr¶ nguyªn vËt liÖu cßn l¹i cho bªn ®Æt gia c«ng sau khi hoµn thµnh hîp ®ång.
§iÒu 552.	 QuyÒn cña bªn nhËn gia c«ng
Bªn nhËn gia c«ng cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu bªn ®Æt gia c«ng giao nguyªn vËt liÖu ®óng chÊt l­îng, sè l­îng, thêi h¹n vµ ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn;
2. Tõ chèi sù chØ dÉn kh«ng hîp lý cña bªn ®Æt gia c«ng, nÕu thÊy chØ dÉn ®ã cã thÓ lµm gi¶m chÊt l­îng s¶n phÈm, nh­ng ph¶i b¸o ngay cho bªn ®Æt gia c«ng;
3. Yªu cÇu bªn ®Æt gia c«ng tr¶ ®ñ tiÒn c«ng theo ®óng thêi h¹n vµ ph­¬ng thøc ®· tho¶ thuËn.
§iÒu 553.	 Tr¸ch nhiÖm chÞu rñi ro 
Cho ®Õn khi giao s¶n phÈm cho bªn ®Æt gia c«ng, bªn nµo lµ chñ së h÷u cña nguyªn vËt liÖu th× ph¶i chÞu rñi ro ®èi víi nguyªn vËt liÖu hoÆc s¶n phÈm ®­îc t¹o ra tõ nguyªn vËt liÖu ®ã, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
Khi bªn ®Æt gia c«ng chËm nhËn s¶n phÈm th× ph¶i chÞu rñi ro trong thêi gian chËm nhËn, kÓ c¶ trong tr­êng hîp s¶n phÈm ®­îc t¹o ra tõ nguyªn vËt liÖu cña bªn nhËn gia c«ng, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
Khi bªn nhËn gia c«ng chËm giao s¶n phÈm mµ cã rñi ro ®èi víi s¶n phÈm gia c«ng th× ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i x¶y ra cho bªn ®Æt gia c«ng.
§iÒu 554.	 Giao, nhËn s¶n phÈm gia c«ng
Bªn nhËn gia c«ng ph¶i giao s¶n phÈm vµ bªn ®Æt gia c«ng ph¶i nhËn s¶n phÈm theo ®óng thêi h¹n vµ t¹i ®Þa ®iÓm ®· tho¶ thuËn.
§iÒu 555.	 ChËm giao, chËm nhËn s¶n phÈm gia c«ng  
1. Trong tr­êng hîp bªn nhËn gia c«ng chËm giao s¶n phÈm th× bªn ®Æt gia c«ng cã thÓ gia h¹n; nÕu hÕt thêi h¹n ®ã mµ bªn nhËn gia c«ng vÉn ch­a hoµn thµnh c«ng viÖc th× bªn ®Æt gia c«ng cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
2. Trong tr­êng hîp bªn ®Æt gia c«ng chËm nhËn s¶n phÈm th× bªn nhËn gia c«ng cã thÓ göi s¶n phÈm ®ã t¹i n¬i nhËn göi gi÷ vµ ph¶i b¸o ngay cho bªn ®Æt gia c«ng. NghÜa vô giao s¶n phÈm hoµn thµnh khi ®¸p øng ®­îc c¸c ®iÒu kiÖn ®· tho¶ thuËn vµ bªn ®Æt gia c«ng ®· ®­îc th«ng b¸o. Bªn ®Æt gia c«ng ph¶i chÞu mäi chi phÝ ph¸t sinh tõ viÖc göi gi÷.
§iÒu 556.	 §¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång gia c«ng  
1. Mçi bªn ®Òu cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång gia c«ng, nÕu viÖc tiÕp tôc thùc hiÖn hîp ®ång kh«ng mang l¹i lîi Ých cho m×nh, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c, nh­ng ph¶i b¸o cho bªn kia biÕt tr­íc mét thêi gian hîp lý; nÕu bªn ®Æt gia c«ng ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång th× ph¶i tr¶ tiÒn c«ng t­¬ng øng víi c«ng viÖc ®· lµm; nÕu bªn nhËn gia c«ng ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång th× kh«ng ®­îc tr¶ tiÒn c«ng, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
2. Bªn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång mµ g©y thiÖt h¹i cho bªn kia th× ph¶i båi th­êng.
§iÒu 557.	 Tr¶ tiÒn c«ng
1. Bªn ®Æt gia c«ng ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn c«ng vµo thêi ®iÓm nhËn s¶n phÈm, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
2. Trong tr­êng hîp kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ møc tiÒn c«ng th× ¸p dông møc tiÒn c«ng trung b×nh ®èi víi viÖc t¹o ra s¶n phÈm cïng lo¹i t¹i ®Þa ®iÓm gia c«ng vµ vµo thêi ®iÓm tr¶ tiÒn.
3. Bªn ®Æt gia c«ng kh«ng cã quyÒn gi¶m tiÒn c«ng, nÕu s¶n phÈm kh«ng b¶o ®¶m chÊt l­îng do nguyªn vËt liÖu mµ m×nh ®· cung cÊp hoÆc do sù chØ dÉn kh«ng hîp lý cña m×nh.
§iÒu 558.	 Thanh lý nguyªn vËt liÖu
Khi hîp ®ång gia c«ng chÊm døt, bªn nhËn gia c«ng ph¶i hoµn tr¶ nguyªn vËt liÖu cßn l¹i cho bªn ®Æt gia c«ng, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
Môc 10
HîP ®åNG GöI GI÷ TµI S¶N
§iÒu 559.	 Hîp ®ång göi gi÷ tµi s¶n
Hîp ®ång göi gi÷ tµi s¶n lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn gi÷ nhËn tµi s¶n cña bªn göi ®Ó b¶o qu¶n vµ tr¶ l¹i chÝnh tµi s¶n ®ã cho bªn göi khi hÕt thêi h¹n hîp ®ång, cßn bªn göi ph¶i tr¶ tiÒn c«ng cho bªn gi÷, trõ tr­êng hîp göi gi÷ kh«ng ph¶i tr¶ tiÒn c«ng.
§iÒu 560.	 NghÜa vô cña bªn göi tµi s¶n
Bªn göi tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Khi giao tµi s¶n ph¶i b¸o ngay cho bªn gi÷ biÕt t×nh tr¹ng tµi s¶n vµ biÖn ph¸p b¶o qu¶n thÝch hîp ®èi víi tµi s¶n göi gi÷; nÕu kh«ng b¸o mµ tµi s¶n göi gi÷ bÞ tiªu huû hoÆc h­ háng do kh«ng ®­îc b¶o qu¶n thÝch hîp th× bªn göi ph¶i tù chÞu; nÕu g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi th­êng;
2. Ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn c«ng, ®óng thêi h¹n vµ ®óng ph­¬ng thøc ®· tho¶ thuËn.
§iÒu 561.	 QuyÒn cña bªn göi tµi s¶n  
Bªn göi tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu lÊy l¹i tµi s¶n bÊt cø lóc nµo, nÕu hîp ®ång göi gi÷ kh«ng x¸c ®Þnh thêi h¹n, nh­ng ph¶i b¸o tr­íc cho bªn gi÷ mét thêi gian hîp lý;
2. Yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i, nÕu bªn gi÷ lµm mÊt m¸t, h­ háng tµi s¶n göi gi÷, trõ tr­êng hîp bÊt kh¶ kh¸ng.
§iÒu 562.	 NghÜa vô cña bªn gi÷ tµi s¶n
Bªn gi÷ tµi s¶n cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. B¶o qu¶n tµi s¶n nh­ ®· tho¶ thuËn, tr¶ l¹i tµi s¶n cho bªn göi theo ®óng t×nh tr¹ng nh­ khi nhËn gi÷;
2. ChØ ®­îc thay ®æi c¸ch b¶o qu¶n tµi s¶n, nÕu viÖc thay ®æi lµ cÇn thiÕt nh»m b¶o qu¶n tèt h¬n tµi s¶n ®ã nh­ng ph¶i b¸o ngay cho bªn göi biÕt vÒ viÖc thay ®æi;
3. B¸o kÞp thêi b»ng v¨n b¶n cho bªn göi biÕt vÒ nguy c¬ h­ háng, tiªu huû tµi s¶n do tÝnh chÊt cña tµi s¶n ®ã vµ yªu cÇu bªn göi cho biÕt c¸ch gi¶i quyÕt trong mét thêi h¹n; nÕu hÕt thêi h¹n ®ã mµ bªn göi kh«ng tr¶ lêi th× bªn gi÷ cã quyÒn thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p cÇn thiÕt ®Ó b¶o qu¶n vµ yªu cÇu bªn göi thanh to¸n chi phÝ;
4. Ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i, nÕu lµm mÊt m¸t, h­ háng tµi s¶n göi gi÷, trõ tr­êng hîp bÊt kh¶ kh¸ng.
§iÒu 563.	 QuyÒn cña bªn gi÷ tµi s¶n
Bªn gi÷ tµi s¶n cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu bªn göi tr¶ tiÒn c«ng theo tho¶ thuËn;
2. Yªu cÇu bªn göi tr¶ chi phÝ hîp lý ®Ó b¶o qu¶n tµi s¶n trong tr­êng hîp göi kh«ng tr¶ tiÒn c«ng;
3. Yªu cÇu bªn göi nhËn l¹i tµi s¶n bÊt cø lóc nµo, nh­ng ph¶i b¸o tr­íc cho bªn göi mét thêi gian hîp lý trong tr­êng hîp göi gi÷ kh«ng x¸c ®Þnh thêi h¹n;
4. B¸n tµi s¶n göi gi÷ cã nguy c¬ bÞ h­ háng hoÆc tiªu huû nh»m b¶o ®¶m lîi Ých cho bªn göi, b¸o viÖc ®ã cho bªn göi vµ tr¶ cho bªn göi kho¶n tiÒn thu ®­îc do b¸n tµi s¶n, sau khi trõ chi phÝ hîp lý ®Ó b¸n tµi s¶n.
§iÒu 564.	 Tr¶ l¹i tµi s¶n göi gi÷
1. Bªn gi÷ ph¶i tr¶ l¹i chÝnh tµi s¶n ®· nhËn vµ c¶ hoa lîi nÕu cã, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§Þa ®iÓm tr¶ tµi s¶n göi gi÷ lµ n¬i göi; nÕu bªn göi yªu cÇu tr¶ tµi s¶n ë ®Þa ®iÓm kh¸c th× ph¶i chÞu chi phÝ vËn chuyÓn ®Õn n¬i ®ã, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
2. Bªn gi÷ ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶n ®óng thêi h¹n vµ chØ cã quyÒn yªu cÇu bªn göi lÊy l¹i tµi s¶n tr­íc thêi h¹n, nÕu cã lý do chÝnh ®¸ng.
§iÒu 565.	 ChËm giao, chËm nhËn tµi s¶n göi gi÷  
Trong tr­êng hîp bªn gi÷ chËm giao tµi s¶n th× kh«ng ®­îc yªu cÇu bªn göi tr¶ tiÒn c«ng vµ thanh to¸n c¸c chi phÝ vÒ b¶o qu¶n, kÓ tõ thêi ®iÓm chËm giao vµ ph¶i chÞu rñi ro ®èi víi tµi s¶n trong thêi gian chËm giao tµi s¶n.
Trong tr­êng hîp bªn göi chËm nhËn tµi s¶n th× ph¶i thanh to¸n c¸c chi phÝ vÒ b¶o qu¶n vµ tiÒn c«ng cho bªn nhËn gi÷ tµi s¶n trong thêi gian chËm nhËn.
§iÒu 566.	 Tr¶ tiÒn c«ng  
1. Bªn göi ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn c«ng khi lÊy l¹i tµi s¶n göi gi÷, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
2. Trong tr­êng hîp c¸c bªn kh«ng tho¶ thuËn vÒ møc tiÒn c«ng th× ¸p dông møc tiÒn c«ng trung b×nh t¹i ®Þa ®iÓm vµ thêi ®iÓm tr¶ tiÒn c«ng.
3. Khi bªn göi lÊy l¹i tµi s¶n tr­íc thêi h¹n th× vÉn ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn c«ng vµ thanh to¸n chi phÝ cÇn thiÕt ph¸t sinh tõ viÖc bªn gi÷ ph¶i tr¶ l¹i tµi s¶n tr­íc thêi h¹n, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
4. Khi bªn gi÷ yªu cÇu bªn göi lÊy l¹i tµi s¶n tr­íc thêi h¹n th× bªn gi÷ kh«ng ®­îc nhËn tiÒn c«ng vµ ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i cho bªn göi, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
Môc 11
HîP ®åNG B¶O HIÓM
§iÒu 567.	 Hîp ®ång b¶o hiÓm
Hîp ®ång b¶o hiÓm lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn mua b¶o hiÓm ph¶i ®ãng phÝ b¶o hiÓm, cßn bªn b¶o hiÓm ph¶i tr¶ mét kho¶n tiÒn b¶o hiÓm cho bªn ®­îc b¶o hiÓm khi x¶y ra sù kiÖn b¶o hiÓm.
§iÒu 568.	 C¸c lo¹i hîp ®ång b¶o hiÓm  
Hîp ®ång b¶o hiÓm bao gåm hîp ®ång b¶o hiÓm con ng­êi, hîp ®ång b¶o hiÓm tµi s¶n vµ hîp ®ång b¶o hiÓm tr¸ch nhiÖm d©n sù. 
§iÒu 569.	 §èi t­îng b¶o hiÓm
§èi t­îng b¶o hiÓm bao gåm con ng­êi, tµi s¶n, tr¸ch nhiÖm d©n sù vµ c¸c ®èi t­îng kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 570.	 H×nh thøc hîp ®ång b¶o hiÓm  
Hîp ®ång b¶o hiÓm ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n. GiÊy yªu cÇu b¶o hiÓm cã ch÷ ký cña bªn mua b¶o hiÓm lµ bé phËn kh«ng t¸ch rêi cña hîp ®ång b¶o hiÓm. GiÊy chøng nhËn b¶o hiÓm hoÆc ®¬n b¶o hiÓm lµ b»ng chøng cña viÖc giao kÕt hîp ®ång b¶o hiÓm.
§iÒu 571.	 Sù kiÖn b¶o hiÓm
Sù kiÖn b¶o hiÓm lµ sù kiÖn kh¸ch quan do c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt quy ®Þnh mµ khi sù kiÖn ®ã x¶y ra th× bªn b¶o hiÓm ph¶i tr¶ tiÒn b¶o hiÓm cho bªn ®­îc b¶o hiÓm, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 346 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 572.	 PhÝ b¶o hiÓm
1. PhÝ b¶o hiÓm lµ kho¶n tiÒn mµ bªn mua b¶o hiÓm ph¶i ®ãng cho bªn b¶o hiÓm.
Thêi h¹n ®ãng phÝ b¶o hiÓm theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. PhÝ b¶o hiÓm cã thÓ ®ãng mét lÇn hoÆc theo ®Þnh kú.
2. Trong tr­êng hîp bªn mua b¶o hiÓm chËm ®ãng phÝ b¶o hiÓm theo ®Þnh kú th× bªn b¶o hiÓm Ên ®Þnh mét thêi h¹n ®Ó bªn mua b¶o hiÓm ®ãng phÝ b¶o hiÓm; nÕu hÕt thêi h¹n ®ã mµ bªn mua b¶o hiÓm kh«ng ®ãng phÝ b¶o hiÓm th× hîp ®ång chÊm døt.
§iÒu 573.	 NghÜa vô th«ng tin cña bªn mua b¶o hiÓm  
1. Khi giao kÕt hîp ®ång b¶o hiÓm, theo yªu cÇu cña bªn b¶o hiÓm, bªn mua b¶o hiÓm ph¶i cung cÊp cho bªn b¶o hiÓm ®Çy ®ñ th«ng tin cã liªn quan ®Õn ®èi t­îng b¶o hiÓm, trõ th«ng tin mµ bªn b¶o hiÓm ®· biÕt hoÆc ph¶i biÕt.
2. Trong tr­êng hîp bªn mua b¶o hiÓm cè ý cung cÊp th«ng tin sai nh»m giao kÕt hîp ®ång ®Ó h­ëng tiÒn b¶o hiÓm th× bªn b¶o hiÓm cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång vµ thu phÝ b¶o hiÓm ®Õn thêi ®iÓm chÊt døt hîp ®ång.
§iÒu 574.	 NghÜa vô phßng ngõa thiÖt h¹i  
1. Bªn ®­îc b¶o hiÓm cã nghÜa vô tu©n thñ c¸c ®iÒu kiÖn ghi trong hîp ®ång, c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt cã liªn quan vµ thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p phßng ngõa thiÖt h¹i.
2. Trong tr­êng hîp bªn ®­îc b¶o hiÓm cã lçi kh«ng thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p phßng ngõa thiÖt h¹i ®· ghi trong hîp ®ång th× bªn b¶o hiÓm cã quyÒn Ên ®Þnh mét thêi h¹n ®Ó bªn ®­îc b¶o hiÓm thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p ®ã; nÕu hÕt thêi h¹n mµ c¸c biÖn ph¸p phßng ngõa vÉn kh«ng ®­îc thùc hiÖn th× bªn b¶o hiÓm cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång hoÆc kh«ng tr¶ tiÒn b¶o hiÓm khi thiÖt h¹i x¶y ra do c¸c biÖn ph¸p phßng ngõa ®· kh«ng ®­îc thùc hiÖn.
§iÒu 575.	 NghÜa vô cña bªn mua b¶o hiÓm, bªn ®­îc b¶o hiÓm vµ cña bªn b¶o hiÓm khi x¶y ra sù kiÖn b¶o hiÓm
1. Khi x¶y ra sù kiÖn b¶o hiÓm, bªn mua b¶o hiÓm hoÆc bªn ®­îc b¶o hiÓm ph¶i b¸o ngay cho bªn b¶o hiÓm vµ ph¶i thùc hiÖn mäi biÖn ph¸p cÇn thiÕt mµ kh¶ n¨ng cho phÐp ®Ó ng¨n chÆn, h¹n chÕ thiÖt h¹i.
2. Bªn b¶o hiÓm ph¶i thanh to¸n chi phÝ cÇn thiÕt vµ hîp lý mµ ng­êi thø ba ®· bá ra ®Ó ng¨n chÆn, h¹n chÕ thiÖt h¹i.
§iÒu 576.	 Tr¶ tiÒn b¶o hiÓm
1. Bªn b¶o hiÓm ph¶i tr¶ tiÒn b¶o hiÓm cho bªn ®­îc b¶o hiÓm trong thêi h¹n ®· tho¶ thuËn; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn vÒ thêi h¹n th× bªn b¶o hiÓm ph¶i tr¶ tiÒn b¶o hiÓm trong thêi h¹n m­êi l¨m ngµy, kÓ tõ ngµy nhËn ®­îc ®Çy ®ñ hå s¬ hîp lÖ vÒ yªu cÇu tr¶ tiÒn b¶o hiÓm.
2. Trong tr­êng hîp bªn b¶o hiÓm chËm tr¶ tiÒn b¶o hiÓm th× ph¶i tr¶ c¶ l·i ®èi víi sè tiÒn chËm tr¶ theo l·i suÊt c¬ b¶n do Ng©n hµng Nhµ n­íc quy ®Þnh t¹i thêi ®iÓm tr¶ tiÒn b¶o hiÓm t­¬ng øng víi thêi gian chËm tr¶.
3. Trong tr­êng hîp bªn ®­îc b¶o hiÓm cè ý ®Ó x¶y ra thiÖt h¹i th× bªn b¶o hiÓm kh«ng ph¶i tr¶ tiÒn b¶o hiÓm; nÕu do lçi v« ý cña ng­êi ®­îc b¶o hiÓm th× bªn b¶o hiÓm kh«ng ph¶i tr¶ mét phÇn tiÒn b¶o hiÓm t­¬ng øng víi møc ®é lçi cña bªn ®­îc b¶o hiÓm.
§iÒu 577.	 ChuyÓn yªu cÇu hoµn tr¶
1. Trong tr­êng hîp ng­êi thø ba cã lçi mµ g©y thiÖt h¹i cho bªn ®­îc b¶o hiÓm vµ bªn b¶o hiÓm ®· tr¶ tiÒn b¶o hiÓm cho bªn ®­îc b¶o hiÓm th× bªn b¶o hiÓm cã quyÒn yªu cÇu ng­êi thø ba hoµn tr¶ kho¶n tiÒn mµ m×nh ®· tr¶. Bªn ®­îc b¶o hiÓm cã nghÜa vô ph¶i cung cÊp cho bªn b¶o hiÓm mäi tin tøc, tµi liÖu, b»ng chøng cÇn thiÕt mµ m×nh biÕt ®Ó bªn b¶o hiÓm thùc hiÖn quyÒn yªu cÇu ®èi víi ng­êi thø ba.
2. Trong tr­êng hîp bªn ®­îc b¶o hiÓm ®· nhËn sè tiÒn båi th­êng thiÖt h¹i do ng­êi thø ba tr¶, nh­ng vÉn Ýt h¬n sè tiÒn mµ bªn b¶o hiÓm ph¶i tr¶ th× bªn b¶o hiÓm chØ ph¶i tr¶ phÇn chÖnh lÖch gi÷a sè tiÒn b¶o hiÓm vµ sè tiÒn mµ ng­êi thø ba ®· tr¶, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c; nÕu bªn ®­îc b¶o hiÓm ®· nhËn tiÒn b¶o hiÓm nh­ng Ýt h¬n so víi thiÖt h¹i do ng­êi thø ba g©y ra th× bªn ®­îc b¶o hiÓm vÉn cã quyÒn yªu cÇu ng­êi thø ba båi th­êng phÇn chªnh lÖch gi÷a sè tiÒn b¶o hiÓm vµ tiÒn båi th­êng thiÖt h¹i.
Bªn b¶o hiÓm cã quyÒn yªu cÇu ng­êi thø ba hoµn tr¶ kho¶n tiÒn mµ m×nh ®· tr¶ cho bªn ®­îc b¶o hiÓm.
§iÒu 578.	 B¶o hiÓm tÝnh m¹ng
Trong tr­êng hîp b¶o hiÓm tÝnh m¹ng th× khi x¶y ra sù kiÖn b¶o hiÓm, bªn b¶o hiÓm ph¶i tr¶ tiÒn b¶o hiÓm cho bªn ®­îc b¶o hiÓm hoÆc ng­êi ®¹i diÖn theo uû quyÒn cña hä; nÕu bªn ®­îc b¶o hiÓm chÕt th× tiÒn b¶o hiÓm ®­îc tr¶ cho ng­êi thõa kÕ cña bªn ®­îc b¶o hiÓm.
§iÒu 579.	 B¶o hiÓm tµi s¶n
1. Bªn b¶o hiÓm ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i ®èi víi tµi s¶n ®­îc b¶o hiÓm theo c¸c ®iÒu kiÖn ®· tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
2. Trong tr­êng hîp quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n b¶o hiÓm ®­îc chuyÓn cho ng­êi kh¸c th× chñ së h÷u míi ®­¬ng nhiªn thay thÕ chñ së h÷u cò trong hîp ®ång b¶o hiÓm, kÓ tõ thêi ®iÓm chuyÓn quyÒn së h÷u tµi s¶n. Chñ së h÷u cò lµ bªn mua b¶o hiÓm ph¶i b¸o cho chñ së h÷u míi biÕt vÒ viÖc tµi s¶n ®· ®­îc b¶o hiÓm, b¸o kÞp thêi cho bªn b¶o hiÓm vÒ viÖc chuyÓn quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n.  
§iÒu 580.	 B¶o hiÓm tr¸ch nhiÖm d©n sù  
1. Trong tr­êng hîp b¶o hiÓm tr¸ch nhiÖm d©n sù ®èi víi ng­êi thø ba theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt th× bªn b¶o hiÓm ph¶i tr¶ tiÒn b¶o hiÓm cho bªn mua b¶o hiÓm hoÆc cho ng­êi thø ba theo yªu cÇu cña bªn mua b¶o hiÓm ®èi víi thiÖt h¹i mµ bªn mua b¶o hiÓm ®· g©y ra cho ng­êi thø ba theo møc b¶o hiÓm ®· tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
2. Trong tr­êng hîp bªn mua b¶o hiÓm ®· båi th­êng thiÖt h¹i cho ng­êi thø ba th× cã quyÒn yªu cÇu bªn b¶o hiÓm ph¶i hoµn tr¶ kho¶n tiÒn mµ m×nh ®· tr¶ cho ng­êi thø ba, nh­ng kh«ng v­ît qu¸ møc tr¶ b¶o hiÓm mµ c¸c bªn ®· tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt ®· quy ®Þnh.
Môc 12
HîP ®åNG Uû QUYÒN
§iÒu 581.	 Hîp ®ång uû quyÒn
Hîp ®ång uû quyÒn lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn ®­îc uû quyÒn cã nghÜa vô thùc hiÖn c«ng viÖc nh©n danh bªn uû quyÒn, cßn bªn uû quyÒn chØ ph¶i tr¶ thï lao, nÕu cã tho¶ thuËn hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
§iÒu 582.	 Thêi h¹n uû quyÒn
Thêi h¹n uû quyÒn do c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆc do ph¸p luËt quy ®Þnh; nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn vµ ph¸p luËt kh«ng cã quy ®Þnh th× hîp ®ång uû quyÒn cã hiÖu lùc mét n¨m, kÓ tõ ngµy x¸c lËp viÖc uû quyÒn.
§iÒu 583.	 Uû quyÒn l¹i
Bªn ®­îc uû quyÒn chØ ®­îc uû quyÒn l¹i cho ng­êi thø ba, nÕu ®­îc bªn uû quyÒn ®ång ý hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
H×nh thøc hîp ®ång uû quyÒn l¹i còng ph¶i phï hîp víi h×nh thøc hîp ®ång uû quyÒn ban ®Çu.
ViÖc uû quyÒn l¹i kh«ng ®­îc v­ît qu¸ ph¹m vi uû quyÒn ban ®Çu.
§iÒu 584.	 NghÜa vô cña bªn ®­îc uû quyÒn
Bªn ®­îc uû quyÒn cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Thùc hiÖn c«ng viÖc theo uû quyÒn vµ b¸o cho bªn uû quyÒn vÒ viÖc thùc hiÖn c«ng viÖc ®ã;
2. B¸o cho ng­êi thø ba trong quan hÖ thùc hiÖn uû quyÒn vÒ thêi h¹n, ph¹m vi uû quyÒn vµ viÖc söa ®æi, bæ sung ph¹m vi uû quyÒn;
3. B¶o qu¶n, gi÷ g×n tµi liÖu vµ ph­¬ng tiÖn ®­îc giao ®Ó thùc hiÖn viÖc uû quyÒn;
4. Gi÷ bÝ mËt th«ng tin mµ m×nh biÕt ®­îc trong khi thùc hiÖn viÖc uû quyÒn;
5. Giao l¹i cho bªn uû quyÒn tµi s¶n ®· nhËn vµ nh÷ng lîi Ých thu ®­îc trong khi thùc hiÖn viÖc uû quyÒn theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt;
6. Båi th­êng thiÖt h¹i do vi ph¹m nghÜa vô quy ®Þnh t¹i c¸c kho¶n 1, 2, 3, 4 vµ 5 §iÒu nµy.
§iÒu 585.	 QuyÒn cña bªn ®­îc uû quyÒn
Bªn ®­îc uû quyÒn cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu bªn uû quyÒn cung cÊp th«ng tin, tµi liÖu vµ ph­¬ng tiÖn cÇn thiÕt ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc uû quyÒn;
2. H­ëng thï lao, ®­îc thanh to¸n chi phÝ hîp lý mµ m×nh ®· bá ra ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc uû quyÒn.
§iÒu 586.	 NghÜa vô cña bªn uû quyÒn
Bªn uû quyÒn cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Cung cÊp th«ng tin, tµi liÖu vµ ph­¬ng tiÖn cÇn thiÕt ®Ó bªn ®­îc uû quyÒn thùc hiÖn c«ng viÖc;
2. ChÞu tr¸ch nhiÖm vÒ cam kÕt do bªn ®­îc uû quyÒn thùc hiÖn trong ph¹m vi uû quyÒn;
3. Thanh to¸n chi phÝ hîp lý mµ bªn ®­îc uû quyÒn ®· bá ra ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc ®­îc uû quyÒn vµ tr¶ thï lao cho bªn ®­îc uû quyÒn, nÕu cã tho¶ thuËn vÒ viÖc tr¶ thï lao.
§iÒu 587.	 QuyÒn cña bªn uû quyÒn
Bªn uû quyÒn cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu bªn ®­îc uû quyÒn th«ng b¸o ®Çy ®ñ vÒ viÖc thùc hiÖn c«ng viÖc uû quyÒn;
2. Yªu cÇu bªn ®­îc uû quyÒn giao l¹i tµi s¶n, lîi Ých thu ®­îc tõ viÖc thùc hiÖn c«ng viÖc uû quyÒn, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c;
3. §­îc båi th­êng thiÖt h¹i, nÕu bªn ®­îc uû quyÒn vi ph¹m nghÜa vô quy ®Þnh t¹i §iÒu 584 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 588.	 §¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång uû quyÒn  
1. Trong tr­êng hîp uû quyÒn cã thï lao, bªn uû quyÒn cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång bÊt cø lóc nµo, nh­ng ph¶i tr¶ thï lao cho bªn ®­îc uû quyÒn t­¬ng øng víi c«ng viÖc mµ bªn ®­îc uû quyÒn ®· thùc hiÖn vµ båi th­êng thiÖt h¹i; nÕu uû quyÒn kh«ng cã thï lao th× bªn uû quyÒn cã thÓ chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång bÊt cø lóc nµo, nh­ng ph¶i b¸o tr­íc cho bªn ®­îc uû quyÒn mét thêi gian hîp lý.
Bªn uû quyÒn ph¶i b¸o b»ng v¨n b¶n cho ng­êi thø ba biÕt vÒ viÖc bªn uû quyÒn chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång; nÕu kh«ng b¸o th× hîp ®ång víi ng­êi thø ba vÉn cã hiÖu lùc, trõ tr­êng hîp ng­êi thø ba biÕt hoÆc ph¶i biÕt vÒ viÖc hîp ®ång uû quyÒn ®· bÞ chÊm døt.
2. Trong tr­êng hîp uû quyÒn kh«ng cã thï lao, bªn ®­îc uû quyÒn cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång bÊt cø lóc nµo, nh­ng ph¶i b¸o tr­íc cho bªn uû quyÒn biÕt mét thêi gian hîp lý; nÕu uû quyÒn cã thï lao th× bªn ®­îc uû quyÒn cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång bÊt cø lóc nµo vµ ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i cho bªn uû quyÒn.
§iÒu 589.	 ChÊm døt hîp ®ång uû quyÒn
Hîp ®ång uû quyÒn chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. Hîp ®ång uû quyÒn hÕt h¹n;
2. C«ng viÖc ®­îc uû quyÒn ®· hoµn thµnh;
3. Bªn uû quyÒn, bªn ®­îc uû quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 588 cña Bé luËt nµy;
4. Bªn uû quyÒn hoÆc bªn ®­îc uû quyÒn chÕt, bÞ Toµ ¸n tuyªn bè mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, mÊt tÝch hoÆc lµ ®· chÕt.
Môc 13
HøA TH­ëNG Vµ THI Cã GI¶I
§iÒu 590.	 Høa th­ëng
1. Ng­êi ®· c«ng khai høa th­ëng ph¶i tr¶ th­ëng cho ng­êi ®· thùc hiÖn c«ng viÖc theo yªu cÇu cña ng­êi høa th­ëng.
2. C«ng viÖc ®­îc høa th­ëng ph¶i cô thÓ, cã thÓ thùc hiÖn ®­îc, kh«ng bÞ ph¸p luËt cÊm, kh«ng tr¸i ®¹o ®øc x· héi.
§iÒu 591.	 Rót l¹i tuyªn bè høa th­ëng
Khi ch­a ®Õn h¹n b¾t ®Çu thùc hiÖn c«ng viÖc th× ng­êi høa th­ëng cã quyÒn rót l¹i tuyªn bè høa th­ëng cña m×nh. ViÖc rót l¹i tuyªn bè høa th­ëng ph¶i ®­îc thùc hiÖn theo c¸ch thøc vµ trªn ph­¬ng tiÖn mµ viÖc høa th­ëng ®· ®­îc c«ng bè.
§iÒu 592.	 Tr¶ th­ëng
1. Trong tr­êng hîp mét c«ng viÖc ®­îc høa th­ëng do mét ng­êi thùc hiÖn th× khi c«ng viÖc hoµn thµnh, ng­êi thùc hiÖn c«ng viÖc ®ã ®­îc nhËn th­ëng.
2. Khi mét c«ng viÖc ®­îc høa th­ëng do nhiÒu ng­êi cïng thùc hiÖn nh­ng mçi ng­êi thùc hiÖn ®éc lËp víi nhau th× ng­êi hoµn thµnh ®Çu tiªn ®­îc nhËn th­ëng.
3. Trong tr­êng hîp nhiÒu ng­êi cïng hoµn thµnh c«ng viÖc ®­îc høa th­ëng vµo cïng mét thêi ®iÓm th× phÇn th­ëng ®­îc chia ®Òu cho nh÷ng ng­êi ®ã.
4. Trong tr­êng hîp nhiÒu ng­êi cïng céng t¸c ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc ®­îc høa th­ëng do ng­êi høa th­ëng yªu cÇu th× mçi ng­êi ®­îc nhËn mét phÇn cña phÇn th­ëng, t­¬ng øng víi phÇn ®ãng gãp cña m×nh.
§iÒu 593.	 Thi cã gi¶i
1. Ng­êi tæ chøc c¸c cuéc thi v¨n ho¸, nghÖ thuËt, thÓ thao, khoa häc, kü thuËt vµ c¸c cuéc thi kh¸c kh«ng tr¸i ph¸p luËt, ®¹o ®øc x· héi ph¶i c«ng bè ®iÒu kiÖn dù thi, thang ®iÓm, c¸c gi¶i th­ëng vµ møc th­ëng cña mçi gi¶i.
2. ViÖc thay ®æi ®iÒu kiÖn dù thi ph¶i ®­îc thùc hiÖn theo c¸ch thøc ®· c«ng bè trong mét thêi gian hîp lý tr­íc khi diÔn ra cuéc thi.
3. Ng­êi ®o¹t gi¶i cã quyÒn yªu cÇu ng­êi tæ chøc thi trao gi¶i th­ëng ®óng møc ®· c«ng bè.
Ch­¬ng XIX
THùC HIÖN C«NG VIÖC KH«NG Cã Uû QUYÒN
§iÒu 594.	 Thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn
Thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn lµ viÖc mét ng­êi kh«ng cã nghÜa vô thùc hiÖn c«ng viÖc nh­ng ®· tù nguyÖn thùc hiÖn c«ng viÖc ®ã, hoµn toµn v× lîi Ých cña ng­êi cã c«ng viÖc ®­îc thùc hiÖn khi ng­êi nµy kh«ng biÕt hoÆc biÕt mµ kh«ng ph¶n ®èi.
§iÒu 595.	 NghÜa vô thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn
1. Ng­êi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn cã nghÜa vô thùc hiÖn c«ng viÖc phï hîp víi kh¶ n¨ng, ®iÒu kiÖn cña m×nh.
2. Ng­êi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn ph¶i thùc hiÖn c«ng viÖc nh­ c«ng viÖc cña chÝnh m×nh; nÕu biÕt hoÆc ®o¸n biÕt ®­îc ý ®Þnh cña ng­êi cã c«ng viÖc th× ph¶i thùc hiÖn c«ng viÖc phï hîp víi ý ®Þnh ®ã.
3. Ng­êi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn ph¶i b¸o cho ng­êi cã c«ng viÖc ®­îc thùc hiÖn vÒ qu¸ tr×nh, kÕt qu¶ thùc hiÖn c«ng viÖc nÕu cã yªu cÇu, trõ tr­êng hîp ng­êi cã c«ng viÖc ®· biÕt hoÆc ng­êi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn kh«ng biÕt n¬i c­ tró cña ng­êi ®ã.
4. Trong tr­êng hîp ng­êi cã c«ng viÖc ®­îc thùc hiÖn chÕt th× ng­êi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn ph¶i tiÕp tôc thùc hiÖn c«ng viÖc cho ®Õn khi ng­êi thõa kÕ hoÆc ng­êi ®¹i diÖn cña ng­êi cã c«ng viÖc ®­îc thùc hiÖn ®· tiÕp nhËn.
5. Trong tr­êng hîp cã lý do chÝnh ®¸ng mµ ng­êi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn kh«ng thÓ tiÕp tôc ®¶m nhËn c«ng viÖc th× ph¶i b¸o cho ng­êi cã c«ng viÖc ®­îc thùc hiÖn, ng­êi ®¹i diÖn hoÆc ng­êi th©n thÝch cña ng­êi nµy hoÆc cã thÓ nhê ng­êi kh¸c thay m×nh ®¶m nhËn viÖc thùc hiÖn c«ng viÖc.
§iÒu 596.	 NghÜa vô thanh to¸n cña ng­êi cã c«ng viÖc ®­îc thùc hiÖn
1. Ng­êi cã c«ng viÖc ®­îc thùc hiÖn ph¶i tiÕp nhËn c«ng viÖc khi ng­êi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn bµn giao c«ng viÖc vµ thanh to¸n c¸c chi phÝ hîp lý mµ ng­êi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn ®· bá ra ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc, kÓ c¶ trong tr­êng hîp c«ng viÖc kh«ng ®¹t ®­îc kÕt qu¶ theo ý muèn cña m×nh.
2. Ng­êi cã c«ng viÖc ®­îc thùc hiÖn ph¶i tr¶ cho ng­êi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn mét kho¶n thï lao khi ng­êi nµy thùc hiÖn c«ng viÖc chu ®¸o, cã lîi cho m×nh, trõ tr­êng hîp ng­êi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn tõ chèi.
§iÒu 597.	 NghÜa vô båi th­êng thiÖt h¹i
1. Khi ng­êi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn cè ý g©y thiÖt h¹i trong khi thùc hiÖn c«ng viÖc th× ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i cho ng­êi cã c«ng viÖc ®­îc thùc hiÖn.
2. NÕu ng­êi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn do v« ý mµ g©y thiÖt h¹i trong khi thùc hiÖn c«ng viÖc th× c¨n cø vµo hoµn c¶nh ®¶m nhËn c«ng viÖc, ng­êi ®ã cã thÓ ®­îc gi¶m møc båi th­êng.
§iÒu 598.	 ChÊm døt thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn
ViÖc thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
1. Theo yªu cÇu cña ng­êi cã c«ng viÖc ®­îc thùc hiÖn;
2. Ng­êi cã c«ng viÖc ®­îc thùc hiÖn, ng­êi thõa kÕ hoÆc ng­êi ®¹i diÖn cña ng­êi cã c«ng viÖc ®­îc thùc hiÖn tiÕp nhËn c«ng viÖc;
3. Ng­êi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn kh«ng thÓ tiÕp tôc thùc hiÖn c«ng viÖc theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 5 §iÒu 595 cña Bé luËt nµy;
4. Ng­êi thùc hiÖn c«ng viÖc kh«ng cã uû quyÒn chÕt.
Ch­¬ng XX
NGHÜA Vô HOµN TR¶ DO CHIÕM H÷U, Sö DôNG TµI S¶N,                                                                           ®­îC LîI VÒ TµI S¶N KH«NG Cã C¨N Cø PH¸P LUËT
§iÒu 599.	 NghÜa vô hoµn tr¶ 
1. Ng­êi chiÕm h÷u, ng­êi sö dông tµi s¶n cña ng­êi kh¸c mµ kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt th× ph¶i hoµn tr¶ cho chñ së h÷u, ng­êi chiÕm h÷u hîp ph¸p tµi s¶n ®ã; nÕu kh«ng t×m ®­îc chñ së h÷u, ng­êi chiÕm h÷u hîp ph¸p tµi s¶n ®ã th× ph¶i giao cho c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 247 cña Bé luËt nµy.
2. Ng­êi ®­îc lîi vÒ tµi s¶n mµ kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt lµm cho ng­êi kh¸c bÞ thiÖt h¹i th× ph¶i hoµn tr¶ kho¶n lîi ®ã cho ng­êi bÞ thiÖt h¹i, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 247 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 600.	 Tµi s¶n hoµn tr¶  
1. Ng­êi chiÕm h÷u, ng­êi sö dông tµi s¶n mµ kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt ph¶i hoµn tr¶ toµn bé tµi s¶n ®· thu ®­îc.
2. Trong tr­êng hîp tµi s¶n hoµn tr¶ lµ vËt ®Æc ®Þnh th× ph¶i hoµn tr¶ ®óng vËt ®ã; nÕu vËt ®Æc ®Þnh ®ã bÞ mÊt hoÆc h­ háng th× ph¶i ®Òn bï b»ng tiÒn, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
3. Trong tr­êng hîp tµi s¶n hoµn tr¶ lµ vËt cïng lo¹i, nh­ng bÞ mÊt hoÆc h­ háng th× ph¶i tr¶ vËt cïng lo¹i hoÆc ®Òn bï b»ng tiÒn, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
4. Ng­êi ®­îc lîi vÒ tµi s¶n mµ kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt ph¶i hoµn tr¶ cho ng­êi bÞ thiÖt kho¶n lîi vÒ tµi s¶n ®ã b»ng hiÖn vËt hoÆc b»ng tiÒn.
§iÒu 601.	 NghÜa vô hoµn tr¶ hoa lîi, lîi tøc
1. Ng­êi chiÕm h÷u, ng­êi sö dông tµi s¶n, ng­êi ®­îc lîi vÒ tµi s¶n mµ kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt vµ kh«ng ngay t×nh th× ph¶i hoµn tr¶ hoa lîi, lîi tøc thu ®­îc tõ thêi ®iÓm chiÕm h÷u, sö dông tµi s¶n, ®­îc lîi vÒ tµi s¶n kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt.
2. Ng­êi chiÕm h÷u, ng­êi sö dông tµi s¶n, ng­êi ®­îc lîi vÒ tµi s¶n mµ kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt nh­ng ngay t×nh th× ph¶i hoµn tr¶ hoa lîi, lîi tøc thu ®­îc tõ thêi ®iÓm ng­êi ®ã biÕt hoÆc ph¶i biÕt viÖc chiÕm h÷u, sö dông tµi s¶n, ®­îc lîi vÒ tµi s¶n kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 247 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 602.	 QuyÒn yªu cÇu ng­êi thø ba hoµn tr¶
Trong tr­êng hîp ng­êi chiÕm h÷u, ng­êi sö dông tµi s¶n mµ kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt ®· giao tµi s¶n cho ng­êi thø ba th× khi bÞ chñ së h÷u, ng­êi chiÕm h÷u hîp ph¸p tµi s¶n yªu cÇu hoµn tr¶, ng­êi thø ba cã nghÜa vô hoµn tr¶ tµi s¶n ®ã, trõ tr­êng hîp Bé luËt nµy cã quy ®Þnh kh¸c; nÕu tµi s¶n ®ã ®· ®­îc tr¶ b»ng tiÒn hoÆc cã ®Òn bï th× ng­êi thø ba cã quyÒn yªu cÇu ng­êi ®· giao tµi s¶n cho m×nh båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 603.	 NghÜa vô thanh to¸n
Chñ së h÷u, ng­êi chiÕm h÷u hîp ph¸p, ng­êi bÞ thiÖt h¹i ®­îc hoµn tr¶ tµi s¶n th× ph¶i thanh to¸n nh÷ng chi phÝ cÇn thiÕt mµ ng­êi chiÕm h÷u, ng­êi sö dông tµi s¶n, ng­êi ®­îc lîi vÒ tµi s¶n mµ kh«ng cã c¨n cø ph¸p luËt nh­ng ngay t×nh ®· bá ra ®Ó b¶o qu¶n, lµm t¨ng gi¸ trÞ cña tµi s¶n.
Ch­¬ng XXI
TR¸CH NHIÖM BåI TH­êNG THIÖT H¹I NGOµI HîP ®åNG
Môc 1
NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG
§iÒu 604.	 C¨n cø ph¸t sinh tr¸ch nhiÖm båi th­êng thiÖt h¹i  
1. Ng­êi nµo do lçi cè ý hoÆc lçi v« ý x©m ph¹m tÝnh m¹ng, søc khoÎ, danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn, tµi s¶n, quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p kh¸c cña c¸ nh©n, x©m ph¹m danh dù, uy tÝn, tµi s¶n cña ph¸p nh©n hoÆc chñ thÓ kh¸c mµ g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi th­êng. 
2. Trong tr­êng hîp ph¸p luËt quy ®Þnh ng­êi g©y thiÖt h¹i ph¶i båi th­êng c¶ trong tr­êng hîp kh«ng cã lçi th× ¸p dông quy ®Þnh ®ã.
§iÒu 605.	 Nguyªn t¾c båi th­êng thiÖt h¹i
1. ThiÖt h¹i ph¶i ®­îc båi th­êng toµn bé vµ kÞp thêi. C¸c bªn cã thÓ tho¶ thuËn vÒ møc båi th­êng, h×nh thøc båi th­êng b»ng tiÒn, b»ng hiÖn vËt hoÆc thùc hiÖn mét c«ng viÖc, ph­¬ng thøc båi th­êng mét lÇn hoÆc nhiÒu lÇn, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
2. Ng­êi g©y thiÖt h¹i cã thÓ ®­îc gi¶m møc båi th­êng, nÕu do lçi v« ý mµ g©y thiÖt h¹i qu¸ lín so víi kh¶ n¨ng kinh tÕ tr­íc m¾t vµ l©u dµi cña m×nh.
3. Khi møc båi th­êng kh«ng cßn phï hîp víi thùc tÕ th× ng­êi bÞ thiÖt h¹i hoÆc ng­êi g©y thiÖt h¹i cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n hoÆc c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn kh¸c thay ®æi møc båi th­êng.
§iÒu 606.	 N¨ng lùc chÞu tr¸ch nhiÖm båi th­êng thiÖt h¹i cña c¸ nh©n
1. Ng­êi tõ ®ñ m­êi t¸m tuæi trë lªn g©y thiÖt h¹i th× ph¶i tù båi th­êng.
2. Ng­êi ch­a thµnh niªn d­íi m­êi l¨m tuæi g©y thiÖt h¹i mµ cßn cha, mÑ th× cha, mÑ ph¶i båi th­êng toµn bé thiÖt h¹i; nÕu tµi s¶n cña cha, mÑ kh«ng ®ñ ®Ó båi th­êng mµ con ch­a thµnh niªn g©y thiÖt h¹i cã tµi s¶n riªng th× lÊy tµi s¶n ®ã ®Ó båi th­êng phÇn cßn thiÕu, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i §iÒu 621 cña Bé luËt nµy.
Ng­êi tõ ®ñ m­êi l¨m tuæi ®Õn ch­a ®ñ m­êi t¸m tuæi g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi th­êng b»ng tµi s¶n cña m×nh; nÕu kh«ng ®ñ tµi s¶n ®Ó båi th­êng th× cha, mÑ ph¶i båi th­êng phÇn cßn thiÕu b»ng tµi s¶n cña m×nh.
3. Ng­êi ch­a thµnh niªn, ng­êi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù g©y thiÖt h¹i mµ cã ng­êi gi¸m hé th× ng­êi gi¸m hé ®ã ®­îc dïng tµi s¶n cña ng­êi ®­îc gi¸m hé ®Ó båi th­êng; nÕu ng­êi ®­îc gi¸m hé kh«ng cã tµi s¶n hoÆc kh«ng ®ñ tµi s¶n ®Ó båi th­êng th× ng­êi gi¸m hé ph¶i båi th­êng b»ng tµi s¶n cña m×nh; nÕu ng­êi gi¸m hé chøng minh ®­îc m×nh kh«ng cã lçi trong viÖc gi¸m hé th× kh«ng ph¶i lÊy tµi s¶n cña m×nh ®Ó båi th­êng.
§iÒu 607.	 Thêi hiÖu khëi kiÖn yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i  
Thêi hiÖu khëi kiÖn yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i lµ hai n¨m, kÓ tõ ngµy quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña c¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c bÞ x©m ph¹m.
Môc 2
X¸C ®ÞNH THIÖT H¹I
§iÒu 608.	 ThiÖt h¹i do tµi s¶n bÞ x©m ph¹m  
Trong tr­êng hîp tµi s¶n bÞ x©m ph¹m th× thiÖt h¹i ®­îc båi th­êng bao gåm:
1. Tµi s¶n bÞ mÊt;
2. Tµi s¶n bÞ huû ho¹i hoÆc bÞ h­ háng;
3. Lîi Ých g¾n liÒn víi viÖc sö dông, khai th¸c tµi s¶n;
4. Chi phÝ hîp lý ®Ó ng¨n chÆn, h¹n chÕ vµ kh¾c phôc thiÖt h¹i.
§iÒu 609.	 ThiÖt h¹i do søc khoÎ bÞ x©m ph¹m  
1. ThiÖt h¹i do søc khoÎ bÞ x©m ph¹m bao gåm:
a) Chi phÝ hîp lý cho viÖc cøu ch÷a, båi d­ìng, phôc håi søc khoÎ vµ chøc n¨ng bÞ mÊt, bÞ gi¶m sót cña ng­êi bÞ thiÖt h¹i;
b) Thu nhËp thùc tÕ bÞ mÊt hoÆc bÞ gi¶m sót cña ng­êi bÞ thiÖt h¹i; nÕu thu nhËp thùc tÕ cña ng­êi bÞ thiÖt h¹i kh«ng æn ®Þnh vµ kh«ng thÓ x¸c ®Þnh ®­îc th× ¸p dông møc thu nhËp trung b×nh cña lao ®éng cïng lo¹i;
c) Chi phÝ hîp lý vµ phÇn thu nhËp thùc tÕ bÞ mÊt cña ng­êi ch¨m sãc ng­êi bÞ thiÖt h¹i trong thêi gian ®iÒu trÞ; nÕu ng­êi bÞ thiÖt h¹i mÊt kh¶ n¨ng lao ®éng vµ cÇn cã ng­êi th­êng xuyªn ch¨m sãc th× thiÖt h¹i bao gåm c¶ chi phÝ hîp lý cho viÖc ch¨m sãc ng­êi bÞ thiÖt h¹i.
2. Ng­êi x©m ph¹m søc khoÎ cña ng­êi kh¸c ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy vµ mét kho¶n tiÒn kh¸c ®Ó bï ®¾p tæn thÊt vÒ tinh thÇn mµ ng­êi ®ã g¸nh chÞu. Møc båi th­êng bï ®¾p tæn thÊt vÒ tinh thÇn do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu kh«ng tho¶ thuËn ®­îc th× møc tèi ®a kh«ng qu¸ ba m­¬i th¸ng l­¬ng tèi thiÓu do Nhµ n­íc quy ®Þnh. 
§iÒu 610.	 ThiÖt h¹i do tÝnh m¹ng bÞ x©m ph¹m  
1. ThiÖt h¹i do tÝnh m¹ng bÞ x©m ph¹m bao gåm:
a) Chi phÝ hîp lý cho viÖc cøu ch÷a, båi d­ìng, ch¨m sãc ng­êi bÞ thiÖt h¹i tr­íc khi chÕt;
b) Chi phÝ hîp lý cho viÖc mai t¸ng;
c) TiÒn cÊp d­ìng cho nh÷ng ng­êi mµ ng­êi bÞ thiÖt h¹i cã nghÜa vô cÊp d­ìng.
2. Ng­êi x©m ph¹m tÝnh m¹ng cña ng­êi kh¸c ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy vµ mét kho¶n tiÒn kh¸c ®Ó bï ®¾p tæn thÊt vÒ tinh thÇn cho nh÷ng ng­êi th©n thÝch thuéc hµng thõa kÕ thø nhÊt cña ng­êi bÞ thiÖt h¹i, nÕu kh«ng cã nh÷ng ng­êi nµy th× ng­êi mµ ng­êi bÞ thiÖt h¹i ®· trùc tiÕp nu«i d­ìng, ng­êi ®· trùc tiÕp nu«i d­ìng ng­êi bÞ thiÖt h¹i ®­îc h­ëng kho¶n tiÒn nµy. Møc båi th­êng bï ®¾p tæn thÊt vÒ tinh thÇn do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu kh«ng tho¶ thuËn ®­îc th× møc tèi ®a kh«ng qu¸ s¸u m­¬i th¸ng l­¬ng tèi thiÓu do Nhµ n­íc quy ®Þnh.  
§iÒu 611.	 ThiÖt h¹i do danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn bÞ x©m ph¹m  
1. ThiÖt h¹i do danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn cña c¸ nh©n bÞ x©m ph¹m, thiÖt h¹i do danh dù, uy tÝn cña ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c bÞ x©m ph¹m bao gåm:
a) Chi phÝ hîp lý ®Ó h¹n chÕ, kh¾c phôc thiÖt h¹i;
b) Thu nhËp thùc tÕ bÞ mÊt hoÆc bÞ gi¶m sót.
2. Ng­êi x©m ph¹m danh dù, nh©n phÈm, uy tÝn cña ng­êi kh¸c ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy vµ mét kho¶n tiÒn kh¸c ®Ó bï ®¾p tæn thÊt vÒ tinh thÇn mµ ng­êi ®ã g¸nh chÞu. Møc båi th­êng bï ®¾p tæn thÊt vÒ tinh thÇn do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu kh«ng tho¶ thuËn ®­îc th× møc tèi ®a kh«ng qu¸ m­êi th¸ng l­¬ng tèi thiÓu do Nhµ n­íc quy ®Þnh.  
§iÒu 612.	 Thêi h¹n h­ëng båi th­êng thiÖt h¹i do tÝnh m¹ng, søc khoÎ bÞ x©m ph¹m 
1. Trong tr­êng hîp ng­êi bÞ thiÖt h¹i mÊt hoµn toµn kh¶ n¨ng lao ®éng th× ng­êi bÞ thiÖt h¹i ®­îc h­ëng båi th­êng cho ®Õn khi chÕt.
2. Trong tr­êng hîp ng­êi bÞ thiÖt h¹i chÕt th× nh÷ng ng­êi mµ ng­êi nµy cã nghÜa vô cÊp d­ìng khi cßn sèng ®­îc h­ëng tiÒn cÊp d­ìng trong thêi h¹n sau ®©y:
a) Ng­êi ch­a thµnh niªn hoÆc ng­êi ®· thµnh thai lµ con cña ng­êi chÕt vµ cßn sèng sau khi sinh ra ®­îc h­ëng tiÒn cÊp d­ìng cho ®Õn khi ®ñ m­êi t¸m tuæi, trõ tr­êng hîp ng­êi tõ ®ñ m­êi l¨m tuæi ®Õn ch­a ®ñ m­êi t¸m tuæi ®· tham gia lao ®éng vµ cã thu nhËp ®ñ nu«i sèng b¶n th©n;
b) Ng­êi ®· thµnh niªn nh­ng kh«ng cã kh¶ n¨ng lao ®éng ®­îc h­ëng tiÒn cÊp d­ìng cho ®Õn khi chÕt.
Môc 3
BåI TH­êNG THIÖT H¹I TRONG MéT Sè TR­êNG HîP Cô THÓ
§iÒu 613.	 Båi th­êng thiÖt h¹i trong tr­êng hîp v­ît qu¸ giíi h¹n phßng vÖ chÝnh ®¸ng
1. Ng­êi g©y thiÖt h¹i trong tr­êng hîp phßng vÖ chÝnh ®¸ng kh«ng ph¶i båi th­êng cho ng­êi bÞ thiÖt h¹i.
2. Ng­êi g©y thiÖt h¹i do v­ît qu¸ giíi h¹n phßng vÖ chÝnh ®¸ng ph¶i båi th­êng cho ng­êi bÞ thiÖt h¹i.
§iÒu 614.	 Båi th­êng thiÖt h¹i trong tr­êng hîp v­ît qu¸ yªu cÇu cña t×nh thÕ cÊp thiÕt  
1. Ng­êi g©y thiÖt h¹i trong t×nh thÕ cÊp thiÕt kh«ng ph¶i båi th­êng cho ng­êi bÞ thiÖt h¹i.
2. Trong tr­êng hîp thiÖt h¹i x¶y ra do v­ît qu¸ yªu cÇu cña t×nh thÕ cÊp thiÕt th× ng­êi g©y thiÖt h¹i ph¶i båi th­êng phÇn thiÖt h¹i x¶y ra do v­ît qu¸ yªu cÇu cña t×nh thÕ cÊp thiÕt cho ng­êi bÞ thiÖt h¹i.
3. Ng­êi ®· g©y ra t×nh thÕ cÊp thiÕt dÉn ®Õn thiÖt h¹i x¶y ra th× ph¶i båi th­êng cho ng­êi bÞ thiÖt h¹i.
§iÒu 615.	 Båi th­êng thiÖt h¹i do ng­êi dïng chÊt kÝch thÝch g©y ra
1. Ng­êi do uèng r­îu hoÆc do dïng chÊt kÝch thÝch kh¸c mµ l©m vµo t×nh tr¹ng mÊt kh¶ n¨ng nhËn thøc vµ lµm chñ ®­îc hµnh vi cña m×nh, g©y thiÖt h¹i cho ng­êi kh¸c th× ph¶i båi th­êng.
2. Khi mét ng­êi cè ý dïng r­îu hoÆc chÊt kÝch thÝch kh¸c lµm cho ng­êi kh¸c l©m vµo t×nh tr¹ng mÊt kh¶ n¨ng nhËn thøc vµ lµm chñ ®­îc hµnh vi cña hä mµ g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi th­êng cho ng­êi bÞ thiÖt h¹i.
§iÒu 616.	 Båi th­êng thiÖt h¹i do nhiÒu ng­êi cïng g©y ra
Trong tr­êng hîp nhiÒu ng­êi cïng g©y thiÖt h¹i th× nh÷ng ng­êi ®ã ph¶i liªn ®íi båi th­êng cho ng­êi bÞ thiÖt h¹i. Tr¸ch nhiÖm båi th­êng cña tõng ng­êi cïng g©y thiÖt h¹i ®­îc x¸c ®Þnh t­¬ng øng víi møc ®é lçi cña mçi ng­êi; nÕu kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc møc ®é lçi th× hä ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i theo phÇn b»ng nhau.
§iÒu 617.	 Båi th­êng thiÖt h¹i trong tr­êng hîp ng­êi bÞ thiÖt h¹i cã lçi
Khi ng­êi bÞ thiÖt h¹i còng cã lçi trong viÖc g©y thiÖt h¹i th× ng­êi g©y thiÖt h¹i chØ ph¶i båi th­êng phÇn thiÖt h¹i t­¬ng øng víi møc ®é lçi cña m×nh; nÕu thiÖt h¹i x¶y ra hoµn toµn do lçi cña ng­êi bÞ thiÖt h¹i th× ng­êi g©y thiÖt h¹i kh«ng ph¶i båi th­êng.
§iÒu 618.	 Båi th­êng thiÖt h¹i do ng­êi cña ph¸p nh©n g©y ra
Ph¸p nh©n ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i do ng­êi cña m×nh g©y ra trong khi thùc hiÖn nhiÖm vô ®­îc ph¸p nh©n giao; nÕu ph¸p nh©n ®· båi th­êng thiÖt h¹i th× cã quyÒn yªu cÇu ng­êi cã lçi trong viÖc g©y thiÖt h¹i ph¶i hoµn tr¶ mét kho¶n tiÒn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 619.	 Båi th­êng thiÖt h¹i do c¸n bé, c«ng chøc g©y ra  
C¬ quan, tæ chøc qu¶n lý c¸n bé, c«ng chøc ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i do c¸n bé, c«ng chøc cña m×nh g©y ra trong khi thi hµnh c«ng vô.
C¬ quan, tæ chøc qu¶n lý c¸n bé, c«ng chøc cã tr¸ch nhiÖm yªu cÇu c¸n bé, c«ng chøc ph¶i hoµn tr¶ mét kho¶n tiÒn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt, nÕu c¸n bé, c«ng chøc cã lçi trong khi thi hµnh c«ng vô.
§iÒu 620.	 Båi th­êng thiÖt h¹i do ng­êi cã thÈm quyÒn cña c¬ quan tiÕn hµnh tè tông g©y ra  
C¬ quan tiÕn hµnh tè tông ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i do ng­êi cã thÈm quyÒn cña m×nh g©y ra khi thùc hiÖn nhiÖm vô trong qu¸ tr×nh tiÕn hµnh tè tông. 
C¬ quan tiÕn hµnh tè tông cã tr¸ch nhiÖm yªu cÇu ng­êi cã thÈm quyÒn ®· g©y thiÖt h¹i ph¶i hoµn tr¶ mét kho¶n tiÒn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt, nÕu ng­êi cã thÈm quyÒn cã lçi trong khi thi hµnh nhiÖm vô.
§iÒu 621.	 Båi th­êng thiÖt h¹i do ng­êi d­íi m­êi l¨m tuæi, ng­êi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù g©y ra trong thêi gian tr­êng häc, bÖnh viÖn, tæ chøc kh¸c trùc tiÕp qu¶n lý  
1. Ng­êi d­íi m­êi l¨m tuæi trong thêi gian häc t¹i tr­êng mµ g©y thiÖt h¹i th× tr­êng häc ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i x¶y ra.
2. Ng­êi mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù g©y thiÖt h¹i cho ng­êi kh¸c trong thêi gian bÖnh viÖn, tæ chøc kh¸c trùc tiÕp qu¶n lý th× bÖnh viÖn, tæ chøc kh¸c ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i x¶y ra.
3. Trong c¸c tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 vµ kho¶n 2 §iÒu nµy, nÕu tr­êng häc, bÖnh viÖn, tæ chøc kh¸c chøng minh ®­îc m×nh kh«ng cã lçi trong qu¶n lý th× cha, mÑ, ng­êi gi¸m hé cña ng­êi d­íi m­êi l¨m tuæi, ng­êi mÊt n¨ng lùc h×nh vi d©n sù ph¶i båi th­êng.
§iÒu 622.	 Båi th­êng thiÖt h¹i do ng­êi lµm c«ng, ng­êi häc nghÒ g©y ra
C¸ nh©n, ph¸p nh©n vµ c¸c chñ thÓ kh¸c ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i do ng­êi lµm c«ng, ng­êi häc nghÒ g©y ra trong khi thùc hiÖn c«ng viÖc ®­îc giao vµ cã quyÒn yªu cÇu ng­êi lµm c«ng, ng­êi häc nghÒ cã lçi trong viÖc g©y thiÖt h¹i ph¶i hoµn tr¶ mét kho¶n tiÒn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 623.	 Båi th­êng thiÖt h¹i do nguån nguy hiÓm cao ®é g©y ra
1. Nguån nguy hiÓm cao ®é bao gåm ph­¬ng tiÖn giao th«ng vËn t¶i c¬ giíi, hÖ thèng t¶i ®iÖn, nhµ m¸y c«ng nghiÖp ®ang ho¹t ®éng, vò khÝ, chÊt næ, chÊt ch¸y, chÊt ®éc, chÊt phãng x¹, thó d÷ vµ c¸c nguån nguy hiÓm cao ®é kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh.
Chñ së h÷u nguån nguy hiÓm cao ®é ph¶i tu©n thñ c¸c quy ®Þnh b¶o qu¶n, tr«ng gi÷, vËn chuyÓn, sö dông nguån nguy hiÓm cao ®é theo ®óng c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
2. Chñ së h÷u nguån nguy hiÓm cao ®é ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i do nguån nguy hiÓm cao ®é g©y ra; nÕu chñ së h÷u ®· giao cho ng­êi kh¸c chiÕm h÷u, sö dông th× nh÷ng ng­êi nµy ph¶i båi th­êng, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
3. Chñ së h÷u, ng­êi ®­îc chñ së h÷u giao chiÕm h÷u, sö dông nguån nguy hiÓm cao ®é ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i c¶ khi kh«ng cã lçi, trõ c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) ThiÖt h¹i x¶y ra hoµn toµn do lçi cè ý cña ng­êi bÞ thiÖt h¹i;
b) ThiÖt h¹i x¶y ra trong tr­êng hîp bÊt kh¶ kh¸ng hoÆc t×nh thÕ cÊp thiÕt, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c.
4. Trong tr­êng hîp nguån nguy hiÓm cao ®é bÞ chiÕm h÷u, sö dông tr¸i ph¸p luËt th× ng­êi ®ang chiÕm h÷u, sö dông nguån nguy hiÓm cao ®é tr¸i ph¸p luËt ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i.
Khi chñ së h÷u, ng­êi ®­îc chñ së h÷u giao chiÕm h÷u, sö dông nguån nguy hiÓm cao ®é còng cã lçi trong viÖc ®Ó nguån nguy hiÓm cao ®é bÞ chiÕm h÷u, sö dông tr¸i ph¸p luËt th× ph¶i liªn ®íi båi th­êng thiÖt h¹i.
§iÒu 624.	 Båi th­êng thiÖt h¹i do lµm « nhiÔm m«i tr­êng  
C¸ nh©n, ph¸p nh©n vµ c¸c chñ thÓ kh¸c lµm « nhiÔm m«i tr­êng g©y thiÖt h¹i th× ph¶i båi th­êng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt, kÓ c¶ tr­êng hîp ng­êi g©y « nhiÔm m«i tr­êng kh«ng cã lçi.
§iÒu 625.	 Båi th­êng thiÖt h¹i do sóc vËt g©y ra  
1. Chñ së h÷u sóc vËt ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i do sóc vËt g©y ra cho ng­êi kh¸c; nÕu ng­êi bÞ thiÖt h¹i hoµn toµn cã lçi trong viÖc lµm sóc vËt g©y thiÖt h¹i cho m×nh th× chñ së h÷u kh«ng ph¶i båi th­êng.
2. Trong tr­êng hîp ng­êi thø ba hoµn toµn cã lçi lµm cho sóc vËt g©y thiÖt h¹i cho ng­êi kh¸c th× ng­êi thø ba ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i; nÕu ng­êi thø ba vµ chñ së h÷u cïng cã lçi th× ph¶i liªn ®íi båi th­êng thiÖt h¹i.
3. Trong tr­êng hîp sóc vËt bÞ chiÕm h÷u, sö dông tr¸i ph¸p luËt g©y thiÖt h¹i th× ng­êi chiÕm h÷u, sö dông tr¸i ph¸p luËt ph¶i båi th­êng; 
4. Trong tr­êng hîp sóc vËt th¶ r«ng theo tËp qu¸n mµ g©y thiÖt h¹i th× chñ së h÷u sóc vËt ®ã ph¶i båi th­êng theo tËp qu¸n nh­ng kh«ng ®­îc tr¸i ph¸p luËt, ®¹o ®øc x· héi.
§iÒu 626.	 Båi th­êng thiÖt h¹i do c©y cèi g©y ra
Chñ së h÷u ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i do c©y cèi ®æ, gÉy g©y ra, trõ tr­êng hîp thiÖt h¹i x¶y ra hoµn toµn do lçi cña ng­êi bÞ thiÖt h¹i hoÆc do sù kiÖn bÊt kh¶ kh¸ng.
§iÒu 627.	 Båi th­êng thiÖt h¹i do nhµ cöa, c«ng tr×nh x©y dùng kh¸c g©y ra 
Chñ së h÷u, ng­êi ®­îc chñ së h÷u giao qu¶n lý, sö dông nhµ cöa, c«ng tr×nh x©y dùng kh¸c ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i, nÕu ®Ó nhµ cöa, c«ng tr×nh x©y dùng kh¸c ®ã bÞ sôp ®æ, h­ háng, sôt lë g©y thiÖt h¹i cho ng­êi kh¸c, trõ tr­êng hîp thiÖt h¹i x¶y ra hoµn toµn do lçi cña ng­êi bÞ thiÖt h¹i hoÆc do sù kiÖn bÊt kh¶ kh¸ng.
§iÒu 628.	 Båi th­êng thiÖt h¹i do x©m ph¹m thi thÓ  
1. C¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c x©m ph¹m thi thÓ ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i.
2. ThiÖt h¹i do x©m ph¹m thi thÓ gåm chi phÝ hîp lý ®Ó h¹n chÕ, kh¾c phôc thiÖt h¹i.
3. Ng­êi x©m ph¹m thi thÓ ph¶i båi th­êng mét kho¶n tiÒn theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy vµ mét kho¶n tiÒn kh¸c ®Ó bï ®¾p tæn thÊt vÒ tinh thÇn cho nh÷ng ng­êi th©n thÝch thuéc hµng thõa kÕ thø nhÊt cña ng­êi chÕt, nÕu kh«ng cã nh÷ng ng­êi nµy th× ng­êi trùc tiÕp nu«i d­ìng ng­êi chÕt ®­îc h­ëng kho¶n tiÒn nµy. Møc båi th­êng bï ®¾p tæn thÊt vÒ tinh thÇn do c¸c bªn tho¶ thuËn; nÕu kh«ng tho¶ thuËn ®­îc th× møc tèi ®a kh«ng qu¸ ba m­¬i th¸ng l­¬ng tèi thiÓu do Nhµ n­íc quy ®Þnh.  
§iÒu 629.	 Båi th­êng thiÖt h¹i do x©m ph¹m må m¶  
C¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c g©y thiÖt h¹i ®Õn må m¶ cña ng­êi kh¸c ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i. ThiÖt h¹i do x©m ph¹m må m¶ gåm chi phÝ hîp lý ®Ó h¹n chÕ, kh¾c phôc thiÖt h¹i. 
§iÒu 630.	 Båi th­êng thiÖt h¹i do vi ph¹m quyÒn lîi cña ng­êi tiªu dïng 
C¸ nh©n, ph¸p nh©n, chñ thÓ kh¸c s¶n xuÊt, kinh doanh kh«ng b¶o ®¶m chÊt l­îng hµng ho¸ mµ g©y thiÖt h¹i cho ng­êi tiªu dïng th× ph¶i båi th­êng.

PHÇN THø T­
THõA KÕ
Ch­¬ng XXII
NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG
§iÒu 631.	 QuyÒn thõa kÕ cña c¸ nh©n
C¸ nh©n cã quyÒn lËp di chóc ®Ó ®Þnh ®o¹t tµi s¶n cña m×nh; ®Ó l¹i tµi s¶n cña m×nh cho ng­êi thõa kÕ theo ph¸p luËt; h­ëng di s¶n theo di chóc hoÆc theo ph¸p luËt.
§iÒu 632.	 QuyÒn b×nh ®¼ng vÒ thõa kÕ cña c¸ nh©n
Mäi c¸ nh©n ®Òu b×nh ®¼ng vÒ quyÒn ®Ó l¹i tµi s¶n cña m×nh cho ng­êi kh¸c vµ quyÒn h­ëng di s¶n theo di chóc hoÆc theo ph¸p luËt.
§iÒu 633.	 Thêi ®iÓm, ®Þa ®iÓm më thõa kÕ 
1. Thêi ®iÓm më thõa kÕ lµ thêi ®iÓm ng­êi cã tµi s¶n chÕt. Trong tr­êng hîp Toµ ¸n tuyªn bè mét ng­êi lµ ®· chÕt th× thêi ®iÓm më thõa kÕ lµ ngµy ®­îc x¸c ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 81 cña Bé luËt nµy.
2. §Þa ®iÓm më thõa kÕ lµ n¬i c­ tró cuèi cïng cña ng­êi ®Ó l¹i di s¶n; nÕu kh«ng x¸c ®Þnh ®­îc n¬i c­ tró cuèi cïng th× ®Þa ®iÓm më thõa kÕ lµ n¬i cã toµn bé hoÆc phÇn lín di s¶n.
§iÒu 634.	 Di s¶n  
Di s¶n bao gåm tµi s¶n riªng cña ng­êi chÕt, phÇn tµi s¶n cña ng­êi chÕt trong tµi s¶n chung víi ng­êi kh¸c. 
§iÒu 635.	 Ng­êi thõa kÕ
Ng­êi thõa kÕ lµ c¸ nh©n ph¶i lµ ng­êi cßn sèng vµo thêi ®iÓm më thõa kÕ hoÆc sinh ra vµ cßn sèng sau thêi ®iÓm më thõa kÕ nh­ng ®· thµnh thai tr­íc khi ng­êi ®Ó l¹i di s¶n chÕt. Trong tr­êng hîp ng­êi thõa kÕ theo di chóc lµ c¬ quan, tæ chøc th× ph¶i lµ c¬ quan, tæ chøc tån t¹i vµo thêi ®iÓm më thõa kÕ.
§iÒu 636.	 Thêi ®iÓm ph¸t sinh quyÒn vµ nghÜa vô cña ng­êi thõa kÕ
KÓ tõ thêi ®iÓm më thõa kÕ, nh÷ng ng­êi thõa kÕ cã c¸c quyÒn, nghÜa vô tµi s¶n do ng­êi chÕt ®Ó l¹i.
§iÒu 637.	 Thùc hiÖn nghÜa vô tµi s¶n do ng­êi chÕt ®Ó l¹i  
1. Nh÷ng ng­êi h­ëng thõa kÕ cã tr¸ch nhiÖm thùc hiÖn nghÜa vô tµi s¶n trong ph¹m vi di s¶n do ng­êi chÕt ®Ó l¹i, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
2. Trong tr­êng hîp di s¶n ch­a ®­îc chia th× nghÜa vô tµi s¶n do ng­êi chÕt ®Ó l¹i ®­îc ng­êi qu¶n lý di s¶n thùc hiÖn theo tho¶ thuËn cña nh÷ng ng­êi thõa kÕ.
3. Trong tr­êng hîp di s¶n ®· ®­îc chia th× mçi ng­êi thõa kÕ thùc hiÖn nghÜa vô tµi s¶n do ng­êi chÕt ®Ó l¹i t­¬ng øng nh­ng kh«ng v­ît qu¸ phÇn tµi s¶n mµ m×nh ®· nhËn, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
4. Trong tr­êng hîp Nhµ n­íc, c¬ quan, tæ chøc h­ëng di s¶n theo di chóc th× còng ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô tµi s¶n do ng­êi chÕt ®Ó l¹i nh­ ng­êi thõa kÕ lµ c¸ nh©n.
§iÒu 638.	 Ng­êi qu¶n lý di s¶n
1. Ng­êi qu¶n lý di s¶n lµ ng­êi ®­îc chØ ®Þnh trong di chóc hoÆc do nh÷ng ng­êi thõa kÕ tho¶ thuËn cö ra.
2. Trong tr­êng hîp di chóc kh«ng chØ ®Þnh ng­êi qu¶n lý di s¶n vµ nh÷ng ng­êi thõa kÕ ch­a cö ®­îc ng­êi qu¶n lý di s¶n th× ng­êi ®ang chiÕm h÷u, sö dông, qu¶n lý di s¶n tiÕp tôc qu¶n lý di s¶n ®ã cho ®Õn khi nh÷ng ng­êi thõa kÕ cö ®­îc ng­êi qu¶n lý di s¶n.
3. Trong tr­êng hîp ch­a x¸c ®Þnh ®­îc ng­êi thõa kÕ vµ di s¶n ch­a cã ng­êi qu¶n lý th× di s¶n do c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn qu¶n lý.
§iÒu 639.	 NghÜa vô cña ng­êi qu¶n lý di s¶n
1. Ng­êi qu¶n lý di s¶n quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 vµ kho¶n 3 §iÒu 638 cña Bé luËt nµy cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
a) LËp danh môc di s¶n; thu håi tµi s¶n thuéc di s¶n cña ng­êi chÕt mµ ng­êi kh¸c ®ang chiÕm h÷u, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c;
b) B¶o qu¶n di s¶n; kh«ng ®­îc b¸n, trao ®æi, tÆng cho, cÇm cè, thÕ chÊp vµ ®Þnh ®o¹t tµi s¶n b»ng c¸c h×nh thøc kh¸c, nÕu kh«ng ®­îc nh÷ng ng­êi thõa kÕ ®ång ý b»ng v¨n b¶n;
c) Th«ng b¸o vÒ di s¶n cho nh÷ng ng­êi thõa kÕ;
d) Båi th­êng thiÖt h¹i, nÕu vi ph¹m nghÜa vô cña m×nh mµ g©y thiÖt h¹i;
®) Giao l¹i di s¶n theo yªu cÇu cña ng­êi thõa kÕ.
2. Ng­êi ®ang chiÕm h÷u, sö dông, qu¶n lý di s¶n quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 638 cña Bé luËt nµy cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
a) B¶o qu¶n di s¶n; kh«ng ®­îc b¸n, trao ®æi, tÆng cho, cÇm cè, thÕ chÊp vµ ®Þnh ®o¹t tµi s¶n b»ng c¸c h×nh thøc kh¸c;
b) Th«ng b¸o vÒ di s¶n cho nh÷ng ng­êi thõa kÕ;
c) Båi th­êng thiÖt h¹i, nÕu vi ph¹m nghÜa vô cña m×nh mµ g©y thiÖt h¹i;
d) Giao l¹i di s¶n theo tho¶ thuËn trong hîp ®ång víi ng­êi ®Ó l¹i di s¶n hoÆc theo yªu cÇu cña ng­êi thõa kÕ.
§iÒu 640.	 QuyÒn cña ng­êi qu¶n lý di s¶n
1. Ng­êi qu¶n lý di s¶n quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 vµ kho¶n 3 §iÒu 638 cña Bé luËt nµy cã c¸c quyÒn sau ®©y:
a) §¹i diÖn cho nh÷ng ng­êi thõa kÕ trong quan hÖ víi ng­êi thø ba liªn quan ®Õn di s¶n thõa kÕ;
b) §­îc h­ëng thï lao theo tho¶ thuËn víi nh÷ng ng­êi thõa kÕ.
2. Ng­êi ®ang chiÕm h÷u, sö dông, qu¶n lý di s¶n quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 638 cña Bé luËt nµy cã c¸c quyÒn sau ®©y:
a) §­îc tiÕp tôc sö dông di s¶n theo tho¶ thuËn trong hîp ®ång víi ng­êi ®Ó l¹i di s¶n hoÆc ®­îc sù ®ång ý cña nh÷ng ng­êi thõa kÕ;
b) §­îc h­ëng thï lao theo tho¶ thuËn víi nh÷ng ng­êi thõa kÕ.
§iÒu 641.	 ViÖc thõa kÕ cña nh÷ng ng­êi cã quyÒn thõa kÕ di s¶n cña nhau mµ chÕt cïng thêi ®iÓm  
Trong tr­êng hîp nh÷ng ng­êi cã quyÒn thõa kÕ di s¶n cña nhau ®Òu chÕt cïng thêi ®iÓm hoÆc ®­îc coi lµ chÕt cïng thêi ®iÓm do kh«ng thÓ x¸c ®Þnh ®­îc ng­êi nµo chÕt tr­íc (sau ®©y gäi lµ chÕt cïng thêi ®iÓm) th× hä kh«ng ®­îc thõa kÕ di s¶n cña nhau vµ di s¶n cña mçi ng­êi do ng­êi thõa kÕ cña ng­êi ®ã h­ëng, trõ tr­êng hîp thõa kÕ thÕ vÞ theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 677 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 642.	 Tõ chèi nhËn di s¶n  
1. Ng­êi thõa kÕ cã quyÒn tõ chèi nhËn di s¶n, trõ tr­êng hîp viÖc tõ chèi nh»m trèn tr¸nh viÖc thùc hiÖn nghÜa vô tµi s¶n cña m×nh ®èi víi ng­êi kh¸c.
2. ViÖc tõ chèi nhËn di s¶n ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n; ng­êi tõ chèi ph¶i b¸o cho nh÷ng ng­êi thõa kÕ kh¸c, ng­êi ®­îc giao nhiÖm vô ph©n chia di s¶n, c¬ quan c«ng chøng hoÆc Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn n¬i cã ®Þa ®iÓm më thõa kÕ vÒ viÖc tõ chèi nhËn di s¶n.
3. Thêi h¹n tõ chèi nhËn di s¶n lµ s¸u th¸ng, kÓ tõ ngµy më thõa kÕ. Sau s¸u th¸ng kÓ tõ ngµy më thõa kÕ nÕu kh«ng cã tõ chèi nhËn di s¶n th× ®­îc coi lµ ®ång ý nhËn thõa kÕ.
§iÒu 643.	 Ng­êi kh«ng ®­îc quyÒn h­ëng di s¶n  
1. Nh÷ng ng­êi sau ®©y kh«ng ®­îc quyÒn h­ëng di s¶n:
a) Ng­êi bÞ kÕt ¸n vÒ hµnh vi cè ý x©m ph¹m tÝnh m¹ng, søc khoÎ hoÆc vÒ hµnh vi ng­îc ®·i nghiªm träng, hµnh h¹ ng­êi ®Ó l¹i di s¶n, x©m ph¹m nghiªm träng danh dù, nh©n phÈm cña ng­êi ®ã;
b) Ng­êi vi ph¹m nghiªm träng nghÜa vô nu«i d­ìng ng­êi ®Ó l¹i di s¶n;
c) Ng­êi bÞ kÕt ¸n vÒ hµnh vi cè ý x©m ph¹m tÝnh m¹ng ng­êi thõa kÕ kh¸c nh»m h­ëng mét phÇn hoÆc toµn bé phÇn di s¶n mµ ng­êi thõa kÕ ®ã cã quyÒn h­ëng;
d) Ng­êi cã hµnh vi lõa dèi, c­ìng Ðp hoÆc ng¨n c¶n ng­êi ®Ó l¹i di s¶n trong viÖc lËp di chóc; gi¶ m¹o di chóc, söa ch÷a di chóc, huû di chóc nh»m h­ëng mét phÇn hoÆc toµn bé di s¶n tr¸i víi ý chÝ cña ng­êi ®Ó l¹i di s¶n.
2. Nh÷ng ng­êi quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy vÉn ®­îc h­ëng di s¶n, nÕu ng­êi ®Ó l¹i di s¶n ®· biÕt hµnh vi cña nh÷ng ng­êi ®ã, nh­ng vÉn cho hä h­ëng di s¶n theo di chóc.
§iÒu 644.	 Tµi s¶n kh«ng cã ng­êi nhËn thõa kÕ thuéc Nhµ n­íc  
Trong tr­êng hîp kh«ng cã ng­êi thõa kÕ theo di chóc, theo ph¸p luËt hoÆc cã nh­ng kh«ng ®­îc quyÒn h­ëng di s¶n, tõ chèi nhËn di s¶n th× tµi s¶n cßn l¹i sau khi ®· thùc hiÖn nghÜa vô vÒ tµi s¶n mµ kh«ng cã ng­êi nhËn thõa kÕ thuéc Nhµ n­íc.
§iÒu 645.	 Thêi hiÖu khëi kiÖn vÒ thõa kÕ  
Thêi hiÖu khëi kiÖn ®Ó ng­êi thõa kÕ yªu cÇu chia di s¶n, x¸c nhËn quyÒn thõa kÕ cña m×nh hoÆc b¸c bá quyÒn thõa kÕ cña ng­êi kh¸c lµ m­êi n¨m, kÓ tõ thêi ®iÓm më thõa kÕ.
Thêi hiÖu khëi kiÖn ®Ó yªu cÇu ng­êi thõa kÕ thùc hiÖn nghÜa vô vÒ tµi s¶n cña ng­êi chÕt ®Ó l¹i lµ ba n¨m, kÓ tõ thêi ®iÓm më thõa kÕ. 
Ch­¬ng XXIII
THõA KÕ THEO DI CHóC
§iÒu 646.	 Di chóc  
Di chóc lµ sù thÓ hiÖn ý chÝ cña c¸ nh©n nh»m chuyÓn tµi s¶n cña m×nh cho ng­êi kh¸c sau khi chÕt.
§iÒu 647.	 Ng­êi lËp di chóc
1. Ng­êi ®· thµnh niªn cã quyÒn lËp di chóc, trõ tr­êng hîp ng­êi ®ã bÞ bÖnh t©m thÇn hoÆc m¾c bÖnh kh¸c mµ kh«ng thÓ nhËn thøc vµ lµm chñ ®­îc hµnh vi cña m×nh.
2. Ng­êi tõ ®ñ m­êi l¨m tuæi ®Õn ch­a ®ñ m­êi t¸m tuæi cã thÓ lËp di chóc, nÕu ®­îc cha, mÑ hoÆc ng­êi gi¸m hé ®ång ý.
§iÒu 648.	 QuyÒn cña ng­êi lËp di chóc  
Ng­êi lËp di chóc cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. ChØ ®Þnh ng­êi thõa kÕ; truÊt quyÒn h­ëng di s¶n cña ng­êi thõa kÕ;
2. Ph©n ®Þnh phÇn di s¶n cho tõng ng­êi thõa kÕ;
3. Dµnh mét phÇn tµi s¶n trong khèi di s¶n ®Ó di tÆng, thê cóng;
4. Giao nghÜa vô cho ng­êi thõa kÕ;
5. ChØ ®Þnh ng­êi gi÷ di chóc, ng­êi qu¶n lý di s¶n, ng­êi ph©n chia di s¶n.
§iÒu 649.	 H×nh thøc cña di chóc
Di chóc ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n; nÕu kh«ng thÓ lËp ®­îc di chóc b»ng v¨n b¶n th× cã thÓ di chóc miÖng.
Ng­êi thuéc d©n téc thiÓu sè cã quyÒn lËp di chóc b»ng ch÷ viÕt hoÆc tiÕng nãi cña d©n téc m×nh.
§iÒu 650.	 Di chóc b»ng v¨n b¶n  
Di chóc b»ng v¨n b¶n bao gåm:
1. Di chóc b»ng v¨n b¶n kh«ng cã ng­êi lµm chøng;
2. Di chóc b»ng v¨n b¶n cã ng­êi lµm chøng;
3. Di chóc b»ng v¨n b¶n cã c«ng chøng;
4. Di chóc b»ng v¨n b¶n cã chøng thùc.
§iÒu 651.	 Di chóc miÖng  
1. Trong tr­êng hîp tÝnh m¹ng mét ng­êi bÞ c¸i chÕt ®e däa do bÖnh tËt hoÆc c¸c nguyªn nh©n kh¸c mµ kh«ng thÓ lËp di chóc b»ng v¨n b¶n th× cã thÓ di chóc miÖng.
2. Sau ba th¸ng, kÓ tõ thêi ®iÓm di chóc miÖng mµ ng­êi di chóc cßn sèng, minh mÉn, s¸ng suèt th× di chóc miÖng mÆc nhiªn bÞ huû bá.
§iÒu 652.	 Di chóc hîp ph¸p  
1. Di chóc ®­îc coi lµ hîp ph¸p ph¶i cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn sau ®©y:
a) Ng­êi lËp di chóc minh mÉn, s¸ng suèt trong khi lËp di chóc; kh«ng bÞ lõa dèi, ®e do¹ hoÆc c­ìng Ðp;
b) Néi dung di chóc kh«ng tr¸i ph¸p luËt, ®¹o ®øc x· héi; h×nh thøc di chóc kh«ng tr¸i quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
2. Di chóc cña ng­êi tõ ®ñ m­êi l¨m tuæi ®Õn ch­a ®ñ m­êi t¸m tuæi ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n vµ ph¶i ®­îc cha, mÑ hoÆc ng­êi gi¸m hé ®ång ý.
3. Di chóc cña ng­êi bÞ h¹n chÕ vÒ thÓ chÊt hoÆc cña ng­êi kh«ng biÕt ch÷ ph¶i ®­îc ng­êi lµm chøng lËp thµnh v¨n b¶n vµ cã c«ng chøng hoÆc chøng thùc.  
4. Di chóc b»ng v¨n b¶n kh«ng cã c«ng chøng, chøng thùc chØ ®­îc coi lµ hîp ph¸p, nÕu cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn ®­îc quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy.
5. Di chóc miÖng ®­îc coi lµ hîp ph¸p, nÕu ng­êi di chóc miÖng thÓ hiÖn ý chÝ cuèi cïng cña m×nh tr­íc mÆt Ýt nhÊt hai ng­êi lµm chøng vµ ngay sau ®ã nh÷ng ng­êi lµm chøng ghi chÐp l¹i, cïng ký tªn hoÆc ®iÓm chØ. Trong thêi h¹n n¨m ngµy, kÓ tõ ngµy ng­êi di chóc miÖng thÓ hiÖn ý chÝ cuèi cïng th× di chóc ph¶i ®­îc c«ng chøng hoÆc chøng thùc.  
§iÒu 653.	 Néi dung cña di chóc b»ng v¨n b¶n   
1. Di chóc ph¶i ghi râ:
a) Ngµy, th¸ng, n¨m lËp di chóc;
b) Hä, tªn vµ n¬i c­ tró cña ng­êi lËp di chóc;
c) Hä, tªn ng­êi, c¬ quan, tæ chøc ®­îc h­ëng di s¶n hoÆc x¸c ®Þnh râ c¸c ®iÒu kiÖn ®Ó c¸ nh©n, c¬ quan, tæ chøc ®­îc h­ëng di s¶n;
d) Di s¶n ®Ó l¹i vµ n¬i cã di s¶n;
®) ViÖc chØ ®Þnh ng­êi thùc hiÖn nghÜa vô vµ néi dung cña nghÜa vô.
2. Di chóc kh«ng ®­îc viÕt t¾t hoÆc viÕt b»ng ký hiÖu; nÕu di chóc gåm nhiÒu trang th× mçi trang ph¶i ®­îc ®¸nh sè thø tù vµ cã ch÷ ký hoÆc ®iÓm chØ cña ng­êi lËp di chóc.
§iÒu 654.	 Ng­êi lµm chøng cho viÖc lËp di chóc
Mäi ng­êi ®Òu cã thÓ lµm chøng cho viÖc lËp di chóc, trõ nh÷ng ng­êi sau ®©y:
1. Ng­êi thõa kÕ theo di chóc hoÆc theo ph¸p luËt cña ng­êi lËp di chóc;
2. Ng­êi cã quyÒn, nghÜa vô tµi s¶n liªn quan tíi néi dung di chóc;
3. Ng­êi ch­a ®ñ m­êi t¸m tuæi, ng­êi kh«ng cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù.
§iÒu 655.	 Di chóc b»ng v¨n b¶n kh«ng cã ng­êi lµm chøng
Ng­êi lËp di chóc ph¶i tù tay viÕt vµ ký vµo b¶n di chóc.
ViÖc lËp di chóc b»ng v¨n b¶n kh«ng cã ng­êi lµm chøng ph¶i tu©n theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 653 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 656.	 Di chóc b»ng v¨n b¶n cã ng­êi lµm chøng
Trong tr­êng hîp ng­êi lËp di chóc kh«ng thÓ tù m×nh viÕt b¶n di chóc th× cã thÓ nhê ng­êi kh¸c viÕt, nh­ng ph¶i cã Ýt nhÊt lµ hai ng­êi lµm chøng. Ng­êi lËp di chóc ph¶i ký hoÆc ®iÓm chØ vµo b¶n di chóc tr­íc mÆt nh÷ng ng­êi lµm chøng; nh÷ng ng­êi lµm chøng x¸c nhËn ch÷ ký, ®iÓm chØ cña ng­êi lËp di chóc vµ ký vµo b¶n di chóc.
ViÖc lËp di chóc ph¶i tu©n theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 653 vµ §iÒu 654 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 657.	 Di chóc cã c«ng chøng hoÆc chøng thùc  
Ng­êi lËp di chóc cã thÓ yªu cÇu c«ng chøng hoÆc chøng thùc b¶n di chóc.
§iÒu 658.	 Thñ tôc lËp di chóc t¹i c¬ quan c«ng chøng hoÆc Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn  
ViÖc lËp di chóc t¹i c¬ quan c«ng chøng hoÆc Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn ph¶i tu©n theo thñ tôc sau ®©y:
1. Ng­êi lËp di chóc tuyªn bè néi dung cña di chóc tr­íc c«ng chøng viªn hoÆc ng­êi cã thÈm quyÒn chøng thùc cña Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn. C«ng chøng viªn hoÆc ng­êi cã thÈm quyÒn chøng thùc ph¶i ghi chÐp l¹i néi dung mµ ng­êi lËp di chóc ®· tuyªn bè. Ng­êi lËp di chóc ký hoÆc ®iÓm chØ vµo b¶n di chóc sau khi x¸c nhËn b¶n di chóc ®· ®­îc ghi chÐp chÝnh x¸c vµ thÓ hiÖn ®óng ý chÝ cña m×nh. C«ng chøng viªn hoÆc ng­êi cã thÈm quyÒn chøng thùc cña Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn ký vµo b¶n di chóc;
 2. Trong tr­êng hîp ng­êi lËp di chóc kh«ng ®äc ®­îc hoÆc kh«ng nghe ®­îc b¶n di chóc, kh«ng ký hoÆc kh«ng ®iÓm chØ ®­îc th× ph¶i nhê ng­êi lµm chøng vµ ng­êi nµy ph¶i ký x¸c nhËn tr­íc mÆt c«ng chøng viªn hoÆc ng­êi cã thÈm quyÒn chøng thùc cña Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn. C«ng chøng viªn, ng­êi cã thÈm quyÒn chøng thùc cña Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn chøng nhËn b¶n di chóc tr­íc mÆt ng­êi lËp di chóc vµ ng­êi lµm chøng.
§iÒu 659.	 Ng­êi kh«ng ®­îc c«ng chøng, chøng thùc di chóc
C«ng chøng viªn, ng­êi cã thÈm quyÒn cña Uû ban nh©n d©n x·, ph­êng, thÞ trÊn kh«ng ®­îc c«ng chøng, chøng thùc ®èi víi di chóc, nÕu hä lµ:
1. Ng­êi thõa kÕ theo di chóc hoÆc theo ph¸p luËt cña ng­êi lËp di chóc;
2. Ng­êi cã cha, mÑ, vî hoÆc chång, con lµ ng­êi thõa kÕ theo di chóc hoÆc theo ph¸p luËt;
3. Ng­êi cã quyÒn, nghÜa vô vÒ tµi s¶n liªn quan tíi néi dung di chóc.
§iÒu 660.	 Di chóc b»ng v¨n b¶n cã gi¸ trÞ nh­ di chóc ®­îc c«ng chøng, chøng thùc  
Di chóc b»ng v¨n b¶n cã gi¸ trÞ nh­ di chóc ®­îc c«ng chøng hoÆc chøng thùc bao gåm:
1. Di chóc cña qu©n nh©n t¹i ngò cã x¸c nhËn cña thñ tr­ëng ®¬n vÞ tõ cÊp ®¹i ®éi trë lªn, nÕu qu©n nh©n kh«ng thÓ yªu cÇu c«ng chøng hoÆc chøng thùc;
2. Di chóc cña ng­êi ®ang ®i trªn tµu biÓn, m¸y bay cã x¸c nhËn cña ng­êi chØ huy ph­¬ng tiÖn ®ã;
3. Di chóc cña ng­êi ®ang ®iÒu trÞ t¹i bÖnh viÖn, c¬ së ch÷a bÖnh, ®iÒu d­ìng kh¸c cã x¸c nhËn cña ng­êi phô tr¸ch bÖnh viÖn, c¬ së ®ã;
4. Di chóc cña ng­êi ®ang lµm c«ng viÖc kh¶o s¸t, th¨m dß, nghiªn cøu ë vïng rõng nói, h¶i ®¶o cã x¸c nhËn cña ng­êi phô tr¸ch ®¬n vÞ;
5. Di chóc cña c«ng d©n ViÖt Nam ®ang ë n­íc ngoµi cã chøng nhËn cña c¬ quan l·nh sù, ®¹i diÖn ngo¹i giao ViÖt Nam ë n­íc ®ã;
6. Di chóc cña ng­êi ®ang bÞ t¹m giam, ®ang chÊp hµnh h×nh ph¹t tï, ng­êi ®ang chÊp hµnh biÖn ph¸p xö lý hµnh chÝnh t¹i c¬ së gi¸o dôc, c¬ së ch÷a bÖnh cã x¸c nhËn cña ng­êi phô tr¸ch c¬ së ®ã.
§iÒu 661.	 Di chóc do c«ng chøng viªn lËp t¹i chç ë  
1. Ng­êi lËp di chóc cã thÓ yªu cÇu c«ng chøng viªn tíi chç ë cña m×nh ®Ó lËp di chóc.
2. Thñ tôc lËp di chóc t¹i chç ë ®­îc tiÕn hµnh nh­ thñ tôc lËp di chóc t¹i c¬ quan c«ng chøng theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 658 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 662.	 Söa ®æi, bæ sung, thay thÕ, huû bá di chóc
1. Ng­êi lËp di chóc cã thÓ söa ®æi, bæ sung, thay thÕ, huû bá di chóc vµo bÊt cø lóc nµo.
2. Trong tr­êng hîp ng­êi lËp di chóc bæ sung di chóc th× di chóc ®· lËp vµ phÇn bæ sung cã hiÖu lùc ph¸p luËt nh­ nhau; nÕu mét phÇn cña di chóc ®· lËp vµ phÇn bæ sung m©u thuÉn nhau th× chØ phÇn bæ sung cã hiÖu lùc ph¸p luËt.
3. Trong tr­êng hîp ng­êi lËp di chóc thay thÕ di chóc b»ng di chóc míi th× di chóc tr­íc bÞ huû bá.
§iÒu 663.	 Di chóc chung cña vî, chång
Vî, chång cã thÓ lËp di chóc chung ®Ó ®Þnh ®o¹t tµi s¶n chung. 
§iÒu 664.	 Söa ®æi, bæ sung, thay thÕ, huû bá di chóc chung cña vî, chång
1. Vî, chång cã thÓ söa ®æi, bæ sung, thay thÕ, huû bá di chóc chung bÊt cø lóc nµo.
2. Khi vî hoÆc chång muèn söa ®æi, bæ sung, thay thÕ, huû bá di chóc chung th× ph¶i ®­îc sù ®ång ý cña ng­êi kia; nÕu mét ng­êi ®· chÕt th× ng­êi kia chØ cã thÓ söa ®æi, bæ sung di chóc liªn quan ®Õn phÇn tµi s¶n cña m×nh.
§iÒu 665.	 Göi gi÷ di chóc  
1. Ng­êi lËp di chóc cã thÓ yªu cÇu c¬ quan c«ng chøng l­u gi÷ hoÆc göi ng­êi kh¸c gi÷ b¶n di chóc.
2. Trong tr­êng hîp c¬ quan c«ng chøng l­u gi÷ b¶n di chóc th× ph¶i b¶o qu¶n, gi÷ g×n theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ c«ng chøng.
3. C¸ nh©n gi÷ b¶n di chóc cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
a) Gi÷ bÝ mËt néi dung di chóc;
b) Gi÷ g×n, b¶o qu¶n b¶n di chóc; nÕu b¶n di chóc bÞ thÊt l¹c, h­ h¹i th× ph¶i b¸o ngay cho ng­êi lËp di chóc;
c) Giao l¹i b¶n di chóc cho ng­êi thõa kÕ hoÆc ng­êi cã thÈm quyÒn c«ng bè di chóc, khi ng­êi lËp di chóc chÕt. ViÖc giao l¹i b¶n di chóc ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n, cã ch÷ ký cña ng­êi giao, ng­êi nhËn vµ tr­íc sù cã mÆt cña hai ng­êi lµm chøng.
§iÒu 666.	 Di chóc bÞ thÊt l¹c, h­ h¹i
1. KÓ tõ thêi ®iÓm më thõa kÕ, nÕu b¶n di chóc bÞ thÊt l¹c hoÆc bÞ h­ h¹i ®Õn møc kh«ng thÓ hiÖn ®­îc ®Çy ®ñ ý chÝ cña ng­êi lËp di chóc vµ còng kh«ng cã b»ng chøng nµo chøng minh ®­îc ý nguyÖn ®Ých thùc cña ng­êi lËp di chóc th× coi nh­ kh«ng cã di chóc vµ ¸p dông c¸c quy ®Þnh vÒ thõa kÕ theo ph¸p luËt.
2. Trong tr­êng hîp di s¶n ch­a chia mµ t×m thÊy di chóc th× di s¶n ®­îc chia theo di chóc.
§iÒu 667.	 HiÖu lùc ph¸p luËt cña di chóc
1. Di chóc cã hiÖu lùc ph¸p luËt tõ thêi ®iÓm më thõa kÕ.
2. Di chóc kh«ng cã hiÖu lùc ph¸p luËt toµn bé hoÆc mét phÇn trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) Ng­êi thõa kÕ theo di chóc chÕt tr­íc hoÆc chÕt cïng thêi ®iÓm víi ng­êi lËp di chóc;
b) C¬ quan, tæ chøc ®­îc chØ ®Þnh lµ ng­êi thõa kÕ kh«ng cßn vµo thêi ®iÓm më thõa kÕ.
Trong tr­êng hîp cã nhiÒu ng­êi thõa kÕ theo di chóc mµ cã ng­êi chÕt tr­íc hoÆc chÕt cïng thêi ®iÓm víi ng­êi lËp di chóc, mét trong nhiÒu c¬ quan, tæ chøc ®­îc chØ ®Þnh h­ëng thõa kÕ theo di chóc kh«ng cßn vµo thêi ®iÓm më thõa kÕ th× chØ phÇn di chóc cã liªn quan ®Õn c¸ nh©n, c¬ quan, tæ chøc nµy kh«ng cã hiÖu lùc ph¸p luËt.
3. Di chóc kh«ng cã hiÖu lùc ph¸p luËt, nÕu di s¶n ®Ó l¹i cho ng­êi thõa kÕ kh«ng cßn vµo thêi ®iÓm më thõa kÕ; nÕu di s¶n ®Ó l¹i cho ng­êi thõa kÕ chØ cßn mét phÇn th× phÇn di chóc vÒ phÇn di s¶n cßn l¹i vÉn cã hiÖu lùc.
4. Khi di chóc cã phÇn kh«ng hîp ph¸p mµ kh«ng ¶nh h­ëng ®Õn hiÖu lùc cña c¸c phÇn cßn l¹i th× chØ phÇn ®ã kh«ng cã hiÖu lùc ph¸p luËt.
5. Khi mét ng­êi ®Ó l¹i nhiÒu b¶n di chóc ®èi víi mét tµi s¶n th× chØ b¶n di chóc sau cïng cã hiÖu lùc ph¸p luËt.
§iÒu 668.	 HiÖu lùc ph¸p luËt cña di chóc chung cña vî, chång  
Di chóc chung cña vî, chång cã hiÖu lùc tõ thêi ®iÓm ng­êi sau cïng chÕt hoÆc t¹i thêi ®iÓm vî, chång cïng chÕt.
§iÒu 669.	 Ng­êi thõa kÕ kh«ng phô thuéc vµo néi dung cña di chóc  
Nh÷ng ng­êi sau ®©y vÉn ®­îc h­ëng phÇn di s¶n b»ng hai phÇn ba suÊt cña mét ng­êi thõa kÕ theo ph¸p luËt, nÕu di s¶n ®­îc chia theo ph¸p luËt, trong tr­êng hîp hä kh«ng ®­îc ng­êi lËp di chóc cho h­ëng di s¶n hoÆc chØ cho h­ëng phÇn di s¶n Ýt h¬n hai phÇn ba suÊt ®ã, trõ khi hä lµ nh÷ng ng­êi tõ chèi nhËn di s¶n theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 642 hoÆc hä lµ nh÷ng ng­êi kh«ng cã quyÒn h­ëng di s¶n theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 643 cña Bé luËt nµy:
1. Con ch­a thµnh niªn, cha, mÑ, vî, chång;
2. Con ®· thµnh niªn mµ kh«ng cã kh¶ n¨ng lao ®éng.
§iÒu 670.	 Di s¶n dïng vµo viÖc thê cóng
1. Trong tr­êng hîp ng­êi lËp di chóc cã ®Ó l¹i mét phÇn di s¶n dïng vµo viÖc thê cóng th× phÇn di s¶n ®ã kh«ng ®­îc chia thõa kÕ vµ ®­îc giao cho mét ng­êi ®· ®­îc chØ ®Þnh trong di chóc qu¶n lý ®Ó thùc hiÖn viÖc thê cóng; nÕu ng­êi ®­îc chØ ®Þnh kh«ng thùc hiÖn ®óng di chóc hoÆc kh«ng theo tho¶ thuËn cña nh÷ng ng­êi thõa kÕ th× nh÷ng ng­êi thõa kÕ cã quyÒn giao phÇn di s¶n dïng vµo viÖc thê cóng cho ng­êi kh¸c qu¶n lý ®Ó thê cóng.
Trong tr­êng hîp ng­êi ®Ó l¹i di s¶n kh«ng chØ ®Þnh ng­êi qu¶n lý di s¶n thê cóng th× nh÷ng ng­êi thõa kÕ cö mét ng­êi qu¶n lý di s¶n thê cóng.
Trong tr­êng hîp tÊt c¶ nh÷ng ng­êi thõa kÕ theo di chóc ®Òu ®· chÕt th× phÇn di s¶n dïng ®Ó thê cóng thuéc vÒ ng­êi ®ang qu¶n lý hîp ph¸p di s¶n ®ã trong sè nh÷ng ng­êi thuéc diÖn thõa kÕ theo ph¸p luËt.
2. Trong tr­êng hîp toµn bé di s¶n cña ng­êi chÕt kh«ng ®ñ ®Ó thanh to¸n nghÜa vô tµi s¶n cña ng­êi ®ã th× kh«ng ®­îc dµnh mét phÇn di s¶n dïng vµo viÖc thê cóng.
§iÒu 671.	 Di tÆng
1. Di tÆng lµ viÖc ng­êi lËp di chóc dµnh mét phÇn di s¶n ®Ó tÆng cho ng­êi kh¸c. ViÖc di tÆng ph¶i ®­îc ghi râ trong di chóc.
2. Ng­êi ®­îc di tÆng kh«ng ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô tµi s¶n ®èi víi phÇn ®­îc di tÆng, trõ tr­êng hîp toµn bé di s¶n kh«ng ®ñ ®Ó thanh to¸n nghÜa vô tµi s¶n cña ng­êi lËp di chóc th× phÇn di tÆng còng ®­îc dïng ®Ó thùc hiÖn phÇn nghÜa vô cßn l¹i cña ng­êi nµy.
§iÒu 672.	 C«ng bè di chóc  
1. Trong tr­êng hîp di chóc b»ng v¨n b¶n ®­îc l­u gi÷ t¹i c¬ quan c«ng chøng th× c«ng chøng viªn lµ ng­êi c«ng bè di chóc.
2. Trong tr­êng hîp ng­êi ®Ó l¹i di chóc chØ ®Þnh ng­êi c«ng bè di chóc th× ng­êi nµy cã nghÜa vô c«ng bè di chóc; nÕu ng­êi ®Ó l¹i di chóc kh«ng chØ ®Þnh hoÆc cã chØ ®Þnh nh­ng ng­êi ®­îc chØ ®Þnh tõ chèi c«ng bè di chóc th× nh÷ng ng­êi thõa kÕ cßn l¹i tho¶ thuËn cö ng­êi c«ng bè di chóc.
3. Sau thêi ®iÓm më thõa kÕ, ng­êi c«ng bè di chóc ph¶i sao göi di chóc tíi tÊt c¶ nh÷ng ng­êi cã liªn quan ®Õn néi dung di chóc.  
4. Ng­êi nhËn ®­îc b¶n sao di chóc cã quyÒn yªu cÇu ®èi chiÕu víi b¶n gèc cña di chóc.
5. Trong tr­êng hîp di chóc ®­îc lËp b»ng tiÕng n­íc ngoµi th× b¶n di chóc ®ã ph¶i ®­îc dÞch ra tiÕng ViÖt vµ ph¶i cã c«ng chøng.
§iÒu 673.	 Gi¶i thÝch néi dung di chóc
Trong tr­êng hîp néi dung di chóc kh«ng râ rµng dÉn ®Õn nhiÒu c¸ch hiÓu kh¸c nhau th× ng­êi c«ng bè di chóc vµ nh÷ng ng­êi thõa kÕ ph¶i cïng nhau gi¶i thÝch néi dung di chóc dùa trªn ý nguyÖn ®Ých thùc tr­íc ®©y cña ng­êi chÕt, cã xem xÐt ®Õn mèi quan hÖ cña ng­êi chÕt víi ng­êi thõa kÕ theo di chóc. Khi nh÷ng ng­êi nµy kh«ng nhÊt trÝ vÒ c¸ch hiÓu néi dung di chóc th× coi nh­ kh«ng cã di chóc vµ viÖc chia di s¶n ®­îc ¸p dông theo quy ®Þnh vÒ thõa kÕ theo ph¸p luËt.
Trong tr­êng hîp cã mét phÇn néi dung di chóc kh«ng gi¶i thÝch ®­îc nh­ng kh«ng ¶nh h­ëng ®Õn c¸c phÇn cßn l¹i cña di chóc th× chØ phÇn kh«ng gi¶i thÝch ®­îc kh«ng cã hiÖu lùc.
Ch­¬ng XXIV
THõA KÕ THEO PH¸P LUËT
§iÒu 674.	 Thõa kÕ theo ph¸p luËt
Thõa kÕ theo ph¸p luËt lµ thõa kÕ theo hµng thõa kÕ, ®iÒu kiÖn vµ tr×nh tù thõa kÕ do ph¸p luËt quy ®Þnh.
§iÒu 675.	 Nh÷ng tr­êng hîp thõa kÕ theo ph¸p luËt
1. Thõa kÕ theo ph¸p luËt ®­îc ¸p dông trong nh÷ng tr­êng hîp sau ®©y:
a) Kh«ng cã di chóc;
b) Di chóc kh«ng hîp ph¸p;
c) Nh÷ng ng­êi thõa kÕ theo di chóc ®Òu chÕt tr­íc hoÆc chÕt cïng thêi ®iÓm víi ng­êi lËp di chóc; c¬ quan, tæ chøc ®­îc h­ëng thõa kÕ theo di chóc kh«ng cßn vµo thêi ®iÓm më thõa kÕ;
d) Nh÷ng ng­êi ®­îc chØ ®Þnh lµm ng­êi thõa kÕ theo di chóc mµ kh«ng cã quyÒn h­ëng di s¶n hoÆc tõ chèi quyÒn nhËn di s¶n.
2. Thõa kÕ theo ph¸p luËt còng ®­îc ¸p dông ®èi víi c¸c phÇn di s¶n sau ®©y:
a) PhÇn di s¶n kh«ng ®­îc ®Þnh ®o¹t trong di chóc;
b) PhÇn di s¶n cã liªn quan ®Õn phÇn cña di chóc kh«ng cã hiÖu lùc ph¸p luËt;
c) PhÇn di s¶n cã liªn quan ®Õn ng­êi ®­îc thõa kÕ theo di chóc nh­ng hä kh«ng cã quyÒn h­ëng di s¶n, tõ chèi quyÒn nhËn di s¶n, chÕt tr­íc hoÆc chÕt cïng thêi ®iÓm víi ng­êi lËp di chóc; liªn quan ®Õn c¬ quan, tæ chøc ®­îc h­ëng di s¶n theo di chóc, nh­ng kh«ng cßn vµo thêi ®iÓm më thõa kÕ.
§iÒu 676.	 Ng­êi thõa kÕ theo ph¸p luËt  
1. Nh÷ng ng­êi thõa kÕ theo ph¸p luËt ®­îc quy ®Þnh theo thø tù sau ®©y:
a) Hµng thõa kÕ thø nhÊt gåm: vî, chång, cha ®Î, mÑ ®Î, cha nu«i, mÑ nu«i, con ®Î, con nu«i cña ng­êi chÕt;
b) Hµng thõa kÕ thø hai gåm: «ng néi, bµ néi, «ng ngo¹i, bµ ngo¹i, anh ruét, chÞ ruét, em ruét cña ng­êi chÕt; ch¸u ruét cña ng­êi chÕt mµ ng­êi chÕt lµ «ng néi, bµ néi, «ng ngo¹i, bµ ngo¹i;
c) Hµng thõa kÕ thø ba gåm: cô néi, cô ngo¹i cña ng­êi chÕt; b¸c ruét, chó ruét, cËu ruét, c« ruét, d× ruét cña ng­êi chÕt; ch¸u ruét cña ng­êi chÕt mµ ng­êi chÕt lµ b¸c ruét, chó ruét, cËu ruét, c« ruét, d× ruét, ch¾t ruét cña ng­êi chÕt mµ ng­êi chÕt lµ cô néi, cô ngo¹i.
2. Nh÷ng ng­êi thõa kÕ cïng hµng ®­îc h­ëng phÇn di s¶n b»ng nhau.
3. Nh÷ng ng­êi ë hµng thõa kÕ sau chØ ®­îc h­ëng thõa kÕ, nÕu kh«ng cßn ai ë hµng thõa kÕ tr­íc do ®· chÕt, kh«ng cã quyÒn h­ëng di s¶n, bÞ truÊt quyÒn h­ëng di s¶n hoÆc tõ chèi nhËn di s¶n.
§iÒu 677.	 Thõa kÕ thÕ vÞ 
Trong tr­êng hîp con cña ng­êi ®Ó l¹i di s¶n chÕt tr­íc hoÆc cïng mét thêi ®iÓm víi ng­êi ®Ó l¹i di s¶n th× ch¸u ®­îc h­ëng phÇn di s¶n mµ cha hoÆc mÑ cña ch¸u ®­îc h­ëng nÕu cßn sèng; nÕu ch¸u còng chÕt tr­íc hoÆc cïng mét thêi ®iÓm víi ng­êi ®Ó l¹i di s¶n th× ch¾t ®­îc h­ëng phÇn di s¶n mµ cha hoÆc mÑ cña ch¾t ®­îc h­ëng nÕu cßn sèng.
§iÒu 678.	 Quan hÖ thõa kÕ gi÷a con nu«i vµ cha nu«i, mÑ nu«i vµ cha ®Î,  mÑ ®Î
Con nu«i vµ cha nu«i, mÑ nu«i ®­îc thõa kÕ di s¶n cña nhau vµ cßn ®­îc thõa kÕ di s¶n theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 676 vµ §iÒu 677 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 679.	 Quan hÖ thõa kÕ gi÷a con riªng vµ bè d­îng, mÑ kÕ
Con riªng vµ bè d­îng, mÑ kÕ nÕu cã quan hÖ ch¨m sãc, nu«i d­ìng nhau nh­ cha con, mÑ con th× ®­îc thõa kÕ di s¶n cña nhau vµ cßn ®­îc thõa kÕ di s¶n theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 676 vµ §iÒu 677 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 680.	 ViÖc thõa kÕ trong tr­êng hîp vî, chång ®· chia tµi s¶n chung, ®ang xin ly h«n, ®· kÕt h«n víi ng­êi kh¸c  
1. Trong tr­êng hîp vî, chång ®· chia tµi s¶n chung khi h«n nh©n cßn tån t¹i mµ sau ®ã mét ng­êi chÕt th× ng­êi cßn sèng vÉn ®­îc thõa kÕ di s¶n.
2. Trong tr­êng hîp vî, chång xin ly h«n mµ ch­a ®­îc hoÆc ®· ®­îc Toµ ¸n cho ly h«n b»ng b¶n ¸n hoÆc quyÕt ®Þnh ch­a cã hiÖu lùc ph¸p luËt, nÕu mét ng­êi chÕt th× ng­êi cßn sèng vÉn ®­îc thõa kÕ di s¶n.
3. Ng­êi ®ang lµ vî hoÆc chång cña mét ng­êi t¹i thêi ®iÓm ng­êi ®ã chÕt th× dï sau ®ã ®· kÕt h«n víi ng­êi kh¸c vÉn ®­îc thõa kÕ di s¶n.
Ch­¬ng XXV
THANH TO¸N Vµ PH©N CHIA DI S¶N
§iÒu 681.	 Häp mÆt nh÷ng ng­êi thõa kÕ
1. Sau khi cã th«ng b¸o vÒ viÖc më thõa kÕ hoÆc di chóc ®­îc c«ng bè, nh÷ng ng­êi thõa kÕ cã thÓ häp mÆt ®Ó tho¶ thuËn nh÷ng viÖc sau ®©y:
a) Cö ng­êi qu¶n lý di s¶n, ng­êi ph©n chia di s¶n, x¸c ®Þnh quyÒn, nghÜa vô cña nh÷ng ng­êi nµy, nÕu ng­êi ®Ó l¹i di s¶n kh«ng chØ ®Þnh trong di chóc;
b) C¸ch thøc ph©n chia di s¶n.
2. Mäi tho¶ thuËn cña nh÷ng ng­êi thõa kÕ ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n.
§iÒu 682.	 Ng­êi ph©n chia di s¶n
1. Ng­êi ph©n chia di s¶n cã thÓ ®ång thêi lµ ng­êi qu¶n lý di s¶n ®­îc chØ ®Þnh trong di chóc hoÆc ®­îc nh÷ng ng­êi thõa kÕ tho¶ thuËn cö ra.
2. Ng­êi ph©n chia di s¶n ph¶i chia di s¶n theo ®óng di chóc hoÆc ®óng tho¶ thuËn cña nh÷ng ng­êi thõa kÕ theo ph¸p luËt.
3. Ng­êi ph©n chia di s¶n ®­îc h­ëng thï lao, nÕu ng­êi ®Ó l¹i di s¶n cho phÐp trong di chóc hoÆc nh÷ng ng­êi thõa kÕ cã tho¶ thuËn.
§iÒu 683.	 Thø tù ­u tiªn thanh to¸n
C¸c nghÜa vô tµi s¶n vµ c¸c kho¶n chi phÝ liªn quan ®Õn thõa kÕ ®­îc thanh to¸n theo thø tù sau ®©y:
1. Chi phÝ hîp lý theo tËp qu¸n cho viÖc mai t¸ng;
2. TiÒn cÊp d­ìng cßn thiÕu;
3. TiÒn trî cÊp cho ng­êi sèng n­¬ng nhê;
4. TiÒn c«ng lao ®éng;
5. TiÒn båi th­êng thiÖt h¹i;
6. ThuÕ vµ c¸c kho¶n nî kh¸c ®èi víi Nhµ n­íc;
7. TiÒn ph¹t;
8. C¸c kho¶n nî kh¸c ®èi víi c¸ nh©n, ph¸p nh©n hoÆc chñ thÓ kh¸c;
9. Chi phÝ cho viÖc b¶o qu¶n di s¶n;
10. C¸c chi phÝ kh¸c.
§iÒu 684.	 Ph©n chia di s¶n theo di chóc
1. ViÖc ph©n chia di s¶n ®­îc thùc hiÖn theo ý chÝ cña ng­êi ®Ó l¹i di chóc; nÕu di chóc kh«ng x¸c ®Þnh râ phÇn cña tõng ng­êi thõa kÕ th× di s¶n ®­îc chia ®Òu cho nh÷ng ng­êi ®­îc chØ ®Þnh trong di chóc, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
2. Trong tr­êng hîp di chóc x¸c ®Þnh ph©n chia di s¶n theo hiÖn vËt th× ng­êi thõa kÕ ®­îc nhËn hiÖn vËt kÌm theo hoa lîi, lîi tøc thu ®­îc tõ hiÖn vËt ®ã hoÆc ph¶i chÞu phÇn gi¸ trÞ cña hiÖn vËt bÞ gi¶m sót tÝnh ®Õn thêi ®iÓm ph©n chia di s¶n; nÕu hiÖn vËt bÞ tiªu huû do lçi cña ng­êi kh¸c th× ng­êi thõa kÕ cã quyÒn yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i.
3. Trong tr­êng hîp di chóc chØ x¸c ®Þnh ph©n chia di s¶n theo tû lÖ ®èi víi tæng gi¸ trÞ khèi di s¶n th× tû lÖ nµy ®­îc tÝnh trªn gi¸ trÞ khèi di s¶n ®ang cßn vµo thêi ®iÓm ph©n chia di s¶n.
§iÒu 685.	 Ph©n chia di s¶n theo ph¸p luËt
1. Khi ph©n chia di s¶n nÕu cã ng­êi thõa kÕ cïng hµng ®· thµnh thai nh­ng ch­a sinh ra th× ph¶i dµnh l¹i mét phÇn di s¶n b»ng phÇn mµ ng­êi thõa kÕ kh¸c ®­îc h­ëng, ®Ó nÕu ng­êi thõa kÕ ®ã cßn sèng khi sinh ra, ®­îc h­ëng; nÕu chÕt tr­íc khi sinh ra th× nh÷ng ng­êi thõa kÕ kh¸c ®­îc h­ëng.
2. Nh÷ng ng­êi thõa kÕ cã quyÒn yªu cÇu ph©n chia di s¶n b»ng hiÖn vËt; nÕu kh«ng thÓ chia ®Òu b»ng hiÖn vËt th× nh÷ng ng­êi thõa kÕ cã thÓ tho¶ thuËn vÒ viÖc ®Þnh gi¸ hiÖn vËt vµ tho¶ thuËn vÒ ng­êi nhËn hiÖn vËt; nÕu kh«ng tho¶ thuËn ®­îc th× hiÖn vËt ®­îc b¸n ®Ó chia.
§iÒu 686.	 H¹n chÕ ph©n chia di s¶n  
Trong tr­êng hîp theo ý chÝ cña ng­êi lËp di chóc hoÆc theo tho¶ thuËn cña tÊt c¶ nh÷ng ng­êi thõa kÕ, di s¶n chØ ®­îc ph©n chia sau mét thêi h¹n nhÊt ®Þnh th× chØ khi ®· hÕt thêi h¹n ®ã di s¶n míi ®­îc ®em chia.
Trong tr­êng hîp yªu cÇu chia di s¶n thõa kÕ mµ viÖc chia di s¶n ¶nh h­ëng nghiªm träng ®Õn ®êi sèng cña bªn vî hoÆc chång cßn sèng vµ gia ®×nh th× bªn cßn sèng cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n x¸c ®Þnh phÇn di s¶n mµ nh÷ng ng­êi thõa kÕ ®­îc h­ëng nh­ng ch­a cho chia di s¶n trong mét thêi h¹n nhÊt ®Þnh, nh­ng kh«ng qu¸ ba n¨m, kÓ tõ thêi ®iÓm më thõa kÕ; nÕu hÕt thêi h¹n do Toµ ¸n x¸c ®Þnh hoÆc bªn cßn sèng ®· kÕt h«n víi ng­êi kh¸c th× nh÷ng ng­êi thõa kÕ kh¸c cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n cho chia di s¶n thõa kÕ. 
§iÒu 687.	 Ph©n chia di s¶n trong tr­êng hîp cã ng­êi thõa kÕ míi hoÆc cã ng­êi thõa kÕ bÞ b¸c bá quyÒn thõa kÕ  
1. Trong tr­êng hîp ®· ph©n chia di s¶n mµ xuÊt hiÖn ng­êi thõa kÕ míi th× kh«ng thùc hiÖn viÖc ph©n chia l¹i di s¶n b»ng hiÖn vËt, nh­ng nh÷ng ng­êi thõa kÕ ®· nhËn di s¶n ph¶i thanh to¸n cho ng­êi thõa kÕ míi mét kho¶n tiÒn t­¬ng øng víi phÇn di s¶n cña ng­êi ®ã t¹i thêi ®iÓm chia thõa kÕ theo tû lÖ t­¬ng øng víi phÇn di s¶n ®· nhËn, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
2. Trong tr­êng hîp ®· ph©n chia di s¶n mµ cã ng­êi thõa kÕ bÞ b¸c bá quyÒn thõa kÕ th× ng­êi ®ã ph¶i tr¶ l¹i di s¶n hoÆc thanh to¸n mét kho¶n tiÒn t­¬ng ®­¬ng víi gi¸ trÞ di s¶n ®­îc h­ëng t¹i thêi ®iÓm chia thõa kÕ cho nh÷ng ng­êi thõa kÕ, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
PHÇN THø N¨M                                                                                                          QUY ®ÞNH VÒ ChuyÓn QUYÒN Sö DôNG ®ÊT
Ch­¬ng XXVI
NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG
§iÒu 688.	 C¨n cø x¸c lËp quyÒn sö dông ®Êt  
1. §Êt ®ai thuéc h×nh thøc së h÷u nhµ n­íc, do ChÝnh phñ thèng nhÊt qu¶n lý. 
2. QuyÒn sö dông ®Êt cña c¸ nh©n, ph¸p nh©n, hé gia ®×nh, chñ thÓ kh¸c ®­îc x¸c lËp do Nhµ n­íc giao ®Êt, cho thuª ®Êt hoÆc c«ng nhËn quyÒn sö dông ®Êt.
3. QuyÒn sö dông ®Êt cña c¸ nh©n, ph¸p nh©n, hé gia ®×nh, chñ thÓ kh¸c còng ®­îc x¸c lËp do ®­îc ng­êi kh¸c chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt phï hîp víi quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.
§iÒu 689.	 H×nh thøc chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt  
1. ViÖc chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt ®­îc thùc hiÖn th«ng qua hîp ®ång, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 3 §iÒu nµy.
2. Hîp ®ång chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n, cã c«ng chøng, chøng thùc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. 
3. ViÖc thõa kÕ quyÒn sö dông ®Êt ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu tõ §iÒu 733 ®Õn §iÒu 735 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 690.	 Gi¸ chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt  
Gi¸ chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt do c¸c bªn tho¶ thuËn hoÆc do ph¸p luËt quy ®Þnh. 
§iÒu 691.	 Nguyªn t¾c chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt  
1. C¸ nh©n, ph¸p nh©n, hé gia ®×nh, chñ thÓ kh¸c sö dông ®Êt ®­îc ph¸p luËt cho phÐp chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt míi cã quyÒn chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt.
2. Khi chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt, c¸c bªn cã quyÒn tho¶ thuËn vÒ néi dung cña hîp ®ång chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt nh­ng ph¶i phï hîp víi quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.
3. Bªn nhËn chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt ph¶i sö dông ®Êt ®óng môc ®Ých, ®óng thêi h¹n ghi trong giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt vµ phï hîp víi quy ho¹ch, kÕ ho¹ch sö dông ®Êt ë ®Þa ph­¬ng t¹i thêi ®iÓm chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt.
§iÒu 692.	 HiÖu lùc cña viÖc chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt  
ViÖc chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt cã hiÖu lùc kÓ tõ thêi ®iÓm ®¨ng ký quyÒn sö dông ®Êt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.
Ch­¬ng XXVII
HîP ®åNG CHUYÓN ®æI QUYÒN Sö DôNG ®ÊT
§iÒu 693.	 Hîp ®ång chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt  
Hîp ®ång chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã c¸c bªn chuyÓn giao ®Êt vµ chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt cho nhau theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.
§iÒu 694.	 Néi dung cña hîp ®ång chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt  
Hîp ®ång chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt bao gåm c¸c néi dung sau ®©y:
1. Tªn, ®Þa chØ cña c¸c bªn;
2. QuyÒn, nghÜa vô cña c¸c bªn;
3. Lo¹i ®Êt, h¹ng ®Êt, diÖn tÝch, vÞ trÝ, sè hiÖu, ranh giíi vµ t×nh tr¹ng ®Êt;
4. Thêi ®iÓm chuyÓn giao ®Êt;
5. Thêi h¹n sö dông ®Êt cña bªn chuyÓn ®æi; thêi h¹n sö dông ®Êt cßn l¹i cña bªn ®­îc chuyÓn ®æi;
6. Chªnh lÖch vÒ gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt, nÕu cã;
7. QuyÒn cña ng­êi thø ba ®èi víi ®Êt chuyÓn ®æi;
8. Tr¸ch nhiÖm cña c¸c bªn khi vi ph¹m hîp ®ång.
§iÒu 695.	 NghÜa vô cña c¸c bªn chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt  
C¸c bªn chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. ChuyÓn giao ®Êt cho nhau ®ñ diÖn tÝch, ®óng h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt, vÞ trÝ, sè hiÖu vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh­ ®· tho¶ thuËn;
2. Sö dông ®Êt ®óng môc ®Ých, ®óng thêi h¹n;
3. ChÞu lÖ phÝ vÒ viÖc chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt ®èi víi diÖn tÝch ®Êt mµ m×nh ®­îc chuyÓn ®æi vµ thùc hiÖn c¸c nghÜa vô cña ng­êi sö dông ®Êt theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai;
4. Thanh to¸n tiÒn chªnh lÖch, nÕu gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt chuyÓn ®æi cña mét bªn cao h¬n, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 696.	 QuyÒn cña c¸c bªn chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt  
C¸c bªn chuyÓn ®æi quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu bªn kia giao ®Êt ®ñ diÖn tÝch, ®óng h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt, vÞ trÝ, sè hiÖu vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh­ ®· tho¶ thuËn;
2. Yªu cÇu bªn kia giao cho m×nh toµn bé giÊy tê hîp ph¸p vÒ quyÒn sö dông ®Êt;
3. §­îc cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt ®èi víi ®Êt ®· chuyÓn ®æi;
4. §­îc sö dông ®Êt theo ®óng môc ®Ých, ®óng thêi h¹n.

Ch­¬ng XXVIII
HîP ®åNG CHUYÓN NH­îNG QUYÒN Sö DôNG ®ÊT
§iÒu 697.	 Hîp ®ång chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt  
Hîp ®ång chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt chuyÓn giao ®Êt vµ quyÒn sö dông ®Êt cho bªn nhËn chuyÓn nh­îng, cßn bªn nhËn chuyÓn nh­îng tr¶ tiÒn cho bªn chuyÓn nh­îng theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.
§iÒu 698.	 Néi dung cña hîp ®ång chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt  
Hîp ®ång chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt bao gåm c¸c néi dung sau ®©y:
1. Tªn, ®Þa chØ cña c¸c bªn;
2. QuyÒn, nghÜa vô cña c¸c bªn;
3. Lo¹i ®Êt, h¹ng ®Êt, diÖn tÝch, vÞ trÝ, sè hiÖu, ranh giíi vµ t×nh tr¹ng ®Êt;
4. Thêi h¹n sö dông ®Êt cña bªn chuyÓn nh­îng; thêi h¹n sö dông ®Êt cßn l¹i cña bªn nhËn chuyÓn nh­îng;
5. Gi¸ chuyÓn nh­îng;
6. Ph­¬ng thøc, thêi h¹n thanh to¸n;
7. QuyÒn cña ng­êi thø ba ®èi víi ®Êt chuyÓn nh­îng;
8. C¸c th«ng tin kh¸c liªn quan ®Õn quyÒn sö dông ®Êt;
9. Tr¸ch nhiÖm cña c¸c bªn khi vi ph¹m hîp ®ång.
§iÒu 699.	 NghÜa vô cña bªn chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. ChuyÓn giao ®Êt cho bªn nhËn chuyÓn nh­îng ®ñ diÖn tÝch, ®óng h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt, vÞ trÝ, sè hiÖu vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh­ ®· tho¶ thuËn;  
2. Giao giÊy tê cã liªn quan ®Õn quyÒn sö dông ®Êt cho bªn nhËn chuyÓn nh­îng. 
§iÒu 700.	 QuyÒn cña bªn chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt cã quyÒn ®­îc nhËn tiÒn chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt; tr­êng hîp bªn nhËn chuyÓn nh­îng chËm tr¶ tiÒn th× ¸p dông theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 305 cña Bé luËt nµy.
§iÒu 701.	 NghÜa vô cña bªn nhËn chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn nhËn chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Tr¶ ®ñ tiÒn, ®óng thêi h¹n vµ ®óng ph­¬ng thøc ®· tho¶ thuËn cho bªn chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt;
2. §¨ng ký quyÒn sö dông ®Êt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai;
3. B¶o ®¶m quyÒn cña ng­êi thø ba ®èi víi ®Êt chuyÓn nh­îng;
4. Thùc hiÖn c¸c nghÜa vô kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.
§iÒu 702.	 QuyÒn cña bªn nhËn chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn nhËn chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu bªn chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt giao cho m×nh giÊy tê cã liªn quan ®Õn quyÒn sö dông ®Êt;
2. Yªu cÇu bªn chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt giao ®Êt ®ñ diÖn tÝch, ®óng h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt, vÞ trÝ, sè hiÖu vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh­ ®· tho¶ thuËn;
3. §­îc cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt ®èi víi ®Êt ®­îc chuyÓn nh­îng; 
4. §­îc sö dông ®Êt theo ®óng môc ®Ých, ®óng thêi h¹n.
Ch­¬ng XXIX 
HîP ®åNG THUª, thuª l¹i QUYÒN Sö DôNG ®ÊT
Môc 1
Hîp ®ång thuª quyÒn sö dông §Êt
§iÒu 703.	 Hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt  
Hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn cho thuª chuyÓn giao ®Êt cho bªn thuª ®Ó sö dông trong mét thêi h¹n, cßn bªn thuª ph¶i sö dông ®Êt ®óng môc ®Ých, tr¶ tiÒn thuª vµ tr¶ l¹i ®Êt khi hÕt thêi h¹n thuª theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.
§iÒu 704.	 Néi dung cña hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt  
Hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt bao gåm c¸c néi dung sau ®©y:
1. Tªn, ®Þa chØ cña c¸c bªn;
2. QuyÒn, nghÜa vô cña c¸c bªn;
3. Lo¹i ®Êt, h¹ng ®Êt, diÖn tÝch, vÞ trÝ, sè hiÖu, ranh giíi vµ t×nh tr¹ng ®Êt;
4. Thêi h¹n thuª;
5. Gi¸ thuª;
6. Ph­¬ng thøc, thêi h¹n thanh to¸n;
7. QuyÒn cña ng­êi thø ba ®èi víi ®Êt thuª;
8. Tr¸ch nhiÖm cña c¸c bªn khi vi ph¹m hîp ®ång;
9. Gi¶i quyÕt hËu qu¶ khi hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt hÕt h¹n.
§iÒu 705.	 NghÜa vô cña bªn cho thuª quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn cho thuª quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. §¨ng ký viÖc cho thuª quyÒn sö dông ®Êt;
2. ChuyÓn giao ®Êt cho bªn thuª ®ñ diÖn tÝch, ®óng vÞ trÝ, sè hiÖu, h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh­ ®· tho¶ thuËn;
3. Cho thuª quyÒn sö dông ®Êt trong thêi h¹n ®­îc giao, ®­îc thuª;
4. KiÓm tra, nh¾c nhë bªn thuª b¶o vÖ, gi÷ g×n ®Êt vµ sö dông ®Êt ®óng môc ®Ých;
5. Nép thuÕ sö dông ®Êt, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c;
6. B¸o cho bªn thuª vÒ quyÒn cña ng­êi thø ba ®èi víi ®Êt thuª.
§iÒu 706.	 QuyÒn cña bªn cho thuª quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn cho thuª quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu bªn thuª quyÒn sö dông ®Êt tr¶ ®ñ tiÒn thuª;
2. Yªu cÇu bªn thuª quyÒn sö dông ®Êt chÊm døt ngay viÖc sö dông ®Êt kh«ng ®óng môc ®Ých, huû ho¹i ®Êt hoÆc lµm gi¶m sót gi¸ trÞ sö dông cña ®Êt; nÕu bªn thuª kh«ng chÊm døt ngay hµnh vi vi ph¹m th× bªn cho thuª cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång, yªu cÇu bªn thuª tr¶ l¹i ®Êt ®ang thuª vµ båi th­êng thiÖt h¹i;
3. Yªu cÇu bªn thuª tr¶ l¹i ®Êt khi thêi h¹n cho thuª ®· hÕt.
§iÒu 707.	 NghÜa vô cña bªn thuª quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn thuª quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Sö dông ®Êt ®óng môc ®Ých, ®óng ranh giíi, ®óng thêi h¹n cho thuª;
2. Kh«ng ®­îc huû ho¹i, lµm gi¶m sót gi¸ trÞ sö dông cña ®Êt vµ ph¶i thùc hiÖn c¸c yªu cÇu kh¸c nh­ ®· tho¶ thuËn trong hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt;
3. Tr¶ ®ñ tiÒn thuª quyÒn sö dông ®Êt ®óng thêi h¹n, ®óng ®Þa ®iÓm vµ theo ph­¬ng thøc ®· tho¶ thuËn; nÕu viÖc sö dông ®Êt kh«ng sinh lîi th× bªn thuª vÉn ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn thuª, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c;
4. Tu©n theo c¸c quy ®Þnh vÒ b¶o vÖ m«i tr­êng; kh«ng ®­îc lµm tæn h¹i ®Õn quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi sö dông ®Êt xung quanh;
5. Tr¶ l¹i ®Êt ®óng t×nh tr¹ng nh­ khi nhËn sau khi hÕt thêi h¹n thuª, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 708.	 QuyÒn cña bªn thuª quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn thuª quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu bªn cho thuª chuyÓn giao ®Êt ®ñ diÖn tÝch, ®óng vÞ trÝ, sè hiÖu, h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh­ ®· tho¶ thuËn;
2. §­îc sö dông ®Êt thuª æn ®Þnh theo thêi h¹n nh­ ®· tho¶ thuËn;
3. §­îc h­ëng hoa lîi, lîi tøc tõ viÖc sö dông ®Êt;
4. §¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 426 cña Bé luËt nµy;
5. Yªu cÇu bªn cho thuª gi¶m, miÔn tiÒn thuª trong tr­êng hîp do bÊt kh¶ kh¸ng mµ hoa lîi, lîi tøc bÞ mÊt hoÆc bÞ gi¶m sót.
§iÒu 709.	 ChËm tr¶ tiÒn thuª quyÒn sö dông ®Êt  
Khi bªn thuª chËm tr¶ tiÒn thuª quyÒn sö dông ®Êt theo tho¶ thuËn th× bªn cho thuª cã thÓ gia h¹n; nÕu hÕt thêi h¹n ®ã mµ bªn thuª kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô th× bªn cho thuª cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång, yªu cÇu bªn thuª tr¶ l¹i ®Êt. Bªn cho thuª cã quyÒn yªu cÇu bªn thuª tr¶ ®ñ tiÒn trong thêi gian ®· thuª kÓ c¶ l·i ®èi víi kho¶n tiÒn chËm tr¶ theo l·i suÊt c¬ b¶n do Ng©n hµng Nhµ n­íc quy ®Þnh t­¬ng øng víi thêi gian chËm tr¶ t¹i thêi ®iÓm thanh to¸n.
§iÒu 710.	 Båi th­êng thiÖt h¹i do ®Êt bÞ thu håi  
1. Khi bªn cho thuª hoÆc bªn thuª cè ý vi ph¹m nghÜa vô cña ng­êi sö dông ®Êt dÉn ®Õn viÖc Nhµ n­íc thu håi ®Êt th× bªn vi ph¹m ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i cho bªn kia.
2. Trong tr­êng hîp hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt ®ang cã hiÖu lùc nh­ng do nhu cÇu vÒ quèc phßng, an ninh, lîi Ých quèc gia, lîi Ých c«ng céng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ mµ Nhµ n­íc thu håi ®Êt th× hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt chÊm døt tr­íc thêi h¹n.
Trong tr­êng hîp bªn thuª ®· tr¶ tiÒn tr­íc th× bªn cho thuª ph¶i tr¶ l¹i cho bªn thuª kho¶n tiÒn cßn l¹i t­¬ng øng víi thêi gian ch­a sö dông ®Êt; nÕu bªn thuª ch­a tr¶ tiÒn th× chØ ph¶i tr¶ tiÒn t­¬ng øng víi thêi gian ®· sö dông ®Êt.
Bªn cho thuª ®­îc Nhµ n­íc båi th­êng thiÖt h¹i do thu håi ®Êt theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt, cßn bªn thuª ®­îc Nhµ n­íc båi th­êng thiÖt h¹i vÒ hoa lîi cã trªn ®Êt.
§iÒu 711.	 QuyÒn tiÕp tôc thuª quyÒn sö dông ®Êt khi mét bªn chÕt  
1. Trong tr­êng hîp bªn cho thuª quyÒn sö dông ®Êt lµ c¸ nh©n chÕt th× bªn thuª vÉn ®­îc tiÕp tôc thuª quyÒn sö dông ®Êt cho ®Õn hÕt thêi h¹n thuª.
2. Trong tr­êng hîp bªn thuª quyÒn sö dông ®Êt lµ c¸ nh©n chÕt th× thµnh viªn trong hé gia ®×nh cña ng­êi ®ã ®­îc tiÕp tôc thuª quyÒn sö dông ®Êt cho ®Õn hÕt thêi h¹n thuª nh­ng ph¶i b¸o víi c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn.
§iÒu 712.	 ChuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt trong thêi h¹n cho thuª quyÒn sö dông ®Êt  
Khi thêi h¹n cho thuª quyÒn sö dông ®Êt ®ang cßn, bªn cho thuª vÉn cã quyÒn chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt cho ng­êi kh¸c nÕu ®­îc c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn cho phÐp, nh­ng ph¶i b¸o cho bªn thuª biÕt ®Ó bªn thuª thùc hiÖn nghÜa vô víi bªn nhËn chuyÓn nh­îng quyÒn sö dông ®Êt.
Bªn thuª vÉn ®­îc tiÕp tôc thuª cho ®Õn hÕt thêi h¹n thuª quyÒn sö dông ®Êt theo hîp ®ång.
§iÒu 713.	 ChÊm døt hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt  
1. Hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt chÊm døt trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y:
a) HÕt thêi h¹n thuª vµ kh«ng ®­îc gia h¹n thuª;
b) Theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn;
c) Nhµ n­íc thu håi ®Êt;
d) Mét trong c¸c bªn ®¬n ph­¬ng chÊm døt thùc hiÖn hîp ®ång hoÆc huû bá hîp ®ång theo tho¶ thuËn hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt;
®) Bªn thuª quyÒn sö dông ®Êt lµ c¸ nh©n chÕt mµ trong hé gia ®×nh cña ng­êi ®ã kh«ng cßn thµnh viªn nµo kh¸c hoÆc cã nh­ng kh«ng cã nhu cÇu tiÕp tôc thuª;
e) DiÖn tÝch ®Êt thuª kh«ng cßn do thiªn tai;
g) C¸c tr­êng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh.
2. Khi hîp ®ång thuª quyÒn sö dông ®Êt chÊm døt, ng­êi thuª quyÒn sö dông ®Êt ph¶i kh«i phôc t×nh tr¹ng ®Êt nh­ khi nhËn ®Êt, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c. Tµi s¶n g¾n liÒn víi ®Êt ®­îc gi¶i quyÕt theo tho¶ thuËn cña c¸c bªn.
Môc 2
Hîp ®ång thuª l¹i quyÒn sö dông ®Êt
§iÒu 714.	 Hîp ®ång thuª l¹i quyÒn sö dông ®Êt  
Trong tr­êng hîp ph¸p luËt kh«ng cã quy ®Þnh kh¸c th× quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu tõ §iÒu 703 ®Õn §iÒu 713 cña Bé luËt nµy còng ®­îc ¸p dông ®èi víi hîp ®ång thuª l¹i quyÒn sö dông ®Êt.
Ch­¬ng XXX
   Hîp ®ång thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt
§iÒu 715.	 Hîp ®ång thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt  
Hîp ®ång thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn sö dông ®Êt (sau ®©y gäi lµ bªn thÕ chÊp) dïng quyÒn sö dông ®Êt cña m×nh ®Ó b¶o ®¶m viÖc thùc hiÖn nghÜa vô d©n sù víi bªn kia (sau ®©y gäi lµ bªn nhËn thÕ chÊp). Bªn thÕ chÊp ®­îc tiÕp tôc sö dông ®Êt trong thêi h¹n thÕ chÊp.
§iÒu 716.	 Ph¹m vi thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt   
1. QuyÒn sö dông ®Êt cã thÓ ®­îc thÕ chÊp mét phÇn hoÆc toµn bé.
2. Tr­êng hîp ng­êi sö dông ®Êt thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt th× nhµ, c«ng tr×nh x©y dùng kh¸c, rõng trång, v­ên c©y vµ c¸c tµi s¶n kh¸c cña ng­êi thÕ chÊp g¾n liÒn víi ®Êt chØ thuéc tµi s¶n thÕ chÊp, nÕu cã tho¶ thuËn.
§iÒu 717.	 NghÜa vô cña bªn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Giao giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt cho bªn nhËn thÕ chÊp;
2. Lµm thñ tôc ®¨ng ký viÖc thÕ chÊp; xo¸ viÖc ®¨ng ký thÕ chÊp khi hîp ®ång thÕ chÊp chÊm døt;
3. Sö dông ®Êt ®óng môc ®Ých, kh«ng lµm huû ho¹i, lµm gi¶m gi¸ trÞ cña ®Êt ®· thÕ chÊp;
4. Thanh to¸n tiÒn vay ®óng h¹n, ®óng ph­¬ng thøc theo tho¶ thuËn trong hîp ®ång.
§iÒu 718.	 QuyÒn cña bªn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. §­îc sö dông ®Êt trong thêi h¹n thÕ chÊp;
2. §­îc nhËn tiÒn vay do thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt theo ph­¬ng thøc ®· tho¶ thuËn;
3. H­ëng hoa lîi, lîi tøc thu ®­îc, trõ tr­êng hîp hoa lîi, lîi tøc còng thuéc tµi s¶n thÕ chÊp;
4. §­îc chuyÓn ®æi, chuyÓn nh­îng, cho thuª, cho thuª l¹i quyÒn sö dông ®Êt ®· thÕ chÊp nÕu ®­îc bªn nhËn thÕ chÊp ®ång ý;
5. NhËn l¹i giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt sau khi ®· thùc hiÖn xong nghÜa vô thÕ chÊp.
§iÒu 719.	 NghÜa vô cña bªn nhËn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt 
Bªn nhËn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Cïng víi bªn thÕ chÊp ®¨ng ký viÖc thÕ chÊp;
2. Tr¶ l¹i giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt khi bªn thÕ chÊp ®· thùc hiÖn nghÜa vô ®­îc b¶o ®¶m b»ng thÕ chÊp.
§iÒu 720.	 QuyÒn cña bªn nhËn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt 
Bªn nhËn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. KiÓm tra, nh¾c nhë bªn thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt b¶o vÖ, gi÷ g×n ®Êt vµ sö dông ®Êt ®óng môc ®Ých;
2. §­îc ­u tiªn thanh to¸n nî trong tr­êng hîp xö lýý quyÒn sö dông ®Êt ®· thÕ chÊp.  
§iÒu 721.	 Xö lý quyÒn sö dông ®Êt ®· thÕ chÊp  
Khi ®· ®Õn h¹n thùc hiÖn nghÜa vô ®­îc b¶o ®¶m b»ng thÕ chÊp quyÒn sö dông ®Êt mµ bªn thÕ chÊp kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng ®óng nghÜa vô th× quyÒn sö dông ®Êt ®· thÕ chÊp ®­îc xö lý theo tho¶ thuËn; nÕu kh«ng cã tháa thuËn hoÆc kh«ng xö lý ®­îc theo tho¶ thuËn th× bªn nhËn thÕ chÊp cã quyÒn khëi kiÖn t¹i Toµ ¸n.
Ch­¬ng XXXI
         Hîp ®ång TÆng cho quyÒn sö dông ®Êt  
§iÒu 722.	 Hîp ®ång tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt  
Hîp ®ång tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã bªn tÆng cho giao quyÒn sö dông ®Êt cho bªn ®­îc tÆng cho mµ kh«ng yªu cÇu ®Òn bï, cßn bªn ®­îc tÆng cho ®ång ý nhËn theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.
§iÒu 723.	 Néi dung cña hîp ®ång tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt  
Hîp ®ång tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt bao gåm c¸c néi dung sau ®©y:
1. Tªn, ®Þa chØ cña c¸c bªn;
2. Lý do tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt;
3. QuyÒn, nghÜa vô cña c¸c bªn;
4. Lo¹i ®Êt, h¹ng ®Êt, diÖn tÝch, vÞ trÝ, sè hiÖu, ranh giíi vµ t×nh tr¹ng ®Êt;
5. Thêi h¹n sö dông ®Êt cßn l¹i cña bªn tÆng cho;
6. QuyÒn cña ng­êi thø ba ®èi víi ®Êt ®­îc tÆng cho;
7. Tr¸ch nhiÖm cña c¸c bªn khi vi ph¹m hîp ®ång.
§iÒu 724.	 NghÜa vô cña bªn tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Giao ®Êt ®ñ diÖn tÝch, ®óng h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt, vÞ trÝ, sè hiÖu vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh­ ®· tho¶ thuËn;
2. Giao giÊy tê cã liªn quan ®Õn quyÒn sö dông ®Êt cho bªn ®­îc tÆng cho ®Ó lµm thñ tôc ®¨ng ký quyÒn sö dông ®Êt.
§iÒu 725.	 NghÜa vô cña bªn ®­îc tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn ®­îc tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. §¨ng ký quyÒn sö dông ®Êt t¹i c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai;
2. B¶o ®¶m quyÒn cña ng­êi thø ba ®èi víi ®Êt ®­îc tÆng cho;
3. Thùc hiÖn c¸c nghÜa vô kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.
§iÒu 726.	 QuyÒn cña bªn ®­îc tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn ®­îc tÆng cho quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu bªn tÆng cho giao ®ñ diÖn tÝch, ®óng h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt, vÞ trÝ, sè hiÖu vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh­ ®· tho¶ thuËn;
2. §­îc sö dông ®Êt theo ®óng môc ®Ých, ®óng thêi h¹n;
3. §­îc cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt.
Ch­¬ng XXXII
hîp ®ång Gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt  
§iÒu 727.	 Hîp ®ång gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt  
Hîp ®ång gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt lµ sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn, theo ®ã ng­êi sö dông ®Êt (sau ®©y gäi lµ bªn gãp vèn) gãp phÇn vèn cña m×nh b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt ®Ó hîp t¸c s¶n xuÊt, kinh doanh víi c¸ nh©n, ph¸p nh©n, hé gia ®×nh, chñ thÓ kh¸c theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.
§iÒu 728.	 Néi dung cña hîp ®ång gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt 
Hîp ®ång gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt bao gåm c¸c néi dung sau ®©y:
1. Tªn, ®Þa chØ cña c¸c bªn;
2. QuyÒn, nghÜa vô cña c¸c bªn;
3. Lo¹i ®Êt, h¹ng ®Êt, diÖn tÝch, vÞ trÝ, sè hiÖu, ranh giíi vµ t×nh tr¹ng ®Êt;
4. Thêi h¹n sö dông ®Êt cßn l¹i cña bªn gãp vèn;
5. Thêi h¹n gãp vèn;
6. Gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt gãp vèn;
7. QuyÒn cña ng­êi thø ba ®èi víi ®Êt ®­îc gãp vèn;
8. Tr¸ch nhiÖm cña c¸c bªn khi vi ph¹m hîp ®ång.
§iÒu 729.	 NghÜa vô cña bªn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Giao ®Êt ®óng thêi h¹n, ®ñ diÖn tÝch, ®óng h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt, vÞ trÝ, sè hiÖu vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh­ ®· tho¶ thuËn trong hîp ®ång;
2. §¨ng ký quyÒn sö dông ®Êt t¹i c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.
§iÒu 730.	 QuyÒn cña bªn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. §­îc h­ëng lîi nhuËn theo tû lÖ gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt;
2. §­îc chuyÓn nh­îng, ®Ó thõa kÕ phÇn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt, trõ tr­êng hîp cã tháa thuËn kh¸c hoÆc ph¸p luËt cã quy ®Þnh kh¸c;
3. §­îc nhËn l¹i quyÒn sö dông ®Êt ®· gãp vèn theo tháa thuËn hoÆc khi thêi h¹n gãp vèn ®· hÕt;
4. Huû bá hîp ®ång vµ yªu cÇu båi th­êng thiÖt h¹i nÕu bªn nhËn gãp vèn kh«ng thùc hiÖn viÖc thanh to¸n phÇn lîi nhuËn ®óng thêi h¹n hoÆc thanh to¸n kh«ng ®Çy ®ñ.
§iÒu 731.	 NghÜa vô cña bªn nhËn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn nhËn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c nghÜa vô sau ®©y:
1. Thanh to¸n phÇn lîi nhuËn cho bªn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt ®óng thêi h¹n, ®óng ph­¬ng thøc ®· tho¶ thuËn trong hîp ®ång;
2. B¶o ®¶m quyÒn cña ng­êi thø ba ®èi víi ®Êt ®­îc gãp vèn;
3. Thùc hiÖn c¸c nghÜa vô kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.
§iÒu 732.	 QuyÒn cña bªn nhËn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt  
Bªn nhËn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt cã c¸c quyÒn sau ®©y:
1. Yªu cÇu bªn gãp vèn b»ng gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt giao ®Êt ®ñ diÖn tÝch, ®óng thêi h¹n, h¹ng ®Êt, lo¹i ®Êt, vÞ trÝ, sè hiÖu vµ t×nh tr¹ng ®Êt nh­ ®· tho¶ thuËn trong hîp ®ång;
2. §­îc sö dông ®Êt theo ®óng môc ®Ých, ®óng thêi h¹n;
3. §­îc cÊp giÊy chøng nhËn quyÒn sö dông ®Êt trong tr­êng hîp bªn nhËn gãp vèn lµ ph¸p nh©n, trõ tr­êng hîp gãp vèn trong hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh.
Ch­¬ng XXXIII
THõA KÕ QUYÒN Sö DôNG ®ÊT
§iÒu 733.	 Thõa kÕ quyÒn sö dông ®Êt  
Thõa kÕ quyÒn sö dông ®Êt lµ viÖc chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt cña ng­êi chÕt sang cho ng­êi thõa kÕ theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.
§iÒu 734.	 C¸ nh©n ®Ó thõa kÕ quyÒn sö dông ®Êt  
C¸ nh©n ®­îc Nhµ n­íc giao ®Êt, cho thuª ®Êt, nhËn chuyÓn quyÒn sö dông ®Êt cã quyÒn ®Ó thõa kÕ quyÒn sö dông ®Êt theo quy ®Þnh t¹i PhÇn thø t­ cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.      
§iÒu 735.	 Thõa kÕ quyÒn sö dông ®Êt ®­îc Nhµ n­íc giao cho hé gia ®×nh  
Hé gia ®×nh ®­îc Nhµ n­íc giao ®Êt nÕu trong hé cã thµnh viªn chÕt th× quyÒn sö dông ®Êt cña thµnh viªn ®ã ®­îc ®Ó l¹i cho nh÷ng ng­êi thõa kÕ theo quy ®Þnh t¹i PhÇn thø t­ cña Bé luËt nµy vµ ph¸p luËt vÒ ®Êt ®ai.    
PhÇn thø s¸u                                                                                                                                      QuyÒn së h÷u trÝ tuÖ vµ chuyÓn giao c«ng nghÖ
Ch­¬ng XXXIV
QuyÒn t¸c gi¶ vµ quyÒn liªn quan
Môc 1
 QuyÒn t¸c gi¶
§iÒu 736.	 T¸c gi¶
1. Ng­êi s¸ng t¹o t¸c phÈm v¨n häc, nghÖ thuËt, khoa häc (sau ®©y gäi chung  lµ t¸c phÈm) lµ t¸c gi¶ cña t¸c phÈm ®ã. 
Trong tr­êng hîp cã hai ng­êi hoÆc nhiÒu ng­êi cïng s¸ng t¹o ra t¸c phÈm th× nh÷ng ng­êi ®ã lµ c¸c ®ång t¸c gi¶.
2. Ng­êi s¸ng t¹o ra t¸c phÈm ph¸i sinh tõ t¸c phÈm cña ng­êi kh¸c, bao gåm t¸c phÈm ®­îc dÞch tõ ng«n ng÷ nµy sang ng«n ng÷ kh¸c, t¸c phÈm phãng t¸c, c¶i biªn, chuyÓn thÓ, biªn so¹n, chó gi¶i, tuyÓn chän lµ t¸c gi¶ cña t¸c phÈm ph¸i sinh ®ã.
§iÒu 737.	 §èi t­îng quyÒn t¸c gi¶
§èi t­îng quyÒn t¸c gi¶ bao gåm mäi s¶n phÈm s¸ng t¹o trong c¸c lÜnh vùc v¨n häc, nghÖ thuËt, khoa häc ®­îc thÓ hiÖn d­íi bÊt kú h×nh thøc vµ b»ng bÊt kú ph­¬ng tiÖn nµo, kh«ng ph©n biÖt néi dung, gi¸ trÞ vµ kh«ng phô thuéc vµo bÊt kú thñ tôc nµo.
§iÒu 738.	 Néi dung quyÒn t¸c gi¶
1. QuyÒn t¸c gi¶ bao gåm quyÒn nh©n th©n vµ quyÒn tµi s¶n ®èi víi t¸c phÈm.
2. QuyÒn nh©n th©n thuéc quyÒn t¸c gi¶ bao gåm:
a) §Æt tªn cho t¸c phÈm;
b) §øng tªn thËt hoÆc bót danh trªn t¸c phÈm; ®­îc nªu tªn thËt hoÆc bót danh khi t¸c phÈm ®­îc c«ng bè, sö dông;
c) C«ng bè hoÆc cho phÐp ng­êi kh¸c c«ng bè t¸c phÈm;
d) B¶o vÖ sù toµn vÑn cña t¸c phÈm, kh«ng cho ng­êi kh¸c söa ch÷a, c¾t xÐn, xuyªn t¹c t¸c phÈm.
3. QuyÒn tµi s¶n thuéc quyÒn t¸c gi¶ bao gåm:
a) Sao chÐp t¸c phÈm;
b) Cho phÐp t¹o t¸c phÈm ph¸i sinh;
c) Ph©n phèi, nhËp khÈu b¶n gèc vµ b¶n sao t¸c phÈm;
d) TruyÒn ®¹t t¸c phÈm ®Õn c«ng chóng;
®) Cho thuª b¶n gèc hoÆc b¶n sao ch­¬ng tr×nh m¸y tÝnh.
§iÒu 739.	 Thêi ®iÓm ph¸t sinh vµ hiÖu lùc quyÒn t¸c gi¶
1. QuyÒn t¸c gi¶ ph¸t sinh kÓ tõ ngµy t¸c phÈm ®­îc s¸ng t¹o vµ ®­îc thÓ hiÖn d­íi mét h×nh thøc vËt chÊt nhÊt ®Þnh.
2. QuyÒn nh©n th©n thuéc quyÒn t¸c gi¶ tån t¹i v« thêi h¹n, trõ quyÒn c«ng bè hoÆc cho phÐp ng­êi kh¸c c«ng bè t¸c phÈm do ph¸p luËt vÒ së h÷u trÝ tuÖ quy ®Þnh.
3. QuyÒn tµi s¶n thuéc quyÒn t¸c gi¶ tån t¹i trong thêi h¹n do ph¸p luËt vÒ së h÷u trÝ tuÖ quy ®Þnh.
§iÒu 740.	 Chñ së h÷u quyÒn t¸c gi¶
1. QuyÒn nh©n th©n thuéc vÒ t¸c gi¶.
2. Trong tr­êng hîp t¸c phÈm ®­îc s¸ng t¹o kh«ng ph¶i trªn c¬ së thùc hiÖn nhiÖm vô hoÆc hîp ®ång giao viÖc th× quyÒn tµi s¶n thuéc vÒ t¸c gi¶.
3. Trong tr­êng hîp t¸c phÈm ®­îc s¸ng t¹o trªn c¬ së thùc hiÖn nhiÖm vô hoÆc hîp ®ång giao viÖc th× quyÒn tµi s¶n thuéc vÒ c¬ quan, tæ chøc giao nhiÖm vô hoÆc bªn giao viÖc theo hîp ®ång, trõ tr­êng hîp cã tho¶ thuËn kh¸c.
Trong tr­êng hîp quyÒn tµi s¶n kh«ng thuéc vÒ t¸c gi¶ th× t¸c gi¶ cã quyÒn nhËn thï lao, nhuËn bót do chñ së h÷u quyÒn tµi s¶n chi tr¶ theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ së h÷u trÝ tuÖ.
§iÒu 741.	 Ph©n chia quyÒn cña ®ång t¸c gi¶
Tr­êng hîp t¸c phÈm ®­îc c¸c ®ång t¸c gi¶ s¸ng t¹o, trong ®ã mçi phÇn do tõng ®ång t¸c gi¶ s¸ng t¹o cã thÓ t¸ch rêi ®Ó sö dông ®éc lËp th× quy ®Þnh t¹i §iÒu 740 cña Bé luËt nµy ®­îc ¸p dông cho tõng phÇn t¸c phÈm ®­îc sö dông ®éc lËp ®ã, nÕu c¸c ®ång t¸c gi¶ kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
§iÒu 742.	 ChuyÓn giao quyÒn t¸c gi¶
1. QuyÒn nh©n th©n quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÓm a, b vµ d kho¶n 2 §iÒu 738 cña Bé luËt nµy kh«ng ®­îc chuyÓn giao.
QuyÒn nh©n th©n quy ®Þnh t¹i ®iÓm c kho¶n 2 §iÒu 738 cña Bé luËt nµy cã thÓ ®­îc chuyÓn giao víi c¸c ®iÒu kiÖn do ph¸p luËt vÒ së h÷u trÝ tuÖ quy ®Þnh.
2. QuyÒn tµi s¶n cã thÓ ®­îc chuyÓn giao toµn bé hoÆc tõng phÇn theo hîp ®ång hoÆc ®Ó thõa kÕ, kÕ thõa.
§iÒu 743.	 Hîp ®ång chuyÓn giao quyÒn tµi s¶n thuéc quyÒn t¸c gi¶
ViÖc chuyÓn giao mét phÇn hoÆc toµn bé quyÒn tµi s¶n thuéc quyÒn t¸c gi¶ ®­îc thùc hiÖn trªn c¬ së hîp ®ång. Hîp ®ång chuyÓn giao quyÒn t¸c gi¶ ph¶i ®­îc lËp thµnh v¨n b¶n.
Môc 2
QuyÒn liªn quan ®Õn quyÒn t¸c gi¶ 
§iÒu 744.	 §èi t­îng quyÒn liªn quan ®Õn quyÒn t¸c gi¶ 
§èi t­îng quyÒn liªn quan ®Õn quyÒn t¸c gi¶ (sau ®©y gäi lµ quyÒn liªn quan) bao gåm cuéc biÓu diÔn cña ng­êi biÓu diÔn; b¶n ghi ©m, ghi h×nh; cuéc ph¸t sãng cña c¸c tæ chøc ph¸t sãng vµ tÝn hiÖu vÖ tinh mang ch­¬ng tr×nh ®­îc m· ho¸.
§iÒu 745.	 Chñ së h÷u vµ néi dung quyÒn ®èi víi cuéc biÓu diÔn
1. QuyÒn ®èi víi cuéc biÓu diÔn bao gåm quyÒn nh©n th©n cña ng­êi biÓu diÔn vµ quyÒn tµi s¶n cña ng­êi ®Çu t­ ®Ó thùc hiÖn cuéc biÓu diÔn.
2. QuyÒn nh©n th©n cña ng­êi biÓu diÔn bao gåm quyÒn ®­îc nªu tªn khi biÓu diÔn hoÆc khi ph¸t hµnh c¸c b¶n ghi ©m, ghi h×nh cuéc biÓu diÔn vµ quyÒn ®­îc b¶o vÖ sù toµn vÑn h×nh t­îng biÓu diÔn.
3. QuyÒn tµi s¶n cña ng­êi ®Çu t­ ®Ó thùc hiÖn cuéc biÓu diÔn bao gåm quyÒn thùc hiÖn vµ cÊm ng­êi kh¸c thùc hiÖn c¸c hµnh vi sau ®©y:
a) Ghi ©m, ghi h×nh cuéc biÓu diÔn;
b) Sao chÐp, ph©n phèi b¶n gèc hoÆc b¶n sao b¶n ghi ©m, ghi h×nh cuéc biÓu diÔn;
c) Ph¸t sãng hoÆc truyÒn theo c¸ch kh¸c cuéc biÓu diÔn ®Õn c«ng chóng.
§iÒu 746.	 Chñ së h÷u vµ néi dung quyÒn ®èi víi b¶n ghi ©m, ghi h×nh
1. QuyÒn ®èi víi b¶n ghi ©m, ghi h×nh thuéc vÒ ng­êi ®Çu t­ ®Ó t¹o ra b¶n ghi ©m, ghi h×nh ®ã.
2. QuyÒn ®èi víi b¶n ghi ©m, ghi h×nh bao gåm quyÒn thùc hiÖn vµ cÊm ng­êi kh¸c thùc hiÖn c¸c hµnh vi sau ®©y:
a) Sao chÐp toµn bé hoÆc mét phÇn b¶n ghi ©m, ghi h×nh;
b) Ph©n phèi, nhËp khÈu b¶n gèc hoÆc b¶n sao b¶n ghi ©m, ghi h×nh;
c) Cho thuª b¶n gèc hoÆc b¶n sao b¶n ghi ©m, ghi h×nh nh»m môc ®Ých th­¬ng m¹i.
§iÒu 747.	 Chñ së h÷u vµ néi dung quyÒn ®èi víi cuéc ph¸t sãng
1. QuyÒn ®èi víi cuéc ph¸t sãng thuéc vÒ tæ chøc ph¸t sãng.
2. QuyÒn ®èi víi cuéc ph¸t sãng bao gåm quyÒn thùc hiÖn hoÆc cÊm ng­êi kh¸c thùc hiÖn c¸c hµnh vi sau ®©y:
a) Ghi, sao chÐp b¶n ghi; ph¸t sãng, ph¸t l¹i mét phÇn hoÆc toµn bé cuéc ph¸t sãng;
b) Ph©n phèi b¶n ghi hoÆc b¶n sao b¶n ghi cuéc ph¸t sãng.
§iÒu 748.	 Chñ së h÷u vµ néi dung quyÒn ®èi víi tÝn hiÖu vÖ tinh mang ch­¬ng tr×nh ®­îc m· ho¸
1. QuyÒn ®èi víi tÝn hiÖu vÖ tinh mang ch­¬ng tr×nh ®­îc m· ho¸ thuéc vÒ ng­êi ®Çu tiªn ph¸t tÝn hiÖu vÖ tinh mang ch­¬ng tr×nh ®­îc m· ho¸ ®ã.
2. QuyÒn ®èi víi tÝn hiÖu vÖ tinh mang ch­¬ng tr×nh ®­îc m· ho¸ gåm quyÒn thùc hiÖn, cho phÐp hoÆc cÊm ng­êi kh¸c thùc hiÖn c¸c hµnh vi sau:
a) S¶n xuÊt, l¾p r¸p, biÕn ®æi, nhËp khÈu, b¸n, cho thuª thiÕt bÞ hoÆc hÖ thèng nh»m môc ®Ých gi¶i m· tÝn hiÖu vÖ tinh ®­îc m· ho¸;
b) Thu, ph©n phèi l¹i tÝn hiÖu ®· ®­îc gi¶i m· khi kh«ng ®­îc ng­êi n¾m gi÷ quyÒn ®èi víi tÝn hiÖu vÖ tinh ®­îc m· ho¸ cho phÐp.
§iÒu 749.	 ChuyÓn giao quyÒn liªn quan
1. C¸c quyÒn tµi s¶n thuéc quyÒn liªn quan quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu 745, 746, 747 vµ 748 cña Bé luËt nµy cã thÓ ®­îc chuyÓn giao.
2. ViÖc chuyÓn giao c¸c quyÒn liªn quan ®­îc thùc hiÖn trªn c¬ së hîp ®ång b»ng v¨n b¶n. 
Ch­¬ng XXXV
QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp vµ quyÒn ®èi víi gièng c©y trång
§iÒu 750.	 §èi t­îng quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp vµ quyÒn ®èi víi gièng c©y trång
1. §èi t­îng quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp bao gåm s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ng nghiÖp, thiÕt kÕ bè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸n dÉn, bÝ mËt kinh doanh, nh·n hiÖu, tªn th­¬ng m¹i, chØ dÉn ®Þa lý.
2. §èi t­îng quyÒn ®èi víi gièng c©y trång lµ vËt liÖu nh©n gièng vµ gièng c©y trång.
§iÒu 751.	 Néi dung quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp vµ quyÒn ®èi víi gièng c©y trång
1. QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp ®èi víi s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ng nghiÖp, thiÕt kÕ bè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸n dÉn, quyÒn ®èi víi gièng c©y trång, bao gåm quyÒn nh©n th©n vµ quyÒn tµi s¶n ®­îc quy ®Þnh nh­ sau:
 a) QuyÒn nh©n th©n ®èi víi s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ng nghiÖp, thiÕt kÕ bè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸n dÉn, gièng c©y trång thuéc vÒ ng­êi ®· trùc tiÕp t¹o ra s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ng nghiÖp, thiÕt kÕ bè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸n dÉn, gièng c©y trång b»ng lao ®éng s¸ng t¹o cña m×nh, bao gåm quyÒn ®­îc ®øng tªn t¸c gi¶ trong v¨n b»ng b¶o hé do Nhµ n­íc cÊp, trong c¸c tµi liÖu c«ng bè, giíi thiÖu vÒ s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ng nghiÖp, thiÕt kÕ bè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸n dÉn, gièng c©y trång ®ã;
b) QuyÒn tµi s¶n ®èi víi s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ng nghiÖp, thiÕt kÕ bè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸n dÉn, gièng c©y trång thuéc vÒ chñ së h÷u c¸c ®èi t­îng ®ã, bao gåm quyÒn sö dông, cho phÐp hoÆc cÊm ng­êi kh¸c sö dông s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ng nghiÖp, thiÕt kÕ bè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸n dÉn, gièng c©y trång ®ã.
2. QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp ®èi víi bÝ mËt kinh doanh thuéc vÒ tæ chøc, c¸ nh©n cã ®­îc th«ng tin t¹o thµnh bÝ mËt kinh doanh mét c¸ch hîp ph¸p vµ thùc hiÖn viÖc b¶o mËt th«ng tin ®ã, bao gåm:
a) Khai th¸c, sö dông bÝ mËt kinh doanh;
b) Cho phÐp hoÆc cÊm ng­êi kh¸c tiÕp cËn, sö dông, tiÕt lé bÝ mËt kinh doanh.
3. QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp ®èi víi nh·n hiÖu, tªn th­¬ng m¹i thuéc vÒ chñ së h÷u nh·n hiÖu, tªn th­¬ng m¹i ®ã, bao gåm:
a) Sö dông nh·n hiÖu, tªn th­¬ng m¹i trong kinh doanh;
b) Cho phÐp hoÆc cÊm ng­êi kh¸c sö dông nh·n hiÖu trïng hoÆc t­¬ng tù ®Õn møc g©y nhÇm lÉn víi nh·n hiÖu cña m×nh; cÊm ng­êi kh¸c sö dông tªn th­¬ng m¹i g©y nhÇm lÉn víi ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh.
4. QuyÒn së h÷u chØ dÉn ®Þa lý thuéc vÒ Nhµ n­íc. QuyÒn sö dông chØ dÉn ®Þa lý nh»m chØ dÉn xuÊt xø, nguån gèc cña s¶n phÈm thuéc vÒ tæ chøc, c¸ nh©n ®¸p øng c¸c ®iÒu kiÖn do ph¸p luËt vÒ së h÷u trÝ tuÖ quy ®Þnh. 
5. QuyÒn chèng c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh thuéc vÒ tæ chøc, c¸ nh©n ho¹t ®éng kinh doanh trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh.
§iÒu 752.	 C¨n cø x¸c lËp quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp vµ quyÒn ®èi víi gièng c©y trång
1. QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp ®èi víi s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ng nghiÖp, thiÕt kÕ bè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸n dÉn, nh·n hiÖu, chØ dÉn ®Þa lý, quyÒn ®èi víi gièng c©y trång ®­îc x¸c lËp trªn c¬ së quyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn khi thùc hiÖn viÖc ®¨ng ký c¸c ®èi t­îng ®ã theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ së h÷u trÝ tuÖ.
2. QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp ®èi víi tªn th­¬ng m¹i ®­îc x¸c lËp trªn c¬ së sö dông hîp ph¸p tªn th­¬ng m¹i ®ã.
3. QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp ®èi víi bÝ mËt kinh doanh ®­îc x¸c lËp trªn c¬ së cã ®­îc th«ng tin t¹o thµnh bÝ mËt kinh doanh mét c¸ch hîp ph¸p vµ sù b¶o mËt th«ng tin ®ã.
4. QuyÒn chèng c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh ®­îc x¸c lËp trªn c¬ së ho¹t ®éng c¹nh tranh trong kinh doanh.
§iÒu 753.	 ChuyÓn giao quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp vµ quyÒn ®èi víi gièng c©y trång
1. QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp ®èi víi s¸ng chÕ, kiÓu d¸ng c«ng nghiÖp, thiÕt kÕ bè trÝ m¹ch tÝch hîp b¸n dÉn, bÝ mËt kinh doanh, nh·n hiÖu, quyÒn ®èi víi gièng c©y trång cã thÓ ®­îc chuyÓn giao toµn bé hoÆc mét phÇn theo hîp ®ång hoÆc ®Ó thõa kÕ, kÕ thõa.
2. QuyÒn ®èi víi tªn th­¬ng m¹i chØ ®­îc phÐp chuyÓn giao cïng víi viÖc chuyÓn giao toµn bé c¬ së kinh doanh vµ ho¹t ®éng kinh doanh d­íi tªn th­¬ng m¹i ®ã.
3. QuyÒn ®èi víi chØ dÉn ®Þa lý kh«ng ®­îc chuyÓn giao.
4. §èi víi hîp ®ång chuyÓn giao quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp ph¸t sinh trªn c¬ së ®¨ng ký th× chØ khi hîp ®ång ®ã ®­îc ®¨ng ký míi cã gi¸ trÞ ph¸p lý ®èi víi ng­êi thø ba.
Ch­¬ng XXXVI
ChuyÓn giao c«ng nghÖ
§iÒu 754.	 QuyÒn chuyÓn giao c«ng nghÖ
Tæ chøc, c¸ nh©n sau ®©y cã quyÒn chuyÓn giao quyÒn sö dông, quyÒn së h÷u c«ng nghÖ:
1. Chñ së h÷u c«ng nghÖ;
2. Tæ chøc, c¸ nh©n ®­îc chñ së h÷u c«ng nghÖ cho phÐp chuyÓn giao quyÒn sö dông, quyÒn së h÷u c«ng nghÖ.
§iÒu 755.	 §èi t­îng chuyÓn giao c«ng nghÖ
1. §èi t­îng chuyÓn giao c«ng nghÖ bao gåm bÝ quyÕt kü thuËt; kiÕn thøc kü thuËt vÒ c«ng nghÖ d­íi d¹ng ph­¬ng ¸n c«ng nghÖ, c¸c gi¶i ph¸p kü thuËt, c«ng thøc, th«ng sè kü thuËt, b¶n vÏ, s¬ ®å kü thuËt, ch­¬ng tr×nh m¸y tÝnh, th«ng tin d÷ liÖu vÒ c«ng nghÖ chuyÓn giao; gi¶i ph¸p hîp lý ho¸ s¶n xuÊt, ®æi míi c«ng nghÖ, cÊp phÐp ®Æc quyÒn kinh doanh vµ c¸c ®èi t­îng kh¸c do ph¸p luËt vÒ chuyÓn giao c«ng nghÖ quy ®Þnh.
2. Tr­êng hîp c«ng nghÖ lµ ®èi t­îng ®­îc b¶o hé quyÒn së h÷u trÝ tuÖ th× viÖc chuyÓn giao c«ng nghÖ ph¶i ®­îc thùc hiÖn cïng víi viÖc chuyÓn giao quyÒn së h÷u trÝ tuÖ theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ së h÷u trÝ tuÖ.
§iÒu 756.	 Nh÷ng c«ng nghÖ kh«ng ®­îc chuyÓn giao 
1. C«ng nghÖ kh«ng ®¸p øng c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng, b¶o ®¶m søc khoÎ con ng­êi, b¶o vÖ m«i tr­êng.
2. Nh÷ng tr­êng hîp kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh.
§iÒu 757.	 Hîp ®ång chuyÓn giao c«ng nghÖ
1. ViÖc chuyÓn giao c«ng nghÖ ®­îc thùc hiÖn trªn c¬ së hîp ®ång b»ng v¨n b¶n.
2. Hîp ®ång chuyÓn giao c«ng nghÖ ph¶i ®­îc ®¨ng ký t¹i c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn trong tr­êng hîp ph¸p luËt cã quy ®Þnh.
3. ViÖc söa ®æi, bæ sung, gia h¹n, huû bá hîp ®ång chuyÓn giao c«ng nghÖ ph¶i ®­îc lËp thµnh hîp ®ång b»ng v¨n b¶n; ®èi víi hîp ®ång chuyÓn giao c«ng nghÖ quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy, viÖc söa ®æi, bæ sung, gia h¹n, huû bá hîp ®ång còng ph¶i ®­îc ®¨ng ký t¹i c¬ quan nhµ n­íc cã thÈm quyÒn.
PHÇN THø B¶Y                                                                                                                 QUAN HÖ D©N Sù Cã YÕU Tè N­íC NGOµI
§iÒu 758.	 Quan hÖ d©n sù cã yÕu tè n­íc ngoµi  
Quan hÖ d©n sù cã yÕu tè n­íc ngoµi lµ quan hÖ d©n sù cã Ýt nhÊt mét trong c¸c bªn tham gia lµ c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n n­íc ngoµi, ng­êi ViÖt Nam ®Þnh c­ ë n­íc ngoµi hoÆc lµ c¸c quan hÖ d©n sù gi÷a c¸c bªn tham gia lµ c«ng d©n, tæ chøc ViÖt Nam nh­ng c¨n cø ®Ó x¸c lËp, thay ®æi, chÊm døt quan hÖ ®ã theo ph¸p luËt n­íc ngoµi, ph¸t sinh t¹i n­íc ngoµi hoÆc tµi s¶n liªn quan ®Õn quan hÖ ®ã ë n­íc ngoµi. 
§iÒu 759.	 ¸p dông ph¸p luËt d©n sù Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam, ®iÒu ­íc quèc tÕ, ph¸p luËt n­íc ngoµi vµ tËp qu¸n quèc tÕ 
1. C¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt d©n sù Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ®­îc ¸p dông ®èi víi quan hÖ d©n sù cã yÕu tè n­íc ngoµi, trõ tr­êng hîp Bé luËt nµy cã quy ®Þnh kh¸c.
2. Trong tr­êng hîp ®iÒu ­íc quèc tÕ mµ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ thµnh viªn cã quy ®Þnh kh¸c víi quy ®Þnh cña Bé luËt nµy th× ¸p dông quy ®Þnh cña ®iÒu ­íc quèc tÕ ®ã.
3. Trong tr­êng hîp Bé luËt nµy, c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c cña Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam hoÆc ®iÒu ­íc quèc tÕ mµ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ thµnh viªn dÉn chiÕu ®Õn viÖc ¸p dông ph¸p luËt n­íc ngoµi th× ph¸p luËt cña n­íc ®ã ®­îc ¸p dông, nÕu viÖc ¸p dông hoÆc hËu qu¶ cña viÖc ¸p dông kh«ng tr¸i víi c¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam; tr­êng hîp ph¸p luËt n­íc ®ã dÉn chiÕu trë l¹i ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam th× ¸p dông ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
Ph¸p luËt n­íc ngoµi còng ®­îc ¸p dông trong tr­êng hîp c¸c bªn cã tho¶ thuËn trong hîp ®ång, nÕu sù tho¶ thuËn ®ã kh«ng tr¸i víi quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vµ c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c cña Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
4. Trong tr­êng hîp quan hÖ d©n sù cã yÕu tè n­íc ngoµi kh«ng ®­îc Bé luËt nµy, c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c cña Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam, ®iÒu ­íc quèc tÕ mµ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ thµnh viªn hoÆc hîp ®ång d©n sù gi÷a c¸c bªn ®iÒu chØnh th× ¸p dông tËp qu¸n quèc tÕ, nÕu viÖc ¸p dông hoÆc hËu qu¶ cña viÖc ¸p dông kh«ng tr¸i víi c¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
§iÒu 760.	 C¨n cø ¸p dông ph¸p luËt ®èi víi ng­êi kh«ng quèc tÞch, ng­êi n­íc ngoµi cã hai hay nhiÒu quèc tÞch n­íc ngoµi  
1. Trong tr­êng hîp Bé luËt nµy hoÆc c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c cña Céng hoµ x· hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam dÉn chiÕu ®Õn viÖc ¸p dông ph¸p luËt cña n­íc mµ ng­êi n­íc ngoµi lµ c«ng d©n th× ph¸p luËt ¸p dông ®èi víi ng­êi kh«ng quèc tÞch lµ ph¸p luËt cña n­íc n¬i ng­êi ®ã c­ tró; nÕu ng­êi ®ã kh«ng cã n¬i c­ tró th× ¸p dông ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
2. Trong tr­êng hîp Bé luËt nµy hoÆc c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c cña Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam dÉn chiÕu ®Õn viÖc ¸p dông ph¸p luËt cña n­íc mµ ng­êi n­íc ngoµi lµ c«ng d©n th× ph¸p luËt ¸p dông ®èi víi ng­êi n­íc ngoµi cã hai hay nhiÒu quèc tÞch n­íc ngoµi lµ ph¸p luËt cña n­íc mµ ng­êi ®ã cã quèc tÞch vµ c­ tró vµo thêi ®iÓm ph¸t sinh quan hÖ d©n sù; nÕu ng­êi ®ã kh«ng c­ tró t¹i mét trong c¸c n­íc mµ ng­êi ®ã cã quèc tÞch th× ¸p dông ph¸p luËt cña n­íc mµ ng­êi ®ã cã quèc tÞch vµ cã quan hÖ g¾n bã nhÊt vÒ quyÒn vµ nghÜa vô c«ng d©n.
§iÒu 761.	 N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña c¸ nh©n lµ ng­êi n­íc ngoµi  
1. N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña c¸ nh©n lµ ng­êi n­íc ngoµi ®­îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt cña n­íc mµ ng­êi ®ã cã quèc tÞch.
2. Ng­êi n­íc ngoµi cã n¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù t¹i ViÖt Nam nh­ c«ng d©n ViÖt Nam, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam cã quy ®Þnh kh¸c. 
§iÒu 762.	 N¨ng lùc hµnh vi d©n sù cña c¸ nh©n lµ ng­êi n­íc ngoµi  
1. N¨ng lùc hµnh vi d©n sù cña c¸ nh©n lµ ng­êi n­íc ngoµi ®­îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt cña n­íc mµ ng­êi ®ã lµ c«ng d©n, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam cã quy ®Þnh kh¸c.
2. Trong tr­êng hîp ng­êi n­íc ngoµi x¸c lËp, thùc hiÖn c¸c giao dÞch d©n sù t¹i ViÖt Nam th× n¨ng lùc hµnh vi d©n sù cña ng­êi n­íc ngoµi ®­îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
§iÒu 763.	 X¸c ®Þnh ng­êi kh«ng cã, mÊt hoÆc bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù  
1. ViÖc x¸c ®Þnh ng­êi kh«ng cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù, mÊt n¨ng lùc hµnh vi d©n sù hoÆc bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ph¶i tu©n theo ph¸p luËt cña n­íc mµ ng­êi ®ã cã quèc tÞch.
2. Trong tr­êng hîp ng­êi n­íc ngoµi c­ tró t¹i ViÖt Nam th× viÖc x¸c ®Þnh ng­êi ®ã kh«ng cã, mÊt hoÆc bÞ h¹n chÕ n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ph¶i tu©n theo ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
§iÒu 764.	 X¸c ®Þnh ng­êi mÊt tÝch hoÆc chÕt  
1. ViÖc x¸c ®Þnh mét ng­êi mÊt tÝch hoÆc chÕt ph¶i tu©n theo ph¸p luËt cña n­íc mµ ng­êi ®ã cã quèc tÞch vµo thêi ®iÓm tr­íc khi cã tin tøc cuèi cïng vÒ viÖc mÊt tÝch hoÆc chÕt.
2. Trong tr­êng hîp ng­êi n­íc ngoµi c­ tró t¹i ViÖt Nam th× viÖc x¸c ®Þnh ng­êi ®ã mÊt tÝch hoÆc chÕt ph¶i tu©n theo ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
§iÒu 765.	 N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña ph¸p nh©n n­íc ngoµi  
1. N¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña ph¸p nh©n n­íc ngoµi ®­îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt cña n­íc n¬i ph¸p nh©n ®ã ®­îc thµnh lËp, trõ tr­êng hîp  quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy.
2. Trong tr­êng hîp ph¸p nh©n n­íc ngoµi x¸c lËp, thùc hiÖn c¸c giao dÞch d©n sù t¹i ViÖt Nam th× n¨ng lùc ph¸p luËt d©n sù cña ph¸p nh©n ®­îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
§iÒu 766.	 QuyÒn së h÷u tµi s¶n  
1. ViÖc x¸c lËp, thùc hiÖn, thay ®æi, chÊm døt quyÒn së h÷u tµi s¶n, néi dung quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n ®­îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt cña n­íc n¬i cã tµi s¶n ®ã, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 vµ kho¶n 4 §iÒu nµy.
2. QuyÒn së h÷u ®èi víi ®éng s¶n trªn ®­êng vËn chuyÓn ®­îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt cña n­íc n¬i ®éng s¶n ®­îc chuyÓn ®Õn, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
3. ViÖc ph©n biÖt tµi s¶n lµ ®éng s¶n hoÆc bÊt ®éng s¶n ®­îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt cña n­íc n¬i cã tµi s¶n.
4. ViÖc x¸c ®Þnh quyÒn së h÷u ®èi víi tµu bay d©n dông vµ tµu biÓn t¹i ViÖt Nam ph¶i tu©n theo ph¸p luËt vÒ hµng kh«ng d©n dông vµ ph¸p luËt vÒ hµng h¶i cña Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
§iÒu 767.	 Thõa kÕ theo ph¸p luËt cã yÕu tè n­íc ngoµi  
1. Thõa kÕ theo ph¸p luËt ph¶i tu©n theo ph¸p luËt cña n­íc mµ ng­êi ®Ó l¹i di s¶n thõa kÕ cã quèc tÞch tr­íc khi chÕt.
2. QuyÒn thõa kÕ ®èi víi bÊt ®éng s¶n ph¶i tu©n theo ph¸p luËt cña n­íc n¬i cã bÊt ®éng s¶n ®ã.
3. Di s¶n kh«ng cã ng­êi thõa kÕ lµ bÊt ®éng s¶n thuéc vÒ Nhµ n­íc n¬i cã bÊt ®éng s¶n ®ã. 
4. Di s¶n kh«ng cã ng­êi thõa kÕ lµ ®éng s¶n thuéc vÒ Nhµ n­íc mµ ng­êi ®Ó l¹i di s¶n thõa kÕ cã quèc tÞch tr­íc khi chÕt. 
§iÒu 768.	 Thõa kÕ theo di chóc  
1. N¨ng lùc lËp di chóc, thay ®æi vµ huû bá di chóc ph¶i tu©n theo ph¸p luËt cña n­íc mµ ng­êi lËp di chóc lµ c«ng d©n. 
2. H×nh thøc cña di chóc ph¶i tu©n theo ph¸p luËt cña n­íc n¬i lËp di chóc.
§iÒu 769.	 Hîp ®ång d©n sù  
1. QuyÒn vµ nghÜa vô cña c¸c bªn theo hîp ®ång ®­îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt cña n­íc n¬i thùc hiÖn hîp ®ång, nÕu kh«ng cã tho¶ thuËn kh¸c.
Hîp ®ång ®­îc giao kÕt t¹i ViÖt Nam vµ thùc hiÖn hoµn toµn t¹i ViÖt Nam th× ph¶i tu©n theo ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
Trong tr­êng hîp hîp ®ång kh«ng ghi n¬i thùc hiÖn th× viÖc x¸c ®Þnh n¬i thùc hiÖn hîp ®ång ph¶i tu©n theo ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
2. Hîp ®ång liªn quan ®Õn bÊt ®éng s¶n ë ViÖt Nam ph¶i tu©n theo ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
§iÒu 770.	 H×nh thøc cña hîp ®ång d©n sù  
1. H×nh thøc cña hîp ®ång ph¶i tu©n theo ph¸p luËt cña n­íc n¬i giao kÕt hîp ®ång. Trong tr­êng hîp hîp ®ång ®­îc giao kÕt ë n­íc ngoµi mµ vi ph¹m quy ®Þnh vÒ h×nh thøc hîp ®ång theo ph¸p luËt cña n­íc ®ã, nh­ng kh«ng tr¸i víi quy ®Þnh vÒ h×nh thøc hîp ®ång theo ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam th× h×nh thøc hîp ®ång ®­îc giao kÕt ë n­íc ngoµi ®ã vÉn ®­îc c«ng nhËn t¹i ViÖt Nam. 
2. H×nh thøc hîp ®ång liªn quan ®Õn viÖc x©y dùng hoÆc chuyÓn giao quyÒn së h÷u c«ng tr×nh, nhµ cöa vµ c¸c bÊt ®éng s¶n kh¸c trªn l·nh thæ ViÖt Nam ph¶i tu©n theo ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
§iÒu 771.	 Giao kÕt hîp ®ång d©n sù v¾ng mÆt  
Trong tr­êng hîp giao kÕt hîp ®ång v¾ng mÆt th× viÖc x¸c ®Þnh n¬i giao kÕt hîp ®ång ph¶i tu©n theo ph¸p luËt cña n­íc n¬i c­ tró cña c¸ nh©n hoÆc n¬i cã trô së chÝnh cña ph¸p nh©n lµ bªn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång.
Thêi ®iÓm giao kÕt hîp ®ång v¾ng mÆt ®­îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt cña n­íc cña bªn ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång nÕu bªn nµy nhËn ®­îc tr¶ lêi chÊp nhËn cña bªn ®­îc ®Ò nghÞ giao kÕt hîp ®ång. 
§iÒu 772.	 Giao dÞch d©n sù ®¬n ph­¬ng  
Trong quan hÖ giao dÞch ®¬n ph­¬ng, quyÒn vµ nghÜa vô cña bªn tù nguyÖn thùc hiÖn quan hÖ giao dÞch ®¬n ph­¬ng ®­îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt cña n­íc n¬i c­ tró hoÆc n¬i cã ho¹t ®éng chÝnh cña bªn ®ã.
§iÒu 773.	 Båi th­êng thiÖt h¹i ngoµi hîp ®ång
1. ViÖc båi th­êng thiÖt h¹i ngoµi hîp ®ång ®­îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt cña n­íc n¬i x¶y ra hµnh vi g©y thiÖt h¹i hoÆc n¬i ph¸t sinh hËu qu¶ thùc tÕ cña hµnh vi g©y thiÖt h¹i.
2. ViÖc båi th­êng thiÖt h¹i do tµu bay, tµu biÓn g©y ra ë kh«ng phËn quèc tÕ hoÆc biÓn c¶ ®­îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt cña n­íc mµ tµu bay, tµu biÓn mang quèc tÞch, trõ tr­êng hîp ph¸p luËt vÒ hµng kh«ng d©n dông vµ ph¸p luËt vÒ hµng h¶i cña Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam cã quy ®Þnh kh¸c. 

3. Trong tr­êng hîp hµnh vi g©y thiÖt h¹i x¶y ra ë ngoµi l·nh thæ n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam mµ ng­êi g©y thiÖt h¹i vµ ng­êi bÞ thiÖt h¹i ®Òu lµ c«ng d©n hoÆc ph¸p nh©n ViÖt Nam th× ¸p dông ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
§iÒu 774.	 QuyÒn t¸c gi¶ cã yÕu tè n­íc ngoµi  
QuyÒn t¸c gi¶ cña ng­êi n­íc ngoµi, ph¸p nh©n n­íc ngoµi ®èi víi t¸c phÈm lÇn ®Çu tiªn ®­îc c«ng bè, phæ biÕn t¹i ViÖt Nam hoÆc ®­îc s¸ng t¹o vµ thÓ hiÖn d­íi h×nh thøc nhÊt ®Þnh t¹i ViÖt Nam ®­îc b¶o hé theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam vµ ®iÒu ­íc quèc tÕ mµ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ thµnh viªn. 
§iÒu 775.	 QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp vµ quyÒn ®èi víi gièng c©y trång cã yÕu tè n­íc ngoµi  
QuyÒn së h÷u c«ng nghiÖp, quyÒn ®èi víi gièng c©y trång cña ng­êi n­íc ngoµi, ph¸p nh©n n­íc ngoµi ®èi víi c¸c ®èi t­îng cña quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp, ®èi t­îng cña quyÒn ®èi víi gièng c©y trång ®· ®­îc Nhµ n­íc ViÖt Nam cÊp v¨n b»ng b¶o hé hoÆc c«ng nhËn ®­îc b¶o hé theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam vµ ®iÒu ­íc quèc tÕ mµ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam lµ thµnh viªn.
§iÒu 776.	 ChuyÓn giao c«ng nghÖ cã yÕu tè n­íc ngoµi  
ViÖc chuyÓn giao c«ng nghÖ gi÷a c¸ nh©n, ph¸p nh©n ViÖt Nam víi ng­êi n­íc ngoµi, ph¸p nh©n n­íc ngoµi, viÖc chuyÓn giao c«ng nghÖ tõ n­íc ngoµi vµo ViÖt Nam vµ tõ ViÖt Nam ra n­íc ngoµi, ph¶i tu©n theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy, c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c cña ViÖt Nam vÒ chuyÓn giao c«ng nghÖ vµ ®iÒu ­íc quèc tÕ mµ ViÖt Nam lµ thµnh viªn hoÆc ph¸p luËt cña n­íc ngoµi, nÕu viÖc ¸p dông hoÆc hËu qu¶ cña viÖc ¸p dông ®ã kh«ng tr¸i víi c¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n cña ph¸p luËt Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam.
§iÒu 777.	 Thêi hiÖu khëi kiÖn  
Thêi hiÖu khëi kiÖn ®èi víi quan hÖ d©n sù cã yÕu tè n­íc ngoµi ®­îc x¸c ®Þnh theo ph¸p luËt cña n­íc mµ ph¸p luËt n­íc ®ã ®­îc ¸p dông ®Ó ®iÒu chØnh quan hÖ d©n sù cã yÕu tè n­íc ngoµi t­¬ng øng.

	Bé luËt nµy ®· ®­îc Quèc héi n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam kho¸ XI, kú häp thø 7 th«ng qua ngµy 14 th¸ng 6 n¨m 2005.

NguyÔn V¨n An

Chñ tÞch quèc héi